VIII Ga 207/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego odrzucające wniosek o rejestrację stowarzyszenia ogrodowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uwzględniając nowe okoliczności przedstawione w apelacji.
Wnioskodawca, Komitet Założycielski Stowarzyszenia Ogrodowego, złożył wniosek o rejestrację, który został odrzucony przez Sąd Rejonowy z powodu wadliwej procedury powołania stowarzyszenia i nieprawidłowości w dokumentach. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na nowe okoliczności przedstawione przez wnioskodawcę po wydaniu zaskarżonego postanowienia, które wymagały oceny przez sąd rejestrowy.
Sprawa dotyczyła wniosku o rejestrację Stowarzyszenia Ogrodowego w Krajowym Rejestrze Sądowym. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że procedura powołania stowarzyszenia była wadliwa, a przedłożone dokumenty nie spełniały wymogów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych. W szczególności wskazano na rozbieżności między zebraniem członków ROD a zebraniem założycielskim stowarzyszenia oraz na nieprawidłowości w składzie Komitetu Założycielskiego. Wnioskodawca złożył apelację, zarzucając błędną wykładnię przepisów i powołując nowe fakty, które zaistniały po wydaniu postanowienia sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uznał, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu i sprawa powinna zostać przekazana do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy podzielił wątpliwości Sądu Rejonowego co do procedury, ale jednocześnie uwzględnił nowe okoliczności przedstawione w apelacji, w tym protokół zebrania założycieli z późniejszego terminu, oświadczenie o rezygnacji z członkostwa w Komitecie Założycielskim oraz zmiany w statucie. Ponieważ Sąd Okręgowy nie jest sądem rejestrowym i nie może orzekać reformatoryjnie, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, który będzie musiał ocenić, czy nowe okoliczności spełniają przesłanki do rejestracji stowarzyszenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd Rejonowy uznał procedurę za wadliwą z powodu rozbieżności między zebraniem członków ROD a zebraniem założycielskim oraz nieprawidłowości w dokumentach. Sąd Okręgowy uchylił postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uwzględniając nowe okoliczności przedstawione w apelacji.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy wskazał na niezgodność dokumentów z wymogami ustawy, w szczególności na fakt, że na zebraniu założycielskim było mniej osób niż na zebraniu członków ROD, co uniemożliwiało zarejestrowanie stowarzyszenia. Sąd Okręgowy uznał, że nowe okoliczności przedstawione w apelacji wymagają ponownego rozpoznania sprawy przez sąd rejestrowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
wnioskodawca (w części dotyczącej uchylenia postanowienia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Komitetu Założycielskiego Stowarzyszenia (...) w B. | instytucja | wnioskodawca |
| Prezydenta Miasta B. | organ_państwowy | uczestnik (organ nadzoru) |
| T. N. | osoba_fizyczna | działkowiec, członek Komitetu Założycielskiego (początkowo) |
| A. B. (1) | osoba_fizyczna | działkowiec |
| A. S. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| B. J. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| U. B. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| J. H. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| M. G. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| W. L. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| B. L. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| Z. Z. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| J. F. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| Z. R. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| G. R. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| B. K. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| J. K. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| G. S. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| I. M. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| I. Z. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| Z. K. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| A. B. (2) | osoba_fizyczna | działkowiec |
| A. Z. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| D. Ś. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| M. L. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| Z. M. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| A. M. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| C. K. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| S. K. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| B. M. | osoba_fizyczna | działkowiec |
| M. M. | osoba_fizyczna | działkowiec |
Przepisy (22)
Główne
u.r.o.d. art. 2 § pkt 6
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Definiuje stowarzyszenie ogrodowe jako podmiot powołany wyłącznie w celu złożenia i prowadzenia rodzinnego ogrodu działkowego.
u.r.o.d. art. 69 § ust. 2
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Określa sposób zawiadomienia o terminie zebrania działkowców w celu wyodrębnienia ROD.
u.r.o.d. art. 70 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Dotyczy uchwały o wyodrębnieniu ROD i powołaniu nowego stowarzyszenia ogrodowego.
u.r.o.d. art. 71 § pkt. 1
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Dotyczy uchwały o przyjęciu statutu i powołaniu komitetu założycielskiego.
u.r.o.d. art. 72 § ust. 1 i 2
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Reguluje tryb i quorum wymagane dla podjęcia uchwały o wyodrębnieniu ROD.
p.o.s. art. 14
Ustawa - Prawo o stowarzyszeniach
Uzasadnia odmowę rejestracji stowarzyszenia w przypadku niespełnienia warunków określonych w ustawie.
Pomocnicze
u.r.o.d. art. 3
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Określa rodzinny ogród działkowy jako "ROD".
u.r.o.d. art. 46 § pkt 4
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Wskazuje na zadanie stowarzyszenia ogrodowego, w tym ustanawianie praw do działek poprzez umowy dzierżawy.
u.r.o.d. art. 27 § ust. 1 i 2
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Reguluje zawieranie umów dzierżawy działkowej.
u.r.o.d. art. 41 § ust. 2
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Dotyczy zatwierdzania przeniesienia praw do działki.
u.r.o.d. art. 51
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Dotyczy prowadzenia ewidencji działek.
u.r.o.d. art. 11 § ust. 2 i 3
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Reguluje podział gruntów na działki i tereny ogólne oraz zagospodarowywanie terenów.
u.r.o.d. art. 14 § ust. 1 - 3
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Dotyczy uchwalania regulaminu ROD i sprawowania nadzoru nad jego przestrzeganiem.
u.r.o.d. art. 45 § ust. 1
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Stanowi, że członkostwo w stowarzyszeniu ogrodowym nie jest obowiązkowe dla działkowca.
u.r.o.d. art. 2 § pkt. 1
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Definiuje działkowca jako osobę, której przysługuje prawo do działki w rodzinnym ogrodzie działkowym.
u.r.o.d. art. 49
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Reguluje brak możliwości odmowy przyjęcia działkowca do stowarzyszenia oraz brak negatywnych następstw wystąpienia ze stowarzyszenia.
u.r.o.d. art. 73 § ust. 3
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Określa skutki prawne wyodrębnienia ROD i zarejestrowania nowego stowarzyszenia, w tym następstwo prawne.
u.r.o.d. art. 67 § ust. 1 i 2
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Reguluje zachowanie członkostwa w stowarzyszeniu ogrodowym przez dotychczasowych członków oraz możliwość rezygnacji z członkostwa.
p.o.s. art. 12
Ustawa - Prawo o stowarzyszeniach
Dotyczy listy założycieli stowarzyszenia.
k.p.c. art. 694 7
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje postępowanie w sprawach rejestrowych przed sądem drugiej instancji, w tym charakter rozstrzygnięcia reformatoryjnego.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego.
Konstytucja RP art. 58 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje wolność zrzeszania się.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowe okoliczności przedstawione w apelacji, które nie były znane sądowi pierwszej instancji i wymagają oceny. Potrzeba ponownego rozpoznania sprawy przez sąd rejestrowy w celu oceny spełnienia przesłanek rejestracji w świetle przedstawionych dokumentów i zmian.
Odrzucone argumenty
Argument wnioskodawcy, że drugie zebranie założycielskie było niebyłe (nie został w pełni uwzględniony przez Sąd Okręgowy, który uznał je za istotne dla rozstrzygnięcia).
Godne uwagi sformułowania
nie było potrzeby zwoływania w dniu 22 lutego 2014 r. drugiego odrębnego zebrania nie mógł uznać drugiego odbytego w dniu 22 lutego 2014 r. zebrania za niebyłe Sąd drugiej instancji w sprawach rejestrowych nie ma kognicji, aby orzekać reformatoryjnie rozstrzygnięcie zawsze ma charakter kasatoryjny
Skład orzekający
Barbara Jamiołkowska
przewodniczący
Elżbieta Kala
sędzia sprawozdawca
Ewa Gatz - Rubelowska
sędzia delegowany
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Procedura rejestracji stowarzyszeń ogrodowych, znaczenie prawidłowego zwołania zebrań i składu organów, charakter postępowania rejestrowego przed sądem drugiej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury rejestracji stowarzyszeń ogrodowych na gruncie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z 2013 r. oraz specyfiki postępowania rejestrowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność procedur rejestracyjnych stowarzyszeń i znaczenie formalnych aspektów, a także rolę sądu drugiej instancji w postępowaniu rejestrowym. Jest ciekawa dla prawników procesowych i zajmujących się prawem stowarzyszeń.
“Rejestracja stowarzyszenia ogrodowego: czy jedno zebranie wystarczy?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII Ga 207/14 POSTANOWIENIE Dnia 22 stycznia 2015r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący Sędzia Sędzia SSO Barbara Jamiołkowska SO Elżbieta Kala (spr.) SR del. Ewa Gatz - Rubelowska Protokolant Karolina Glazik po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2015r. w Bydgoszczy na rozprawie sprawy z wniosku: Komitetu Założycielskiego Stowarzyszenia (...) w B. przy udziale: Prezydenta Miasta B. o rejestrację w Krajowym Rejestrze Sądowym na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 28 lipca 2014r. sygn. akt BY XIII Ns Rej. KRS 6032/14/204 postanawia : uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego. Sygn. akt VIII Ga 207/14 UZASADNIENIE Wnioskodawca - Komitet Założycielski Stowarzyszenia (...) w B. złożył wniosek o rejestrację tego stowarzyszenia w Krajowym Rejestrze Sądowym. Jako dokumenty mające stanowić podstawę wpisu wnioskodawca przedłożył m.in.: a) protokół z zebrania członków (...) (...) w B. z dnia 22 lutego 2014 r. wraz z listą obecności oraz podjętą przez to zebranie uchwałą Nr (...) o wyodrębnieniu rodzinnego ogrodu działkowego (...) (...) w B. z (...) i powołaniu nowego stowarzyszenia ogrodowego - Stowarzyszenia (...) w B. , które przejmie prowadzenie tego ogrodu, o przyjęciu jego statutu oraz powołaniu Komitetu Założycielskiego nowego stowarzyszenia, b) protokół z zebrania założycielskiego Stowarzyszenia (...) z dnia 22 lutego 2014 r. wraz z podjętymi przez to zebrania uchwałami, m.in. : Nr (...) o powołaniu Stowarzyszenia (...) w B. , Nr (...) o przyjęciu jego statutu, Nr (...) o wyborze Komitetu Założycielskiego, c) protokół z zebrania założycielskiego Stowarzyszenia (...) z dnia 30 marca 2014 r. wraz z uchwałą Nr (...) o odwołaniu T. N. z Komitetu Założycielskiego Stowarzyszenia, d) listy założycieli Stowarzyszenia datowane na dzień 22 lutego 2014 r. oraz na dzień 30 marca 2014 r. Do niniejszego postępowania, z racji pełnionej funkcji organu sprawującego nadzór, przystąpił Prezydent Miasta B. , który zgłosił uwagi do treści statutu. W pismach z dnia 2 kwietnia 2014 r., 17 kwietnia 2014 r., 22 kwietnia 2014 r. T. N. , A. B. (1) , A. S. , B. J. , U. B. , J. H. i M. G. - występujący jako działkowcy (...) (...) w B. - poinformowali Sąd o swoich zastrzeżeniach dotyczących w/w uchwał wskazując m.in. na nieważność zmiany składu Komitetu Założycielskiego (usunięcia z niego T. N. ) oraz wątpliwości związane z właściwym zapoznaniem działkowców z treścią statutu przyjętego na ich zebraniu w dniu 22 lutego 2014 r. Postanowieniem z dnia 27 maja 2014 r. (sygn. akt BY XIII Ns-Rej KRS 3306/14/935) referendarz sądowy oddalił powyższy wniosek z tym uzasadnieniem, że Stowarzyszenie (...) zostało utworzone na zebraniu członków (...) (...) w B. - na którym za powołaniem stowarzyszenia, przyjęciem tekstu statutu oraz wyborem komitetu założycielskiego głosowało 59 osób - a nie na zwołanym następnie zebraniu założycielskim Stowarzyszenia (...) , na którym było obecnych jedynie 20 osób. W konsekwencji nie było możliwe przyjęcie za prawidłowej listy członków założycieli stowarzyszenia obejmującej jedynie osoby obecne na drugim z powołanych wyżej zebrań, gdyż jest ona niezgodna z protokołem z zebrania członków (...) (...) . W ocenie referendarza sądowego powyższa rozbieżność uniemożliwia zarejestrowanie Stowarzyszenia (...) w B. , bowiem przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty nie odpowiadają wymogom wynikającym z ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Skargę na powyższe orzeczenie referendarza sądowego złożył wnioskodawca domagając się jego uchylenia i uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że skoro ustalone zostało, że Stowarzyszenie (...) zostało utworzone na prawidłowo zwołanym zebraniu członków (...) (...) w B. , które podjęło wszystkie wymagane prawem uchwały, to odbyte odrębnie zebranie założycielskie tego Stowarzyszenia, na którym w/w uchwały podjęto ponownie należy uznać po prostu za niebyłe. Z kolei brak prawidłowo sporządzonej listy założycieli powinien skłonić Sąd do wezwania do usunięcia, tego braku, wnioskodawca zaś w każdej chwili gotów jest do przedłożenia pełnej listy założycieli biorących udział, ewentualnie głosujących na zebraniu członków ogrodu za wyodrębnieniem rodzinnego ogrodu działkowego i powołaniem nowego stowarzyszenia ogrodowego. Skarżący podkreślił jednak, że uwzględniając zasadę dobrowolności zrzeszania się nietrudno wyobrazić sobie sytuację taką, że działkowiec głosuje za powołaniem nowego stowarzyszenia, ale nie chce zostać jego członkiem. Podniósł również, że obowiązująca obecnie ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych umożliwić miała działkowcom uwolnienie się od monopolu (...) , stąd też drobne nieporozumienie co do listy założycieli nie może stać się powodem odmowy rejestracji stowarzyszenia. W piśmie z dnia 9 czerwca 2014 r. T. N. , W. L. , B. L. , A. B. (1) , U. B. ,- B. J. , Z. Z. , J. F. , Z. R. , G. R. , B. K. , J. K. , G. S. , A. S. , I. M. , I. Z. , Z. K. , A. B. (2) , A. D. , A. Z. , D. Ś. , M. L. , Z. M. , A. M. , C. K. , S. K. , B. M. oraz M. M. - występujący jako działkowcy (...) (...) w B. poinformowali natomiast Sąd, że w ich ocenie procedura rejestracji w/w Stowarzyszenia powinna zostać wstrzymana, a jego statut należy przekazać do ponownego opracowania zebraniu działkowców, gdyż został on przyjęty pośpiesznie (bez możliwości przeprowadzenia dyskusji), zawiera liczne błędy i niedociągnięcia. W powyższym piśmie zwrócono również uwagę na konflikt jaki zarysował się pomiędzy działkowcami w/w rodzinnego ogrodu działkowego. W piśmie z dnia 26 czerwca 2014 r. uczestnik - Prezydent Miasta B. jako organ nadzorujący poparł stanowisko wnioskodawcy zawarte w skardze, wskazując iż przeprowadzenie drugiego zebrania i powtórne przyjęcie na nim wymaganych uchwał było wynikiem odwołania się przez ustawodawcę w ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych do przepisów ustawy - Prawo o stowarzyszeniach , które mają być w tym przypadku stosowane odpowiednio. Powyższa okoliczność mogła wnioskodawcę wprowadzić w błąd co do konieczności przeprowadzenia odrębnego zebrania założycielskiego. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2014 r., sygn. akt BY XIII Ns Rej KRS 6032/14/2014 Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oddalił wniosek Komitetu Założycielskiego Stowarzyszenia (...) w B. o rejestrację. Sąd Rejonowy podkreślił, że obowiązkiem Sądu rejestrowego w niniejszej sprawie było przede wszystkim zbadanie, czy prawidłowo przeprowadzona została procedura powołania stowarzyszenia ogrodowego, o którym mowa w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 grudnia 2013r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Przepis ten rozstrzyga o tym, że stowarzyszenie tego rodzaju powoływane jest wyłącznie w celu złożenia i prowadzenia rodzinnego ogrodu działkowego - określanego w ustawie jako „ (...) ” (art. 3 u.r.o.d.) - ustawodawca zaś przyznaje mu z tego powodu zarówno szczególnego rodzaju przywileje, jak też nakłada na to stowarzyszenie rozliczne związane z tym obowiązki. Podkreślono, że zadaniem stowarzyszenia ogrodowego jest m.in. ustanawianie praw do działek, przede wszystkim poprzez zawieranie umów dzierżawy działkowej (art. 46 pkt 4 w zw. z art. 27 ust. 1 i 2 u.r.o.d.), zatwierdzanie przeniesienia praw do działki (art. 41 ust. 2 u.r.o.d.), jak również prowadzenie ich ewidencji (art. 51 u.r.o.d.), jest ono ponadto odpowiedzialne za podział gruntów na działki i tereny ogólne, budowę infrastruktury ogrodowej, która pozostaje jego.własnością.oraz zagospodarowywanie (...) (art. 11 ust. 2 i 3 u.r.o.d.), należy do niego także uchwalanie regulaminu (...) - obowiązującego wszystkich przebywających na jego obszarze - oraz sprawowanie nadzoru nad jego przestrzeganiem (art. 14 ust 1 -3 u.r.o.d.). Funkcjonowanie oraz zadania stowarzyszenia ogrodowego wykraczają zatem dalece poza sferę interesów wyłącznie osób w nim zrzeszonych, samo zaś członkostwo w stowarzyszeniu nie jest dla działkowca (tj. dla osoby, której przysługuje prawo do działki w rodzinnym ogrodzie działkowym) obowiązkowe (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt. 1 u.r.o.d.). Jest natomiast zasadą, że stowarzyszenie ogrodowe nie może odmówić przyjęcia w poczet członków działkowca mającego prawo do działki w danym (...) , a ewentualne wystąpienie ze stowarzyszenia ogrodowego nie może powodować ujemnych następstw dla działkowca (art. 49 u.r.o.d.). Z powołanych wyżej względów ustawodawca przewidział w art. 69 - 73 u.r.o.d. szczególną procedurę wyodrębnienia RQD ze stowarzyszenia ogrodowego, jakim stał się (...) (art. 65 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 70 ust. 1 pkt 2 u.r.o.d.) i powołaniu nowego stowarzyszenia ogrodowego, które przejmie prowadzenie tego ogrodu zapewniając każdemu z działkowców korzystających z działek położonych na terenie tego rodzinnego ogrodu działkowego możliwość uczestniczenia w jego założeniu poprzez podjęcie na specjalnie w tym celu zwołanym zebraniu uchwały dotyczącej kluczowych decyzji dotyczących jego powołania i dalszego funkcjonowania, tj. przyjęcia statutu, jak również powołania komitetu założycielskiego (art. 70 ust. 2 i art. 71 pkt. 1 u.r.o.d.). Zabezpieczeniem właściwej realizacji opisanego wyżej uprawnienia każdego z działkowców jest określony w art. 69 ust. 2 oraz art. 72 ust, 1 i 2 u.o.r.d. sposób zawiadomienia o terminie zebrania, a ponadto tryb i ąuorum wymagane dla podjęcia w/w uchwały. Skutkiem podjęcia uchwały o wyodrębnieniu (...) , a następnie zarejestrowania nowego stowarzyszenia ogrodowego (nabycia z tym dniem przez to stowarzyszenie osobowości prawnej) jest bowiem to, iż stanie się ono następcą prawnym (...) (dalej jako (...) ) w zakresie praw i obowiązków terenowej jednostki organizacyjnej, której dotyczyła w/w uchwała. Następstwo to obejmować będzie w szczególności prawa do nieruchomości zajmowanych przez rodzinny ogród działkowy, własność infrastruktury ogrodowej oraz środki na rachunkach bankowych prowadzonych dla tej (...) (art. 73 ust. 3 u.r.o.d.). Jakkolwiek od dnia wejścia w życie w/w ustawy - tj. od dnia 19 stycznia 2014 r. - nie ma już obowiązku uczestniczenia przez każdego z działkowców w stowarzyszeniu ogrodowym, to jednak zasadą jest, iż dotychczasowi członkowie (...) , którzy z tym dniem stali się działkowcami w rozumieniu ustawy, członkostwo to zachowują, a jedynie w każdym czasie mogą złożyć oświadczenie woli o rezygnacji z takiego członkostwa, zachowując prawa do działki (art. 67 ust. 1 i 2 u.r.o.d.). Na tle powyższej regulacji w nauce prawa wyrażono pogląd, że zebranie działkowców określone w art. 69 i 70 nie jest walnym zebraniem (...) w rozumieniu statutu (...) (i przepisów obowiązującej poprzednio ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. Nr 169*, poz. 1419 ze zm.), lecz stanowi ono de facto zebranie założycielskie nowego stowarzyszenia ogrodowego w przypadku gdy uchwała o wyodrębnieniu (...) zostanie skutecznie podjęta. Konsekwencją powyższego zapatrywania jest przyjęcie, że ustawodawca uznał, iż złożenie oświadczenia woli o założeniu stowarzyszenia ogrodowego nastąpi w tym przypadku w formie uchwały o wyodrębnieniu (...) zgodnie z art. 70 ust. 1 pkt 2 u.r.o.d. Wskazuje się, że w sytuacji, gdy nie wszyscy działkowcy wezmą udział w zebraniu, podczas którego podjęta zostanie uchwała o wyodrębnieniu (...) , członkami nowozawiązanego stowarzyszenia ogrodowego zostają jedynie działkowcy obecni na zebraniu, co nastąpi jednak dopiero z chwilą zarejestrowania stowarzyszenia. Wyrażony został również pogląd zgodnie z którym ze względów praktycznych lista założycieli, którą Komitet Założycielski powinien przedłożyć przy wniosku o rejestrację stowarzyszenia ( art. 12 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Praw o stowarzyszeniach w zw. z art. 73 ust. 2 u.r.o.d.) - powinna zostać sporządzona już na początku zebrania działkowców, a informację o potrzebie przygotowania informacji, które powinny znaleźć się w treści listy warto zamieścić już w zawiadomieniu o zebraniu działkowców wysyłanym przez zarząd (...) . Sąd Rejonowy zważył, że w tym szczególnym przypadku, gdy na skutek opisanych wyżej regulacji ustawowych stowarzyszenie ogrodowe powstaje skutkiem wyrażonej na zebraniu „woli” działkowców korzystających z działek położonych na terenie tego rodzinnego ogrodu działkowego i w konsekwencji obarczone ono zostaje zadaniami dotyczącymi całej tej zbiorowości modyfikacji doznaje zasada, że stowarzyszenie założone zostaje wyłącznie na skutek zgodnych oświadczeń woli dążących do tego założycieli (zob. m.in. uzasadnienie postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2000 r., I ACa 119/00, OSA 2001. Nr 9, poz. 48). Jednocześnie uznać trzeba, że dla zachowania konstytucyjnych standardów przysługującej każdemu wolności zrzeszania się ( art. 58 ust. 1 Konstytucji RP ), pomimo braku w tym względzie wyraźnej regulacji ustawowej - konieczne jest aby każdy z działkowców, który wziął udział w zebraniu (a zatem był zainteresowany w podjęciu decyzji dotyczącej pozostawienia rodzinnego ogrodu działkowego jako jednostki organizacyjnej stowarzyszenia ogrodowego jakim jest obecnie (...) , bądź też o jego wyodrębnieniu i powołaniu nowego stowarzyszenia ogrodowego) mógł następnie w każdym czasie złożyć oświadczenie woli o rezygnacji z członkostwa w stowarzyszeniu ogrodowym. Uprawnione w takim przypadku wydaje się zastosowanie - na zasadzie analogii - zawartej w art. 61 ust. 2 u.r.o.d. regulacji dotyczącej rezygnacji z członkostwa w (...) . U podstaw genezy wolności zrzeszania się tkwi bowiem element negatywny, który wiąże się z koniecznością poszanowania wolności każdego do pozostania poza organizacją (zob. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 lipca 2012 r., K 8/10, OTK-A 2012, nr 7, poz. 78). W świetle poczynionych wyżej uwag nie sposób zgodzić się, zdaniem Sądu Rejonowego, z wnioskodawcą -jak również z organem nadzorującym, który poparł jego stanowisko w tym względzie - że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było „ponowienie" w dniu 22 lutego 2014 r. -już po zakończeniu zebrania działkowców - na osobnym zebraniu określonym jako założycielskie uchwały o powołaniu Stowarzyszenia (...) w B. , a także o przyjęciu statutu i wyborze Komitetu_ założycielskiego. Wskazać należy, że w zebraniu działkowców uczestniczyło 69 działkowców (a głosowało ostatecznie 66) spośród 116 uprawnionych, natomiast w odbytym następnie tego dnia zebraniu - określonym jako założycielskie - udział wzięło jedynie 20 osób. Zdaniem Sądu rejestrowego, nie mamy tutaj do czynienia jedynie z nieporozumieniem dotyczącym właściwego sformułowania listy założycieli, lecz de facto z próbą założenia - w sposób sprzeczny z prawem - stowarzyszenia ogrodowego o nazwie tożsamej ze stowarzyszeniem, którego dotyczyła uchwała Nr (...) podjęta na zebraniu działkowców, a dotycząca wyodrębnienia (...) (...) . Konsekwencje działań podjętych przez osoby uczestniczące w zebraniu określonym jako założycielskie skutkują zerwaniem związku z decyzjami działkowców, w istocie rzeczy prowadząc do podejmowania dalszych decyzji dotyczących funkcjonowania stowarzyszenia ogrodowego w wąskim gronie osób, które nie mogą być przez Sąd rejestrowy uznane za uprawnione do tego. Przykładem takiej właśnie decyzji jest uchwała nr (...) z dnia 30 marca 2014 r. o odwołaniu T. N. ze składu Komitetu (...) - podjęta jedynie przez grono 17 osób (na zebraniu określonym również jako zebranie założycielskie w/w Stowarzyszenia). Ponadto, oświadczenie o rezygnacji powinno być adresowane na ręce członków organu, który jest uprawniony do powołania następcy „rezygnującego" (zob. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2012 r., V CSK 233/11, OSNC 2012, nr 12, poz. 145). Oczywiste jest, że co do zasady decyzja o odwołaniu z zajmowanej funkcji należy do organu właściwego do powołania. W świetle powyższego nie do zaakceptowania jest, w ocenie Sądu rejestrowego, sytuacja w której materia przekazana przez ustawodawcę w art. 70 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ust. 1 u.r.o.d. do kompetencji zwołanego w specjalnym trybie zebrania działkowców (tj. powołanie stowarzyszenia ogrodowego, przyjęcie statutu oraz powołanie komitetu założycielskiego) jest następnie przedmiotem decyzji węższego ich grona. Zmiana uchwały o wyodrębnieniu (...) - zawierającej także postanowienie o przyjęciu statutu oraz powołaniu komitetu założycielskiego nie byłaby dopuszczalna w inny sposób niż przez ponowne zwołanie zebrania wszystkich działkowców, przy zachowaniu wymogów art.69 ust. L i 2 oraz art. 72 u.r.o.d. przynajmniej w zakresie zachowania wymogów formy zawiadomienia oraz większości obecnych wymaganej dla podjęcia stosownej uchwały. W konsekwencji tego, iż jeden z ważnie powołanych członków Komitetu Założycielskiego T. N. , sprzeciwia się obecnie zarejestrowaniu Stowarzyszenia - bez uprzedniej dyskusji dotyczącej zmiany Statutu, pozostali zaś jego członkowie w istocie rzeczy nie działają w oparciu o uchwałę Nr (...) podjętą na zebraniu działkowców, a dotycząca wyodrębnienia (...) (...) , lecz w oparciu o uchwały o powołaniu Stowarzyszenia, przyjęciu statutu oraz wyborze Komitetu Założycielskiego, a także zmianie w jego składzie podjęte w dniach 22 lutego 2014 r. i 30 marca 2014 r. w węższym gronie i bez formalnego zwołania (do których załączono wadliwie sporządzone listy założycieli) uznać trzeba, że Stowarzyszenie, którego dotyczy wniosek. Komitetu Założycielskiego -działającego w składzie wynikającym z uchwał z dnia 22 lutego 2014 r. oraz z dnia 30 marca 2014 r. - nie spełnia warunków określonych w ustawie. Powyższa okoliczność, stosownie do art. 14 ustawy - Prawo o stowarzyszeniach , uzasadniać musiała odmowę jego zarejestrowania. Wnioskodawca zaskarżył w/w postanowienie Sądu Rejonowego, zarzucają mu: błędną wykładnię art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13.12.2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych w związku z art. 9 i n. ustawy z dnia 7.04.1989 , Prawo o stowarzyszeniach przez przyjęcie, że wszyscy uczestnicy zebrania działkowców, o którym mowa w art. 69 ust. 1 ustawy o r o d głosujący za powołaniem „owego stowarzyszenia ogrodowego, muszą być założycielami nowego stowarzyszenia w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o stowarzyszeniach . Skarżący jednocześnie powołał nowe fakty, które zaistniały po wydaniu zaskarżonego postanowienia, (s.2 uzasadnienia), domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu a sprawa przekazaniu do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy, przy pozostawieniu temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy podziela jednak pogląd Sądu Rejonowego co do tego, że w zaistniałych w sprawie okolicznościach nie było potrzeby zwoływania w dniu 22 lutego 2014 r. drugiego odrębnego zebrania, na którym to doszło do „ponowienia” uchwały o powołaniu Stowarzyszenia (...) w B. . Dostrzec należy bowiem, że w zebraniu działkowców uczestniczyło 69 działkowców spośród 116 uprawnionych, natomiast w odbytym następnie tego samego dnia zebraniu, określonym jako założycielskie, wzięło udział już tylko 20 osób. Uzasadnione zatem okazały się, w opinii Sądu Odwoławczego, wątpliwości sądu rejestrowego odnośnie tego, czy wyodrębniono jedno, czy dwa stowarzyszenia. Powyższe okoliczności bezsprzecznie nie są bez znaczenia z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji sąd rejestrowy nie mógł uznać drugiego odbytego w dniu 22 lutego 2014 r. zebrania za niebyłe, jak chciałby tego wnioskodawca. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 72 ust. 1 u.r.o.d., jedynie w przypadku niepodjęcia uchwały o której mowa w art. 70 ust. 1 pkt 1 albo 2, powstaje konieczność przeprowadzenia zebrania w drugim terminie, o czym należy poinformować działkowców w zawiadomieniu o którym mowa w art. 69 ust. 2. I jak wynika z dołączonego przez wnioskodawcę zawiadomienia (k-19), zebranie w drugim terminie, tj. 22.02.2014 r. godz. 13.00 miało być przeprowadzone właśnie w przypadku niepodjęcia uchwały, o której mowa w punkcie 5 podpunkt a) albo b). Tymczasem na pierwszym zebraniu w dn. 22.02.2014 r. podjęto uchwałę o jakiej mowa w punkcie 5 podpunkt a), tj. o wyodrębnieniu (...) . Podejmowanie zatem kolejnej uchwały w tym przedmiocie na drugim zebraniu było zbędne i spowodowało uzasadnione wątpliwości sądu rejestrowego. Na gruncie sprawy niniejszej Sąd Okręgowy zważył jednak, że po wydaniu zaskarżonego postanowienia, zaistniały „nowe” okoliczności, których sąd rejestrowy nie miał możliwości badać, skoro nie były mu znane. Otóż w apelacji skarżący podniósł, że spełniając oczekiwania sądu rejestrowego, po otrzymaniu zaskarżonego postanowienia, w dniu 10 sierpnia 2014 r. odbyło się zebranie w składzie wszystkich 59 osób, które na pierwszym zebraniu w dniu 22 lutego 2014 r. głosowały za powołaniem Stowarzyszenia (...) w B. . Wnioskodawca podał, że sporządzona została prawidłowa lista 59 osób założycieli, a ponadto że z członkostwa w Komitecie Założycielskim zrezygnowała T. N. , której rezygnacja została przyjęta. Po przeprowadzonej dyskusji, Stowarzyszenie w dniu 10 sierpnia 2014 r. uchwaliło zmiany w statucie, uwzględniając wszystkie uwagi Prezydenta Miasta B. . Do apelacji skarżący dołączył w szczególności protokół zebrania założycieli Stowarzyszenia (...) w B. , oświadczenie o rezygnacji z członkostwa przez T. N. , listę członków założycieli Stowarzyszenia, statut oraz uchwałę nr (...) z zebrania założycieli Stowarzyszenia. Ponieważ Sąd Okręgowy nie jest sadem rejestrowym, nie może zatem ocenić, czy w chwili obecnej, wobec zaistnienia nowych okoliczności w sprawie, spełnione zostały wszystkie przesłanki umożliwiające zarejestrowanie stowarzyszenia zgodnie z wnioskiem i czy dopełniona została procedura zgodnie z przepisem art. 69 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13.12.2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Sąd drugiej instancji w sprawach rejestrowych nie ma zresztą, co należy podkreślić, kognicji, aby orzekać reformatoryjnie. Sąd drugiej instancji uwzględniając środek odwoławczy nie może zmienić zaskarżonego postanowienia i orzec merytorycznie, jego rozstrzygnięcie zawsze ma charakter kasatoryjny, tj. uchyla postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania ( art. 694 7 kpc ), co uzasadnione jest technicznym aspektem wpisów do Krajowego Rejestru Sądowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, sąd rejestrowy uwzględni zatem „nowe” powołane w apelacji okoliczności, oceni przedłożone do apelacji dokumenty pod względem spełnienia warunków koniecznych dla zarejestrowania stowarzyszenia, a w konsekwencji podejmie stosowną decyzję w zakresie wniosku o zarejestrowanie stowarzyszenia. Mając powyższe okoliczności na względzie, Sąd Okręgowy na podstawie art. 694 7 kpc i na podstawie art. 108 § 2 kpc , postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI