VIII GA 193/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód dochodził od pozwanego ubezpieczyciela odszkodowania w kwocie 5.500,00 zł z tytułu uszkodzenia szyby w autobusie, do którego doszło w wyniku uderzenia kamienia wyrzuconego podczas prac drogowych wykonywanych przez ciągnik rolniczy z zamontowaną kosiarką. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że szkoda nie powstała w związku z ruchem pojazdu mechanicznego w rozumieniu art. 436 § 1 k.c., a jedynie w związku z działalnością gospodarczą. Sąd Rejonowy uznał również, że pozwany ubezpieczyciel nie miał legitymacji biernej, gdyż odpowiadał jedynie za szkody związane z ruchem pojazdów, a nie z ruchem przedsiębiorstwa. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powoda, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał, że wykładnia pojęcia "ruchu pojazdu" powinna być szersza i obejmować również sytuacje, gdy pojazd jest w ruchu z uruchomionym silnikiem, nawet jeśli wykonuje prace stacjonarne, jak koszenie trawy. Podkreślono, że uruchomienie silnika ciągnika, nawet w celu napędzania maszyny koszącej, stanowiło "ruch" w rozumieniu przepisów o odpowiedzialności deliktowej i ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd Okręgowy wskazał, że szkoda powstała w związku z ruchem zespołu pojazdów (ciągnik z maszyną koszącą) i że pozwany ubezpieczyciel powinien ponosić odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Sąd pierwszej instancji nierozpoznał istoty sprawy, błędnie ograniczając się do kwestii legitymacji procesowej i nie badając merytorycznie roszczenia. W związku z tym konieczne stało się ponowne rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy, który ma dopuścić dowód z opinii biegłego na okoliczność ustalenia wysokości kosztów naprawy pojazdu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "ruchu pojazdu" w kontekście odpowiedzialności ubezpieczyciela OC, zwłaszcza w przypadku maszyn rolniczych wykonujących prace stacjonarne.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji połączenia ciągnika z maszyną koszącą i może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów maszyn i prac.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prace wykonywane przez ciągnik rolniczy z włączonym silnikiem, służącym do napędzania maszyny koszącej na poboczu drogi, stanowią "ruch pojazdu mechanicznego" w rozumieniu przepisów o odpowiedzialności cywilnej i ubezpieczeniach obowiązkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prace wykonywane przez ciągnik rolniczy z włączonym silnikiem, nawet stacjonarnie, należy uznać za "ruch pojazdu" w rozumieniu przepisów o odpowiedzialności cywilnej (art. 436 § 1 k.c. w zw. z art. 435 k.c.) i ubezpieczeń obowiązkowych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że uruchomienie silnika ciągnika, nawet w celu napędzania maszyny koszącej, stanowi "ruch" pojazdu, ponieważ stanowi to przejaw aktywności napędzanej siłami przyrody i potencjalne źródło niebezpieczeństwa. Szeroka wykładnia pojęcia "ruchu" obejmuje wszelkie przejawy aktywności pojazdu napędzanego siłami przyrody, a nie tylko przemieszczanie się.
Czy ubezpieczyciel OC posiadaczy pojazdów mechanicznych odpowiada za szkodę powstałą w związku z pracami wykonywanymi przez ciągnik rolniczy z zamontowaną maszyną koszącą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli szkoda powstała w związku z "ruchem" pojazdu w szerokim rozumieniu, ubezpieczyciel odpowiada na zasadzie ryzyka.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że skoro szkoda powstała w związku z ruchem zespołu pojazdów (ciągnik z maszyną koszącą), to zaktualizowały się przesłanki odpowiedzialności ubezpieczyciela z art. 436 § 1 k.c. w zw. z art. 435 k.c. Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął brak legitymacji biernej pozwanego.
Czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, oddalając powództwo z powodu błędnej wykładni przepisów o ruchu pojazdu i legitymacji procesowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy, błędnie interpretując przepisy i ograniczając się do kwestii legitymacji procesowej, nie zbadał merytorycznie podstaw dochodzonego roszczenia, co uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | inne | powód |
| (...) | inne | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 436 § § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność samoistnego posiadacza mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody za szkodę wyrządzoną przez ruch tego środka.
k.c. art. 435
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność prowadzącego przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody za szkodę wyrządzoną przez ruch przedsiębiorstwa.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.
u.u.o. art. 34 § ust. 2
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Definicja szkody powstałej w związku z ruchem pojazdu mechanicznego, obejmująca również szkodę powstałą podczas wysiadania z pojazdu.
u.u.o. art. 2 § pkt. 10
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Definicja "innego mechanicznego środka komunikacji".
u.u.o. art. 37 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Pojęcie "ruchu zespołu pojazdów".
p.r.d. art. 2 § pkt. 49
Prawo o ruchu drogowym
Definicja "zespołu pojazdów".
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prace wykonywane przez ciągnik z włączonym silnikiem, nawet stacjonarnie, stanowią "ruch pojazdu" w rozumieniu przepisów o odpowiedzialności cywilnej i ubezpieczeniach. • Szkoda powstała w związku z ruchem zespołu pojazdów (ciągnik z maszyną koszącą). • Sąd pierwszej instancji nierozpoznał istoty sprawy.
Odrzucone argumenty
Szkoda nie powstała w związku z ruchem pojazdu mechanicznego, a jedynie z działalnością gospodarczą. • Pozwany ubezpieczyciel nie miał legitymacji biernej, gdyż odpowiadał tylko za szkody związane z ruchem pojazdów, a nie z ruchem przedsiębiorstwa.
Godne uwagi sformułowania
Istota problemu w sprawie sprowadza się do wykładni pojęcia "ruchu pojazdu". • W tych okolicznościach wykładnia pojęcia "ruchu" powinna nastąpić z uwzględnieniem znaczenia, jakie pojęciu temu nadał art. 435 k.c. • Z tych względów, jak podnosi się w doktrynie i judykaturze, w ruchu zawsze znajduje się pojazd, który ma uruchomiony silnik. • W judykaturze i piśmiennictwie utrwaliło się stanowisko, które jednak szerzej definiuje ruch pojazdu. • Trzeba podkreślić, że wymienione pojęcie jest tożsame znaczeniowo z tym, którego użyto w art. 436 w zw. z art. 435 k.c., a więc, nie ogranicza się do poruszania się mechanicznego środka komunikacji oraz zagregowanej z nim maszyny w przestrzeni (...), lecz obejmuje wszelkie przejawy aktywności, które wywołały napędzające go siły przyrody.
Skład orzekający
Artur Fornal
przewodniczący
Marek Tauer
sprawozdawca
Elżbieta Kala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"ruchu pojazdu\" w kontekście odpowiedzialności ubezpieczyciela OC, zwłaszcza w przypadku maszyn rolniczych wykonujących prace stacjonarne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji połączenia ciągnika z maszyną koszącą i może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów maszyn i prac.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji pojęcia "ruchu pojazdu" w kontekście ubezpieczeń, co ma praktyczne znaczenie dla wielu kierowców i przedsiębiorców. Rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego jest istotne dla zrozumienia zakresu odpowiedzialności ubezpieczycieli.
“Czy ciągnik koszący trawę "stoi" czy jest "w ruchu"? Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczową kwestię dla ubezpieczeń.”
Dane finansowe
WPS: 5500 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.