VIII GA 180/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Bydgoszczy, rozpoznając apelację pozwanego (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w I. od wyroku Sądu Rejonowego w I. z dnia 26 czerwca 2025 r. (sygn. akt VIII GC 8/25 upr.), uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w I. Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, opierając się na art. 518 § 1 pkt 3 k.c. (subrogacja ustawowa). Pozwany w apelacji zarzucił m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 518 § 1 pkt 3 k.c., art. 58 § 1 k.c. i art. 5 k.c., a także pominięcie istotnych dowodów, które miały wykazać, że zgoda na spłatę długu została udzielona pod wpływem błędu, że czynność ta stanowi obejście prawa i nadużycie prawa, a także że powód nie miał legitymacji procesowej czynnej. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie poczynił ustaleń faktycznych niezbędnych do oceny roszczenia, w szczególności nie wyjaśnił, jaka konkretnie wierzytelność została spłacona, przez kogo i wobec jakiego wierzyciela. Sąd Rejonowy pominął również wnioski dowodowe pozwanego, które miały wykazać cel działania powoda, potencjalne obejście prawa i naruszenie zasad współżycia społecznego. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, z wyłączeniem przepisów o postępowaniu uproszczonym, aby zapewnić stronom możliwość dwuinstancyjnego rozpoznania kluczowych kwestii.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 518 § 1 pkt 3 k.c. w kontekście obejścia prawa i nadużycia prawa, a także znaczenie rozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.
Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, więc ostateczne rozstrzygnięcie nie jest jeszcze znane.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zgoda dłużnika na spłatę zobowiązania przez osobę trzecią w trybie art. 518 § 1 pkt 3 k.c. jest skuteczna, jeśli została udzielona przez podmiot nieposiadający zdolności prawnej lub gdy czynność prawna ma na celu obejście prawa lub stanowi nadużycie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, nie oceniając zarzutów pozwanego dotyczących skuteczności zgody na spłatę, obejścia prawa i nadużycia prawa, co wymaga ponownego rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy nie zbadał podstaw faktycznych roszczenia, nie ocenił zarzutów pozwanego dotyczących nieważności czynności prawnej (art. 58 k.c.) i nadużycia prawa (art. 5 k.c.), a także nie przeprowadził wnioskowanych dowodów, co uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Czy sąd pierwszej instancji, stosując uproszczone uzasadnienie wyroku w sprawie o wartości przedmiotu sporu poniżej 4000 zł, rozpoznał istotę sprawy, jeśli pominął kluczowe dowody i zarzuty dotyczące obejścia prawa i zasad współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie poczynił wystarczających ustaleń faktycznych i nie ocenił zarzutów pozwanego, co uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podkreślił, że nawet w sprawach z uproszczonym uzasadnieniem, sąd musi rozpoznać istotę sprawy, co obejmuje ocenę zarzutów materialnoprawnych i procesowych. Pominięcie kluczowych dowodów i zarzutów przez Sąd Rejonowy stanowiło nierozpoznanie istoty sprawy.
Czy wpłata przez osobę trzecią kwoty 200 zł na konto komornika sądowego, dokonana na podstawie ogólnej zgody dłużnika na spłatę zobowiązań, stanowi skuteczne nabycie wierzytelności w rozumieniu art. 518 § 1 pkt 3 k.c., jeśli nie sprecyzowano wierzyciela ani podstawy wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, nie wyjaśniając, jaka konkretnie wierzytelność została spłacona i wobec jakiego wierzyciela, co uniemożliwia ocenę skuteczności subrogacji.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że dla skuteczności subrogacji konieczne jest precyzyjne określenie spłacanej wierzytelności i wierzyciela, czego zabrakło w pozwie i uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego. Brak tych ustaleń uniemożliwia ocenę, czy doszło do skutecznego nabycia wierzytelności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 518 § § 1 pkt 3
Kodeks cywilny
Przepis regulujący wstąpienie osoby trzeciej w prawa zaspokojonego wierzyciela po spłacie długu za zgodą dłużnika. Sąd Okręgowy wskazał na konieczność precyzyjnego określenia wierzytelności i wierzyciela.
k.p.c. art. 505 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis umożliwiający sądowi drugiej instancji uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w tym z wyłączeniem przepisów o postępowaniu uproszczonym, w przypadku nierozpoznania istoty sprawy.
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis wskazujący na możliwość uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w razie nierozpoznania istoty sprawy lub gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą. Pozwany zarzucił, że zgoda na spłatę długu była nieważna jako obejście prawa.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zakazu nadużywania prawa podmiotowego. Pozwany zarzucił, że dochodzenie roszczenia przez powoda stanowi nadużycie prawa.
k.c. art. 88 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu lub groźby. Pozwany zarzucił, że uchylił się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu.
k.p.c. art. 505 § 8
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący ograniczenia uzasadnienia wyroku w sprawach o wartości przedmiotu sporu nieprzekraczającej czterech tysięcy złotych.
k.p.c. art. 235 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący pominięcia dowodów uznanych za nieistotne.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący przesłuchania stron.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, nie wyjaśniając podstawy faktycznej roszczenia i nie oceniając zarzutów pozwanego dotyczących obejścia prawa i nadużycia prawa. • Sąd Rejonowy pominął kluczowe dowody, które mogłyby wykazać nieważność czynności prawnej lub nadużycie prawa.
Godne uwagi sformułowania
nierozpoznanie istoty sprawy • nie poczynił żadnych ustaleń w celu wyjaśnienia podstawy pozwu • pominięcie wniosków pozwanego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków i stron • nie rozpoznał istoty sprawy w przedstawionym wyżej rozumieniu, gdyż zaniechał zbadania i oceny merytorycznych zarzutów strony pozwanej
Skład orzekający
Elżbieta Kala
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 518 § 1 pkt 3 k.c. w kontekście obejścia prawa i nadużycia prawa, a także znaczenie rozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji."
Ograniczenia: Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, więc ostateczne rozstrzygnięcie nie jest jeszcze znane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy potencjalnego obejścia prawa i nadużycia prawa w kontekście spłaty długu przez osobę trzecią, co jest często spotykanym problemem w obrocie gospodarczym i budzi wątpliwości prawne.
“Czy spłata długu przez "słupa" to obejście prawa? Sąd Okręgowy analizuje sprawę o 200 zł.”
Dane finansowe
WPS: 200 PLN
kwota zasądzona: 200 PLN
zwrot kosztów procesu: 30 PLN
Sektor
gospodarcze
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.