VIII Ga 116/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że jego roszczenie o zapłatę kosztów najmu pojazdu zastępczego było przedwczesne, gdyż nie ziszczono warunku uzależniającego odpowiedzialność pozwanego od ostatecznej odmowy wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela.
Powód domagał się zapłaty za wynajem pojazdu zastępczego, argumentując, że pozwany jest zobowiązany do pokrycia kosztów, jeśli ubezpieczyciel nie wypłaci należności. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że warunek ten nie został spełniony, ponieważ postępowanie likwidacyjne u ubezpieczyciela nie zakończyło się ostateczną odmową wypłaty. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, oddalając apelację powoda i podkreślając, że roszczenie było przedwczesne, a powód nie wykazał, aby pozwany przyczynił się do braku ziszczenia się warunku.
Sprawa dotyczyła roszczenia powoda o zapłatę kwoty 2.400 zł tytułem najmu pojazdu zastępczego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było postanowienie w umowie stron (§ 3), zgodnie z którym pozwany miał pokryć koszty najmu jedynie w przypadku braku wypłaty należności przez towarzystwo ubezpieczeniowe sprawcy wypadku. Sąd Rejonowy ustalił, że postępowanie likwidacyjne u ubezpieczyciela nie zakończyło się ostateczną odmową wypłaty odszkodowania, a jedynie wezwaniem do uzupełnienia dokumentacji. W związku z tym uznał, że warunek z umowy nie został spełniony, a powództwo jest przedwczesne. Sąd Rejonowy oddalił również zarzut, że pozwany przyczynił się do braku ziszczenia się warunku, wskazując, że powód był zaangażowany w kontakt z ubezpieczycielem i to do niego skierowano wezwanie do uzupełnienia dokumentów. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, rozpoznając apelację powoda, podzielił argumentację Sądu Rejonowego. Podkreślił, że strony skorzystały ze swobody umów (art. 353[1] k.c.), a interpretacja zapisu o "braku wypłaty" jako ostatecznej odmowy ubezpieczyciela jest zgodna z zasadami wykładni umów (art. 65 k.c.). Sąd Okręgowy uznał, że postępowanie likwidacyjne nie zostało zakończone, a roszczenie powoda było przedwczesne. Oddalił również zarzut naruszenia art. 93 § 1 k.c., stwierdzając, że pozwanemu nie można przypisać winy za brak dostarczenia dokumentów, zwłaszcza że wezwanie skierowano do powoda. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie jest przedwczesne, jeśli postępowanie likwidacyjne nie zakończyło się ostateczną odmową wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapis umowy o braku wypłaty przez ubezpieczyciela należy interpretować jako ostateczną odmowę wypłaty odszkodowania po zakończeniu postępowania likwidacyjnego. Wezwanie do uzupełnienia dokumentacji nie jest równoznaczne z odmową wypłaty. W związku z tym warunek zawieszający nie został spełniony, a powództwo było przedwczesne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Swoboda kształtowania stosunków prawnych pozwala stronom na zawarcie w umowie warunku uzależniającego odpowiedzialność jednej ze stron od zdarzenia przyszłego i niepewnego.
k.c. art. 65 § 1
Kodeks cywilny
Zgodnie z zasadami wykładni umów, zapis o "braku wypłaty" należy rozumieć jako ostateczny wynik postępowania likwidacyjnego i jednoznaczną odmowę wypłaty odszkodowania.
Pomocnicze
k.c. art. 93 § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten może być zastosowany, gdy strona ponosi odpowiedzialność za brak ziszczenia się warunku, jednak w niniejszej sprawie sąd nie dopatrzył się takiej sytuacji.
k.c. art. 659
Kodeks cywilny
Przepis dotyczy umowy najmu, ale w kontekście art. 659 k.c. a contrario sąd rozważał, czy obowiązek zapłaty czynszu przez najemcę nastąpił.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący swobodnej oceny dowodów, którego naruszenia skarżący zarzucał.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunek zawieszający w umowie najmu nie został spełniony, ponieważ postępowanie likwidacyjne u ubezpieczyciela nie zakończyło się ostateczną odmową wypłaty odszkodowania. Wezwanie ubezpieczyciela do uzupełnienia dokumentacji nie jest równoznaczne z odmową wypłaty odszkodowania. Powództwo było przedwczesne, gdyż nie ziszczono warunku zawieszającego. Pozwany nie ponosi odpowiedzialności za brak ziszczenia się warunku, gdyż powód był zaangażowany w postępowanie likwidacyjne i to do niego skierowano wezwanie do uzupełnienia dokumentacji.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o zapłatę kosztów najmu pojazdu zastępczego jest zasadne, mimo że postępowanie likwidacyjne nie zakończyło się ostateczną odmową wypłaty. Pozwany jest zobowiązany do pokrycia kosztów najmu, nawet jeśli nie dostarczył wymaganej dokumentacji ubezpieczycielowi. Sąd Rejonowy naruszył prawo materialne (art. 65 § 1 i 2 kc) poprzez błędną interpretację warunku umowy. Sąd Rejonowy naruszył prawo procesowe (art. 233 kpc) poprzez błędną ocenę materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
„brakiem wypłaty" w rozumieniu umowy stron jest ostateczny wynik postępowania likwidacyjnego i jednoznaczna odmowa w tym zakresie. dostarczona do akt szkody dokumentacja nie daje podstaw do przyznania odszkodowania z tego tytułu nie zakwestionował swej odpowiedzialności co do zasady wzywając do uzupełnienia dokumentacji wyraźnie wskazywał na przychylność dla rozliczeń w tym zakresie nie sposób uznać za odmowę wypłaty odszkodowania w spornym zakresie nie można przypisać pozwanemu naruszenia zasad współżycia społecznego poprzez niedostarczenie firmie ubezpieczeniowej posiadanej przez siebie dokumentacji nie można było przyjąć tu fikcji ziszczenia się warunku wyrażonej w art. 93 § 1 kc.
Skład orzekający
Wojciech Wołoszyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków umownych dotyczących odpowiedzialności za koszty najmu pojazdu zastępczego, zwłaszcza w kontekście postępowań likwidacyjnych u ubezpieczycieli."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego zapisu umownego i konkretnego stanu faktycznego, w którym powód był stroną zaangażowaną w postępowanie likwidacyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z umowami najmu pojazdów zastępczych i odpowiedzialnością za koszty, szczególnie gdy w grę wchodzi postępowanie likwidacyjne ubezpieczyciela. Jest to typowy przykład sporu gospodarczego, gdzie kluczowa jest precyzyjna interpretacja zapisów umownych.
“Czy przedwczesne powództwo o zapłatę za wynajem pojazdu zastępczego może pogrzebać Twoje roszczenie?”
Dane finansowe
WPS: 2400 PLN
Sektor
usługi
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt. VIII Ga 116/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lipca 2015r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący SSO Wojciech Wołoszyk Protokolant sekr. sądowy Marzena Karpińska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2015r. w Bydgoszczy na rozprawie sprawy z powództwa: A. K. przeciwko: (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 3 kwietnia 2015r. sygn. akt VIII GC 2387/14 upr 1. Oddala apelację. 2. Zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 300 zł ( trzysta złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Sygn. akt VIII Ga 116/15 UZASADNIENIE Powód domagał się zasądzenia od pozwanego kwoty 2.400 złotych wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 17 maja 2014 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 20 listopada 2014 roku Sąd Rejonowy w Bydgoszczy, zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę zgodnie z żądaniem pozwu oraz orzekł o kosztach postępowania. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany zaskarżył nakaz zapłaty w całości, zarzucając nieistnienie zobowiązania. Sąd Rejonowy ustalił , iż w dniu 31 marca 2014 roku strony zawarły umowę najmu pojazdu zastępczego V. (...) , na okres od 31 marca 2014 roku do zakończenia naprawy pojazdu V. (...) . W umowie wskazano, że płatność za wynajem nastąpi z polisy sprawcy wypadku (§ 3 umowy). Pozwany został zobowiązany do całkowitego pokrycia kosztów najmu pojazdu w przypadku braku wypłaty należności ze strony towarzystwa ubezpieczeniowego. Sprawca uszkodzenia pojazdu pozwanego był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w (...) S.A. w W. . Pismem z dnia 12 listopada 2014 r., skierowanym do powoda, (...) S.A. potwierdził zgłoszenie szkody w zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego, wskazując, iż „ dostarczona do akt szkody dokumentacja nie daje podstaw do przyznania odszkodowania z tego tytułu ". Ubezpieczyciel wezwał do przedłożenia dokumentacji w postaci: ewidencji środków trwałych firmy, specyfikacji trasy przejazdów, zleceń przejazdów dla innych pojazdów firmy, protokołu zdawczo odbiorczego i kopii dowodu rejestracyjnego pojazdu. Dokumentacja objęta pismem z dnia 12 listopada 2014 roku nie została przesłana ubezpieczycielowi. Sąd Rejonowy zważył , iż strony łączyła umowa o najem pojazdu zastępczego z dnia 31 marca 2014 roku. W treści umowy z 31 marca 2014 roku strony ustaliły, że pozwany zostanie zobowiązany do całkowitego pokrycia kosztów najmu pojazdu dopiero w przypadku braku wypłaty należności ze strony towarzystwa ubezpieczeniowego. Powyższe zastrzeżenie uzależniało obowiązek pozwanego do uiszczenia czynszu go od wyniku trwającego postępowania likwidacyjnego. Sąd Rejonowy stwierdził , iż „brakiem wypłaty" w rozumieniu umowy stron jest ostateczny wynik postępowania likwidacyjnego i jednoznaczna odmowa w tym zakresie. Okoliczność ta w sposób jednoznaczny wynikała ze stanowisk procesowych stron i zeznań strony pozwanej. W przeciwnym razie, całkowicie zbędnym byłoby zastrzeżenie takiego warunku w treści umowy stron, gdyż zapłata czynszu przez najemcę jest jego podstawowym obowiązkiem. Koniecznym było zatem ustalenie, czy ziścił się warunek wskazany przez strony w treści § 3 umowy z dnia 31 marca 2014 roku. W sprawie bezspornym było, iż w ramach postępowania likwidacyjnego z ubezpieczycielem kontaktował się bezpośrednio powód. Potwierdza to fakt, że to powód przedstawiał towarzystwu szczegóły rozliczeń, zaś sam ubezpieczyciel kierował korespondencję (w tym pismo z dnia 12.11.2014 r.) do powoda, nie zaś do poszkodowanego. Jednocześnie jedyne stanowisko, jakie ubezpieczyciel zajął w odniesieniu do żądania wypłaty odszkodowania w zakresie kosztów najmu pojazdu zastępczego, zawarto w piśmie z dnia 12 listopada 2014 roku gdzie podniesiono , iż dostarczona do akt szkody dokumentacja nie daje podstaw do przyznania odszkodowania z tego tytułu i wezwano powoda do przedłożenia dalszej dokumentacji. W ocenie Sądu powyższe stanowisko trudno uznać za odmowę wypłaty odszkodowania w spornym zakresie. Przede wszystkim ubezpieczyciel nie zakwestionował swej odpowiedzialności co do zasady, a co więcej, wzywając do uzupełnienia dokumentacji wyraźnie wskazywał na przychylność dla rozliczeń w tym zakresie. W sprawie ustalono, że żądana dokumentacja nie została przedłożona ubezpieczycielowi. Jednak mimo to ubezpieczyciel nie podjął decyzji o odmowie wypłaty odszkodowania w spornym zakresie, co powoduje, że postępowania likwidacyjnego w tej części nie sposób uznać za zakończone. Nie doszło zatem - w ocenie Sądu - do ziszczenia się warunku przewidzianego w § 3 umowy stron. Sąd nie znalazł jednocześnie podstaw do ustalenia, że zachowanie pozwanego przyczyniło się do braku ziszczenia się warunku i zastosowania art. 93 § 1 k.c. Wprawdzie dokumentacja, której żądał ubezpieczyciel w części była w posiadaniu pozwanego, jednak jak wskazano, to powód był zaangażowany w negocjacje z towarzystwem ubezpieczeniowym i to do powoda skierowano pismo z dnia 12 listopada 2014 roku. Strona pozwana w zeznaniach wyraźnie wskazała, że zdała się na działania powoda w tym zakresie (co akceptował wcześniej powód) i dlatego trudno uznać brak reakcji pozwanego na wezwanie ubezpieczyciela jako niewłaściwe, czy naganne w świetle art. 93 § 1 k.c. , zwłaszcza, że w interesie pozwanego była wypłata odszkodowania przez towarzystwo ubezpieczeń. Powód nie nawiązał kontaktu z pozwanym odnośnie wezwania z dnia 12 listopada 2014 roku, co więcej - już w dniu 18 listopada 2014 roku powód wytoczył powództwo w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd Rejonowy na podstawie art. 659 k.c. a contrario w związku z art. 89 k.c. powództwo oddalił. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 99 k.p.c. stosując zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Powyższy wyrok zaskarżył powód zarzucając : naruszenie prawa materialnego tj. art. 659 § 1 kc poprzez oddalenie powództwa pomimo , iż powód oddał pozwanemu samochód zastępczy do używania, a pozwany z niego korzystał i nie kwestionował powództwa co do wysokości , naruszenie prawa materialnego tj. art. 65 § 1 i 2 kc poprzez przyjęcie, że pozwany był zobowiązany do całkowitego kosztu najmu nie w przypadku „braku wypłaty należności ze strony towarzystwa ubezpieczeniowego”, a dopiero „w przypadku ostatecznego wyniku postępowania likwidacyjnego i jednoznacznej odmowy w tym zakresie” , naruszenie prawa materialnego tj. art. 93 § 1 kc poprzez uznanie, że fakt braku reakcji pozwanego na pismo ubezpieczyciela z dnia 12.11.2014 i nie przedłożenie ubezpieczycielowi żądanych dokumentów, w których posiadaniu był wyłącznie pozwany obciąża powoda, a nie pozwanego, naruszenie prawa procesowego tj. art. 233 kpc poprzez ocenę zebranego materiału dowodowego z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów i wbrew literalnemu brzmieniu § 3 ust. 2 umowy najmu i treści pisma ubezpieczyciela z 12.11.2014 r. Powód domagał się zmiany zaskarżonego wyroku i zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 2.400 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 17.05.2014 r. do dnia zapłaty i kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Apelacja okazała się bezzasadna. Słusznie Sąd Rejonowy przyjął , iż zawierając umowę najmu pojazdu zastępczego strony skorzystały ze swobody kształtowania stosunków prawnych wyrażonej w art. 3531 k.c. i zawarły w umowie warunek polegający na tym, że powód może domagać się od pozwanego zapłaty czynszu najmu pojazdu dopiero wobec braku wypłaty należności ze strony towarzystwa ubezpieczeniowego. Sąd I instancji prawidłowo przy tym ustalił , iż zgodnym zamiarem stron było przyjęcie , że poprzez „ brak wypłaty " w rozumieniu umowy należy rozumieć dopiero ostateczny wynik postępowania likwidacyjnego i jednoznaczną odmowę wypłaty odszkodowania. Trafne i zgodne z art. 65 kc jest rozumowanie Sądu Rejonowego , iż w przeciwnym razie całkowicie zbędnym byłoby zastrzeżenie takiego warunku w treści umowy, skoro zapłata czynszu przez najemcę jest jego podstawowym obowiązkiem. Ponadto takie rozumienie zapisów umowy potwierdzają wyniki postępowania dowodowego , w tym zeznania przedstawicielki pozwanej , których powód nie podważył. Niewątpliwe tak rozumiany warunek nie ziścił się, skoro towarzystwo ubezpieczeniowe nie odmówiło w sposób jednoznaczny i ostateczny wypłaty odszkodowania. Za taką odmowę nie może być w szczególności uznane zobowiązanie powoda do uzupełnienia dokumentacji niezbędnej do ustalenia czy zachodzą podstawy do wypłaty odszkodowania. Ubezpieczyciel nie zakwestionował przecież podstaw swej odpowiedzialności. Skoro postępowanie związane z likwidacją szkody nie zostało zakończone, to wytoczenie powództwa niewątpliwie było przedwczesne. Sąd Rejonowy zasadnie też przyjął , iż nie ma podstaw do zastosowania art. 93 § 1 kc. Nie można przypisać pozwanemu naruszenia zasad współżycia społecznego poprzez niedostarczenie firmie ubezpieczeniowej posiadanej przez siebie dokumentacji. Z ustaleń faktycznych wynika jednoznacznie , iż to powód był zaangażowany w negocjacje z towarzystwem ubezpieczeniowym i to do powoda zostało skierowane pismo zakładu ubezpieczeń z 12 listopada 2014 r. Niezależnie od kwestii legitymacji czynnej należy wskazać , że w takiej sytuacji pozwany miał prawo oczekiwać , iż to powód podejmie stosowne działania w celu dostarczenia zakładowi ubezpieczeń wnioskowanej dokumentacji. Do pozwanego przecież takie wezwanie nie zostało skierowane. Tak więc nie można było przyjąć tu fikcji ziszczenia się warunku wyrażonej w art. 93 § 1 kc. Sąd I instancji nie naruszył zatem owego przepisu. Nie miało również miejsce naruszenie przez Sad pierwszej instancji art. 233 k.p.c. Należy wskazać , iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd , iż aby zarzucić skutecznie naruszenie przepisu art. 233 § 1 kpc skarżący powinien wskazać, jaki konkretnie dowód mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy sąd uznał za wiarygodny i mający moc dowodową albo za niewiarygodny i niemający mocy dowodowej, i w czym przy tej ocenie przejawia się naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok SN z 18.01.2002 r. sygn. I CKN 132/01, Lex nr 53144). Stwierdzić także należy, iż jeżeli z materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (por. wyrok SN z 27.09.2002 r. sygn. II CKN 817/00, Lex nr 56906). Apelujący w istocie ograniczył się zaś do polemiki ze stanowiskiem Sądu I instancji , w żaden sposób nie wykazując naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 233 kpc . Apelację należało zatem oddalić na podstawie art. 385 kpc , orzekając o kosztach postępowania odwoławczego na podstawie art. 98 kpc .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI