VIII GA 109/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie od pozwanego W. S. kwoty 394,00 zł z ustawowymi odsetkami, tytułem niezapłaconej składki ubezpieczeniowej OC pojazdu. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oddalił powództwo, uznając, że powód nie udowodnił zawarcia umowy ubezpieczenia, ponieważ podpis na polisie był jedynie parafą, a nie własnoręcznym podpisem pozwanego. Sąd Rejonowy powołał się na art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c., wskazując, że to na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia zawarcia umowy. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, rozpoznając apelację powoda, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 232 k.p.c. i art. 233 k.p.c. Sąd Okręgowy podkreślił, że w przypadku obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, ciężar udowodnienia niepodpisania polisy spoczywa na pozwanym, który kwestionuje jej autentyczność. Pozwany nie wykazał, że posiadał inną ważną polisę OC na swój autobus, co skutkowało uznaniem, że umowa zawarta z powodem jest ważna. W związku z tym Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 394,00 zł tytułem składki ubezpieczeniowej wraz z odsetkami oraz zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ciężaru dowodu w sprawach o zapłatę składki ubezpieczeniowej, zwłaszcza w kontekście obowiązkowego ubezpieczenia OC i znaczenia podpisu/parafy na polisie.
Dotyczy specyficznej sytuacji obowiązkowego ubezpieczenia OC i braku dowodów na posiadanie innej polisy przez pozwanego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy parafowanie polisy ubezpieczeniowej przez pozwanego stanowi dowód zawarcia umowy ubezpieczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w kontekście obowiązkowego ubezpieczenia OC, parafowanie polisy, w sytuacji gdy pozwany nie udowodnił posiadania innej ważnej polisy, może być uznane za potwierdzenie zawarcia umowy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy błędnie przypisał ciężar dowodu powodowi w kwestii autentyczności podpisu na polisie. W przypadku obowiązkowego ubezpieczenia OC, pozwany powinien udowodnić, że nie zawarł umowy lub posiada inną ważną polisę. Brak takich dowodów skutkuje uznaniem umowy za zawartą.
Na kim spoczywa ciężar udowodnienia niepodpisania dokumentu prywatnego w przypadku zaprzeczenia jego prawdziwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar udowodnienia niepodpisania dokumentu prywatnego spoczywa na stronie, która zaprzecza jego prawdziwości i chce z tego faktu wywieść korzystne dla siebie skutki prawne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy powołał się na art. 253 k.p.c. i orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym strona zaprzeczająca prawdziwości dokumentu prywatnego lub twierdząca, że oświadczenie w nim zawarte od niej nie pochodzi, jest obowiązana okoliczności te udowodnić. W tym przypadku pozwany powinien był udowodnić, że nie podpisał polisy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej w W. | spółka | powód |
| W. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 253
Kodeks postępowania cywilnego
Ciężar dowodu w przypadku zaprzeczenia prawdziwości dokumentu prywatnego.
k.c. art. 805
Kodeks cywilny
Definicja umowy ubezpieczenia i zobowiązanie do zapłaty składki.
u.u.o. art. 4
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
u.u.o. art. 23
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
u.u.o. art. 10
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Spełnienie obowiązku ubezpieczenia poprzez zawarcie umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Reguła rozkładu ciężaru dowodu.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek udowodnienia okoliczności faktycznych.
k.c. art. 78
Kodeks cywilny
Forma pisemna czynności prawnej i własnoręczny podpis.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Ustawowe odsetki za opóźnienie.
u.u.o. art. 5a
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Zawarcie umowy ubezpieczenia w sposób milczący.
u.u.o. art. 28
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Wypowiedzenie umowy ubezpieczenia.
k.p.c. art. 386
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy naruszył art. 232 k.p.c. i art. 233 k.p.c. • Ciężar udowodnienia niepodpisania polisy spoczywał na pozwanym. • Pozwany nie wykazał posiadania innej ważnej polisy OC. • Parafowanie polisy może być uznane za potwierdzenie zawarcia umowy w kontekście obowiązkowego ubezpieczenia OC.
Odrzucone argumenty
Powód nie udowodnił zawarcia umowy ubezpieczenia, gdyż podpis na polisie był jedynie parafą. • Na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia zawarcia umowy.
Godne uwagi sformułowania
na podstawie podpisu złożonego na przedłożonej przez powoda polisie ubezpieczenia nie można ustalić, że stanowi on podpis pozwanego • stosownie do treści art. 78 § 1 k.c. do zachowania pisemnej formy czynności prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli • podstawową funkcją podpisu jest ustalenie osoby składającej oświadczenie woli • podpis powinien składać się z liter i umożliwiać identyfikację autora • to na powodzie - zgodnie z ogólną regułą rozkładu ciężaru dowodu, wynikającą z art. 6 k.c. oraz art. 232 zdanie pierwsze k.p.c. - spoczywał ciężar udowodnienia, że umowa ta została zawarta • Sąd Rejonowy dopuścił się naruszenia przepisów podstępowania, tj. art. 232 kpc poprzez przyjęcie, że powód nie wywiązał się z obowiązku udowodnienia okoliczności, z której wywodził skutki prawne • Sąd naruszył również art. 233 kpc poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego polegający, jak wskazał skarżący, na zupełnym pominięciu okoliczności parafowania polisy potwierdzającej potwierdzenie zawarcia umowy ubezpieczeniowej • obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia dla posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów "ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych" przewiduje art. 4 a także art. 23 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. […]
Skład orzekający
Marek Tauer
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ciężaru dowodu w sprawach o zapłatę składki ubezpieczeniowej, zwłaszcza w kontekście obowiązkowego ubezpieczenia OC i znaczenia podpisu/parafy na polisie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obowiązkowego ubezpieczenia OC i braku dowodów na posiadanie innej polisy przez pozwanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe udowodnienie zawarcia umowy, nawet w przypadku obowiązkowych ubezpieczeń, oraz jak sąd drugiej instancji może skorygować błędy sądu pierwszej instancji w ocenie dowodów i rozkładzie ciężaru dowodu.
“Czy parafka na polisie wystarczy? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kto musi udowodnić zawarcie umowy ubezpieczenia.”
Dane finansowe
WPS: 394 PLN
składka ubezpieczeniowa: 394 PLN
zwrot kosztów procesu: 107 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 90 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.