VIII Cz 737/16

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2016-09-08
SAOSRodzinnealimentyWysokaokręgowy
alimentyzażalenieudział stowarzyszeniaprawo do sądupostępowanie cywilnedopuszczenie do udziałusąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy odrzucił zażalenia powoda i stowarzyszenia na postanowienie o odmowie dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w sprawie o obniżenie alimentów, uznając je za niedopuszczalne.

Sąd Rejonowy odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia (...) do udziału w sprawie o obniżenie alimentów po stronie powodowej, wskazując, że przedmiotem sprawy nie jest dochodzenie roszczeń alimentacyjnych. Powód oraz Stowarzyszenie wnieśli zażalenia, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i prawa do sądu. Sąd Okręgowy odrzucił oba zażalenia jako niedopuszczalne, ponieważ postanowienie o odmowie dopuszczenia organizacji pozarządowej do udziału w sprawie nie jest zaskarżalne na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.

Sprawa dotyczyła zażaleń wniesionych przez powoda M. P. oraz Stowarzyszenie (...) w K. na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu, które odmówiło dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w sprawie o obniżenie alimentów po stronie powodowej. Sąd Rejonowy uzasadnił swoją decyzję tym, że przedmiotem sprawy jest żądanie obniżenia już ustalonych alimentów, a nie dochodzenie roszczeń alimentacyjnych, co wyklucza udział stowarzyszenia po stronie powoda. Zarówno powód, jak i stowarzyszenie, wnieśli zażalenia, podnosząc szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (m.in. art. 8, 61, 62, 78, 379 k.p.c.) oraz przepisów Konstytucji i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, w tym prawa do sądu, prawa do obrony i możliwości skorzystania z pomocy organizacji pozarządowej. Sąd Okręgowy w Toruniu, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał oba zażalenia za niedopuszczalne i postanowił je odrzucić. Uzasadnienie opierało się na przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności na art. 394 § 1 k.p.c., który enumeratywnie wymienia postanowienia podlegające zaskarżeniu zażaleniem. Sąd wskazał, że postanowienie o odmowie dopuszczenia organizacji pozarządowej do udziału w sprawie nie znajduje się w tym katalogu, a także nie ma podstaw do stosowania analogii z przepisów dotyczących niedopuszczenia interwenienta ubocznego, zwłaszcza gdy postanowienie zostało wydane z urzędu. Sąd Okręgowy powołał się na utrwalone orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w Krakowie oraz uchwałę Sądu Najwyższego potwierdzające niedopuszczalność zażalenia w podobnych sytuacjach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie postanowienie nie jest zaskarżalne zażaleniem.

Uzasadnienie

Zażalenie przysługuje na postanowienia sądu pierwszej instancji enumeratywnie wymienione w art. 394 § 1 k.p.c. lub kończące postępowanie. Postanowienie o odmowie dopuszczenia organizacji pozarządowej do udziału w sprawie nie znajduje się w tym katalogu, a także nie ma podstaw do stosowania analogii z przepisów dotyczących interwenienta ubocznego, zwłaszcza gdy postanowienie zostało wydane z urzędu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażaleń

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy (utrzymanie postanowienia w mocy)

Strony

NazwaTypRola
M. P.osoba_fizycznapowód
małoletnia J. P.osoba_fizycznapozwana
D. P.osoba_fizycznaprzedstawiciel ustawowy pozwanej
Stowarzyszenie (...) w K.instytucjawnioskodawca/skarżący

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 394 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Enumeratywne wyliczenie postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem. Postanowienie o odmowie dopuszczenia organizacji pozarządowej do udziału w sprawie nie jest objęte tym przepisem.

Pomocnicze

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § § 2 zdanie pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia zażalenia.

k.p.c. art. 8

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 61 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 62

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 78

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 379 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 379 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o odmowie dopuszczenia organizacji pozarządowej do udziału w sprawie nie jest zaskarżalne zażaleniem na podstawie art. 394 § 1 k.p.c. Brak podstaw do analogicznego stosowania przepisów o interwenientach ubocznych. Postanowienie wydane z urzędu niedopuszczające interwenienta nie podlega zażaleniu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 8, 61, 62, 78, 379 k.p.c. Naruszenie prawa do sądu, prawa do obrony. Naruszenie art. 6 EKPC i art. 45 Konstytucji. Naruszenie art. 12 Konstytucji.

Godne uwagi sformułowania

Zażalenia jako niedopuszczalne podlegały odrzuceniu. Zaskarżone postanowienie nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, a zatem, aby przyjąć dopuszczalność zażalenia na to postanowienie, winno być ono jednym z postanowień enumeratywnie wyliczonych w powołanym wyżej przepisie. Przepis ten nie wymienia postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie organizacji pozarządowej. Pogląd ten znajduje oparcie w stanowisku wyrażonym przez Sąd Apelacyjny w Krakowie w postanowieniu z dnia 29.06.1992r. (I ACz 267/92), według którego na postanowienie o odmowie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w sprawie cywilnej zażalenie nie przysługuje.

Skład orzekający

Marek Paczkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Jadwiga Siedlaczek

sędzia

Małgorzata Kończal

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie dopuszczenia organizacji pozarządowej do udziału w sprawie cywilnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd odmawia dopuszczenia organizacji z urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do sądu i udziałem organizacji pozarządowych, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy zażalenie na odmowę udziału organizacji pozarządowej w sprawie jest dopuszczalne? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Cz 737/16 POSTANOWIENIE Dnia 8 września 2016 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Marek Paczkowski (spr.) Sędziowie: SSO Jadwiga Siedlaczek SSO Małgorzata Kończal po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2016 r. sprawy z powództwa M. P. przeciwko małoletniej J. P. działającej przez D. P. o obniżenie alimentów na skutek zażalenia powoda M. P. i zażalenia Stowarzyszenia (...) w K. od postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt III RC 336/16 p o s t a n a w i a : odrzucić oba zażalenia. /SSO Jadwiga Siedlaczek/ /SSO Marek Paczkowski/ /SSO Małgorzata Kończal/ UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Toruniu postanowieniem z dnia 28.06.2016r. odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie po stronie powodowej Stowarzyszeniu (...) w K. . Sąd Rejonowy wskazał, że przedmiotem niniejszej sprawy nie jest dochodzenie roszczeń alimentacyjnych, ale żądanie obniżenia już ustalonych alimentów i z tego powodu nie jest możliwy udział stowarzyszenia po stronie powoda. Zażalenia na postanowienie wnieśli powód oraz Stowarzyszenie (...) w K. . W obu zażaleniach zostały podniesione identyczne zarzuty i wnioski. Skarżący zarzucili postanowieniu: - naruszenie art. 8 k.p.c. w związku z art. 61§2 k.p.c. w związku z art. 62 k.p.c. , co spowodowało przyjęcie nieuprawnionej tezy, że stowarzyszenie nie może przystąpić do sprawy, co tym samym naruszyło prawo do sądu, prawo do obrony powoda, a także w ogóle podważyło zdolność sądową organizacji pozarządowej poprzez dokonanie takiej wykładni, która nie znajduje zastosowania w polskim systemie prawa, - naruszenie art. 78 k.p.c. w związku z art. 62§2 k.p.c. poprzez procedowanie sprawy przystąpienia pomimo braku opozycji strony pozwanej oraz rozstrzygnięciu tej kwestii na posiedzeniu niejawnym, co może stanowić obrazę przepisów prawa oraz skutkować nieważnością postępowania, a miało wpływ na osnowę zaskarżonego postanowienia, - naruszenie art. 379§5 k.p.c. i a contrario art. 379§2 k.p.c. poprzez naruszenie prawa organizacji do występowania przed Sądem i prawa powoda do obrony, to jest niedopuszczenia do skorzystania z pomocy organizacji pozarządowej wobec braku środków do ustanowienia pełnomocnika z wyboru i odmowy przydzielenia pełnomocnika z urzędu postanowieniem z dnia 25.04.2016r., - naruszenie art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w związku z art. 45 Konstytucji poprzez nierzetelne procedowanie w tej sprawie, co naruszyło prawo strony i organizacji pozarządowej do występowania przed Sądem, to jest naruszyło prawo do Sądu, prawo do sprawiedliwej i rzetelnej procedury i możliwości skorzystania przez stronę z pomocy organizacji pozarządowej, - naruszenie art. 12 Konstytucji poprzez uniemożliwienie funkcjonowania organizacji pozarządowej, jaką jest Stowarzyszenie (...) w sprawach, w których ten podmiot występuje w całej Polsce po stronie powodowej lub pozwanej, co jest działaniem contra legem, a jednocześnie narusza normy i wartości Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , - błąd w ustaleniach stanu faktycznego bliżej opisany w zażaleniach. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenia jako niedopuszczalne podlegały odrzuceniu. Zażalenie do sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienia sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, a ponadto na postanowienia sądu pierwszej instancji enumeratywnie wymienione w art. 394§1 pkt 1 do 12 k.p.c. Zaskarżone postanowienie nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, a zatem, aby przyjąć dopuszczalność zażalenia na to postanowienie, winno być ono jednym z postanowień enumeratywnie wyliczonych w powołanym wyżej przepisie. Przepis ten nie wymienia postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie organizacji pozarządowej. Daje to podstawę do przyjęcia, że takie postanowienie nie jest zaskarżalne. Pogląd ten znajduje oparcie w stanowisku wyrażonym przez Sąd Apelacyjny w Krakowie w postanowieniu z dnia 29.06.1992r. (I ACz 267/92), według którego na postanowienie o odmowie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w sprawie cywilnej zażalenie nie przysługuje. Nawet gdyby poszukiwać analogii i dopuścić odpowiednie stosowanie art. 394§1 pkt 3 k.p.c. przewidującego zaskarżalność postanowienia o niedopuszczeniu interwenienta do udziału w sprawie wskutek uwzględnienia opozycji, to zażalenie na odmowę dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w sprawie również jest niedopuszczane. Powołany ostatnio przepis mówi o niedopuszczeniu interwenienta do udziału w sprawie wskutek uwzględnienia opozycji, a Sąd Rejonowy wydał postanowienie o odmowie dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w sprawie z urzędu, a zatem miała miejsce inna sytuacja procesowa, co przemawia przeciwko stosowaniu analogii z tego przepisu. Należy również podzielić pogląd Sądu Najwyższego, według którego na wydane z urzędu postanowienie niedopuszczające interwenienta ubocznego do udziału w sprawie po stronie powodowej nie przysługuje zażalenie (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 14.10.1992r., III CZP 126/92). Z wyżej wymienionych względów Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 373 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 zdanie pierwsze k.p.c. /SSO Jadwiga Siedlaczek/ /SSO Marek Paczkowski/ /SSO Małgorzata Kończal/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI