VIII Cz 7/19

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2019-03-29
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
koszty egzekucyjneopłata stosunkowakomornikumorzenie postępowaniawierzycieldłużniksąd okręgowysąd rejonowyzażalenie

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu rejonowego, obniżając koszty postępowania egzekucyjnego naliczone przez komornika z powodu błędnego zastosowania przepisów dotyczących opłaty stosunkowej.

Dłużniczka B. L. złożyła skargę na czynności komornika, kwestionując wysokość naliczonych kosztów postępowania egzekucyjnego. Sąd Rejonowy oddalił skargę. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. Kluczowe było ustalenie, że wniosek wierzyciela o umorzenie postępowania egzekucyjnego został złożony przed doręczeniem dłużniczce zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, co zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, skutkuje naliczeniem niższej opłaty stosunkowej. W konsekwencji, sąd obniżył koszty postępowania egzekucyjnego i nie obciążył wierzyciela kosztami postępowania skargowego oraz zażaleniowego, stosując zasadę słuszności.

Sprawa dotyczyła zażalenia dłużniczki B. L. na postanowienie Sądu Rejonowego w Grudziądzu, które oddaliło jej skargę na czynności komornika i obciążyło skarżących kosztami postępowania egzekucyjnego. Dłużniczka zarzucała, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone zanim doręczono jej zawiadomienie o jego wszczęciu, a naliczona opłata egzekucyjna powinna być niższa, zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (u.k.s.e.). Sąd Okręgowy w Toruniu uznał zażalenie za zasadne. Analizując przepis art. 49 ust. 2 u.k.s.e., sąd podkreślił, że w przypadku umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela złożony przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, komornik pobiera opłatę w wysokości 1/20 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne doręczenie zawiadomienia, a nie samo uzyskanie przez dłużnika wiedzy o postępowaniu. Ponieważ w aktach sprawy wynikało, że wniosek wierzyciela o umorzenie wpłynął przed doręczeniem zawiadomienia, sąd zmienił postanowienie komornika, ustalając koszty postępowania egzekucyjnego na kwotę 375,75 zł (w tym opłatę stosunkową w wysokości 186,56 zł) i obciążając nimi dłużników solidarnie. Skargi dłużników zostały oddalone w pozostałych częściach. Sąd Okręgowy nie obciążył wierzyciela kosztami postępowania skargowego ani zażaleniowego, stosując art. 102 k.p.c. ze względu na szczególne okoliczności sprawy i postawę wierzyciela, który po spłacie należności złożył wniosek o umorzenie i współpracował z dłużnikami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela zgłoszony przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 1/20 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy oparł się na wykładni gramatycznej art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, wskazując, że kluczowe jest złożenie wniosku o umorzenie przed faktycznym doręczeniem zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, a nie samo uzyskanie przez dłużnika wiedzy o postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

dłużniczka B. L.

Strony

NazwaTypRola
wierzyciel (...) Sp. z o.o.spółkawierzyciel
W. R.osoba_fizycznadłużnik
D. R.osoba_fizycznadłużnik
B. L.osoba_fizycznadłużnik
Ł. L.osoba_fizycznadłużnik
G. L.osoba_fizycznadłużnik
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Płocku M. C.instytucjakomornik

Przepisy (8)

Główne

u.k.s.e. art. 49 § ust. 2

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela zgłoszony przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 1/20 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 824 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 805

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2 zdanie pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek wierzyciela o umorzenie postępowania egzekucyjnego został złożony przed doręczeniem dłużniczce zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Zastosowanie art. 49 ust. 2 zdanie drugie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji skutkuje naliczeniem niższej opłaty egzekucyjnej. Zastosowanie art. 102 k.p.c. ze względu na szczególne okoliczności sprawy i postawę wierzyciela.

Odrzucone argumenty

Naliczanie opłaty egzekucyjnej w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, gdy postępowanie zostało umorzone przed doręczeniem zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Obciążenie wierzyciela kosztami postępowania skargowego i zażaleniowego.

Godne uwagi sformułowania

nieuprawnione według Sądu Okręgowego jest stawianie znaku równości z sytuacją uzyskania wiedzy przez dłużnika o postępowaniu egzekucyjnym w jakikolwiek sposób. Przy czym przepis wyraźnie określa warunek, a mianowicie wniosek o umorzenie musi być złożony przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, wobec czego nieuprawnione według Sądu Okręgowego jest stawianie znaku równości z sytuacją uzyskania wiedzy przez dłużnika o postępowaniu egzekucyjnym w jakikolwiek sposób. Wobec uwzględnienia skargi niemal w całości należało uznać wierzyciela za przegrywającego postepowanie skargowe niemal w całości i z mocy art. 100 zdanie drugie k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. obciążyć go całością kosztów postępowania skargowego. Zdaniem Sądu Okręgowego zastosowanie w sprawie winien jednak znaleźć art. 102 k.p.c. z związku z art. 13 § 2 k.p.c.

Skład orzekający

Marek Paczkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Katarzyna Borowy

sędzia

Marek Lewandowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania egzekucyjnego, w szczególności opłaty stosunkowej w przypadku umorzenia postępowania przed doręczeniem zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Zastosowanie zasady słuszności przy orzekaniu o kosztach postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego przed doręczeniem zawiadomienia o jego wszczęciu. Interpretacja art. 102 k.p.c. jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i komorników ze względu na precyzyjną interpretację przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych i zastosowanie zasady słuszności przy kosztach postępowania.

Kiedy komornik nalicza mniejsze koszty? Kluczowa interpretacja przepisów o opłatach egzekucyjnych.

Dane finansowe

koszty postępowania egzekucyjnego: 375,75 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Cz 7/19 POSTANOWIENIE Dnia 29 marca 2019 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Marek Paczkowski (spr.) Sędziowie: SSO Katarzyna Borowy SSO Marek Lewandowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2019 r. sprawy egzekucyjnej z wniosku wierzycieli (...) Sp. z o.o. z siedzibą w C. z udziałem dłużników W. R. , D. R. , B. L. , Ł. L. i G. L. w przedmiocie skarg dłużników W. R. , D. R. i B. L. na czynności komornika na skutek zażalenia dłużniczki B. L. od postanowienia Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 29 października 2018 r. sygn. akt I Co 2030/18 p o s t a n a w i a : I. zmienić zaskarżone postanowienie w całości w ten sposób, że: 1) zmienić postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Płocku M. C. z dnia 14 sierpnia 2018 r. w sprawie Km 2418/18: a) w punkcie 2) (drugim) w ten sposób, że ustalić koszty postępowania egzekucyjnego w sprawie na kwotę 375,75zł (trzysta siedemdziesiąt pięć złotych i 75/100) i w całości obciążyć nimi dłużników solidarnie, b) w punkcie 3) (trzecim) tylko o tyle, że wezwać dłużników do zapłaty na rzecz Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Płocku M. C. kwoty 375,75zł (trzysta siedemdziesiąt pięć złotych i 75/100) w miejsce kwoty 6.214,79zł, 2) oddalić skargi w pozostałych częściach, 3) nie obciążać wierzyciela obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania skargowego; II. nie obciążać wierzyciela obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. /SSO Katarzyna Borowy/ /SSO Marek Paczkowski/ /SSO Marek Lewandowski/ UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 października 2018 r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu oddalił skargę dłużniczki B. L. oraz dłużników W. R. i D. R. , obciążając skarżących kosztami postępowania egzekucyjnego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła dłużniczka B. L. , zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie skargi na czynności komornika przez ustalenie opłaty egzekucyjnej w wysokości 186,56zł. Skarżąca podniosła, że w sprawie doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego, jeszcze zanim doręczono jej zawiadomienie o wszczęciu egzekucji. Natomiast wystarczającym w tym zakresie nie może być zawiadomienie banku o blokadzie rachunku bankowego. W ocenie zatem skarżącej ma zastosowanie do naliczenia opłaty egzekucyjnej art. 49 ust. 2 u.k.s.e. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. z 2018r. poz.1309 ze zm., dalej: ustawy) w sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela oraz na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, jednak nie niższej niż 1/20 i nie wyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Jednakże, w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela zgłoszony przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 1/20 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Zdanie drugie art. 49 ust. 2 określa zatem sposób pobierania opłaty w sytuacji, gdy wierzyciel złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, a więc przed dokonaniem przez komornika pierwszej czynności egzekucyjnej ( art. 805 k.p.c. ). W takim przypadku komornik pobiera od dłużnika opłatę egzekucyjną w wysokości 1/20 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, niezależnie od wysokości świadczenia, o którego wyegzekwowanie wnosił wierzyciel, i niezależnie od tego, czy wierzyciel złożył wniosek z powodu uiszczenia świadczenia przez dłużnika bezpośrednio do rąk wierzyciela. Przy czym przepis wyraźnie określa warunek, a mianowicie wniosek o umorzenie musi być złożony przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, wobec czego nieuprawnione według Sądu Okręgowego jest stawianie znaku równości z sytuacją uzyskania wiedzy przez dłużnika o postępowaniu egzekucyjnym w jakikolwiek sposób. Z akt sprawy egzekucyjnej wynika jednoznacznie, że zawiadomienie o wszczęciu egzekucji zostało doręczone dłużniczce po zgłoszeniu przez wierzyciela wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie Km 2418/18. Nie ma podstaw do tego, aby uznawać, że pod pojęciem wniosku wierzyciela zgłoszonego przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji należy rozmieć wniosek złożony przed uzyskaniem wiedzy o wszczęciu egzekucji. Gdyby ustawodawca przypisywał znaczenie uzyskaniu samej wiedzy o wszczęciu egzekucji, sformułowałby przepis w inny sposób. Nie ma podstaw do tego, aby w tym zakresie odchodzić od wykładni gramatycznej przepisu. Powyższe wskazuje zaś, że właściwą podstawę do ustalenia należnej od dłużniczki opłaty egzekucyjnej stanowił przepis art. 49 ust. 2 zdanie drugie ustawy, zgodnie z którym w przedmiotowej sprawie egzekucyjnej należało pobrać od dłużników opłatę stosunkową w wysokości 1/20 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Wymogło to zmianę zaskarżonego postanowienia przez zmianę kosztów postępowania egzekucyjnego i ustalenie, że w ich skład wchodzi opłata stosunkowa w kwocie 186,56zł, koszt uzyskania informacji w kwocie 100zł, koszty doręczenia korespondencji w kwocie 81,75zł i koszty dostępu do systemu teleinformatycznego w kwocie 7,44zł, co daje łącznie kwotę 375,75zł. Wśród kosztów Sąd Okręgowy nie uwzględnił kwoty 373,10zł tytułem zlecenia poszukiwania majątku dłużnika. Jak Komornik przyznał w odpowiedzi na skargę, kwota ta została wskazana w postanowieniu omyłkowo. Reasumując konieczna stała się zmiana zaskarżonego postanowienia Komornika i ustalenie kosztów egzekucji na poziomie 375,75zł oraz wezwanie dłużników do uiszczenia tej kwoty. Natomiast skarga była bezzasadna w części dotyczącej kwoty 100zł tytułem kosztów uzyskania informacji. W tym zakresie Sąd Okręgowy w całości podziela argumentację Sądu Rejonowego. Należy nadmienić, że w tym zakresie dłużniczka nie podnosiła w zażaleniu żadnych zarzutów. Wobec uwzględnienia skargi niemal w całości należało uznać wierzyciela za przegrywającego postepowanie skargowe niemal w całości i z mocy art. 100 zdanie drugie k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. obciążyć go całością kosztów postępowania skargowego. Zdaniem Sądu Okręgowego zastosowanie w sprawie winien jednak znaleźć art. 102 k.p.c. z związku z art. 13 § 2 k.p.c. Wierzyciel w żaden sposób nie przyczynił się do tego, że dłużnicy byli zmuszeni do wniesienia skargi na czynności komornika. Po uiszczeniu należnej mu kwoty przez dłużniczkę B. L. złożył wniosek o umorzenie postępowania, podejmując wcześniej współpracę z dłużnikami w zakresie warunków spłaty. Z tego powodu obciążenie wierzyciela kosztami byłoby niesprawiedliwe. Wobec powyższego Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, orzekając o tym w pkt I. sentencji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 zdanie pierwsze k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postepowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. z związku z art. 13 § 2 k.p.c. , przy czym argumentacja, która legła u podstaw tego rozstrzygnięcia jest identyczna, jak w wypadku rozstrzygnięcia o kosztach postępowania skargowego i została ona przedstawiona wyżej. /SSO Katarzyna Borowy/ /SSO Marek Paczkowski/ /SSO Marek Lewandowski/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI