VIII Cz 541/24

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2024-12-30
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
eksmisjanieruchomościprawo rodzinnepodział majątkuwkład mieszkaniowyksięga wieczystapostanowieniezażalenie

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o zmianie trybu postępowania z powództwa o eksmisję na postępowanie nieprocesowe o podział majątku, uznając, że sprawa dotyczy wyłącznie prawa własności lokalu przez powódkę.

Sąd Rejonowy zmienił tryb postępowania z powództwa o eksmisję na postępowanie nieprocesowe o podział majątku, uznając, że wyrok rozwodowy nie rozstrzygnął o prawie do wkładu mieszkaniowego. Powódka wniosła zażalenie, argumentując, że zmiana trybu była niezasadna. Sąd Okręgowy, analizując dokumenty, w tym księgę wieczystą i umowę o podział majątku, stwierdził, że lokal należy wyłącznie do powódki, a jej żądanie dotyczy eksmisji, a nie podziału majątku. W związku z tym uchylił zaskarżone postanowienie.

Sprawa dotyczyła zażalenia powódki B. S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu, który zmienił tryb postępowania z powództwa o opróżnienie lokalu mieszkalnego na postępowanie nieprocesowe o podział majątku. Sąd Rejonowy uzasadnił to tym, że wyrok rozwodowy nie rozstrzygnął o prawie do wkładu mieszkaniowego, a pozwany podnosił argumenty związane z nakładami. Sąd Okręgowy w Toruniu, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. Analiza dokumentów, w tym księgi wieczystej, wykazała, że lokal mieszkalny przy ul. (...) w T. należy wyłącznie do powódki B. S. Ponadto, umowa o podział części majątku wspólnego małżonków z dnia (...) wskazywała, że pozwany przekazał powódce własność wkładu mieszkaniowego bez spłat. Sąd Okręgowy podkreślił, że powódka, jako wyłączny właściciel, ma prawo żądać eksmisji pozwanego na podstawie art. 222 § 1 k.c. Argumentacja pozwanego dotycząca żądania spłat dorobku lub kwestionowania umowy o podział majątku nie miała znaczenia w sprawie o eksmisję. W związku z tym, Sąd Okręgowy uznał, że zmiana trybu postępowania przez Sąd Rejonowy była niezasadna i zbyt daleko idąca, ponieważ sprawa dotyczyła wyłącznie żądania eksmisji. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji niezasadnie zmienił tryb postępowania. Sprawa dotyczy eksmisji, a nie podziału majątku, ponieważ lokal należy wyłącznie do powódki.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że dokumenty (księga wieczysta, umowa o podział majątku) jednoznacznie wskazują na wyłączną własność lokalu przez powódkę, co uzasadnia żądanie eksmisji na podstawie art. 222 § 1 k.c. Argumenty pozwanego dotyczące podziału majątku nie mają znaczenia w sprawie o eksmisję.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

B. S.

Strony

NazwaTypRola
B. S.osoba_fizycznapowódka
S. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 222 § § 1

Kodeks cywilny

Uprawnienie właściciela do żądania wydania rzeczy od osoby, która ją posiada bez podstawy prawnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 201 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.r.io. art. 45

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Lokal mieszkalny należy wyłącznie do powódki, co potwierdzają dokumenty (księga wieczysta, umowa o podział majątku). Żądanie powódki dotyczy eksmisji, a nie podziału majątku wspólnego. Zmiana trybu postępowania przez sąd pierwszej instancji była niezasadna i zbyt daleko idąca.

Odrzucone argumenty

Wyrok rozwodowy nie rozstrzygnął o prawie do wkładu mieszkaniowego. Pozwany podnosi okoliczności związane z nakładem na wkład mieszkaniowy i żąda spłat dorobku. Argumentacja pozwanego kwestionująca zawartą przez strony umowę o częściowy podział majątku.

Godne uwagi sformułowania

sąd w wyroku rozwodowym nie podzielił małżeńskiego dorobku stron poprzez przyznanie prawa do wkładu mieszkaniowego wnioskodawczyni (choć sformułowanie tegoż wyroku jest w tym zakresie niefortunne i powinno brzmieć inaczej) decyzja sądu rozwodowego była w istocie tzw. podziałem quo ad usum, czyli tylko do używania – rodziła tylko skutki obligacyjne a nie rzeczowe niezasadnie przyjął, że powództwo wniesione przez powódkę w istocie dotyczy podziału majątku wspólnego małżonków, a nie, tak jak wyraźnie w pozwie wskazano, eksmisji pozwanego z lokalu należącego do powódki Sąd bowiem przyjmuje rękojmię wiary publicznej księgi wieczystej, która stanowi, że lokal, który obecnie strony zajmują, a o którego opuszczenie przez pozwanego powódka wnosi, należy wyłącznie do powódki.

Skład orzekający

Małgorzata Kończal

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że w sprawie o eksmisję kluczowe jest ustalenie prawa własności nieruchomości, a argumenty dotyczące podziału majątku wspólnego lub rozliczenia nakładów nie mają znaczenia, jeśli nie kwestionują prawa własności powoda."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie prawo własności lokalu jest jednoznacznie ustalone na rzecz powoda, a pozwany jedynie kwestionuje rozliczenia majątkowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie przedmiotu żądania w pozwie i jak sąd drugiej instancji może skorygować błąd sądu pierwszej instancji w ocenie charakteru sprawy, co jest cenne dla praktyków.

Eksmisja czy podział majątku? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy sąd pierwszej instancji myli się co do charakteru sprawy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Cz 541/24 POSTANOWIENIE Dnia 30 grudnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Małgorzata Kończal po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2024 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa B. S. przeciwko S. S. o opróżnienie i opuszczenie lokalu mieszkalnego na skutek zażalenia powódki od postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 12 września 2024 r. sygn. akt X C 145/24 p o s t a n a w i a : uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 września 2024 r. Sąd Rejonowy w Toruniu w sprawie z powództwa B. S. przeciwko S. S. o opóźnienie lokalu mieszkalnego zmienił tryb postępowania w sprawie na nieprocesowy ( k. 42 ). W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że sąd w wyroku rozwodowym nie podzielił małżeńskiego dorobku stron poprzez przyznanie prawa do wkładu mieszkaniowego wnioskodawczyni (choć sformułowanie tegoż wyroku jest w tym zakresie niefortunne i powinno brzmieć inaczej), ale rozstrzygnął tylko o prawie wnioskodawczyni do zamieszkiwania w tym lokalu, co nie ma nic wspólnego z przesądzeniem ,komu przyznano wkład mieszkaniowy i nie niweczy roszczeń uczestnika o jego rozliczenie. Wskazano, że decyzja sądu rozwodowego była w istocie tzw. podziałem quo ad usum, czyli tylko do używania – rodziła tylko skutki obligacyjne a nie rzeczowe (nie mogła przesądzić o prawie własności wkładu mieszkaniowego związanego z lokalem). Sąd Rejonowy wskazał, że skoro uczestnik podnosi okoliczności związane z nakładem na ów wkład, oczywistym staje się, ze sprawa winna być traktowana jako wniosek o podział dorobku, co wymaga zmiany trybu na nieprocesowy. Wskazano, że w postępowaniu o podział majątku sąd weźmie pod uwagę wszystkie podnoszone przez strony argumenty związane z nakładami na sporny wkład ( art. 45 k.r. io.). Nadto Sąd I instancji wskazał, że w razie wątpliwości wnioskodawczyni winna domagać się wykładni wyroku rozwodowego w tym zakresie (uzasadnienie – k. 47 ). Zażalenie na powyższe orzeczenie w całości wniosła powódka, wskazując, że dokonana przez Sąd I instancji zmiana trybu była zbyt daleko idąca i niezasadna. W związku z tym powódka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego ( k. 49-50v. ) W odpowiedzi na zażalenie pozwany wniósł o oddalenie zażalenia ( k. 82-82v. ). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie powódki zasługiwało na uwzględnienie w całości i skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 201 § 1 k.p.c. przewodniczący bada, w jakim trybie sprawa powinna być rozpoznana oraz czy podlega rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu odrębnym, i wydaje odpowiednie zarządzenia. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji niezasadnie przyjął, że powództwo wniesione przez powódkę w istocie dotyczy podziału majątku wspólnego małżonków, a nie, tak jak wyraźnie w pozwie wskazano, eksmisji pozwanego z lokalu należącego do powódki. Niewątpliwie treść orzeczenia sądu rozwodowego była co najmniej niefortunna, ale w niniejszej sprawie, nie miała takiego znaczenia, jaką nadał mu Sąd I instancji. Wskazać bowiem należy, że z zażalenia, a bardziej z dołączonych do niego dokumentów wynika, że lokal przy ul. (...) w T. , który obecnie zajmują wspólnie powódka i pozwany, należy wyłącznie do B. S. (vide: wydruk księgi wieczystej – k. 56-66). Nadto powódka załączyła również kopię umowy stron o podział części majątku wspólnego małżonków z dna (...) ., która dotyczyła m.in. spółdzielczego lokatorskiego prawa do ww. lokalu mieszkalnego przy ul. (...) . Pozwany w umowie tej przekazał własność wkładu mieszkaniowego powódce, bez spłat ani dopłat (umowa – k. 55). Wskazać należy, że okoliczność wyłącznego nabycia przez powódkę ww. lokalu wynikała także z dołączonego do pozwu wypisu aktu notarialnego z dnia 18.12.2019 r. ( k. 12-15v. ). Wynika z tego, że powódka jako właścicielka mieszkania ma uprawnienie wynikające z art. 222 § 1 k.c. do żądania eksmisji pozwanego. Sąd Rejonowy niezasadnie więc przyjął, że wobec rozbieżności stanowisk stron, powódka w istocie żąda podziału majątku wspólnego stron. Argumentacja pozwanego dotycząca żądania spłat dorobku małżonków, a także kwestionująca zawartą przez strony umowę o częściowy podział majątku nie ma żadnego znaczenia w sprawie o eksmisję. Sąd bowiem przyjmuje rękojmię wiary publicznej księgi wieczystej, która stanowi, że lokal, który obecnie strony zajmują, a o którego opuszczenie przez pozwanego powódka wnosi, należy wyłącznie do powódki. Wobec czego uznać należało, że skoro powódka wnosi o nakazanie opuszczenia i opróżnienia przez pozwanego mieszkania przy ul. (...) w T. , to w istocie właśnie tego żąda i korzysta ze swoich uprawnień jako wyłączny właściciel nieruchomości, a sprawa nie dotyczy podziału majątku wspólnego małżonków. Z tych też względów zmiana trybu postępowania nie była zasadna i w tym momencie zbyt daleko idąca. Jeśli pozwany kwestionuje dokonany podział majątku i rozliczenie dorobku, a także sam fakt nabycia przez powódkę ww. mieszkania, może sam złożyć odpowiedni wniosek , czy wytoczyć powództwo. W niniejszej w sprawie żądanie powódki dotyczy jedynie eksmisji i zmiana trybu postępowania przez Sąd Rejonowy nie była w tym zakresie potrzebna i zasadna. Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI