VIII CZ 428/16

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2016-06-13
SAOSCywilneprawo spadkoweŚredniaokręgowy
zachowekspadekroszczeniepowaga rzeczy osądzonejzażaleniepostanowieniesąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie o odrzuceniu pozwu o zachowek, uznając, że nie zaszła powaga rzeczy osądzonej, gdyż sąd niższej instancji nie rozpoznał całości roszczenia.

Sąd Rejonowy odrzucił pozew o zachowek, uznając, że sprawa została już rozstrzygnięta prawomocnym nakazem zapłaty. Powód wniósł zażalenie, argumentując, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał całości jego roszczenia, w szczególności nie uwzględnił oszczędności spadkodawcy. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając, że powaga rzeczy osądzonej nie zachodzi, ponieważ sąd niższej instancji nie rozpoznał wszystkich żądań powoda.

Sąd Okręgowy w Toruniu rozpoznał sprawę z powództwa S. D. przeciwko H. F. o zachowek, dotyczącą zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I C 560/16. Sąd Rejonowy odrzucił pozew na podstawie art. 199 §1 pkt 2 k.p.c., powołując się na powagę rzeczy osądzonej, ponieważ uznał, że sprawa o zachowek między stronami została już rozstrzygnięta nakazem zapłaty z dnia 2 lutego 2016 r. (sygn. akt I Nc 165/16). Powód złożył zażalenie, domagając się uchylenia postanowienia. Argumentował, że sąd pierwszej instancji wydał nakaz zapłaty, nie rozstrzygając o całości zgłoszonego roszczenia, w tym o oszczędnościach spadkodawcy, co uniemożliwiło mu dochodzenie uzupełnienia zachowku. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne. Stwierdził, że powód dochodził dopłaty do zachowku, ponieważ w poprzednim postępowaniu sąd nie orzekł o całym jego żądaniu. Pozew pierwotnie dotyczył zachowku obliczonego od wartości lokalu mieszkalnego (150.000 zł), ale powód zastrzegał sobie prawo do rozszerzenia powództwa o oszczędności spadkodawcy, których wysokość nie była mu znana. Sąd Okręgowy uznał, że w tej sytuacji powaga rzeczy osądzonej nie zachodzi, a tym samym podstawa do odrzucenia pozwu była błędna. Na mocy art. 386 §1 k.p.c. w zw. z art. 397 §2 zdanie pierwsze k.p.c., Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd nie rozstrzygał o kosztach postępowania zażaleniowego, wskazując, że takie rozstrzygnięcie może znaleźć się jedynie w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, powaga rzeczy osądzonej nie zachodzi w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że powaga rzeczy osądzonej nie zachodzi, ponieważ sąd pierwszej instancji nie rozpoznał całości roszczenia powoda. Powód dochodził dopłaty do zachowku, wskazując na istnienie oszczędności spadkodawcy, których wysokość nie była znana w poprzednim postępowaniu, a które nie zostały uwzględnione w nakazie zapłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

S. D.

Strony

NazwaTypRola
S. D.osoba_fizycznapowód
H. F.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 386 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § §2 zdanie pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 199 § §1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia pozwu z powodu powagi rzeczy osądzonej.

k.p.c. art. 108 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego może być zawarte jedynie w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał całości roszczenia powoda dotyczącego zachowku, w szczególności nie uwzględnił potencjalnych oszczędności spadkodawcy. Nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, gdyż poprzednie postępowanie nie zakończyło się merytorycznym rozstrzygnięciem wszystkich żądań powoda.

Godne uwagi sformułowania

zachodzi powaga rzeczy osądzonej nie orzekł o całym żądaniu powoda podstawa odrzucenia pozwu w postaci res iudicata w rzeczywistości nie zachodzi trudno więc uznać, aby zachodziła powaga rzeczy osądzonej, a w efekcie podstawa do odrzucenia pozwu

Skład orzekający

Małgorzata Kończal

przewodniczący-sprawozdawca

Hanna Matuszewska

sędzia

Jadwiga Siedlaczek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia powagi rzeczy osądzonej w kontekście roszczeń uzupełniających o zachowek, gdy nie wszystkie składniki masy spadkowej zostały uwzględnione w poprzednim postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd pierwszej instancji odrzucił pozew z powodu powagi rzeczy osądzonej, mimo że roszczenie nie zostało w pełni rozpoznane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię procesową dotyczącą powagi rzeczy osądzonej i możliwości dochodzenia uzupełnienia zachowku, co jest istotne dla praktyków prawa spadkowego.

Czy można dochodzić dopłaty do zachowku, gdy sąd odrzucił pozew z powodu powagi rzeczy osądzonej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Cz 428/16 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Małgorzata Kończal (spr.) Sędziowie SSO Hanna Matuszewska, SSO Jadwiga Siedlaczek po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: S. D. przeciwko H. F. o zachowek od postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt I C 560/16 p o s t a n a w i a : uchylić zaskarżone postanowienie. /SSO Hanna Matuszewska/ /SSO Małgorzata Kończal/ /SSO Jadwiga Siedlaczek/ UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Toruniu odrzucił pozew na podstawie art. 199 §1 pkt 2 k.p.c. , jako że zachodzi powaga rzeczy osądzonej, gdyż sprawa o zachowek pomiędzy stronami została już rozstrzygnięta nakazem zapłaty z dnia 2 lutego 2006r.(zapewne powinno być - 2016r.) , sygn. akt I Nc 165/16. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył powód, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie, a także o zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Skarżący wskazał, że powód wystąpił z pozwem o zachowek, zgłosił wnioski dowodowe i z uwagi na te wnioski nie wnosił o wydanie nakazu zapłaty. Mimo to Sąd wydał nakaz zapłaty nie rozstrzygając o całości zgłoszonego roszczenia, nie odniósł się do oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych. Dlatego powód wystąpił z niniejszym pozwem o uzupełninie zachowku. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie było zasadne. Jak wynika z treści pozwu, powód dochodzi w niniejszym postępowaniu dopłaty do zachowku zasądzonego nakazem zapłaty z dnia 2 lutego 2016r,. albowiem w poprzednim postępowaniu Sąd nie orzekł o całym żądaniu powoda. Jak wynika bowiem z uzasadnienia pozwu, który wpłynął do Sądu w dniu 26 stycznia 2016r. i został zarejestrowany pod sygnaturą najpierw I C 116/16, a następnie I Nc 165/16, powód wskazywał, że jego zmarły ojciec poza lokalem mieszkalnym o wartości 150.000zł, posiadał oszczędności, ale powodowi nie była znana ich wysokość, dlatego wnosił, aby Sąd zwrócił się do Banku (...) o stosowne informacje i zastrzegał sobie prawo rozszerzenia powództwa w przypadku uzyskania informacji, że spadkodawca posiadał oszczędności na rachunku bankowym. Natomiast kwota 25.000zł, o której zasądzenie wnosił wynikała jedynie z tytułu zachowku obliczonego od wartości sprzedanego lokalu mieszkalnego posiadanego przez spadkodawcę. W takich okolicznościach przyznać należało rację stronie powodowej, że podstawa odrzucenia pozwu w postaci res iudicata w rzeczywistości nie zachodzi. Powód wprawdzie dochodził przeciwko pozwanej zachowku po śmierci ojca, ale jego osądzone roszczenie dotyczyło jedynie zachowku obliczonego od wartości lokalu mieszkalnego, który posiadał spadkodawca, a który został przez pozwaną sprzedany za 150.000zł. Zgłoszone już w poprzednim postępowaniu roszczenie, wprawdzie nieokreślone co do wysokości, nie zostało przez Sąd rozpoznane, trudno więc uznać, aby zachodziła powaga rzeczy osądzonej, a w efekcie podstawa do odrzucenia pozwu. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 §1 k.p.c. w zw. z art. art. 397 §2 zdanie pierwsze k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia. Wbrew żądaniu powoda zawartemu w zażaleniu, Sąd Okręgowy nie rozstrzygał o kosztach postępowania zażaleniowego, gdyż orzeczenie o wspomnianych kosztach może być zawarte jedynie w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji ( art. 108 §1 k.p.c. ). /SSO Hanna Matuszewska/ /SSO Małgorzata Kończal/ /SSO Jadwiga Siedlaczek/

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI