VIII Cz 315/16

Sygn. akt VIII Cz 315/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział VIII Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Marek Lewandowski (spr.) Sędziowie : SO Katarzyna Borowy, SO Marek Paczkowski po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2016 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Sp. z o.o. Sp. komandytowej w Ś. i (...) spółki akcyjnej w W. przeciwko W. B. o wszczęcie egzekucji świadczeń pieniężnych w przedmiocie skargi dłużnika W. B. na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Grudziądzu Tomasza Szymandery podjętą w sprawach Km 700/15 i Km 735/15, polegającą na zajęciu wynagrodzenia dłużnika z umowy zlecenia na skutek zażalenia dłużnika od postanowienia Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 29 lutego 2016 r. sygn. akt I Co 223/16 postanawia: 1. uchylić punkt 1 (pierwszy) postanowienia, 2. oddalić zażalenie w pozostałym zakresie. /SSO Katarzyna Borowy/ /SSO Marek Lewandowski/ /SSO Marek Paczkowski/ UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 29 lutego 2016 r. Sąd Rejonowy odrzucił skargę dłużnika (pkt 1), na podstawie art. 759 § 1 k.p.c. nakazał Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Grudziądzu Tomaszowi Szymandera dokonywanie potrąceń z wynagrodzenia dłużnika z tytułu umowy zlecenia, wypłacanego przez (...) sp. z o.o. w W. z zastosowaniem przepisów art. 87 i 87 ( 1) k.p. (pkt 2) oraz obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania skargowego, od których zwolniony był skarżący (pkt 3). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd ten stwierdził, że skargę na zajęcie wynagrodzenia dłużnik wniósł po terminie przewidzianym w art. 767 § 4 k.p.c. ; o zajęciu wierzytelności dowiedział się bowiem 1 grudnia 2015 r., zaś skargę wniósł dopiero 9 lutego 2016 r. W ocenie Sądu a quo wprawdzie skarga podlegała odrzucenia, to jednak istniała konieczność wydania Komornikowi zarządzeń w ramach nadzoru judykacyjnego na podstawie art. 759 § 2 k.p.c. Nie uszło uwagi Sądu, że z akt komorniczych wynika, że w przedmiotowej sprawie dłużnik otrzymuje periodyczne (powtarzalne) wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia; z drugiej strony nie uzyskuje dochodów z żadnych innych źródeł. W tych okolicznościach zajęcie przez komornika całości wynagrodzenia dłużnika pozbawia go całkowicie środków niezbędnych do utrzymania. W związku z tym znajduje zastosowanie art. 833 § 2 k.p.c. , który nakazuje ograniczenie egzekucji z wierzytelności powtarzających się i dokonywanie potrąceń z wynagrodzenia dłużnika z tytułu umowy zlecenia, z zastosowaniem przepisów art. 87 i 87 1 k.p. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył dłużnik W. B. , który zarzucił, że Sąd Rejonowy błędnie uznał, iż skarga została wniesiona po terminie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Zażalenie zasługiwało tylko częściowo na uwzględnienie, ale z innych przyczyn aniżeli wskazał skarżący. Na wstępie należy zauważyć, że wbrew stanowisku skarżącego Sąd Rejonowy trafnie ocenił, że skarga została wniesiona po upływie terminu przewidzianego w art. 767 § 4 k.p.c. , skoro dłużnik już w grudniu 2015 r. dowiedział się o zajęciu świadczenia należnego jemu od trzeciodłużnika z tytułu umowy zlecenia. Nie sposób jednak przeoczyć, że w myśl art. 767 3 k.p.c. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę, której braków nie uzupełniono w terminie, chyba że uzna, iż zachodzą podstawy do podjęcia czynności na podstawie art. 759 § 2 . Na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi służy zażalenie. W rozpatrywanej sprawie Sąd Rejonowy trafnie uznał, że zachodzą podstawy do podjęcia czynności nadzorczych na podstawie art. 759 § 2 k.p.c. Wydane zarządzenie w tym przedmiocie należy uznać za w pełni uzasadnione. W szczególności Sąd a quo trafnie przyjął konieczność ograniczenia egzekucji i zastosowania przez organ egzekucyjny przepisu art. 833 § 2 k.p.c. w zw. z art.87 i 87 1 k.p. Jak wynika z pisma komornika z 9 marca 2016 r. doszło wykonania powyższego postanowienia Sądu i do ograniczenie zajęcia wierzytelności stosownie do wydanego zarządzenia w trybie art. 759 § 2 k.p.c. . W rezultacie doszło do uwzględnienia skargi dłużnika w całości w ramach postępowania nadzorczego. W uchwale z 23 maja 2012 r. (III CZP 11/12, OSNC 2012, Nr 10, poz. 118) Sąd Najwyższy uznał, że jeżeli sąd stwierdzi, iż skarga wskazuje na uchybienia uzasadniające podjęcie działań na podstawie art. 759 § 2 KPC , nie odrzuca jej z przyczyn określonych w art. 767 3 k.p.c. . Zdaniem SN za przyjętym poglądem przemawiają wyniki wykładni gramatycznej przepisu art. 767 3 k.p.c. , w którym zdanie podrzędne rozpoczynające się od spójnika złożonego "chyba że" znamionuje wprowadzenie relacji warunkowej. Użycie tego spójnika oznacza, że w razie zajścia zdarzenia, o którym mowa w zdaniu podrzędnym, nie nastąpi to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym. Inaczej mówiąc, zdanie podrzędne wprowadza wyjątek od zasady ustanowionej w zdaniu nadrzędnym. Z tego względu, podjęcie czynności na podstawie art. 759 § 2 KPC powoduje, że w postanowieniu nie umieszcza się odrębnego rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi. Podzielając co do zasady przedstawiony pogląd Sądu Najwyższego należy podkreślić, że w ocenie Sądu odwoławczego in concreto nie było podstaw do odrębnego odrzucania skargi dłużnika na zajęcie wierzytelności, skoro Sąd Rejonowy uznał ją w całości za uzasadnioną i w związku z tym wydał postanowienie w trybie art. 759 § 2 k.p.c. Warto w tym miejscu odnotować, że w świetle nowelizacji k.p.c. , która wejdzie w życie 8 września 2016 r. - na mocy ustawy z 10 lipca 2015 r., Dz. U. z 2015 r., poz. 1311 - treść art. 767 3 k.p.c. ulegnie istotnej zmianie. Jak trafnie dostrzeżono w piśmiennictwie (M. Uliasz (w:) Informatyzacja postępowania cywilnego, pod red. J. Gołaczyńskiego i D. Szostka, Legalis 2016, tezy do art. 767 3 k.p.c.) wprowadzona zmiana służyć ma wyeliminowaniu rozbieżności pojawiających się na gruncie dotychczasowej regulacji. Nie przypadkiem analizowany przepis podzielono na dwie jednostki redakcyjne; w myśl § 1 Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę, której braków nie uzupełniono w terminie . Na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi służy zażalenie; według zaś § 2 przepis art. 759 § 2 stosuje się. Zdaniem Sądu drugiej instancji przytoczona in extenso regulacja prawna uzasadnia pogląd, że de lege ferenda Sąd będzie miał obowiązek odrębnie orzekać o odrzucenia skargi w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w cytowanym przepisie i wszczęciu czynności nadzorczych w trybie art. 759 § 2 k.p.c. Z podanych względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. , art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. /SSO Katarzyna Borowy/ /SSO Marek Lewandowski/ /SSO Marek Paczkowski/