VIII CZ 287/25

Sąd Rejonowy w GrudziądzuGrudziądz2025-10-10
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
kredyt konsumenckisankcja kredytu darmowegoustawa o kredycie konsumenckimterminoświadczeniekoszty pożyczkiodsetkiRRSOumowa pożyczki

Sąd oddalił powództwo o ustalenie treści stosunku prawnego i zapłatę, uznając, że oświadczenie o sankcji kredytu darmowego zostało złożone po terminie.

Powód domagał się ustalenia, że umowa pożyczki jest kredytem darmowym i zwrotu odsetek oraz innych kosztów. Argumentował, że pozwany naruszył przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. Sąd oddalił powództwo, uznając, że oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego zostało złożone po terminie roku od wypłaty środków, co jest warunkiem jej skuteczności. Dodatkowo, sąd analizował zarzuty dotyczące sposobu naliczania odsetek i kosztów, uznając je za niezasadne.

Powód A. B. wniósł pozew przeciwko (...) z siedzibą w W., domagając się ustalenia, że umowa pożyczki nr (...) z dnia 6 czerwca 2020 roku jest kredytem darmowym w rozumieniu ustawy o kredycie konsumenckim, z uwagi na złożone przez niego oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Żądał również zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń tytułem odsetek i innych kosztów pożyczki. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Sąd Rejonowy w Grudziądzu oddalił powództwo, uznając, że oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego zostało złożone po terminie. Sąd przyjął, że termin roczny do złożenia oświadczenia biegnie od dnia wypłaty środków przez kredytodawcę, a nie od dnia całkowitego wykonania umowy. W niniejszej sprawie wypłata pożyczki nastąpiła w 2020 roku, natomiast oświadczenie o skorzystaniu z sankcji zostało złożone w maju 2023 roku, co przekroczyło roczny termin. Sąd rozpoznał również zarzuty powoda dotyczące naruszenia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, w tym nieokreślenia terminu wypłaty pożyczki, naliczania odsetek od kredytowanych kosztów oraz nieprawidłowego określenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania i całkowitej kwoty do zapłaty. Sąd uznał te zarzuty za niezasadne, wskazując na jasne postanowienia umowy dotyczące terminu wypłaty, dopuszczalność kredytowania kosztów pozaodsetkowych oraz prawidłowe określenie parametrów finansowych pożyczki. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, oświadczenie złożone po upływie roku od wypłaty środków przez kredytodawcę nie jest skuteczne.

Uzasadnienie

Sąd przyjął, że termin roczny do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego rozpoczyna bieg od dnia wypłaty środków przez kredytodawcę, a nie od dnia całkowitego wykonania umowy. W niniejszej sprawie oświadczenie zostało złożone po upływie tego terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznapowód
(...)spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

u.k.k. art. 45 § 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

Konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie, w przypadku naruszenia przez kredytodawcę określonych przepisów ustawy.

u.k.k. art. 45 § 5

Ustawa o kredycie konsumenckim

Uprawnienie do skorzystania z sankcji kredytu darmowego wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy.

u.k.k. art. 30 § 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

Przepisy dotyczące obligatoryjnej treści umowy o kredyt konsumencki, w tym dotyczące wypłaty kredytu, stopy oprocentowania i rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania.

u.k.k. art. 5 § 7

Ustawa o kredycie konsumenckim

Definicja 'całkowitej kwoty kredytu' jako kwoty nieobejmującej kredytowanych kosztów.

u.k.k. art. 5 § 10

Ustawa o kredycie konsumenckim

Definicja 'całkowitego kosztu kredytu' jako wszelkich kosztów, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt.

u.k.k. art. 5 § 8

Ustawa o kredycie konsumenckim

Definicja 'całkowitej kwoty do zapłaty' jako sumy całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 177 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący obligatoryjnego lub fakultatywnego zawieszenia postępowania w przypadku pytań prejudycjalnych.

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący odsetek za opóźnienie.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zasad obciążania stron kosztami postępowania.

k.p.c. art. 98 § 1(1)

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący odsetek od kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego po upływie rocznego terminu od wypłaty środków. Umowa zawierała jasne postanowienia dotyczące terminu wypłaty pożyczki. Dopuszczalność kredytowania kosztów pozaodsetkowych (prowizji) i naliczania odsetek od tej kwoty. Prawidłowe określenie RRSO i całkowitej kwoty do zapłaty.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 5 u.k.k. z uwagi na nieokreślenie w umowie terminu wypłaty pożyczki. Naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 6 i 7 u.k.k. z uwagi na naliczenie odsetek od kredytowanych kosztów kredytu. Oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego miało charakter ogólny i nie precyzowało naruszeń.

Godne uwagi sformułowania

przez wykonanie umowy należy rozumieć przekazanie przez kredytodawcę środków pieniężnych, o których mowa w umowie. Taki sposób liczenia terminu zapewnia stabilność obrotu prawnego, a jednocześnie jest na tyle długi, że konsument ma wystraczająco dużo czasu do dokonania stosownych ocen i analiz. W polskim prawie cywilnym odsetki nalicza się od sumy pieniężnej stanowiącej przedmiot świadczenia pieniężnego. Nie ma merytorycznych podstaw, aby odmiennie ustalać oprocentowanie w zależności od technicznego sposobu sfinansowania takich kosztów w transakcji kredytowej.

Skład orzekający

Wojciech Frela

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do złożenia oświadczenia o sankcji kredytu darmowego oraz dopuszczalność kredytowania kosztów pozaodsetkowych w umowach o kredyt konsumencki."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na wcześniejszym orzecznictwie Sądu Okręgowego w Toruniu i może być odmiennie interpretowane przez inne sądy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (pożyczka konsumencka) i ważnej dla konsumentów sankcji kredytu darmowego, a także kwestii kosztów kredytu.

Kredyt darmowy? Uważaj na terminy! Sąd wyjaśnia, kiedy możesz skorzystać z sankcji.

0

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 października 2025 roku Sąd Rejonowy w Grudziądzu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy Wojciech Frela Protokolant: stażysta Agata Troczyńska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2025 roku w Grudziądzu na rozprawie sprawy z powództwa A. B. przeciwko (...) z siedzibą w W. o ustalenie treści stosunku prawnego i zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. UZASADNIENIE wyroku z dnia 10 października 2025 roku Powód A. B. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika pozwem skierowanym przeciwko (...) z siedzibą w W. wniósł o: a) ustalenie treści stosunku prawnego wynikającego z umowy pożyczki nr (...) z dnia 6 czerwca 2020 roku zawartej z (...) poprzez ustalenie, że pożyczka udzielona na podstawie umowy nr (...) z dnia 6 czerwca 2020 roku jest kredytem darmowym w rozumieniu art. 45 ust. 1 ustawy z dnia (...) o kredycie konsumenckim w związku ze złożeniem przez kredytobiorcę w dniu 23 czerwca 2023 roku oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, b) zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty (...) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty tytułem zwrotu świadczenia nienależnie spełnionego na rzecz pozwanego tytułem odsetek i innych kosztów pożyczki nr (...) z dnia 6 czerwca 2020 roku z uwagi na złożenie przez konsument oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu powód zakreślił podstawę faktyczną, zgłosił zarzuty względem umowy kredytu oraz szczegółowo jej uzasadnił (k. 4-9v). Pozwany (...) z siedzibą w W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwany uzasadnił swoje stanowisko, odniósł się do zarzutów powoda (k. 46-63v). W replice na odpowiedź na pozew powód zajął dalsze stanowisko w sprawie i odniósł się do twierdzeń i argumentów pozwanego (k. 107-120). Pismem z dnia 4 lipca 2025 roku pozwany przedstawił dalszą argumentację w sprawie i odniósł się do stanowiska powoda (k. 127-135). Sprawa została rozpoznana w postępowaniu zwyczajnym. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 6 czerwca 2020 roku powód A. B. jako pożyczkobiorca oraz pozwany (...) jako pożyczkodawca zawarli umowę pożyczki gotówkowej (...) . Zgodnie z § 1 umowy pozwany udzielił powodowi pożyczki w wysokości (...) , którą powód miał zwrócić wraz z należnymi odsetkami umownymi w (...) równych ratach kapitałowo-odsetkowych płatnych nie później niż do 6 dnia każdego miesiąca na zasadach i warunkach określonych w umowie. Kwota udzielonej pożyczki była sumą: całkowitej kwoty pożyczki 20 000 zł, którą bank udostępnił powodowi na cel konsumpcyjny oraz prowizji za udzielenie pożyczki (...) . Umowa została zawarta pod warunkiem zawieszającym wydania pozytywnej decyzji kredytowej poprzedzonej pełną weryfikacją i potwierdzeniem zgodności wszystkich danych zgłoszonych przy składania wniosku. Bank informował powoda o ostatecznej decyzji nie później 7 dni od dnia zawarcia umowy, w formie wiadomości SMS wysłanej na podany numer telefonu komórkowego lub w formie automatycznej wiadomości głosowej przekazanej na numer telefonu stacjonarnego. Podjęcie pozytywnej decyzji kredytowej było równoznaczne z możliwością uruchomienia pożyczki. Wypłata pożyczki następowała w ciągu (...) dni od poinformowania powoda o ostatecznej decyzji. Za datę uruchomienia pożyczki uznaje się datę wypłaty kwoty pożyczki. Środki miały zostać przekazane powodowi zgodnie z dyspozycją stanowiącą załącznik do umowy. Zgodnie z § 2 umowy pożyczka była oprocentowana według zmiennej stopy procentowej, która na dzień zawarcia umowy wynosi 7,20 % w stosunku rocznym. Oprocentowanie to suma zmiennej stawki referencyjnej (...) i stałej w okresie umowy marzy 6,93 punktów procentowych. Zgodnie z § 4 ust. 1 umowy całkowita kwota pożyczki wynosiła 20 000 zł. Kwota ta nie obejmowała kredytowanych przez bank kosztów kredytu wskazanych w § 1 ust. 2 pkt 2 umowy. Całkowita kwota do zapłaty wynosiła (...) i składały się na nią całkowita kwota kredytu określona w § 4 ust. 1 umowy oraz całkowity koszt kredytu określony w ust. 2 umowy. Na całkowity koszt pożyczki składały się należne odsetki umowne w kwocie (...) oraz prowizja za udzielenie kredytu w wysokości (...) . Rzeczywista roczna stopa oprocentowania na dzień zawarcia umowy wynosiła (...) i została obliczona uwzględniając wartości wskazane w § 4 ust. 1-3 umowy oraz przyjmując założenia: a) spłata odbywać się będzie w równych ratach w liczbie rat określonych w § 1 umowy płatnych w okresach miesięcznych, b) zobowiązanie wynikające z umowy zostałnie spełnione w terminach określonych w umowie c) prowizja za udzielenie pożyczki (o ile występuje) oraz jednorazowa składka ubezpieczeniowa z tytułu indywidualnego ubezpieczenia na życie (o ile występuje) są kredytowane, d) odstępy czasu między datami używanymi w obliczeniach wyrażone będą w latach lub ułamkach roku, przy czym rok liczy się 365 dni, a w przypadku lat przestępnych 366 dni, e) wynik obliczeń podaje się z dokładnością drugiego miejsca po przecinku. Stosownie do § 5 umowy spłata rat kapitałowo-odsetkowych odbywać miała się zgodnie z terminami i w wysokości określonej w doręczonym aktualnym harmonogramie spłaty. W umowie wskazano rachunek bankowy, na który następować ma spłata. Jeśli termin płatności raty pożyczki przypadał na sobotę lub dzień ustawowo uznany za wolny od pracy przyjmowano spłata raty pożyczki powinna nastąpić w kolejnym dniu roboczym. Za datę spełnienia umowy uznaje się dzień wpływu środków na rachunek pożyczki wskazany w harmonogramie spłaty, w związku z czym pożyczkobiorca powinien dokonywać spłaty z odpowiednim wyprzedzeniem. Każda wpłata na rachunek pożyczki bank zalicza na pokrycie zadłużenia w następującej kolejności: należne opłaty, prowizje, odsetki umowne, kwota kapitału. W umowie określono warunki przedterminowej spłaty części lub całości kwoty kredytu. Do umowy załączono prognozowany harmonogram spłaty pożyczki. Załącznik do umowy stanowił wyciąg z taryfy i prowizji. Pismem z dnia 23 maja 2023 roku powód złożył oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego dotyczącej umowy pożyczki (...) z dnia 6 czerwca 2020 roku. Do dnia 6 sierpnia 2024 roku powód wpłacił na rzecz pozwanego kwotę 5294,45 zł tytułem rat odsetkowych oraz kwotę 1916,54 zł tytułem rat kapitałowych. Powód prognozował korzyść na przyszłość w wysokości 323,26 zł. Dowód: umowa pożyczki gotówkowej nr (...) k. 10-13, prognozowany harmonogram spłaty k. 14-14v, wyciąg z taryf opłat i prowizji k. 17-17v, oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego k. 23, kalkulacja k. 26, harmonogram spłaty k. 27 Sąd zważył, co następuje: Sąd ustali stan faktyczny w oparciu o dowody z dokumentów załączonych do akt sprawy. Żadna ze stron nie kwestionowała prawdziwości dokumentów załączonych do akt sprawy, a sąd nie dopatrzył się powodów, aby odmówić im wiarygodności z urzędu. W niniejszej sprawie okoliczności faktyczne nie stanowił osi sporu. Załączone do odpowiedzi na pozew opinie prawne nie stanowią dowodu, ponieważ w swej istocie dotyczy sfery prawa, a nie faktów. Sąd traktował ją jako rozwinięcie argumentacji prawnej pozwanego. Uprzedzając ewentualny zarzut powoda wyjaśnić należy dlaczego sąd nie zawiesił postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez (...) pytań prejudycjalnych związanych z zagadnieniem sankcji kredytu darmowego. Sąd miał na uwadze stanowisko Sądu Okręgowego w Toruniu, który wskazał, że przepis art. 177 §1 pkt 3(1) kpc nie nakłada na Sąd obowiązku lecz, w zależności od okoliczności konkretnej sprawy, pozostawia sądowi swobodne uznanie co do zawieszenia postępowania na czas oczekiwania na rozstrzygnięcie (...) . Przepis nie wyklucza więc kompetencji sądu do samodzielnego, merytorycznego rozstrzygnięcia. Ponadto, także prawo unijne nie stoi na przeszkodzie prowadzeniu postępowania przez sąd krajowy w przypadku skierowania pytania prejudycjalnego. Nadto rozstrzygnięcie spraw (...) zarejestrowanych pod sygnaturami aktC 566/24, C 744/24, C 831/24 , nie ma charakteru prejudycjalnego, albowiem Sąd Okręgowy w Toruniu jak i sądy rejonowe rozstrzygają liczne tego typu sprawy, dotyczące podstawy obliczenia oprocentowania kredytu konsumenckiego i zakresu obowiązków informacyjnych pożyczkodawcy nie czekając na orzeczenie (...) . W ocenie Sądu Okręgowego do ich rozstrzygnięcia nie ma zatem konieczności wydawania orzeczeń przez (...) (por. Postanowienie SO w Toruniu z 15 lipca 2025 roku, sygn. akt VIII Cz 287/25). Podstawą powództwa jest złożenie przez powoda oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Sankcję kredytu darmowego reguluje art. art. 45 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. (...) ). Zgodnie z przywołanym przepisem: 1. W przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. 2.Jeżeli kredytodawca w umowie nie określił zasad i terminów spłaty kredytu, konsument zwraca kredyt w równych ratach, płatnych co miesiąc, od dnia zawarcia umowy. (...) . Jeżeli umowa o kredyt konsumencki nie przewiduje terminu spłaty kredytu, konsument zwraca kredyt w terminie: 1)pięciu lat - w przypadku kredytów konsumenckich do wysokości 80 000 zł; 2)dziesięciu lat - w przypadku kredytów konsumenckich powyżej 80 000 zł. 4.W przypadkach, o których mowa w ust. 1, konsument ponosi koszty ustanowienia zabezpieczenia kredytu przewidziane w umowie. 5. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy. Rozważania co do istoty sprawy rozpocząć należy oceny czy oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego zostało złożone z zachowaniem rocznego terminu liczonego od dnia wykonania umowy. W orzecznictwie występują dwa poglądy, co do rozumienia pojęcia wykonania umowy, co ma bezpośredni wpływ na rozpoczęcie biegu terminu do złożenia oświadczenia. Zgodnie z pierwszym poglądem przez wykonanie umowy należy rozumieć sytuację, w której należycie wypełniono wszystkie obowiązki w ramach stosunku kredytu konsumenckiego, w tym obowiązki powstające z mocy ustawy (np. odnośnie do zapłaty odsetek za opóźnienie na podstawie art. 481 § 1 k.c. ). Chodzi o obowiązki dotyczące świadczenia głównego i świadczeń ubocznych, po stronie konsumenta oraz kredytodawcy, wykonane dobrowolnie lub przymusowo. Stosownie do drugiego poglądu termin określony w art. 45 ust. 5 rozpoczyna się po wykonaniu umowy przez kredytodawcę, tj. z chwilą wypłaty kredytu na rzecz konsumenta (por. T. Czech [w:] Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. IV , (...) art. 45. tezy (...) i przywołane tam orzecznictwo). Sąd Okręgowy w wyroku z dnia 12 grudnia 2024 roku sygn. akt VIII Ca 464/24 opowiedział się za stosowaniem drugiego poglądu. W uzasadnieniu przywołanego wyroku wskazano, że przez wykonanie umowy należy rozumieć przekazanie przez kredytodawcę środków pieniężnych, o których mowa w umowie. Konsument w terminie roku od wypłaty środków pieniężnych mógł dokonać oceny, czy zawarta umowa zawiera postanowienia, które pozwalają mu skorzystać z sankcji kredytu darmowego. Taki sposób liczenia terminu zapewnia stabilność obrotu prawnego, a jednocześnie jest na tyle długi, że konsument ma wystraczająco dużo czasu do dokonania stosownych ocen i analiz. Mając na uwadze przywołany pogląd Sądu Okręgowego w Toruniu w realiach niniejszej sprawy powództwo podlegało oddaleniu z uwagi na niezachowaniu terminu do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. W realiach niniejszej sprawie sąd miał na uwadze, że bezspornie do wypłaty pożyczki doszło w 2020 roku niezwłocznie po zawarciu umowy pożyczki, podczas gdy oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego zostało złożone pozwanemu pismem z dnia 23 maja 2023 roku. Nadto sąd miał na uwadze, że oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego (k. 23) ma charakter ogólny, a powód w treści oświadczenia nie wskazał precyzyjnie naruszenia prawa przez pozwanego. W ocenie sądu oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego winno dokładnie określać naruszenia przepisów ustawy lub zarzuty konsumenta wobec umowy. Mając na uwadze istnienie poglądu przeciwnego od przyjętego przez Sąd Okręgowy w T. w wymienionym wyroku, a także z ostrożności procesowej, aby nie narażać się na zarzut nierozpoznania istoty sprawy, sąd rozpoznał zarzuty powoda sformułowane względem umowy kredytu, a wywody w tym przedmiocie zaprezentowano poniżej. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 7,8,10 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. (...) ). Umowa o kredyt konsumencki, z zastrzeżeniem art. 31-33, powinna określać: 5) terminy i sposób wypłaty kredytu; 6) stopę oprocentowania kredytu, warunki stosowania tej stopy, a także okresy, warunki i procedury zmiany stopy oprocentowania wraz z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu; jeżeli umowa o kredyt konsumencki przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy; 7) rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia. Powód sformułował względem umowy kredytu następujące zarzuty: a) naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy o kredycie konsumenckim z uwagi na nieokreślenie w umowie terminu, w jakim kwota pożyczki zostanie postawiona do dyspozycji pożyczkobiorcy; b) naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy o kredycie konsumenckim z uwagi naliczenie odsetek od kredytowanych kosztów kredytu; c) naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o kredycie konsumenckim z uwagi na naliczenie odsetek od kredytowanych kosztów kredytu, co doprowadziło do nieuprawnionego zwiększenia się zarobków kosztów konsumenta, ponieważ całkowity koszty kredytu został wskazany w sposób niezgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego. W ocenie sądu pierwszy zarzut powoda jest niesłuszny i nie może być podstawą skutecznie złożonego oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. W § 1 ust. 5 umowy wprost wskazano, że wypłata pożyczki nastąpi w ciągu (...) dni od dnia poinformowania pożyczkobiorcy o ostatecznej decyzji. Za datę uruchomienia środków uznawano datę wypłaty danej kwoty z pożyczki, zgodnie z dyspozycją pożyczkobiorcy. W § 1 ust. (...) umowy wprost wskazano, że bank poinformuje, pożyczkobiorcę o ostatecznej decyzji nie później niż w ciągu 7 dni od dnia zawarcia umowy. W ocenie sądu w umowie określono zasady wypłaty środków oraz wprost wskazano terminy do poinformowania pożyczkobiorcy o decyzji kredytowej oraz termin w jakim nastąpi wypłata środków. Sąd miał na uwadze, że wymienione terminy są racjonalne i nie są nadmienię długie. Dodatkowo wskazać należy, że wypłata umowy kredytu następowała na podstawie dyspozycji pożyczkobiorcy, a więc nie była to wyłączna i arbitralna kompetencja banku. Zarzuty drugie i trzeci są powiązane, więc zdaniem należy rozpoznać je łącznie. Rozważania w tym przedmiocie rozpocząć należy od przytoczenia poglądów doktryny. W doktrynie wskazuje się, że w polskim prawie cywilnym odsetki nalicza się od sumy pieniężnej stanowiącej przedmiot świadczenia pieniężnego. Wierzycielowi przysługuje wierzytelność o spełnienie takiego świadczenia oraz – zgodnie z powołanymi przepisami – roszczenia o zapłatę odsetek. Suma wierzytelności stanowi podstawę naliczania odsetek. Identyczne reguły powinno się stosować, gdy udzielono kredytu konsumenckiego. Kredytodawcy przysługuje wtedy wierzytelność wobec kredytobiorcy o zapłatę kapitału kredytu (w tym jego części wykorzystanej do pokrycia kosztów). Suma całego kapitału wyznacza podstawę obliczania odsetek należnych kredytodawcy. Podnosi się, że zakaz anatocyzmu w polskim prawie cywilnym obejmuje tylko naliczanie odsetek za opóźnienie od zaległych odsetek ( art. 481 § 1 k.c. ). Dopuszczalne jest wyznaczanie odsetek od innych sum pieniężnych (arg. a contrario ). Stosownie do brzmienia art. 5 pkt 10 ukk nie wymagane, aby wypłata nastąpiła do rąk konsumenta. Wypłaty można również – stosownie do postanowień zawartej umowy – dokonać w celu pokrycia zobowiązań konsumenta. Wypłacone środki nie muszą wchodzić do jego majątku (zwiększać aktywa). Mogą być wykorzystane do umorzenia jego zobowiązań (obniżenia pasywów), niezależnie od osoby spłaconego wierzyciela (sprzedawcy, dewelopera, banku itd.), np. gdy udzielono kredytu wiązanego. Dotyczy to również wypłaty kredytu konsumenckiego na poczet zobowiązań konsumenta wobec kredytodawcy albo innej osoby (np. ubezpieczyciela) z tytułu kosztów związanych z zaciągniętym kredytem (prowizji, składki ubezpieczeniowej itd.). Przedstawiciele doktryny wskazują, że za dopuszczalnością postawionej tezy przemawia wykładnia systemowa, ponieważ stosownie do art. 69 ust. 2 pkt 2 pr. bank przepisów o kredycie bankowym przyjmuje się, że odsetki nalicza się od całości kapitału kredytu, niezależnie od sposobu wypłacenia tego kapitału (do rąk konsumenta, na spłatę jego zobowiązań itd.). Dotyczy to zwłaszcza przypadków, gdy wykorzystanie kapitału na poszczególne cele następuje na podstawie dyspozycji kredytobiorcy. Zgodnie z art. 5 pkt 7 ukk „całkowita kwota kredytu” nie obejmuje kredytowanych kosztów. W art. 5 pkt 10 nie użyto jednak tego terminu ani nie odesłano do powołanego przepisu. W związku z tym nie jest uzasadnione, aby odwołując się do pojęcia „całkowita kwota kredytu” (w rozumieniu art. 5 pkt 7) – sumę kredytowanych kosztów wyłączać z podstawy naliczania oprocentowania. Podnosi się, że za powyższą tezą przemawia wykładnia funkcjonalna przemawia za dopuszczeniem naliczania odsetek od części kredytu przeznaczonego na pokrycie kosztów. Nie ma merytorycznych podstaw, aby odmiennie ustalać oprocentowanie w zależności od technicznego sposobu sfinansowania takich kosztów w transakcji kredytowej. (por. T. Czech [w:] Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. III , Warszawa 2023, art. 5.tezy 293-294). Również Sąd Najwyższy dopuszcza możliwość kredytowania pozaodsetkowych kosztów kredytu pozostawiając te kwestię umowie stron (por. Wyrok SN z 18.05.2017 r., I CSK 540/16, OSNC 2018, nr (...) , poz. (...) ., Postanowienie (...) ., I CSK 4175/22, LEX (...) ). Jak wskazał (...) w wyroku z dnia 13 marca 2025 roku art. (...) ) dyrektywy (...) w sprawie umów o kredyt konsumencki należy interpretować w ten sposób, że koszty związane z umową poręczenia, do zawarcia której zobowiązuje konsumenta warunek zawartej przez niego umowy o kredyt, skutkujące zwiększeniem całkowitej kwoty długu, wchodzą w zakres pojęcia "całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta", a w konsekwencji w zakres pojęcia "rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania"., (por. Wyrok TS z 13.03.2025 r., C-337/23, (...) (...) (...) , (...) , LEX nr (...) ). Z przywołanego orzeczenia zdaniem sądu wynika, że co do zasada konsument może być obciążony kosztami udzielenia zabezpieczenia roszczenia, a więc innymi kosztami pozaodsetkowymi, a więc brak jest jakichkolwiek przeszkód, aby konsument został obciążony kosztami prowizji. Celem ochrony praw konsumenta koszty te powinny być jasno sformułowane i uwzględniane po stronie kosztów konsumenta, tak aby uczynić zadość obowiązkowi informacyjnemu. Stosownie do art. 30 ust.1 pkt 7 ukk. umowa o kredyt konsumencki powinna określać m.in. rzeczywistą roczną stopę oprocentowania ( (...) ) oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia. W myśl art. 5 pkt 8 ukk całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta to suma całkowitego koszty kredytu i całkowitej kwoty kredytu. Całkowity koszt kredytu to wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, w szczególności odsetki, opłaty, prowizje i marże, jeżeli są znane kredytodawcy, koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach - z wyjątkiem jednak kosztów opłat notarialnych ponoszonych przez konsumenta. Całkowita kwota kredytu to maksymalna kwota wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty, suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt. Mają na uwadze powyższe zdaniem sądu przywołane wyżej zarzuty są niezasadne i nie mogą wywrzeć skutku powodującego nieodpłatność umowy pożyczki. Zdaniem sądu postanowienia umowy pożyczki co do § 1 umowy są jasne i nie pozostawiają jakiegokolwiek pola do interpretacji. Wprost w umowie wskazano, że kwota pożyczki wynosi (...) i jest ona przeznaczona na potrzeby konsumpcyjne kredytobiorcy, a także na pokrycie kosztów kredytu, na które składała się prowizja za udzielenie kredytu w wysokości (...) . Nie sposób uznać, aby przywołany zapis umowny mógł wprowadzić konsumenta w błąd co do zakresu zobowiązania, ponieważ wyraźnie zastrzeżono w umowie, że koszty pozaodsetkowe w postaci prowizji podlegają kredytowaniu. Zdaniem sądu również względy funkcjonalne przemawiają za dopuszczalności kredytowania kosztów pozaodsetkowych. Takie rozwiązanie jest korzystne dla konsumenta w sytuacji, gdy nie posiada on środków na pokrycie kosztów pozaodsetkowych podczas zawarcia umowy. W umowie wprost wskazano, że oprocentowaniu podlegała kwota pożyczki, a nie całkowita kwota pożyczki w rozumieniu ustawy o kredycie konsumenckim. Jeśli chodzi o brzmienie umowy to spójnie posługuje się ona terminem „pożyczka” na określenie kwoty przeznaczonej na potrzeby konsumpcyjne konsumenta oraz na pokrycie prowizji. Uznanie dopuszczalności kredytowania kosztów pozaodsetkowych powoduje, że nie może okazać się słuszny zarzut powoda oprocentowania całej kredytowanej kwoty w wysokości (...) . Niesłuszny jest również zarzut nieprawidłowego określenia całkowitej kwoty do zapłaty oraz całkowitej kosztu pożyczki, ponieważ zarzut te są wtórne wobec zarzutu oprocentowania kosztów pozaodsetkowych. W § 4 umowy wprost wskazano, że całkowita kwot pożyczki wynosi 20 000 zł i kwota ta nie obejmuje kredytowanych kosztów pożyczki. Całkowity koszt kredytu wynosi (...) i na tę kwotę składają się naliczone odsetki umowne w kwocie (...) oraz prowizja za udzielenie pożyczki wynosi (...) . Całkowita kwota do zapłaty na dzień zawarcia umowy wynosiła (...) . Postanowienia § 4 umowy jasno określają całkowitą kwotę pożyczki, całkowity koszt kredytu, całkowitą kwotę do zapłaty są jasne i nie pozostawiają wątpliwości interpretacyjnych. Mając na uwadze powyższe powództwo podlegało oddaleniu o czym orzeczono w punkcie I umowy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 § 1 kpc . Powód przegrał sprawę w całości i w całości obciążają go koszty procesu. Na koszty procesu powoda złożyły się: opłata od pozwu w kwocie 750 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3600 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 3600 zł. Na koszty procesu pozwanego złożyły się: koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3600 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 3600 zł. O odsetkach ustawowych za opóźnienie od kosztów procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1(1) kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI