I Cz 90/15

Sąd Okręgowy w PrzemyśluPrzemyśl2015-05-05
SAOSRodzinnealimentyŚredniaokręgowy
alimentyugodazażaleniepostanowieniesąd okręgowysąd rejonowyobowiązek alimentacyjnykoszty utrzymania

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie o umorzeniu postępowania alimentacyjnego po zawarciu ugody, uznając, że pozwana nie wykazała wad oświadczenia woli ani innych podstaw do podważenia ugody.

Sąd Rejonowy umorzył postępowanie w sprawie o alimenty po zawarciu ugody między powódką J. P. (1) a pozwaną D. P., mocą której pozwana zobowiązała się płacić 350 zł miesięcznie. Pozwana wniosła zażalenie, argumentując trudną sytuacją finansową i chorobami. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podkreślając, że ugoda sądowa może być podważona tylko z powodu wad oświadczenia woli, których pozwana nie wykazała.

Sąd Okręgowy w Przemyślu rozpoznał zażalenie pozwanej D. P. na postanowienie Sądu Rejonowego w Jarosławiu, które umorzyło postępowanie w sprawie o alimenty na rzecz powódki J. P. (1). Postanowienie Sądu Rejonowego opierało się na ugodzie zawartej między stronami, zgodnie z którą pozwana zobowiązała się do płacenia alimentów w kwocie 200 zł miesięcznie. Sąd Rejonowy uznał ugodę za zgodną z prawem i interesami stron, biorąc pod uwagę usprawiedliwione potrzeby powódki oraz możliwości zarobkowe i majątkowe obu stron. Pozwana w zażaleniu podniosła argumenty dotyczące swojej trudnej sytuacji materialnej, chorób własnych i syna, a także wyższych dochodów ojca powódki. Sąd Okręgowy oddalił jednak zażalenie, wskazując, że ugoda sądowa, będąc czynnością procesową i materialnoprawną, może być podważona jedynie z powodu wad oświadczenia woli (błąd, pozorność, przymus itp.), których pozwana nie wykazała. Sąd podkreślił, że trudna sytuacja finansowa nie jest podstawą do uwzględnienia zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania po zawarciu ugody.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie nie może być uwzględnione z powodu trudnej sytuacji finansowej, jeśli nie wykazano wad oświadczenia woli przy zawieraniu ugody.

Uzasadnienie

Ugoda sądowa jest czynnością procesową i materialnoprawną, która może być podważona jedynie z powodu wad oświadczenia woli (błąd, pozorność, przymus itp.). Trudna sytuacja finansowa nie stanowi podstawy do uwzględnienia zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

powódka J. P. (1)

Strony

NazwaTypRola
J. P. (1)osoba_fizycznapowódka
D. P.osoba_fizycznapozwana
J. P. (2)osoba_fizycznaojciec powódki
Ł. P.osoba_fizycznasyn pozwanej

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd umarza postępowanie, gdy strony zawarły ugodę.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala zażalenie.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie protokołu z posiedzenia przed sądem pierwszej instancji oraz dowodów dopuszczonych w postępowaniu apelacyjnym.

Pomocnicze

k.r.o. art. 133 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie.

k.r.o. art. 135 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

k.c. art. 917

Kodeks cywilny

Ugoda jest umową, w której strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w celu uchylenia niepewności co do roszczeń lub stosunków prawnych.

k.p.c. art. 203 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Ugoda nie może być sprzeczna z prawem, zasadami współżycia społecznego ani zmierzać do obejścia prawa.

k.p.c. art. 223 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd czuwa nad tym, aby strony nie naruszyły zakazów określonych w art. 203 § 4.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej wyższą kwotę należną przeciwnikowi tytułem zwrotu kosztów procesu, na które składają się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego, lub zasądzić zwrot kosztów na rzecz strony, która wygrała sprawę, mimo że nie domagała się zwrotu kosztów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ugoda sądowa może być podważona tylko z powodu wad oświadczenia woli. Trudna sytuacja finansowa nie jest podstawą do uwzględnienia zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania po zawarciu ugody.

Odrzucone argumenty

Pozwana argumentowała trudną sytuacją finansową i chorobami jako podstawę do uchylenia ugody.

Godne uwagi sformułowania

Ugoda sądowa może zostać podobnie jak wyrok podważona przez skuteczne wniesienie zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania. do uwzględnienia zażalenia na postanowienie umarzające postępowanie, konieczne jest wykazanie przez skarżącego wady oświadczenia woli takich jak: błąd, pozorność, przymus, niedorozwój umysłowy, choroba psychiczna lub inne zaburzenie czynności psychicznych. Pozwana okoliczność złożenia zażalenia uzasadniała swoją trudną sytuacją finansową, a tego rodzaju tłumaczenie nie jest okolicznością którą Sąd może uwzględnić rozpoznając zażalenie na postanowienie w przedmiocie umorzenia postepowania, na skutek zawarcia ugody sądowej.

Skład orzekający

Grażyna Mrozowicz

przewodniczący

Elżbieta Kwaśny

sędzia

Jacek Saramaga

sędzia (spr.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania po zawarciu ugody sądowej w sprawach alimentacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem wad oświadczenia woli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wadami oświadczenia woli przy zawieraniu ugód sądowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą możliwości podważania ugód sądowych i stanowi praktyczny przykład zastosowania przepisów k.p.c. w kontekście spraw rodzinnych.

Czy trudna sytuacja finansowa pozwala na zerwanie ugody alimentacyjnej? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

alimenty: 200 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Cz 90/15 POSTANOWIENIE Dnia 5 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Przemyślu Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Grażyna Mrozowicz Sędziowie: SO Elżbieta Kwaśny SO Jacek Saramaga (spr.) Protokolant: st. sekretarz sądowy Barbara Bełz po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2015 r. w Przemyślu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. P. (1) przeciwko D. P. o alimenty na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Rejonowego w Jarosławiu z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. akt III R C 363/14 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2015 r., sygn. akt III R C 363/14 Sąd Rejonowy w Jarosławiu umorzył postępowanie w sprawie z powództwa J. P. (1) przeciwko D. P. o alimenty oraz nie obciążył pozwanej kosztami opłaty od pozwu, od której powódka była zwolniona z mocy ustawy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż małżeństwo pozwanej D. P. i ojca powódki J. P. (2) zostało rozwiązane wyrokiem Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 3 marca 2014 r. sygn. akt I C 458/13. W wyroku tym Sąd zasądził od D. P. na rzecz J. P. (1) alimenty w kwocie po 350 zł, jednakże Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 25 września 2014 r. uchylił zaskarżony wyrok w zakresie zasądzonych alimentów i postępowanie umorzył. Powódka J. P. (1) liczy (...) lat i uczęszcza do III klasy Zespołu Szkół (...) w J. , gdzie nauka trwa 4 lata. Jej ojciec J. P. (2) zatrudniony jest w SPZOZ w J. na stanowisku sanitariusza szpitalnego za wynagrodzeniem w kwocie 1.924,32zł netto. Wraz z powódką zamieszkują w wynajmowanym mieszkaniu, za które płaci czynsz w kwocie 550 zł miesięcznie. Ponadto ponosi koszty eksploatacji lokalu obejmujące: opłaty za energię elektryczną, opłaty za gaz oraz czynsz, w który wliczana jest woda i ogrzewanie. Pozwana D. P. zatrudniona jest w Urzędzie Miasta J. na stanowisku sprzątaczki i zarabia średnio 1.360 zł. Zamieszkuje wraz z synem Ł. P. , który od dnia 26 czerwca 2014 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Choruje on na zaburzenia zachowania z agresją po użyciu różnych środków psychoaktywnych, osobowość dyssocjalna i z tego powodu pozostawał w leczeniu SPZOZ w J. ostatnio od dnia 17 maja 2014 r. do dnia 27 maja 2014 r. Pozwana choruje na chorobę zwyrodnieniową stawów kolanowych oraz zwyrodnienia wielostawowe i z tego powodu pozostawała w leczeniu sanatoryjnym w okresie od dnia 9 listopada 2013 r. do dnia 30 listopada 2013 r. Ponosi koszty utrzymania mieszkania w kwocie 490 zł miesięcznie, za energię elektryczną płaci po ok. 160 zł co dwa miesiące, za gaz po ok. 80 zł miesięcznie. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd Rejonowy zważył, iż zgodnie z art. 133 § 1 k.r.o. rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Natomiast w myśl art. 135 § 1 k.r.o. zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Kolejno Sąd pierwszej instancji wskazał, iż na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 r. pozwana D. P. uznała żądanie pozwu do kwoty po 200 zł miesięcznie i strony zawarły ugodę, mocą której pozwana zobowiązała się do płacenia rat alimentacyjnych na rzecz powódki J. P. (1) w kwocie po 200 zł miesięcznie począwszy od dnia 1 stycznia 2015 r. Zdaniem Sądu Rejonowego kwota zasądzonych alimentów jest adekwatna do usprawiedliwionych potrzeb powódki jak i do możliwości zarobkowych i płatniczych pozwanej. Powódka jest uczennicą III klasy szkoły średniej i zdaniem Sądu jej miesięczny koszt utrzymania wynosi ok. 500 zł miesięcznie i obejmuje jej koszt wyżywienia, ubrania oraz nauki. Ojciec powódki ponosi większość kosztów jej utrzymania, natomiast pozwana powinna ponosić przynajmniej część tych kosztów. Zawarta przez strony ugoda zdaniem Sądu jest zgodna z prawem, zasadami współżycia społecznego, nie narusza uprawnionego interesu stron i nie zmierza do obejścia prawa, dlatego na zasadzie art. 355 § 1 k. p. c Sąd umorzył postępowanie. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 102 k.p.c. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła pozwana D. P. , zaskarżając je w całości. W uzasadnieniu zażalenia pozwana podniosła, że jej sytuacja materialna nie pozwala jej uiszczać na rzecz powódki regularnych rat alimentacyjnych w kwocie po 200 zł miesięcznie. Pozwana wskazała, że z tytułu wykonywanej pracy zawodowej osiąga wynagrodzenie w kwocie 1.230 zł netto. Na jej utrzymaniu pozostaje syn, który jest chory i wymaga leczenia. Dodatkowo pozwana zaznaczyła, że ona również jest przewlekle chora, dlatego też musi ponosić wydatki na rehabilitację. Pozwana podkreśliła, że ojciec powódki J. P. (2) , z którym powódka mieszka, osiąga dwukrotnie wyższe dochody niż ona. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie pozwanej jest nieuzasadnione i jako takie podlega oddaleniu. Przedstawiając istotę ugody sądowej, stwierdzić należy, iż jest ona aktem prawnym złożonym, w którym występują zarówno elementy materialnoprawne, jak i procesowe. Ugoda jest bowiem czynnością procesową stron podjętą w celu osiągnięcia skutków materialnoprawnych przewidzianych w art. 917 k.c. , w szczególności dla uchylenia sporu w zakresie istniejącego między stronami stosunku prawnego w drodze wzajemnego porozumienia oraz w celu osiągnięcia skutków procesowych w postaci wyłączenia sporu spod rozstrzygnięcia sądowego przez umorzenie postępowania. Ugoda sądowa, będąc umową cywilnoprawną powinna spełniać przesłankę „wzajemnych ustępstw”, o jakich stanowi art. 917 k.c. Nadto jako czynność procesowa podlega ocenie w płaszczyźnie przesłanek z art. 203 § 4 w zw. z art. 223 § 2 k.p.c. , nie może więc być sprzeczna z prawem, z zasadami współżycia społecznego, ani też zmierzać do obejścia prawa. W razie zakończenia sprawy ugodą sąd na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. wydaje postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania. Ugoda sądowa może zostać podobnie jak wyrok podważona przez skuteczne wniesienie zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania. Jednak jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 lutego 1968 r., sygn. akt II CZ 129/67 do uwzględnienia zażalenia na postanowienie umarzające postępowanie, konieczne jest wykazanie przez skarżącego wady oświadczenia woli takich jak: błąd, pozorność, przymus, niedorozwój umysłowy, choroba psychiczna lub inne zaburzenie czynności psychicznych. W przedmiotowej sprawie pozwana nie przytoczyła takich przyczyn, które w myśl przepisów prawa cywilnego powodowałyby nieważność oświadczenia woli lub inne wady ugody sądowej, którą zawarła z powódką. Pozwana okoliczność złożenia zażalenia uzasadniała swoją trudną sytuacją finansową, a tego rodzaju tłumaczenie nie jest okolicznością którą Sąd może uwzględnić rozpoznając zażalenie na postanowienie w przedmiocie umorzenia postepowania, na skutek zawarcia ugody sądowej. Wobec powyższego Sąd Okręgowy na mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI