VIII Cz 220/13

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2013-04-19
SAOSRodzinnekontakty z dzieckiemŚredniaokręgowy
kontakty z dzieckiemopieka nad dzieckiemugodasankcjeKPCrodzinadziadkowiepostanowienie

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie dziadków na postanowienie sądu rejonowego odrzucające wniosek o nałożenie kary na opiekunów za uniemożliwianie kontaktów z małoletnim, uznając, że obowiązek wynika z ugody zawartej z matką dziecka, a nie z obecnymi opiekunami.

Dziadkowie złożyli wniosek o wykonanie orzeczenia o kontaktach z małoletnim, domagając się nałożenia kar na obecnych opiekunów za uniemożliwianie kontaktów. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, wskazując, że ugoda dotycząca kontaktów została zawarta z matką dziecka, a nie z obecnymi opiekunami, którzy formalnie sprawują pieczę. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie dziadków, podzielając argumentację sądu niższej instancji, że sankcje z art. 598(15) § 1 KPC dotyczą osób zobowiązanych na mocy ugody lub orzeczenia, a nie osób trzecich, które nie były stroną pierwotnego porozumienia.

Sąd Okręgowy w Toruniu rozpoznał zażalenie wnioskodawców (dziadków) na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu, które oddaliło ich wniosek o wykonanie orzeczenia o kontaktach z małoletnim. Wnioskodawcy domagali się nałożenia kar na uczestników postępowania (obecnych opiekunów) za uniemożliwianie kontaktów z dzieckiem, a także zasądzenia kwot tytułem poniesionych wydatków. Sąd Rejonowy uznał, że ugoda dotycząca kontaktów została zawarta z matką małoletniego, która od maja 2012 roku nie sprawuje nad nim pieczy, a formalnie pieczę powierzono dziadkom ojczystym. Sąd Rejonowy stwierdził, że uczestnicy postępowania, którzy nie byli stronami ugody, nie mogą być objęci sankcjami przewidzianymi w art. 598(15) § 1 KPC. Sąd Okręgowy, oddalając zażalenie, podkreślił, że instytucja zagrożenia nakazaniem zapłaty ma charakter prewencyjny i działa na przyszłość, a nie wstecz. Sankcje te mogą być stosowane jedynie wobec osoby zobowiązanej na mocy orzeczenia lub ugody. Ponieważ obecni opiekunowie nie byli stronami ugody, a matka dziecka nie sprawuje nad nim pieczy, wniosek o nałożenie kar na opiekunów nie mógł zostać uwzględniony. Sąd Okręgowy uznał, że dalsze zarzuty zażalenia nie miały znaczenia dla wyniku postępowania i orzekł o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 385 KPC w zw. z art. 397 § 2 KPC.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sankcje przewidziane w art. 598(15) § 1 KPC dotyczą wyłącznie osób zobowiązanych na mocy orzeczenia lub ugody, a nie osób trzecich, które nie zawierały pierwotnego porozumienia.

Uzasadnienie

Instytucja zagrożenia nakazaniem zapłaty ma charakter prewencyjny i działa na przyszłość, a nie wstecz. Może być stosowana jedynie wobec osoby zobowiązanej na mocy orzeczenia lub ugody. Osoby sprawujące pieczę, które nie były stronami ugody, nie mogą być objęte tymi sankcjami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

uczestnicy postępowania (A. W. (1), H. W., M. W. (1))

Strony

NazwaTypRola
B. Z.osoba_fizycznawnioskodawca
J. Z.osoba_fizycznawnioskodawca
A. W. (1)osoba_fizycznauczestnik
H. W.osoba_fizycznauczestnik
M. W. (1)osoba_fizycznauczestnik
A. W. (2)osoba_fizycznamałoletni
A. W. (3)osoba_fizycznamatka małoletniego
M. W. (2)osoba_fizycznaopiekun

Przepisy (3)

Główne

KPC art. 598¹⁵ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi podstawę do zagrożenia nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej za naruszenie obowiązku wynikającego z orzeczenia lub ugody w przedmiocie kontaktów z dzieckiem. Sankcja ta ma charakter prewencyjny i działa na przyszłość, a może być stosowana jedynie wobec osoby zobowiązanej.

Pomocnicze

KPC art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uczestnicy postępowania (H. i M. W.) nie byli stronami ugody z dnia 14.07.2011r, zatem nie mogą być objęci sankcjami z art. 598(15) § 1 KPC. Matka małoletniego (A. W. (1)), która była stroną ugody, nie sprawuje już pieczy nad dzieckiem, co wyklucza zastosowanie sankcji wobec niej w obecnej sytuacji.

Odrzucone argumenty

Zażalenie wnioskodawców zarzucało naruszenie art. 598(15) § 1 KPC poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wniosek podlega oddaleniu, skoro dziadkowie nie zawarli ugody, a matka dziecka nie opiekuje się synem. Zarzut sprzeczności ustaleń sądu ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Zarzut niezaliczenia w poczet dowodów opinii RODK z 4 stycznia 2013r.

Godne uwagi sformułowania

Okoliczność wskazana powyżej stanowi jedynie przesłankę warunkującą orzeczenie o nakazaniu zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za każde późniejsze naruszenie obowiązku. W związku z powyższym, nie jest dopuszczalne orzeczenie w tym przedmiocie jako swoistej sankcji za wsteczne niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie obowiązków. Cele tej instytucji prawnej wykraczają poza te względy oraz mają stanowić sposób przymuszenia zobowiązanego do wykonywania obowiązków. Orzeczenie to ma działać na przyszłość, a nie z mocą wsteczną i ma dotyczyć osoby zobowiązanej.

Skład orzekający

Jadwiga Siedlaczek

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Kończal

sędzia

Włodzimierz Jasiński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykonania orzeczeń o kontaktach z dzieckiem, w szczególności stosowania sankcji pieniężnych wobec osób niebędących stronami pierwotnej ugody lub orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pieczę nad dzieckiem sprawują inne osoby niż te, które zawarły ugodę o kontakty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy częstego problemu konfliktów rodzinnych związanych z kontaktami z dzieckiem po rozstaniu rodziców, a także interpretacji przepisów dotyczących egzekucji tych kontaktów.

Czy dziadkowie mogą żądać kar od nowych opiekunów za utrudnianie kontaktów z wnukiem, jeśli nie byli stroną ugody?

Dane finansowe

zwrot wydatków: 160 PLN

zwrot wydatków: 6181 PLN

Sektor

rodzina

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Cz 220/13 POSTANOWIENIE Dnia 19 kwietnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Toruniu, VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Jadwiga Siedlaczek(spr.) Sędziowie: SSO Małgorzata Kończal, SSO Włodzimierz Jasiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 kwietnia 2013 roku sprawy z wniosku : B. Z. i J. Z. przy uczestnictwie: A. W. (1) , H. W. i M. W. (1) o wykonanie orzeczenia o kontaktach z małoletnim A. W. (2) w przedmiocie zażalenia wnioskodawców na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 29 stycznia 2013 r. sygnatura akt III RNsm 983/12 p o s t a n a w i a : oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2013 roku Sąd Rejonowy w Toruniu oddalił wniosek B. Z. i J. Z. o wykonanie przez A. W. (1) , H. W. i M. W. (1) ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w Toruniu z dnia 14 lipca 2011r w sprawie III RNsm 557/11 ustalającej ich kontakty z małoletnim A. W. (2) - poprzez zagrożenie uczestnikom postępowania nakazaniem zapłaty na rzecz wnioskodawców kary tytułem uniemożliwiania kontaktów z małoletnim oraz oddalił wniosek o zasądzenie od uczestników na rzecz wnioskodawców kwoty 160, zł oraz kwoty 6.181 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych w związku z przygotowaniem do kontaktu . W uzasadnieniu postanowienia Sąd Rejonowy wskazał ,iż przed Sądem Rejonowym w Toruniu w dniu 14 lipca 2011r w sprawie III RNsm 557/11 została zawarta ugoda pomiędzy B. i J. Z. (dziadkami ojczystymi) a A. W. (3) (matka małoletniego) i kontakty zostały ustalone w ten sposób, że wnioskodawcy będą mieli prawo do kontaktów z małoletnim A. w każdą drugą sobotę miesiąca od godz. 10.00 do 19.00 poza miejscem zamieszkania małoletniego zaś postanowieniem z dnia 18 lipca 2012r Sąd Rejonowy w Toruniu stwierdził wykonalność ugody z dnia 14 lipca 2011r . Od 26 maja 2012r matka małoletniego A. W. (3) przebywa w Ośrodku (...) i od tego czasu pieczę nad małoletnim faktycznie sprawują uczestnicy H. i M. W. (2) , którym na mocy postanowienia z dnia 4.09.2012r w sprawie III RNsm 788/12 Sąd Rejonowy w Toruniu powierzył pieczę nad małoletnim . W związku z powyższym Sąd Rejonowy uznał iż brak jest podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 598 ˡ5 §1 kpc i nast. gdyż A. W. (4) , która zobowiązała się na mocy ugody udostepnienie wnioskodawcom kontaktów z dzieckiem pieczy nie wykonuje od maja 2012r a wniosek w niniejszej sprawie został złożony dopiero w dniu 22.08.2012r . W ocenie Sądu Rejonowego uczestników postępowania H. i M. W. (1) nie może dotyczyć obowiązek wynikający z ugody z dnia 14.07.2011r albowiem to nie oni zawierali powyższą ugodę . Powyższe postanowienie zaskarżyli wnioskodawcy w drodze zażalenia i zarzucili : -naruszenie przepisu art. 598 ˡ5 §1 kpc poprzez błędną wykładnię i przyjęcie , że skoro dziadkowie H. i M. W. (3) nie zawarli ugody a matka dziecka nie opiekuje się synem to wniosek podlega oddaleniu - sprzeczność ustaleń sądu ze zgromadzonym materiałem dowodowym - niezaliczenie w poczet dowodów opinii RODK z 4 stycznia 2013r Wskazując na powyższe zarzuty wnioskodawcy wnosili o: -zagrożenie uczestnikom nakazaniem zapłaty na rzecz wnioskodawców kary tytułem uniemożliwienia kontaktów po 500 zł za każde naruszenie - zasądzenie od A. W. (1) na rzecz B. Z. kwoty 80 zł wraz z odsetkami tytułem wydatków poniesionych w związku z przygotowaniem kontaktów z A. W. (2) - zasądzenie solidarnie od H. i M. W. (1) na rzecz wnioskodawców kwoty 6.121 zł oraz zasądzenie zwrotu kosztów. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 598 15 § 1 KPC jeżeli osoba, pod której pieczą dziecko pozostaje, nie wykonuje albo niewłaściwie wykonuje obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczy, uwzględniając sytuację majątkową tej osoby, zagrozi jej nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie obowiązku. Z powyższego wynika więc, że powyższe unormowanie nie przewiduje sankcji za samo niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie obowiązków wynikających z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem. Okoliczność wskazana powyżej stanowi jedynie przesłankę warunkującą orzeczenie o nakazaniu zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za każde późniejsze naruszenie obowiązku . W związku z powyższym, nie jest dopuszczalne orzeczenie w tym przedmiocie jako swoistej sankcji za wsteczne niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie obowiązków. Cele tej instytucji prawnej wykraczają poza te względy oraz mają stanowić sposób przymuszenia zobowiązanego do wykonywania obowiązków. Innymi słowy, orzeczenie to ma działać na przyszłość, a nie z mocą wsteczną i ma dotyczyć osoby zobowiązanej . W przedmiotowej sprawie za osoby zobowiązane na mocy ugody z dnia 14.07.2011r nie można uznać uczestników H. i M. W. (1) gdyż to nie oni zawierali ugodę. W przedmiotowej sprawie wprawdzie została zawarta ugoda na mocy której zostały ustalone kontakty wnioskodawców z małoletnim A. W. (2) ale ugoda ta została zawarta pomiędzy wnioskodawcami a matką małoletniego A. W. (1) . Natomiast pieczę nad małoletnim sprawują faktycznie od 26 maja 2012r a formalnie na mocy postanowienia z dnia 4.09.2012r uczestnicy H. i M. W. (2) . W tej sytuacji słusznie Sąd Rejonowy wskazał iż uczestników postepowania H. i M. W. (1) nie może dotyczyć obowiązek wynikający z ugody z dnia 14.07.2011r albowiem to nie oni zawierali powyższą ugodę. Natomiast w stosunku do A. W. (1) również wniosek nie może być uwzględniony albowiem nie sprawuje ona pieczy nad małoletnim. Z tych powodów dalsze podnoszone w zażaleniu zarzuty nie maja żadnego znaczenia dla wyniku niniejszego postepowania. Z tych względów, na podstawie art. 385 KPC w zw. z art. 397 § 2 KPC orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI