VIII Cz 132/17

Sygn. akt VIII Cz 132/17 POSTANOWIENIE Dnia 6 lutego 2017 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Małgorzata Kończal (spr.) Sędziowie SO Włodzimierz Jasiński, SO Rafał Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2017 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku : J. B. przy uczestnictwie : R. B. (1) , D. B. , T. B. , H. B. , R. B. (2) , K. B. i W. G. (1) o stwierdzenie nabycia spadku po G. S. na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 30 września 2016 r. sygn. akt XI Ns 1206/16 postanawia: oddalić zażalenie. /SSO Włodzimierz Jasiński/ /SSO Małgorzata Kończal/ /SSO Rafał Krawczyk/ UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Toruniu stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę o stwierdzenie nabycia spadku po G. S. według właściwości miejscowej Sądowi Rejonowemu w Aleksandrowie Kujawskim. Sąd ten wskazał, że w testamencie notarialnym sporządzonym w C. w dniu 12 stycznia 2016r. spadkodawczyni oświadczyła, że zamieszkuje w C. . Z odpowiedzi na wniosek uczestnika W. G. wynika, że spadkodawczyni zamieszkiwała wraz z nim i jego partnerką na przełomie listopada i grudnia 2015r. w C. , a zmarła w szpitalu we W. . Spadkodawczyni została też zgłoszona w Rejonowej Przychodni (...) w C. . W ocenie Sądu Rejonowego, pobyt spadkodawczyni w C. miał cechę trwałości, przez co jej ostatnim miejscem zwykłego pobytu w rozumieniu art.628 k.p.c. był C. położony w okręgu Sądu Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim. W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca podnosił, że spadkodawczyni nie zamierzała opuszczać swego miejsca zamieszkania, o czym świadczy zakup ok. 1 tony węgla na zimę oraz fakt, że nie zgłosiła zamiaru zmiany miejsca pobytu w Urzędzie Gminy O. . Nadto skarżący podał, że uczestnik postępowania W. G. sam również wniósł sprawę o stwierdzenie nabycia spadku do Sądu w Toruniu uznając, że Sądem spadku będzie Sąd Rejonowy w Toruniu. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 628 k.p.c. in principio do czynności w postępowaniu spadkowym, które należą do zakresu działania sądów, wyłącznie właściwy jest sąd ostatniego zwykłego miejsca pobytu spadkodawcy . Miejsce pobytu trzeba odróżnić od miejsca zamieszkania. Powyższy przepis, regulujący właściwość miejscową sądu w postępowaniu z zakresu prawa spadkowego , stanowi odstępstwo od ogólnej zasady wyrażonej w art. 508 k.p.c. w myśli której sądem właściwym jest sąd zamieszkania, a gdy brak miejsca zamieszkania to miejsca pobytu wnioskodawcy. Przez miejsce pobytu należy rozumieć miejscowość, w której spadkodawca przebywał czasowo, bez zamiaru stałego pobytu. Tym różni się ono od miejsca zamieszkania ( art. 27 k.c. ). Przepisy ustawy nie zawierają definicji miejsca zwykłego pobytu. Za miejsce zwykłego pobytu spadkodawcy należy zatem uznać miejscowość, w której w ostatnim czasie przed śmiercią znajdował się główny ośrodek życiowy spadkodawcy, miejscowość, w której spadkodawca przebywał przez pewien czas, jednak bez zamiaru stałego pobytu w rozumieniu art. 25 k.c. „Samo przebywanie w danej miejscowości nie stanowi bowiem o zamieszkaniu, lecz musi być połączone z zamiarem stałego pobytu, tj. z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Powszechnie przyjmuje się, że oba te elementy – fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus), muszą występować łącznie. Dla ustalenia miejsca zamieszkania osoby fizycznej nie wystarczy zatem ani samo zamieszkiwanie w sensie fizycznym, jednak bez zamiaru stałego pobytu, choćby zamieszkiwanie trwało przez dłuższy czas, ani sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości niepołączony z przebywaniem w tej miejscowości, przy czym od pojęcia zamieszkania należy odróżnić termin "pobyt", oznaczający fizyczne przebywanie w danym miejscu bez ustalenia zamiaru stałego pobytu” ( Komentarz do art. 628 k.p.c. red. Góra-Błaszczykowska 2015, wyd. 2/Malczyk). W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący nie ma racji powołując się na brak zamiaru po stronie spadkodawczyni stałego zamieszkiwania w C. . Nawet bowiem jeżeli nie można uznać, aby spadkodawczyni zamieszkiwała w C. , to okoliczności sprawy wskazują, że C. był jej ostatnim zwykłym miejscem pobytu. Świadczy o tym nie tylko fakt wskazania C. w akcie notarialnym jako miejsca zamieszkania, ale również faktyczne przebywanie w C. do czasu pobytu w szpitalu we W. (nie w T. ) oraz zarejestrowanie w Przychodni (...) w C. . Zażalenie należało zatem oddalić na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. /SSO Włodzimierz Jasiński/ /SSO Małgorzata Kończal/ /SSO Rafał Krawczyk/