VIII Cz 116/18

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2018-02-21
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
koszty sądowezwolnieniezażaleniezasiedzeniesytuacja majątkowaapelacja

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie uczestniczki postępowania na postanowienie Sądu Rejonowego o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że jej sytuacja majątkowa pozwala na uiszczenie opłaty od apelacji.

Uczestniczka postępowania o zasiedzenie, D.B., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w związku z koniecznością uiszczenia opłaty od apelacji. Sąd Rejonowy oddalił ten wniosek, uznając, że majątek uczestniczki (nieruchomości, udziały w spółce, samochody) oraz jej deklarowane wydatki wskazują na możliwość poniesienia kosztów. W zażaleniu uczestniczka podnosiła, że sąd nie uwzględnił jej zobowiązań kredytowych i obciążenia hipoteką nieruchomości wykorzystywanej przez męża. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że sytuacja majątkowa uczestniczki pozwala na uiszczenie kwoty 2.000 zł opłaty od apelacji, a zobowiązania kredytowe nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi.

Sprawa dotyczy zażalenia wniesionego przez D.B. na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu, które oddaliło jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Uczestniczka postępowania o zasiedzenie miała uiścić opłatę od apelacji w kwocie 2.000 zł. W złożonym oświadczeniu majątkowym podała, że jest właścicielką kilku nieruchomości o znacznej wartości, posiada udziały w spółce z o.o. oraz współwłasność samochodów. Deklarowała również miesięczne wydatki na rodzinę i spłatę kredytu. Sąd Rejonowy uznał, że uczestniczka nie jest osobą ubogą i może ponieść koszty sądowe. W zażaleniu D.B. argumentowała, że sąd nie wziął pod uwagę jej zobowiązań kredytowych (w tym kredytu we frankach szwajcarskich) oraz faktu, że jedna z nieruchomości jest obciążona hipoteką i wykorzystywana przez męża na cele jego działalności gospodarczej. Podkreśliła również, że jej zawieszona działalność gospodarcza nie przynosi dochodów. Sąd Okręgowy w Toruniu uznał zażalenie za bezzasadne. Powołując się na przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, podkreślił, że zwolnienie od kosztów jest instytucją wyjątkową, stosowaną w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy strona jest uboga i pozbawiona dostępu do sądu. Sąd stwierdził, że deklarowane przez uczestniczkę wydatki (spłata kredytu, koszty utrzymania domu i rodziny) wskazują na możliwość uiszczenia kwoty 2.000 zł. Podkreślono, że zobowiązania kredytowe nie mają pierwszeństwa przed obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych, z wyjątkiem kosztów utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił sytuację materialną uczestniczki i na tej podstawie oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uczestniczka nie wykazała zasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że deklarowane przez uczestniczkę wydatki (spłata kredytu, utrzymanie domu i rodziny) wskazują na możliwość poniesienia kosztów sądowych w kwocie 2.000 zł. Zobowiązania kredytowe nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi, z wyjątkiem kosztów utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

D. B.

Strony

NazwaTypRola
J. P. (1)innewnioskodawca
J. P. (2)inneuczestnik
J. P. (3)inneuczestnik
S. P.inneuczestnik
Gmina M. T.instytucjauczestnik
D. B.inneuczestnik

Przepisy (3)

Główne

u.k.s.c. art. 102 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zwolnienia od kosztów sądowych może domagać się osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny.

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Sąd nie uwzględnił zobowiązań kredytowych uczestniczki. Nieruchomość przy ul. (...) jest obciążona hipoteką i wykorzystywana przez męża. Zawieszona działalność gospodarcza nie przynosi dochodów. Użytkowane samochody są stare. Wnioskodawca był uprzednio zwolniony od kosztów sądowych.

Godne uwagi sformułowania

Zwolnienie od kosztów sądowych jest instytucją wyjątkową i może mieć zastosowanie tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Nie do zaakceptowania natomiast jest twierdzenie uczestniczki, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w wysokości 2.000zł, skoro jak twierdzi w oświadczeniu majątkowym, spłaca kredyt 4.400zł miesięcznie, ponosi koszty utrzymania domu w wysokości 1.000zl i utrzymania rodziny 3.000-4.000 zł, a na nieruchomości przy ul. (...) buduje dom. Zobowiązania kredytowe, a nawet inne należności publicznoprawne obciążające skarżącą nie mają pierwszeństwa przed obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych.

Skład orzekający

Małgorzata Kończal

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach cywilnych, zwłaszcza w kontekście oceny sytuacji majątkowej strony i priorytetu zobowiązań."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i oceny dowodów przez sąd niższej instancji. Interpretacja przepisów o kosztach sądowych jest ugruntowana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach sądowych i kryteria oceny sytuacji majątkowej strony. Jest to istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Czy wysokie wydatki usprawiedliwiają zwolnienie z kosztów sądowych? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Cz 116/18 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2018 r. Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział VIII Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodnicząca SSO Małgorzata Kończal po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. P. (1) z udziałem J. P. (2) , J. P. (3) , S. P. , Gminy M. T. i D. B. o zasiedzenie na skutek zażalenia D. B. na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 3 stycznia 2018 r. sygn. akt XI Ns 2719/16 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy oddalił wniosek D. B. o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że uczestniczka jest zobowiązana do uiszczenia opłaty od apelacji w kwocie 2.000zł, a w złożonym oświadczeniu podała, że prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i dwojgiem małoletnich dzieci, jest właścicielką nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym w T. przy ul. (...) , nieruchomości zabudowanej położonej w T. przy ul. (...) oraz nieruchomości położonej przy ul. (...) obejmującej dom w budowie o wartości odpowiednio : 600.000zł, 450.000zł i 262.000zł. Na jej rachunku znajduje się 9.000 zł (...) oraz kwoty 166 zł i 1000 zł , ma 50 udziałów w spółce z o.o. o wartości 2.500 zł oraz jest współwłaścicielką na zasadzie wspólności majątkowej samochodów H. (...) i V. (...) , nie ma dostępu do rachunków męża, nie ma dochodów, ma zawieszoną działalność gospodarcza, otrzymuje 3.000 zł od męża. Uczestniczka podała, że jej zobowiązania wynoszą 4.400zł z tytułu spłaty kredytu, 1000zł z tytułu kosztów utrzymania domu i 3.000- 4.000zł na wydatki rodziny (jedzenie, paliwo, ubrania). Sąd Rejonowy uznał, że uczestniczka nie jest osobą ubogą i może ponieść koszty w postaci opłaty od apelacji. W zażaleniu na to postanowienie uczestniczka wskazała, że oddalając wniosek o zwolnienie uczestniczki od kosztów sadowych sąd wziął pod uwagę tylko jej aktywa pomijając fakt, że posiada kredyt we frankach szwajcarskich, a nieruchomość przy ul. (...) jest wykorzystywana wyłącznie przez męża na cele prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i jest obciążona hipoteką zabezpieczającą kredyt męża zaciągnięty w ramach prowadzonej działalności. Skarżąca wskazała też, że użytkowane samochody są stare i nie świadczą o jej szczególnym usytuowaniu majątkowym, a działalność zawiesiła, bo nie przynosiła dochodów. Skarżąca przyznała, że nie jest osobą ubogą(wcale tak nie twierdziła), powołała się na uprzednie zwolnienie od kosztów sądowych wnioskodawcy i wnioskowała chociażby o częściowe ( w ½) zwolnienie jej od kosztów sądowych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jako całkowicie bezzasadne nie zasługuje na uwzględnienie . Zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398) zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny. Oznacza to, że zwolnić od kosztów sądowych można osobę, która złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, złoży oświadczenie o sytuacji majątkowej na urzędowym formularzu i wykaże, że rzeczywiście nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Oceny złożonego oświadczenia dokonuje sąd, który po rozważeniu podanych przez stronę okoliczności może zwolnić ją od kosztów sądowych w całości , w części, bądź odmówić jej zwolnienia od kosztów sądowych. Zwolnienie od kosztów sądowych jest instytucją wyjątkową i może mieć zastosowanie tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Ma zastosowanie w sytuacji, gdy strona uboga byłaby pozbawiona dostępu do sądu z uwagi na brak środków na opłacenie kosztów sądowych. Nie do zaakceptowania natomiast jest twierdzenie uczestniczki, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w wysokości 2.000zł, skoro jak twierdzi w oświadczeniu majątkowym, spłaca kredyt 4.400zł miesięcznie, ponosi koszty utrzymania domu w wysokości 1.000zl i utrzymania rodziny 3.000-4.000 zł, a na nieruchomości przy ul. (...) buduje dom. Oznacza to z całą pewnością, że sytuacja majątkowa uczestniczki pozwala jej na uiszczenie kwoty 2.000zł, a podawana w oświadczeniu kwota 3.000zł, jaką ma otrzymywać od męża nie jest wiarygodna. A zatem uczestniczka domagając się zwolnienia od kosztów sądowych nie wykazała zasadności wniosku. Jeżeli natomiast chodzi o spłatę kredytów, na którą powoływała się w zażaleniu, to zobowiązania kredytowe, a nawet inne należności publicznoprawne obciążające skarżącą nie mają pierwszeństwa przed obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych. Ustawodawca wskazał bowiem wyraźnie, że obowiązek uiszczenia kosztów sądowych wyprzedzają jedynie koszty utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny. Również podnoszony w zażaleniu zarzut, że sąd uprzednio zwolnił wnioskodawcę od kosztów sądowych nie miał żadnego znaczenia. Każdy wniosek podlega odrębnej ocenie i nie ma żadnych podstaw do domagania się zwolnienia od kosztów skoro strona przeciwna uzyskała takie zwolnienie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy uznał, że Sąd I instancji właściwie ocenił sytuację materialną uczestniczki. Natomiast zażalenie jest całkowicie bezzasadne i dlatego na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 §2k .p.c. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI