VIII Cz 116/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił zażalenie uczestniczki postępowania na postanowienie Sądu Rejonowego o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że jej sytuacja majątkowa pozwala na uiszczenie opłaty od apelacji.
Uczestniczka postępowania o zasiedzenie, D.B., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w związku z koniecznością uiszczenia opłaty od apelacji. Sąd Rejonowy oddalił ten wniosek, uznając, że majątek uczestniczki (nieruchomości, udziały w spółce, samochody) oraz jej deklarowane wydatki wskazują na możliwość poniesienia kosztów. W zażaleniu uczestniczka podnosiła, że sąd nie uwzględnił jej zobowiązań kredytowych i obciążenia hipoteką nieruchomości wykorzystywanej przez męża. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, stwierdzając, że sytuacja majątkowa uczestniczki pozwala na uiszczenie kwoty 2.000 zł opłaty od apelacji, a zobowiązania kredytowe nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi.
Sprawa dotyczy zażalenia wniesionego przez D.B. na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu, które oddaliło jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Uczestniczka postępowania o zasiedzenie miała uiścić opłatę od apelacji w kwocie 2.000 zł. W złożonym oświadczeniu majątkowym podała, że jest właścicielką kilku nieruchomości o znacznej wartości, posiada udziały w spółce z o.o. oraz współwłasność samochodów. Deklarowała również miesięczne wydatki na rodzinę i spłatę kredytu. Sąd Rejonowy uznał, że uczestniczka nie jest osobą ubogą i może ponieść koszty sądowe. W zażaleniu D.B. argumentowała, że sąd nie wziął pod uwagę jej zobowiązań kredytowych (w tym kredytu we frankach szwajcarskich) oraz faktu, że jedna z nieruchomości jest obciążona hipoteką i wykorzystywana przez męża na cele jego działalności gospodarczej. Podkreśliła również, że jej zawieszona działalność gospodarcza nie przynosi dochodów. Sąd Okręgowy w Toruniu uznał zażalenie za bezzasadne. Powołując się na przepisy ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, podkreślił, że zwolnienie od kosztów jest instytucją wyjątkową, stosowaną w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy strona jest uboga i pozbawiona dostępu do sądu. Sąd stwierdził, że deklarowane przez uczestniczkę wydatki (spłata kredytu, koszty utrzymania domu i rodziny) wskazują na możliwość uiszczenia kwoty 2.000 zł. Podkreślono, że zobowiązania kredytowe nie mają pierwszeństwa przed obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych, z wyjątkiem kosztów utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił sytuację materialną uczestniczki i na tej podstawie oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, uczestniczka nie wykazała zasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że deklarowane przez uczestniczkę wydatki (spłata kredytu, utrzymanie domu i rodziny) wskazują na możliwość poniesienia kosztów sądowych w kwocie 2.000 zł. Zobowiązania kredytowe nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi, z wyjątkiem kosztów utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
D. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. (1) | inne | wnioskodawca |
| J. P. (2) | inne | uczestnik |
| J. P. (3) | inne | uczestnik |
| S. P. | inne | uczestnik |
| Gmina M. T. | instytucja | uczestnik |
| D. B. | inne | uczestnik |
Przepisy (3)
Główne
u.k.s.c. art. 102 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwolnienia od kosztów sądowych może domagać się osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Sąd nie uwzględnił zobowiązań kredytowych uczestniczki. Nieruchomość przy ul. (...) jest obciążona hipoteką i wykorzystywana przez męża. Zawieszona działalność gospodarcza nie przynosi dochodów. Użytkowane samochody są stare. Wnioskodawca był uprzednio zwolniony od kosztów sądowych.
Godne uwagi sformułowania
Zwolnienie od kosztów sądowych jest instytucją wyjątkową i może mieć zastosowanie tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Nie do zaakceptowania natomiast jest twierdzenie uczestniczki, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w wysokości 2.000zł, skoro jak twierdzi w oświadczeniu majątkowym, spłaca kredyt 4.400zł miesięcznie, ponosi koszty utrzymania domu w wysokości 1.000zl i utrzymania rodziny 3.000-4.000 zł, a na nieruchomości przy ul. (...) buduje dom. Zobowiązania kredytowe, a nawet inne należności publicznoprawne obciążające skarżącą nie mają pierwszeństwa przed obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych.
Skład orzekający
Małgorzata Kończal
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach cywilnych, zwłaszcza w kontekście oceny sytuacji majątkowej strony i priorytetu zobowiązań."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i oceny dowodów przez sąd niższej instancji. Interpretacja przepisów o kosztach sądowych jest ugruntowana.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach sądowych i kryteria oceny sytuacji majątkowej strony. Jest to istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Czy wysokie wydatki usprawiedliwiają zwolnienie z kosztów sądowych? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VIII Cz 116/18 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2018 r. Sąd Okręgowy w Toruniu Wydział VIII Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodnicząca SSO Małgorzata Kończal po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. P. (1) z udziałem J. P. (2) , J. P. (3) , S. P. , Gminy M. T. i D. B. o zasiedzenie na skutek zażalenia D. B. na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 3 stycznia 2018 r. sygn. akt XI Ns 2719/16 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy oddalił wniosek D. B. o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że uczestniczka jest zobowiązana do uiszczenia opłaty od apelacji w kwocie 2.000zł, a w złożonym oświadczeniu podała, że prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i dwojgiem małoletnich dzieci, jest właścicielką nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym w T. przy ul. (...) , nieruchomości zabudowanej położonej w T. przy ul. (...) oraz nieruchomości położonej przy ul. (...) obejmującej dom w budowie o wartości odpowiednio : 600.000zł, 450.000zł i 262.000zł. Na jej rachunku znajduje się 9.000 zł (...) oraz kwoty 166 zł i 1000 zł , ma 50 udziałów w spółce z o.o. o wartości 2.500 zł oraz jest współwłaścicielką na zasadzie wspólności majątkowej samochodów H. (...) i V. (...) , nie ma dostępu do rachunków męża, nie ma dochodów, ma zawieszoną działalność gospodarcza, otrzymuje 3.000 zł od męża. Uczestniczka podała, że jej zobowiązania wynoszą 4.400zł z tytułu spłaty kredytu, 1000zł z tytułu kosztów utrzymania domu i 3.000- 4.000zł na wydatki rodziny (jedzenie, paliwo, ubrania). Sąd Rejonowy uznał, że uczestniczka nie jest osobą ubogą i może ponieść koszty w postaci opłaty od apelacji. W zażaleniu na to postanowienie uczestniczka wskazała, że oddalając wniosek o zwolnienie uczestniczki od kosztów sadowych sąd wziął pod uwagę tylko jej aktywa pomijając fakt, że posiada kredyt we frankach szwajcarskich, a nieruchomość przy ul. (...) jest wykorzystywana wyłącznie przez męża na cele prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i jest obciążona hipoteką zabezpieczającą kredyt męża zaciągnięty w ramach prowadzonej działalności. Skarżąca wskazała też, że użytkowane samochody są stare i nie świadczą o jej szczególnym usytuowaniu majątkowym, a działalność zawiesiła, bo nie przynosiła dochodów. Skarżąca przyznała, że nie jest osobą ubogą(wcale tak nie twierdziła), powołała się na uprzednie zwolnienie od kosztów sądowych wnioskodawcy i wnioskowała chociażby o częściowe ( w ½) zwolnienie jej od kosztów sądowych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jako całkowicie bezzasadne nie zasługuje na uwzględnienie . Zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398) zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny. Oznacza to, że zwolnić od kosztów sądowych można osobę, która złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, złoży oświadczenie o sytuacji majątkowej na urzędowym formularzu i wykaże, że rzeczywiście nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Oceny złożonego oświadczenia dokonuje sąd, który po rozważeniu podanych przez stronę okoliczności może zwolnić ją od kosztów sądowych w całości , w części, bądź odmówić jej zwolnienia od kosztów sądowych. Zwolnienie od kosztów sądowych jest instytucją wyjątkową i może mieć zastosowanie tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Ma zastosowanie w sytuacji, gdy strona uboga byłaby pozbawiona dostępu do sądu z uwagi na brak środków na opłacenie kosztów sądowych. Nie do zaakceptowania natomiast jest twierdzenie uczestniczki, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w wysokości 2.000zł, skoro jak twierdzi w oświadczeniu majątkowym, spłaca kredyt 4.400zł miesięcznie, ponosi koszty utrzymania domu w wysokości 1.000zl i utrzymania rodziny 3.000-4.000 zł, a na nieruchomości przy ul. (...) buduje dom. Oznacza to z całą pewnością, że sytuacja majątkowa uczestniczki pozwala jej na uiszczenie kwoty 2.000zł, a podawana w oświadczeniu kwota 3.000zł, jaką ma otrzymywać od męża nie jest wiarygodna. A zatem uczestniczka domagając się zwolnienia od kosztów sądowych nie wykazała zasadności wniosku. Jeżeli natomiast chodzi o spłatę kredytów, na którą powoływała się w zażaleniu, to zobowiązania kredytowe, a nawet inne należności publicznoprawne obciążające skarżącą nie mają pierwszeństwa przed obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych. Ustawodawca wskazał bowiem wyraźnie, że obowiązek uiszczenia kosztów sądowych wyprzedzają jedynie koszty utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny. Również podnoszony w zażaleniu zarzut, że sąd uprzednio zwolnił wnioskodawcę od kosztów sądowych nie miał żadnego znaczenia. Każdy wniosek podlega odrębnej ocenie i nie ma żadnych podstaw do domagania się zwolnienia od kosztów skoro strona przeciwna uzyskała takie zwolnienie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy uznał, że Sąd I instancji właściwie ocenił sytuację materialną uczestniczki. Natomiast zażalenie jest całkowicie bezzasadne i dlatego na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 §2k .p.c. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI