III Cz 1293/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-09-29
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniaokręgowy
klauzula wykonalnościprzelew wierzytelnościart. 788 k.p.c.dokumentypodpisyzażaleniewierzytelnośćtytuł wykonawczy

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wierzyciela na postanowienie sądu rejonowego o odmowie nadania klauzuli wykonalności, uznając, że przedłożone dokumenty potwierdzające przelew wierzytelności nie spełniają wymogów formalnych.

Wierzyciel złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na podstawie nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym, który nabył w drodze umowy sprzedaży wierzytelności. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że dokumenty potwierdzające przelew (wyciąg z umowy, aneksy, załącznik z listą wierzytelności) nie spełniają wymogów art. 788 § 1 k.p.c., w szczególności brakowało wskazania konkretnych wierzytelności oraz odpowiednich podpisów. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, podkreślając brak wymaganych podpisów urzędowo poświadczonych na liście wierzytelności oraz nieprecyzyjne oznaczenie dokumentów.

Sprawa dotyczyła wniosku o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz nowego wierzyciela, który nabył wierzytelność na podstawie umowy sprzedaży. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, ponieważ przedłożone dokumenty potwierdzające przejście wierzytelności nie spełniały wymogów formalnych określonych w art. 788 § 1 k.p.c. W szczególności wskazano na brak precyzyjnego określenia przenoszonych wierzytelności oraz brak wymaganych podpisów urzędowo poświadczonych na liście wierzytelności. Sąd Rejonowy uznał, że załącznik z listą wierzytelności nie zawierał podpisu wystawcy, a jedynie parafy, co dyskwalifikuje go jako dokument spełniający wymogi prawne. Ponadto, poświadczenia notarialne nie wymieniały precyzyjnie dokumentów, na których podpisy zostały poświadczone, a brak dat umowy i aneksów uniemożliwiał identyfikację dokumentów. Wierzyciel wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną ocenę dowodów. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, uznając je za bezzasadne. Sąd Okręgowy podzielił argumentację sądu pierwszej instancji, podkreślając, że podpis pod dokumentem jest jego cechą konstytuującą, a parafy nie są równoznaczne z podpisem. Podkreślono, że dokumenty muszą być podpisane własnoręcznie przez wystawcę, a wyjątki są ściśle określone przepisami. Wobec niespełnienia wymogów art. 788 § 1 k.p.c., zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dokumenty te nie spełniają wymogów art. 788 § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedłożone dokumenty nie wskazują konkretnych wierzytelności podlegających przeniesieniu, a lista wierzytelności nie zawiera wymaganych podpisów urzędowo poświadczonych, a jedynie nieczytelne parafy. Brak dat umowy i aneksów uniemożliwia identyfikację dokumentów, a poświadczenia notarialne nie wymieniają precyzyjnie dokumentów, na których podpisy zostały poświadczone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

dłużnik

Strony

NazwaTypRola
G. V. (...) w W.innewierzyciel
M. F.innedłużnik
Sąd Rejonowy w Lublinieorgan_państwowysąd wydający pierwotny tytuł wykonawczy
(...) w G.innepierwotny wierzyciel

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 788 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodów - zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie zażalenia.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie zażaleniowe.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów do postępowań.

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Dokument prywatny.

k.p.c. art. 253

Kodeks postępowania cywilnego

Podpis pod dokumentem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedłożone dokumenty potwierdzające przelew wierzytelności nie spełniają wymogów art. 788 § 1 k.p.c. z uwagi na brak wskazania konkretnych wierzytelności oraz brak wymaganych podpisów urzędowo poświadczonych na liście wierzytelności. Parafy na dokumencie nie są równoznaczne z podpisem własnoręcznym wymaganym przez prawo. Brak dat umowy i aneksów uniemożliwia identyfikację dokumentów. Poświadczenia notarialne nie wymieniają precyzyjnie dokumentów, na których podpisy zostały poświadczone.

Odrzucone argumenty

Sąd naruszył art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. Sąd naruszył art. 788 k.p.c. przez oddalenie wniosku, mimo że wnioskodawca załączył wszelkie wymagane dokumenty w odpowiedniej formie.

Godne uwagi sformułowania

Podpis pod dokumentem jest jego cechą konstytuującą. W polskim systemie prawnym generalnie nie istnieje taki dokument urzędowy, co do którego przepisy o jego formie nie wymagałyby złożenia pod nim podpisu przez upoważnioną osobę. Wyklucza się tym samym uznanie za podpis np. tzw. Facsimile - parafy.

Skład orzekający

Tomasz Tatarczyk

przewodniczący

Barbara Braziewicz

sprawozdawca

Miłosz Dubiel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "wymogi formalne przy nadawaniu klauzuli wykonalności na podstawie przelewu wierzytelności, znaczenie podpisów na dokumentach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wymaganych podpisów i nieprecyzyjnego oznaczenia dokumentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe wymogi formalne przy przelewie wierzytelności i nadawaniu klauzuli wykonalności, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i egzekucyjnego.

Kluczowe wymogi formalne przy przelewie wierzytelności: dlaczego parafy to za mało?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Cz 1293/15 POSTANOWIENIE Dnia 29 września 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Tomasz Tatarczyk Sędziowie: SO Barbara Braziewicz (spr.) SR del. Miłosz Dubiel po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku G. V. (...) w W. przeciwko dłużnikowi M. F. o nadanie klauzuli wykonalności na skutek zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt I Co 1037/15 postanawia: oddalić zażalenie. SSR (del.) Miłosz Dubiel SSO Tomasz Tatarczyk SSO Barbara Braziewicz UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 czerwca 2015r. Sąd Rejonowy w Jastrzębiu - Zdroju oddalił wniosek G. V. (...) w W. o nadanie na jego rzecz klauzuli wykonalności tytułowi wykonawczemu, który stanowi nakaz zapłaty wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy w Lublinie w dniu 6 sierpnia 2010r. w sprawie sygn. XVI Nc-e 215470/10, wystawiony pierwotnie na rzecz (...) w G. . W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty: tytuł wykonawczy, wyciąg z umowy sprzedaży wierzytelności oraz wyciąg aneksu nr (...) do umowy objętych wnioskiem sporządzony przez notariusza nie spełniają wymogów z art. 788 § k.p.c. Sąd Rejonowy stwierdził, iż załączony do wniosku uwierzytelniony odpis umowy przelewu wierzytelności nie wskazuje konkretnych praw i wierzytelności podlegających przeniesieniu. Prawa te zostały określone w załączniku do tej umowy, który nie jest dokumentem prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym albowiem brak jest na nim jakiejkolwiek adnotacji notariusza o osobach podpisanych na oryginałach wykazów wierzytelności. Zażalenie na to postanowienie wniósł wierzyciel, domagając się jego zmiany i nadania klauzuli zgodnie z wnioskiem oraz zwrotu opłaty od zażalenia i kosztów postępowania zażaleniowego. Zarzucił, że Sąd naruszył przepisy postępowania tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego sprawy, w szczególności niewłaściwą ocenę dowodu w postaci wyciągu z umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 5 lutego 2014r. i aneksu nr 2 tej umowy oraz wymienionego aneksem załącznika nr 1 do umowy oraz art. 788 k.p.c. przez oddalenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności w sytuacji, gdy wnioskodawca załączył do wniosku wszelkie wymagane dokumenty, w odpowiedniej formie, spełniające wymagania z art. 788 § 1 k.p.c. , w związku z czym zostały spełnione przesłanki uzasadniające nadanie klauzuli wykonalności na rzecz nowego wierzyciela. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne, a rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego należy uznać za trafne. Sąd Rejonowy słusznie stwierdził, że dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę nie spełniają wymogów art. 788 § 1 k.p.c. Zgodnie z art. 788 § 1 k.p.c. jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Wnioskodawca z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności przedłożył wyciąg sporządzony przez notariusza z umowy sprzedaży wierzytelności oraz wyciąg aneksów nr 1 i 2, którymi powyższa umowa została zmieniona, jednak z treści tych dokumentów nie wynika, z jakiej daty umowy i aneksów sporządzony wyciąg dotyczy, także które konkretnie prawa i wierzytelności z tych umów podlegały przeniesieniu. Wnioskodawca dołączył także niekompletny załącznik nr 1 do aneksu nr (...) stanowiący jednocześnie załącznik nr 1 do umowy przelewu wierzytelności (wyciąg z listy wierzytelności), który zawiera informację, że M. F. jest dłużnikiem zbywcy. Załącznik ten jedynie na końcowej stronie został podpisany przez strony umowy, podczas gdy na stronie, na której umieszczono informację o przelewie wierzytelności M. F. , widnieją tylko nieczytelne parafy. Żadne z poświadczeń nie wskazuje na zweryfikowanie własnoręczności podpisów czy też paraf złożonych pod załącznikiem. Ponadto załączone do wniosku poświadczenia notarialne nie wymieniają dokumentów, na jakich podpisy zostały poświadczone. W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, że w sporządzonych wyciągach z umowy przelewu wierzytelności, bez określonej daty, a także obu aneksów bez określonych dat, nie wskazano konkretnych praw i wierzytelności podlegających przeniesieniu. Prawa te zostały określone w załączniku nr 1 do aneksu nr (...) (k. 8). W ocenie Sądu Okręgowego przedłożony wykaz wierzytelności (załącznik) w części dotyczącej dłużnika M. F. , w ogóle nie nosi cech dokumentu, gdyż nie zawiera podpisu jego wystawcy, a jedynie parafy. Podpis pod dokumentem jest natomiast jego cechą konstytuującą. W przypadku dokumentów urzędowych podpis pod dokumentem przynależy do „przepisanej formy” tych dokumentów. W polskim systemie prawnym generalnie nie istnieje taki dokument urzędowy, co do którego przepisy o jego formie nie wymagałyby złożenia pod nim podpisu przez upoważnioną osobę. Nadto z art. 245 k.p.c. i 253 wynika, że także dokument prywatny musi zawierać podpis wystawcy. Wyjątki, w których wystawca dokumentu jest zwolniony od obowiązku podpisania lub od obowiązku złożenia podpisu własnoręcznego (i zastąpienia go podpisem mechanicznym) i jedynie w tych przypadkach można mówić o istnieniu dokumentu, pomimo braku podpisu w ogóle bądź braku podpisu własnoręcznego - są ściśle określone przepisami (np. art. 328 § 2 k.s.h. , art. 921 10 § 2 k.c. i inne). Istnienie przepisów szczególnych potwierdza a contrario , iż w każdym innym wypadku dokument, by był dokumentem musi być podpisany i to własnoręcznie - przez wystawcę. Podpisanie bowiem dokumentu służy identyfikacji wystawcy z treścią pisma. Oczywistym jest więc fakt pozostawania podpisu znakiem własnoręcznym. Wyklucza się tym samym uznanie za podpis np. tzw. Facsimile - parafy . Powszechnie przyjmuje się, że podpis w zasadzie oprócz wyrażenia co najmniej niezupełnie czytelnego nazwiska, winien charakteryzować się indywidualnymi cechami osoby składającej (por. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2009r., sygn. II CSK 557/08). Wykaz wierzytelności (załącznik) nie został więc sporządzony w formie przewidzianej w art. 788 § 1 k.p.c. , bowiem nie został opatrzony wymaganymi przez ten przepis podpisami urzędowo poświadczonymi. Nadto, należy zauważyć, iż w załączonych do wniosku poświadczeniach notarialnych: Rep A nr (...) , Rep A (...) precyzyjnie nie wymieniono dokumentów, na jakich podpisy zostały poświadczone. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że poświadczenia te dotyczą podpisów złożonych na dołączonym do wniosku wyciągu z umowy i aneksów nr 1 i 2. Ponadto wymaga podkreślenia, że przedłożone poświadczenia notarialne wraz z przedłożonym wyciągiem i załącznikami nie stanowią scalonego kompletu dokumentów opatrzonego pieczęciami notariusza. Równocześnie należy podkreślić, że brak, w przedstawionym Sądowi wyciągu, daty umowy sprzedaży wierzytelności , a także dat aneksów do tej umowy nr (...) powoduje, że Sąd nie jest w stanie ustalić czy jest to umowa wskazywana we wniosku. Wobec powyższego stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wypełnił przesłanek z art. 788 § 1 k.p.c. Z tych względów, a także mając na uwadze argumentację Sądu pierwszej instancji, oddalono zażalenie na skutek nie stwierdzenia wad zaskarżonego postanowienia wskazanych w zażaleniu przez wierzyciela i podlegających uwzględnieniu z urzędu. Reasumując, zażalenie jako bezzasadne podlega oddaleniu w oparciu o art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. SSR del. Miłosz Dubiel SSO Tomasz Tatarczyk SSO Barbara Braziewicz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI