VIII CA 660/16

Sąd Okręgowy w Toruniu rozpoznał apelację uczestników postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Grudziądzu, które ustanowiło służebność przesyłu na rzecz (...) Spółki Akcyjnej w G. na nieruchomości położonej w G. Służebność ta obejmowała znoszenie istnienia stacji transformatorowej oraz linii kablowych, a także prawo korzystania z nieruchomości w niezbędnym zakresie do eksploatacji urządzeń. Sąd Rejonowy przyznał również uczestnikom wynagrodzenie w kwocie 9.972 zł. Uczestnicy, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli apelację, zarzucając naruszenie art. 305(2) § 1 Kodeksu cywilnego poprzez błędną wykładnię i uznanie zasadności ustanowienia służebności, mimo istnienia między stronami umowy dzierżawy. Argumentowali, że umowa dzierżawy stanowiła wystarczający tytuł prawny do korzystania z nieruchomości. Sąd Okręgowy, po rozpoznaniu sprawy, oddalił apelację. Sąd uznał ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego za trafne i własne. Kluczowym zagadnieniem była możliwość ustanowienia służebności przesyłu w sytuacji, gdy strony łączyła umowa dzierżawy. Sąd Okręgowy podkreślił, że służebność przesyłu jest ograniczonym prawem rzeczowym, skutecznym wobec wszystkich (erga omnes), co zapewnia większą stabilność i pewność prawną niż umowa dzierżawy, która jest stosunkiem obligacyjnym, może być wypowiedziana z zachowaniem terminu, a jej skutki ograniczają się do stron umowy. Sąd wskazał, że intencją ustawodawcy było uregulowanie korzystania z urządzeń przesyłowych właśnie poprzez instytucję służebności przesyłu. Podkreślono, że umowa dzierżawy nie zawsze jest w stanie zaspokoić potrzeb przedsiębiorstwa przesyłowego, a skoro wnioskodawca wystąpił z roszczeniem o ustanowienie służebności, uznał to rozwiązanie za optymalne. Sąd odrzucił argumentację skarżących, że umowa dzierżawy stanowi przeszkodę nie do pokonania, wskazując, że nawet w takiej sytuacji przedsiębiorca mógłby wypowiedzieć umowę dzierżawy i następnie żądać ustanowienia służebności. Sąd nie zgodził się również z przywołanym przez stronę skarżącą poglądem Sądu Najwyższego dotyczącym decyzji administracyjnych, podkreślając różnicę między trwałym ograniczeniem prawa własności wynikającym z decyzji administracyjnej a nietrwałym charakterem umowy dzierżawy. W konsekwencji, apelacja została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c., zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający