VIII Ca 646/13

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2013-12-27
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteWysokaokręgowy
hipotekaksięgi wieczystetytuł wykonawczypostępowanie egzekucyjneadministracyjne postępowanie egzekucyjnewpisnieruchomościSkarb PaństwaUrząd Skarbowy

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że urzędowo poświadczony odpis administracyjnego tytułu wykonawczego może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej do księgi wieczystej.

Sąd Rejonowy oddalił wniosek o wpis hipoteki przymusowej, uznając, że wymagany jest oryginał tytułu wykonawczego. Sąd Okręgowy, po uchyleniu przez Sąd Najwyższy wcześniejszego postanowienia, uznał apelację wnioskodawcy za zasadną. Kluczowe było stanowisko Sądu Najwyższego, że urzędowo poświadczony odpis administracyjnego tytułu wykonawczego może być podstawą wpisu do księgi wieczystej. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Sprawa dotyczyła wniosku Skarbu Państwa o wpis hipoteki przymusowej do księgi wieczystej. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, ponieważ wnioskodawca przedłożył jedynie urzędowo poświadczony odpis administracyjnego tytułu wykonawczego, zamiast oryginału. Sąd Okręgowy początkowo oddalił apelację, jednak Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, wskazując, że urzędowo poświadczony odpis administracyjnego tytułu wykonawczego może być podstawą wpisu do księgi wieczystej. Sąd Najwyższy podkreślił różnice między tytułami wykonawczymi sądowymi a administracyjnymi oraz zinterpretował przepisy ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W konsekwencji, Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę ponownie, uznał apelację za zasadną, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, pozostawiając mu orzeczenie o kosztach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, urzędowo poświadczony odpis administracyjnego tytułu wykonawczego może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej do księgi wieczystej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zna pojęcie tytułu wykonawczego będącego odpisem oryginału, który spełnia funkcję analogiczną do dalszych tytułów wykonawczych w egzekucji sądowej. Ponadto, przepisy dotyczące wymogów formalnych wpisów do księgi wieczystej nie wykluczają stosowania urzędowo poświadczonych odpisów dokumentów urzędowych, zwłaszcza gdy znajdują się one w aktach organu władzy publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa – Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w T.organ_państwowywnioskodawca
M. O.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (7)

Główne

u.k.w.h. art. 109 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Podstawa wpisu nie może być jedynie odpis tytułu wykonawczego, lecz jego oryginał.

o.p. art. 34 § 1

Ordynacja podatkowa

Podstawa ustanowienia hipoteki przymusowej.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 27 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wymogi dotyczące tytułu wykonawczego.

k.p.c. art. 626 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania wieczystoksięgowego.

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów k.p.c. do postępowań nieuregulowanych.

u.k.w.h. art. 31 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Minimalne wymogi formy przy dokonywaniu wpisów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Urzędowo poświadczony odpis administracyjnego tytułu wykonawczego może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej do księgi wieczystej. Oddalenie wniosku z powodu braku oryginału tytułu wykonawczego, zamiast jego odpisu, jest nierozpoznaniem istoty sprawy.

Odrzucone argumenty

Podstawą wpisu hipoteki przymusowej może być jedynie oryginał administracyjnego tytułu wykonawczego.

Godne uwagi sformułowania

urzędowo poświadczony odpis administracyjnego tytułu wykonawczego może stanowić podstawę wpisu w księdze wieczystej nierozpoznanie istoty sprawy

Skład orzekający

Hanna Matuszewska

przewodniczący-sprawozdawca

Jadwiga Siedlaczek

sędzia

Małgorzata Kończal

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podstaw wpisu hipoteki przymusowej na podstawie administracyjnego tytułu wykonawczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu hipoteki przymusowej na podstawie administracyjnego tytułu wykonawczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wpisami do ksiąg wieczystych, które ma praktyczne znaczenie dla organów państwowych i właścicieli nieruchomości.

Czy odpis administracyjnego tytułu wykonawczego wystarczy do wpisu hipoteki? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Ca 646/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Hanna Matuszewska (spr.) Sędziowie SO Jadwiga Siedlaczek, SO Małgorzata Kończal po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2013 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Skarbu Państwa – Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w T. przy uczestnictwie M. O. o wpis do hipoteki na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt Dz. Kw 1593/12 Kw nr (...) postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Toruniu pozostawiając temu Sądowi orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy, rozpoznając sprawę na skutek skargi od orzeczenia referendarza sądowego, oddalił wniosek Skarbu Państwa – Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w T. o wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości objętej księgą wieczystą nr (...) , której właścicielem jest uczestniczka, uznając, że w świetle art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece podstawą wpisu nie może być przedłożony przez wnioskodawcę odpis tytułu wykonawczego, lecz jedynie jego oryginał spełniający wymogi z art. 26 i 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji . W apelacji od powyższego postanowienia wnioskodawca zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, art. 109 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez uznanie, że podstawą wpisu w księdze wieczystej hipoteki przymusowej może być tylko oryginał tytułu wykonawczego. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i dokonanie wpisu, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Sąd Okręgowy w Toruniu postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2012r. oddalił apelację wnioskodawcy akceptując ustalenia faktyczne oraz wykładnię art. 109 ust.1 i art. 31 ust.1 u.k.w.h. oraz art. 626 2 §2 k.p.c. przyjętą przez Sąd Rejonowy. Na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 20 sierpnia 2012r. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 24 października 2013 r. , sygn. akt IV CSK 20/13 uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Toruniu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy uznał, że urzędowo poświadczony odpis administracyjnego tytułu wykonawczego może stanowić podstawę wpisu w księdze wieczystej. W obszernym uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd Najwyższy wskazał na zasadnicze różnice między powstawaniem sądowego i administracyjnego tytułu wykonawczego; zaznaczył, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , odmiennie niż kodeks postępowania cywilnego , zna pojęcie tytułu wykonawczego będącego odpisem oryginału, który może stanowić podstawę czynności egzekucyjnych i który spełnia funkcję analogiczną do dalszych tytułów wykonawczych na gruncie egzekucji sądowej. Z kolei art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece określający minimalne wymogi formy obowiązującej przy dokonywaniu wpisów w księdze wieczystej nie odnosi się do dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 244 k.p.c. , ani też, w świetle art. 250 § 1 k.p.c. , do ich urzędowo poświadczonych odpisów jeżeli znajdują się w aktach organu władzy publicznej, które to dokumenty są wystarczające do dokonywania wpisów, za taki zaś uznać należy administracyjny tytuł wykonawczy będący podstawą prowadzenia egzekucji przez administracyjny organ egzekucyjny. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja zasługiwała na uwzględnienie. Istota sprawy sprowadzała się do przesądzenia, czy ustanowenie hipoteki przymusowej stosownie do art. 34 § 1 Ordynacji podatkowej wymaga przedstawienia oryginału tytułu wykonawczego wydanego w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, czy też wystarczające jest przedłożenie jego odpisu. Sąd Najwyższy rozpoznając skargę kasacyjną od orzeczenia Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 20 sierpnia 2012 r. przesądził, że urzędowo poświadczony odpis administracyjnego tytułu wykonawczego może stanowić podstawę wpisu w księdze wieczystej. Kierując się tym poglądem należy przyjąć, że dokument przedstawiony przez wnioskodawcę spełniał wymogi formalne obowiązujące w postępowaniu wieczystoksięgowym, wobec czego oddalenie wniosku przez Sąd Rejonowy a limine było błędne, a zarazem równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy. Dlatego też należało uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, pozostawiając mu orzeczenie o kosztach postępowania odwoławczego ( art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ). Rozpoznając sprawę ponownie Sąd winien ocenić, czy treść wniosku i załączonego do niego odpisu tytułu wykonawczego, w świetle art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 109 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece uzasadnia wpis hipoteki przymusowej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI