VIII CA 569/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Toruniu rozpoznał apelację wnioskodawcy A. W. od postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu, które uchyliło wpis referendarza sądowego prostujący wpis własności w księdze wieczystej i oddaliło wniosek o sprostowanie udziałów we współwłasności. Problem wynikał z błędu notariusza w akcie notarialnym z 2012 roku, który skutkował błędnym ujawnieniem udziałów we współwłasności nieruchomości. Sąd Rejonowy wskazał, że po dokonaniu błędnego wpisu doszło do kolejnych wpisów opartych na tym błędzie, co uniemożliwia sprostowanie w trybie postępowania wieczystoksięgowego. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wadliwe ujawnienie udziałów powoduje niezgodność treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym i nie może być traktowane jako oczywista omyłka, którą można sprostować w trybie art. 626¹³ k.p.c. Ponadto, kolejne czynności prawne modyfikujące wysokość udziałów, dokonane po błędnym wpisie, wymagają oceny w pełnym postępowaniu cywilnym, a nie w postępowaniu wieczystoksięgowym. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił te argumenty. Podkreślono, że skutki sprostowania odnoszą się do pierwotnego wpisu, a nie kolejnych wpisów opartych na domniemaniu zgodności prawa z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 u.k.w.h.). Zmiana udziałów współwłaścicieli poprzez korektę licznika ułamka przekracza uprawnienia sądu wieczystoksięgowego, który nie może rozstrzygać sporów o własność. W związku z tym apelacja została oddalona, a koszty postępowania ponosi każdy z uczestników.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOgraniczenia postępowania wieczystoksięgowego w zakresie sprostowania wpisów dotyczących udziałów we współwłasności, zwłaszcza po dokonaniu kolejnych wpisów opartych na błędnym stanie prawnym. Podkreślenie roli pełnego postępowania cywilnego w rozstrzyganiu sporów o własność.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy po błędnym wpisie nastąpiły kolejne wpisy. Interpretacja przepisów dotyczących ksiąg wieczystych i postępowania wieczystoksięgowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy możliwe jest sprostowanie oczywistej omyłki dotyczącej wysokości udziałów we współwłasności nieruchomości w księdze wieczystej w trybie postępowania wieczystoksięgowego, jeśli po błędnym wpisie doszło do kolejnych wpisów opartych na tym błędzie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprostowanie takie nie jest możliwe w trybie postępowania wieczystoksięgowego, jeśli po błędnym wpisie doszło do kolejnych wpisów opartych na błędnym stanie prawnym. Kwestia ta wymaga rozstrzygnięcia w pełnym postępowaniu cywilnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wadliwe ujawnienie udziałów we współwłasności powoduje niezgodność treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym i nie jest oczywistą omyłką podlegającą sprostowaniu w trybie art. 626¹³ k.p.c. Ponadto, kolejne czynności prawne oparte na błędnym wpisie modyfikują stan prawny i wymagają oceny w procesie cywilnym, a nie w postępowaniu wieczystoksięgowym, które ma na celu ochronę wiarygodności obrotu prawnego.
Czy sąd wieczystoksięgowy może rozstrzygać spory dotyczące własności, w tym wysokości udziałów we współwłasności, w ramach postępowania o sprostowanie wpisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd wieczystoksięgowy nie może rozstrzygać sporów dotyczących własności, w tym wysokości udziałów, ponieważ przekracza to jego kognicję i wymyka się spod jego właściwości.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że żądana korekta wpisu ingerowałaby w kwestie własności poprzez zmianę wysokości udziałów współwłaścicieli, co jest sporne od momentu dokonania wpisu na podstawie aktu notarialnego z 2012 roku. Rozstrzyganie takich sporów możliwe jest jedynie w procesie cywilnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| E. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 626¹³ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość sprostowania usterki wpisu tylko takiej, która nie może wywołać niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Podstawa do wytoczenia powództwa o ustalenie stanu prawnego nieruchomości przed właściwym sądem w postępowaniu cywilnym.
u.k.w.h. art. 3
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Domniemanie zgodności prawa wpisanego do księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
u.k.w.h. art. 5
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych jako gwarancja pewności obrotu prawnego nieruchomościami.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprostowanie błędnych wpisów udziałów we współwłasności nie jest możliwe w trybie postępowania wieczystoksięgowego po dokonaniu kolejnych wpisów opartych na błędnym stanie prawnym. • Sąd wieczystoksięgowy nie jest właściwy do rozstrzygania sporów o własność i wysokości udziałów. • Kolejne wpisy oparte na błędnym stanie prawnym korzystają z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 u.k.w.h.). • Zmiana udziałów współwłaścicieli poprzez korektę licznika ułamka przekracza uprawnienia sądu wieczystoksięgowego.
Odrzucone argumenty
Niewyjaśnienie podstawowych decyzji koniecznych i koniecznych okoliczności sprawy przez brak rozpoznania w pełni żądania podstawowego zawartego we wniosku z 6 sierpnia 2015 roku. • Sprzeczność i dowolność ustaleń poprzez przywrócenie pierwotnie istniejących wpisów.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób jest jak tego chciałby wnioskodawca dokonać sprostowania wykreślonego wpisu na skutek rozpoznania wniosku z aktu notarialnego z 18 lipca 2012 roku. • powstaje zagadnienie czy w ogóle możliwe jest sprostowanie udziału jako oczywistej omyłki a jednocześnie czy możliwe jest sprostowanie omyłki już po dokonaniu kolejnych czynności prawnych w ramach których udział ten ( błędnie wpisany ) ponownie uległ modyfikacji i nowe wpisy są także błędnie wpisane. • wadliwe ujawnienie udziałów we współwłasności powoduje niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym i nie może być potraktowane jako oczywista omyłka, którą można by sprostować wydając odpowiednie postanowienie. • nie może zostać zaskoczony tym , iż następnie na podstawie wniosku o korektę wpisu jego udział zostanie zmieniony. • funkcji polegającej w istocie na zabezpieczeniu pełnej wiarygodności i pewności obrotu prawnego nieruchomościami gwarantowanej także na co trafnie zwrócił uwagę Sąd Rejonowy rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych ( art. 5 u.k.w.h.). • ingerowałaby w kwestie własności poprzez z jednej strony zwiększenie i z drugiej strony zmniejszenie udziałów współwłaścicieli , a to przekracza uprawnienia Sądu wieczystoksięgowego i wymyka się spod jego kognicji
Skład orzekający
Włodzimierz Jasiński
przewodniczący-sprawozdawca
Marek Lewandowski
sędzia
Marek Paczkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ograniczenia postępowania wieczystoksięgowego w zakresie sprostowania wpisów dotyczących udziałów we współwłasności, zwłaszcza po dokonaniu kolejnych wpisów opartych na błędnym stanie prawnym. Podkreślenie roli pełnego postępowania cywilnego w rozstrzyganiu sporów o własność."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy po błędnym wpisie nastąpiły kolejne wpisy. Interpretacja przepisów dotyczących ksiąg wieczystych i postępowania wieczystoksięgowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z prowadzeniem ksiąg wieczystych i potencjalne pułapki wynikające z błędów w aktach notarialnych oraz kolejności wpisów. Jest to istotne dla prawników zajmujących się obrotem nieruchomościami.
“Błąd w księdze wieczystej po latach: Kiedy sprostowanie jest niemożliwe?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.