Orzeczenie · 2016-11-16

VIII Ca 491/16

Sąd
Sąd Okręgowy w Toruniu
Miejsce
Toruń
Data
2016-11-16
SAOSnieruchomościsłużebnościŚredniaokręgowy
służebność przesyłunieruchomościprawo rzeczowezasady współżycia społecznegonadużycie prawainfrastrukturawodakanalizacjagmina

Sprawa dotyczyła wniosku P. S. o ustanowienie za wynagrodzeniem służebności przesyłu dla rur wodno-kanalizacyjnych należących do G. i znajdujących się na nieruchomościach wnioskodawcy. Sąd Rejonowy w Toruniu oddalił wniosek, opierając się na art. 5 k.c. w zw. z art. 305¹ k.c., uznając, że wnioskodawca czyni ze swego prawa użytek sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa i zasadami współżycia społecznego. Sąd wskazał, że urządzenia służą zaspokojeniu potrzeb wnioskodawcy, a gmina jest gotowa je usunąć. Wnioskodawca wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych (art. 328 § 2 kpc, art. 229 kpc, art. 230 kpc, art. 232 kpc, art. 233 kpc) oraz błędne zastosowanie art. 5 k.c. i art. 305¹ k.c. Sąd Okręgowy w Toruniu oddalił apelację. Uzasadnienie sądu odwoławczego podkreśliło, że ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji są trafne. Sąd odrzucił zarzut naruszenia art. 328 § 2 kpc jako chybiony. Uznano, że fakt położenia rur za zgodą poprzednich właścicieli był bezsporny, a zarzuty dotyczące jego ustalenia były spóźnione. Sąd Okręgowy w pełni podzielił stanowisko sądu rejonowego co do zastosowania art. 5 k.c., wskazując, że klauzula ta zapobiega nadużywaniu prawa. Podkreślono, że wnioskodawca, jako członek wspólnoty samorządowej, korzysta z urządzeń służących jego potrzebom, a żądanie ustanowienia służebności za wynagrodzeniem w tej sytuacji stanowi nadużycie prawa. Dodatkowo, sąd odwoławczy zwrócił uwagę na art. 305¹ k.c., wskazując, że służebność przesyłu zakłada zainteresowanie przedsiębiorcy utrzymaniem urządzeń. W tej sprawie G. wyraziła gotowość do usunięcia rur, co czyniło ustanowienie służebności zbędnym i potwierdzało, że żądanie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd oddalił apelację i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki zwrot kosztów postępowania odwoławczego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Nadużycie prawa przy dochodzeniu służebności przesyłu, gdy przedsiębiorca jest gotów usunąć urządzenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy urządzenia służą wnioskodawcy, a przedsiębiorca wykazuje wolę ich usunięcia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy żądanie ustanowienia służebności przesyłu, gdy przedsiębiorca jest gotów usunąć urządzenia, stanowi nadużycie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, żądanie ustanowienia służebności przesyłu w sytuacji, gdy przedsiębiorca jest gotów usunąć urządzenia, stanowi nadużycie prawa, zwłaszcza gdy urządzenia te służą zaspokojeniu potrzeb wnioskodawcy i zostały posadowione za zgodą poprzednich właścicieli.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wnioskodawca, będąc członkiem wspólnoty samorządowej, korzysta z urządzeń służących jego potrzebom. Żądanie ustanowienia służebności za wynagrodzeniem, gdy gmina jest gotowa usunąć urządzenia, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, co stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c.

Czy rury wodno-kanalizacyjne znajdujące się na nieruchomościach zostały posadowione za zgodą poprzednich właścicieli?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, rury zostały posadowione za zgodą poprzednich właścicieli nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy ustalił ten fakt na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym pisma uczestnika z dnia 4 stycznia 2016 r. Wnioskodawca nie zaprzeczył tej okoliczności w toku postępowania.

Czy uzasadnienie postanowienia Sądu Rejonowego było wystarczające?

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie było wystarczające i nie naruszało art. 328 § 2 kpc.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że uzasadnienie Sądu Rejonowego zawierało podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia, a braki nie były na tyle istotne, by uniemożliwić kontrolę instancyjną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
G.

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznawnioskodawca
G.instytucjauczestniczka

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Klauzula generalna zapobiegająca stosowaniu prawa w sposób schematyczny, prowadzący do skutków niemoralnych lub rozmijających się z celem ustanowienia prawa. Pozwala ocenić, czy wykonywanie ustawowych uprawnień nie stanowi nadużycia prawa.

k.c. art. 305¹

Kodeks cywilny

Przepis określający przesłanki ustanowienia służebności przesyłu, zakładający zainteresowanie przedsiębiorcy utrzymaniem urządzeń.

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 229

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § §5 pkt 3 i §10 ust. 1 pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie ustanowienia służebności przesyłu stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c. • Przedsiębiorca jest gotów usunąć urządzenia, co czyni ustanowienie służebności zbędnym. • Urządzenia służą zaspokojeniu potrzeb wnioskodawcy, który jest członkiem wspólnoty samorządowej. • Rury zostały posadowione za zgodą poprzednich właścicieli.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 328 § 2 kpc poprzez niewystarczające uzasadnienie sądu I instancji. • Naruszenie art. 229 kpc w zw. z art. 230 kpc poprzez błędne uznanie za bezsporne położenie rur za zgodą poprzednich właścicieli. • Naruszenie art. 232 kpc w zw. z art. 233 kpc poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. • Naruszenie art. 5 kc w zw. z art. 305¹ kc poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

żądanie wnioskodawcy w niniejszej sprawie ustanowienia służebności przesyłu stanowi w istocie nadużycie prawa • klauzula generalna ujęta w art. 5 kc ma na celu zapobieganie stosowaniu prawa w sposób schematyczny, prowadzący do skutków niemoralnych lub rozmijających się z celem, dla którego dane prawo zostało ustanowione • wnioskodawca, gdy nie chce, aby urządzenia te znajdowały się na jego nieruchomości winien podjąć negocjacje z gminą zmierzające do ich usunięcia

Skład orzekający

Rafał Krawczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Paczkowski

sędzia

Małgorzata Kończal

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Nadużycie prawa przy dochodzeniu służebności przesyłu, gdy przedsiębiorca jest gotów usunąć urządzenia."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy urządzenia służą wnioskodawcy, a przedsiębiorca wykazuje wolę ich usunięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie klauzuli nadużycia prawa (art. 5 k.c.) w kontekście służebności przesyłu, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i infrastruktury.

Czy żądanie służebności przesyłu może być nadużyciem prawa? Sąd Okręgowy odpowiada.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst