VIII Ca 389 /16

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2016-06-30
SAOSnieruchomościprawa rzeczoweWysokaokręgowy
hipotekaksięga wieczystawierzytelnośćcesjawpisnieruchomościpostępowanie wieczystoksięgoweprawo rzeczowe

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, oddalając wniosek o zmianę wpisu hipoteki, uznając, że cesja wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie jest skuteczna bez wpisu hipoteki do księgi wieczystej.

Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis zmiany wierzyciela hipotecznego, uznając skuteczność cesji wierzytelności. Uczestnicy postępowania wnieśli apelację, zarzucając naruszenie przepisów o przenoszeniu wierzytelności zabezpieczonych hipoteką. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, stwierdzając, że przeniesienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wymaga wpisu hipoteki do księgi wieczystej, który ma charakter konstytutywny. Bez tego wpisu cesjonariusz nie nabywa statusu wierzyciela hipotecznego i nie może skutecznie przelać wierzytelności.

Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę wpisu wierzyciela hipotecznego w księdze wieczystej. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis dokonany na rzecz Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego, uznając, że wnioskodawca wykazał swoje następstwo prawne na podstawie umów cesji. Sąd Rejonowy powołał się na art. 68 ust. 4 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (u.k.w.h.), wskazując, że zgoda właściciela nieruchomości nie jest wymagana przy zmianie wierzyciela. Uczestnicy postępowania zaskarżyli to postanowienie, podnosząc zarzut naruszenia art. 79 ust. 1 w zw. z art. 67 i art. 34 u.k.w.h. Argumentowali, że umowa cesji między Bankiem a funduszem nie doprowadziła do zmiany wierzyciela, ponieważ fundusz nie dokonał wpisu hipoteki na swoją rzecz przed zbyciem nieruchomości, przez co nie uzyskał statusu wierzyciela hipotecznego. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną. Podkreślił, że w postępowaniu wieczystoksięgowym badana jest materialna podstawa wpisu. Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd Rejonowy błędnie odwołał się do art. 68 ust. 4 u.k.w.h., pomijając art. 79 ust. 1 u.k.w.h. Zgodnie z tym przepisem, przeniesienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką jest możliwe tylko wraz z hipoteką, a hipoteka jest prawem rzeczowym. Do przeniesienia takiego prawa, ujawnionego w księdze wieczystej, wymagany jest wpis do księgi, który ma charakter konstytutywny. Ponieważ fundusz nie dokonał wpisu hipoteki na swoją rzecz, nie nabył skutecznie wierzytelności hipotecznej i nie mógł jej dalej przelać na rzecz wnioskodawcy. Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego i oddalił wniosek, zasądzając od wnioskodawcy na rzecz uczestników koszty postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa cesji wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie jest skuteczna bez wpisu hipoteki do księgi wieczystej, który ma charakter konstytutywny.

Uzasadnienie

Hipoteka jest prawem rzeczowym, a do jej przeniesienia, gdy jest ujawniona w księdze wieczystej, wymagany jest wpis do księgi, który ma charakter konstytutywny. Bez tego wpisu cesjonariusz nie nabywa skutecznie wierzytelności hipotecznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmienić zaskarżone postanowienie i wniosek oddalić

Strona wygrywająca

uczestnicy postępowania

Strony

NazwaTypRola
Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamkniętyinstytucjawnioskodawca
S. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania
B. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Bank (...)instytucjawierzyciel hipoteczny (poprzedni)
J. R.osoba_fizycznadłużnik

Przepisy (12)

Główne

u.k.w.h. art. 79 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Pomocnicze

k.p.c. art. 626 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 629

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 518 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.w.h. art. 68 § 4

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w.h. art. 67

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w.h. art. 34

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

k.c. art. 244 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 245 § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczność cesji wierzytelności zabezpieczonej hipoteką bez wpisu hipoteki do księgi wieczystej. Hipoteka jako prawo rzeczowe wymaga wpisu do księgi wieczystej dla swojej skuteczności prawnej. Postępowanie wieczystoksięgowe dopuszcza badanie materialnej podstawy wpisu.

Odrzucone argumenty

Skuteczność cesji wierzytelności zabezpieczonej hipoteką bez wpisu hipoteki do księgi wieczystej. Brak konieczności uzyskania statusu wierzyciela hipotecznego przez fundusz sekurytyzacyjny przed dalszym zbyciem wierzytelności. Zastosowanie art. 68 ust. 4 u.k.w.h. jako podstawy do zmiany wierzyciela bez zgody właściciela nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

hipoteka nie może być przeniesiona bez wierzytelności, którą zabezpiecza hipoteka jest prawem rzeczowym i do przeniesienia takiego prawa, gdy jest ono ujawnione w księdze wieczystej potrzebny jest także wpis tego prawa do księgi, który ma charakter konstytutywny obowiązkiem cesjonariusza jest akt staranności polegający na przypilnowaniu wpisania do księgi wieczystej hipoteki jako warunku przeniesienia wierzytelności hipotecznej

Skład orzekający

Włodzimierz Jasiński

przewodniczący

Marek Lewandowski

sędzia

Marek Paczkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konstytutywnego charakteru wpisu hipoteki do księgi wieczystej dla skuteczności przeniesienia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wierzytelność zabezpieczona hipoteką jest zbywana przez fundusz sekurytyzacyjny lub inny podmiot, który sam nie dokonał wpisu hipoteki na swoją rzecz.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu obrotu wierzytelnościami zabezpieczonymi hipotekami, co jest istotne dla rynku nieruchomości i sektora finansowego. Wyjaśnia kluczowe zasady postępowania wieczystoksięgowego.

Fundusz Sekurytyzacyjny stracił pieniądze przez brak wpisu hipoteki do księgi wieczystej!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Ca 389 /16 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO Włodzimierz Jasiński Sędziowie : SO Marek Lewandowski ; SO Marek Paczkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2016 r. sprawy z wniosku (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W. przy udziale S. R. , B. R. o zmianę wpisu hipoteki na skutek apelacji uczestników postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 13 kwietnia 2016 roku sygn. akt Dz.kw 1855/16 Kw TO1U/00029601/3 p o s t a n a w i a : 1. zmienić zaskarżone postanowienie i wniosek oddalić ; 2. zasądzić od wnioskodawcy solidarnie na rzecz uczestników kwotę 320 zł ( trzysta dwadzieścia złotych ) tytułem zwrotu kosztów postepowania apelacyjnego . / Marek Lewandowski / /Włodzimierz Jasiński/ / Marek Paczkowski / UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 13 kwietnia 2016 roku Sąd Rejonowy w Grudziądzu utrzymał w mocy wpis jako został dokonany w oparciu o postanowienie referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2015 roku , a polegający na dokonaniu zmiany osoby wierzyciela hipotecznego z dotychczas wpisanego Banku (...) S.A. ” na (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W. Wydając powyższe postanowienie Sąd Rejonowy odwołał się do zakresu swojej kognicji wynikającej z treści przepisu art. 626 ( 8) § 1 i 2 k.p.c. i dokonując analizy i oceny przedłożonych do wniosku dokumentów ustalił ,że wierzytelność zabezpieczona hipoteką na rzecz Banku (...) S.A. , którą ten bank posiadał w stosunku do dłużnika J. R. na nieruchomości należącej do uczestników postępowania została zbyta w dniu 16 grudnia 2014 roku na rzecz (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego , który następnie wierzytelność tę zbył na rzecz wnioskodawcy w dniu 23 grudnia 2014 roku. Oceniając żądanie zmiany wpisu wierzyciela hipotecznego Sąd Rejonowy podniósł , iż wnioskodawca wykazał załączonymi do wniosku dokumentami swoje następstwo prawne , samo zaś żądanie wpisu zmiany wierzyciela nie dotyczy zmiany treści wierzytelności hipotecznej i wtym zakresie Sąd Rejonowy odwołał się do przepisu art. 68 ( 4) u.k.w.h. wskazując ,że nie jest w takim przypadku wymagana zgoda właściciela nieruchomości na zmianę wpisu wierzyciela. W apelacji uczestników postepowania zaskarżającej postanowienie w całości podniesiono zarzut naruszenia przepisu art. 79 ust 1 w zw. z art. 67 i art. 34 u.k.w.h. poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu , iż wnioskodawca stał się wierzycielem hipotecznym legitymowanym do wniesienia przedmiotowego wniosku o dokonanie wpisu zmiany wierzyciela hipotecznego na swoja rzecz podczas gdy skutek zawarcia umowy cesji Banku (...) S.A. z (...) Niestandaryzowanym Sekurytyzacyjnym Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym nie doprowadził do zmiany wierzyciela , gdyż przed zbyciem nieruchomości nie dokonał on wpisu hipoteki na swoją rzecz. Nie uzyskał więc statusu wierzyciela hipotecznego. W konsekwencji apelacja zarzucała naruszenie przepisu art. 629 ( 9) k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i w efekcie uwzględnienie wniosku o wpis w sytuacji zaistnienia braku podstaw do dokonania wpisu. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Apelacja jest zasadna. Z niekwestionowanych bowiem w sprawie ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji wynikało , iż wnioskodawca domagając się dokonania wpisu polegającego na zmianie ujawnionego w księdze wieczystej wierzyciela hipotecznego Banku (...) poprzez jego wykreślenie i wpisanie siebie jako wierzyciela hipotecznego , który nabył wierzytelność zabezpieczoną hipoteką na nieruchomości stanowiącej własność uczestników postepowania od osoby wcześniej nabywającą wierzytelność hipoteczną i nie ujawniającej tego faktu poprzez dokonanie zmiany wpisu wierzyciela hipotecznego na swoją rzecz ( (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty). W świetle powyższego zarzucane w apelacji naruszenie przepisu art. 79 ust 1 u.k.w.h. w zakresie tam opisanym jest zasadne. Trafnie wskazał Sąd Rejonowy , że przedmiotem rozstrzygnięcia jest wpis zmiany wierzyciela hipotecznego w związku z kolejnym przelewem wierzytelności zabezpieczonej hipoteką. Ta trafna konstatacja nakazywała jednak dokonanie oceny , czy kolejny przelew wierzytelności był skuteczny bowiem w ramach postępowania wieczystoksięgowego badaniu podlega także materialna podstawa wpisu ( por. np. postanowienie SN z 1 kwietnia 2005 roku , III CK 446/04 ; czy też postanowienie z 18 czerwca 20099 roku II CSK 4/09 ). Tym czasem Sąd Rejonowy odwołał się zupełnie do nie mającej związku z przedmiotem sprawy podstawy prawnej tj. art. . 68 ( 4) u.k.w.h. wskazując ,że nie jest w takim przypadku wymagana zgoda właściciela nieruchomości , a uszło jego uwadze , iż art. 79 ust 1 u.k.w.h. normuje przeniesienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wskazując jednocześnie , iż nie jest możliwe przeniesienie wierzytelności bez przeniesienia hipoteki i odwrotnie hipoteka nie może być przeniesiona bez wierzytelności , którą zabezpiecza. Wierzytelność Banku (...) S.A. była zabezpieczona hipoteką i została razem z nią przeniesiona na (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty. Jest ona jednak prawem rzeczowym ( art. 244 § 1 k.c. ) i do przeniesienia takiego prawa , gdy jest ono ujawnione w księdze wieczystej potrzebny jest także wpis tego prawa do księgi ( art. 245 ( 1) k.c. ) , który ma charakter konstytutywny. Oznacza to , że przed wpisem hipoteki do księgi wieczystej nie przeszła na (...) Finanse I (...) Fundusz Inwestycyjny Zamknięty zabezpieczona hipoteką wierzytelność , a więc tym samym (...) Finanse I (...) Fundusz Inwestycyjny Zamknięty nie mógł jej dalej przelać na rzecz wnioskodawcy. ( por. postanowienie SN z 13 maja 2010 roku IV CSK 486/09 – lex 598768 ; postanowienie SN z 30 listopada 2006 roku I CSK 235/06 – nie publ. I także wyrok SN z 21 maja 2004 r. V CK 505/03 - lex 194091). Powyższą linię orzecznictwa i wykładni przepisu art. 79 u.k.w.h. przejęło orzecznictwo sądów powszechnych wskazując , że obowiązkiem cesjonariusza jest akt staranności polegający na przypilnowaniu wpisania do księgi wieczystej hipoteki jako warunku przeniesienia wierzytelności hipotecznej dlatego cesja traktowana jest jako czynność złożona, rozciągnięta w czasie i skuteczna dopiero z momentem wpisu w księdze wieczystej ( por. uzasadnienie wyroku S.Apl. w Szczecinie z 9 lipca 2015 roku I ACa 274/15 – lex 1938397). Mając zatem na uwadze powyższe rozważania na gruncie rozpoznawanej sprawy istniała przeszkoda do dokonania wpisu zmiany osoby wierzyciela w zakresie żądanym we wniosku stąd też wniosek taki podlegał ad limine oddaleniu. W świetle powyższego Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 518 1 § 3 k.p.c. wpis utrzymany przez Sąd Rejonowy uchylił i w tym zakresie wniosek jako niezasadny oddalił ( pkt 1). O kosztach postępowania Sąd Okręgowy postanowił w oparciu o przepis art. 520 § 2 k.p.c. oceniając , że interesy uczestników w zakresie uzyskania wpisu są sprzeczne ze sobą. Na wysokość tych kosztów składa się wpis uiszczony od wniesionej apelacji ( 200 zł ) oraz wynagrodzenie pełnomocnika uczestników § 5 pkt 5 w zw. z §10.1 . pkt 1 i § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych Dz.U. 2015 , poz. 1804.( pkt 2 ). / Marek Lewandowski / /Włodzimierz Jasiński/ / Marek Paczkowski /

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI