VIII Ca 383/13

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2013-10-18
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
księgi wieczystenieruchomościsprostowanie wpisuprawo rzeczowepostępowanie cywilnewłasność lokalupomieszczenie przynależne

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu niższej instancji, uchylając wpis dotyczący sprostowania obszaru nieruchomości, uznając, że wykreślenie pomieszczenia gospodarczego nie może nastąpić w trybie sprostowania, lecz wymaga postępowania w przedmiocie usunięcia niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Sprawa dotyczyła sprostowania oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej, gdzie Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis wykreślający pomieszczenie gospodarcze jako przynależne do lokalu mieszkalnego. Uczestniczka postępowania wniosła apelację, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów o sprostowaniu wpisu. Sąd Okręgowy uwzględnił apelację, uchylając zaskarżony wpis. Sąd uznał, że wykreślenie pomieszczenia gospodarczego, które może być częścią składową lokalu, nie jest zwykłym sprostowaniem danych faktycznych, lecz dotyczy ustalenia zakresu prawa własności i wymaga postępowania w celu usunięcia niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Sąd Okręgowy w Toruniu rozpoznał apelację uczestniczki postępowania A. N. od postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu, które utrzymywało w mocy wpis referendarza sądowego dotyczący sprostowania obszaru nieruchomości w księdze wieczystej. Sąd Rejonowy wykreślił pomieszczenie gospodarcze o powierzchni 4,40 m kw. jako pomieszczenie przynależne do lokalu mieszkalnego o powierzchni 48,80 m kw., zmieniając tym samym dotychczasową powierzchnię lokalu z 53,20 m kw. na 48,80 m kw. Uzasadnieniem było stwierdzenie, że akt notarialny i zaświadczenie o samodzielności lokalu nie traktują pomieszczenia gospodarczego jako przynależnego. Uczestniczka zarzuciła w apelacji naruszenie art. 626¹³ § 2 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu do wykreślenia pomieszczenia przynależnego. Sąd Okręgowy przychylił się do argumentacji apelacji. Podkreślono, że dział I-O księgi wieczystej zawiera dane faktyczne, a usterki wpisu podlegają sprostowaniu w trybie art. 626¹³ § 2 k.p.c., o ile nie powodują niezgodności stanu prawnego. Jednakże, gdy oznaczenie w dziale I-O obejmuje część nieruchomości nie należącą do uprawnionego, a wykreślenie zmierza do ustalenia zakresu prawa, nie jest to zwykłe sprostowanie. W takim przypadku konieczne jest postępowanie w trybie ustawy o księgach wieczystych i hipotece w celu usunięcia niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze a rzeczywistym stanem prawnym. Sąd powołał się na analogiczne stanowisko Sądu Najwyższego (V CSK 284/06). Wskazano, że pomieszczenie gospodarcze może być częścią składową lokalu zgodnie z ustawą o własności lokali. Jeśli wpis w dziale I-O dotyczący pomieszczenia gospodarczego jest wadliwy, to w grę wchodzi niezgodność stanu prawnego, a nie zwykłe sprostowanie. W konsekwencji Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, uchylając wpis.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wykreślenie pomieszczenia gospodarczego, które może być częścią składową lokalu i którego status jest sporny, nie może nastąpić w trybie sprostowania wpisu, lecz wymaga postępowania w celu usunięcia niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że wykreślenie pomieszczenia gospodarczego nie jest zwykłym sprostowaniem danych faktycznych, lecz dotyczy ustalenia zakresu prawa własności i wymaga postępowania w trybie ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a nie art. 626¹³ § 2 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

A. N.

Strony

NazwaTypRola
A. N.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
W. N.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Gmina Miasta T.instytucjauczestnik postępowania

Przepisy (6)

Główne

u.k.w.h. art. 10

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Właściwy tryb do usuwania niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 626¹³ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nie jest właściwy do wykreślenia pomieszczenia gospodarczego, które może być częścią składową lokalu i którego status jest sporny.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego postanowienia.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o procesie do innych postępowań.

u.w.l. art. 2 § ust. 4

Ustawa o własności lokali

Definicja pomieszczenia przynależnego jako części składowej lokalu.

u.k.w.h. art. 3 § ust. 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Domniemanie istnienia prawa w zakresie wpisanym w księdze wieczystej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykreślenie pomieszczenia gospodarczego nie jest zwykłym sprostowaniem danych faktycznych, lecz dotyczy ustalenia zakresu prawa własności. Niewłaściwe zastosowanie art. 626¹³ § 2 k.p.c. do sytuacji wymagającej postępowania w przedmiocie usunięcia niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Godne uwagi sformułowania

Dział I-O księgi wieczystej nie jest przeznaczony do wpisów praw lecz do wpisywania danych faktycznych. Sprostowanie nie wchodzi w rachubę, jeżeli oznaczenie w dziale I-O księgi wieczystej jest tego rodzaju, że obejmuje część nieruchomości będącej przedmiotem wpisanego prawa nie należącą do uprawnionego z księgi wieczystej. Obaleniu domniemania wiarygodności ksiąg wieczystych służy zaś roszczenie o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym.

Skład orzekający

Hanna Matuszewska

przewodnicząca-sprawozdawca

Rafał Krawczyk

sędzia

Jadwiga Siedlaczek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Rozróżnienie między trybem sprostowania wpisu a trybem usuwania niezgodności w księgach wieczystych, zwłaszcza w kontekście pomieszczeń przynależnych i części składowych lokali."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spornego statusu pomieszczenia gospodarczego w kontekście prawa własności lokalu i jego wpisu w księdze wieczystej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu prowadzenia ksiąg wieczystych i rozróżnienia trybów postępowania, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe określenie stanu prawnego nieruchomości.

Kiedy sprostowanie wpisu w księdze wieczystej to za mało? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Ca 383/13 POSTANOWIENIE Dnia 18 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodnicząca SSO Hanna Matuszewska (spr.), Sędziowie SO Rafał Krawczyk, SO Jadwiga Siedlaczek po rozpoznaniu w dniu 18 października 2013 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z urzędu przy uczestnictwie A. N. , W. N. i Gminy Miasta T. w przedmiocie sprostowania oznaczenia nieruchomości na skutek apelacji uczestniczki postępowania A. N. od postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt Dz.Kw 5521/13 Kw nr (...) postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie 1) (pierwszym) sentencji w ten sposób, że uchylić zaskarżony wpis. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 maja 2013 r. Sąd Rejonowy w Toruniu utrzymał w mocy wpis referendarza sądowego w dziale I-O księgi wieczystej (...) polegający na sprostowaniu obszaru nieruchomości poprzez wykreślenie pomieszczenia gospodarczego o powierzchni 4,40 m kw. jako wcześniej wpisanego pomieszczenia przynależnego lokalu o powierzchni 48,80 m kw., oraz wykreślający dotychczasową powierzchnię lokalu mieszkalnego 53,20 m kw. i wskazując nową 48,80 m kw. Sąd ten podkreślił, że z aktu notarialnego obejmującego ustanowienie i sprzedaż odrębnej własności lokalu oraz z zaświadczenia Prezydenta Miasta T. stwierdzającego samodzielność lokalu wynika, iż pomieszczenie gospodarcze nie stanowi pomieszczenia przynależnego do lokalu mieszkalnego. W apelacji od tego orzeczenia uczestniczka zarzuciła naruszenie art. 613 13 § 2 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, mianowicie wykreślenie na jego podstawie w trybie sprostowania wpisu w dziale I-O księgi wieczystej dotyczącej pomieszczenia przynależnego do lokalu mieszkalnego. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie zaskarżonego wpisu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja zasługiwała na uwzględnienie. Dział I-O księgi wieczystej nie jest przeznaczony do wpisów praw lecz do wpisywania danych faktycznych. Usterki wpisu, które nie powodują niezgodności stanu prawnego wynikającego z treści wpisu z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości, podlegają sprostowaniu w trybie przewidzianym w art. w art. 626 13 § 2 k.p.c. Jednak zdaniem Sądu Okręgowego sprostowanie nie wchodzi w rachubę, jeżeli oznaczenie w dziale I-O księgi wieczystej jest tego rodzaju, że obejmuje część nieruchomości będącej przedmiotem wpisanego prawa nie należącą do uprawnionego z księgi wieczystej. Wówczas bowiem wykreślenie wpisu w dziale I-O nie dotyczy tylko sprostowania danych faktycznych, ale zarazem zmierza do ustalenia zakresu prawa przysługującego uprawnionemu w celu uzyskania zgodności pomiędzy stanem prawnym wynikającym z wpisu w dziale II księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, którego przedmiot i zakres wyraża dział I-O. W takim przypadku wykreślenie oznaczenia ujawnionego w dziale I-O danej księgi wieczystej musi być postrzegane jako dotyczące praw osoby wpisanej w dziale II tej księgi wieczystej, w związku z czym nie może nastąpić w trybie art. 626 13 § 2 k.p.c. , lecz w trybie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece . Analogiczny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 listopada 2006 r. V CSK 284/06 (Lex nr 607575), wskazując, że niezgodność między staniem prawnym a stanem ujawnionym w księdze wieczystej może być rezultatem m.in. wpisania prawa o innym zakresie aniżeli w rzeczywistości ma to miejsce. W wyniku ujawnienia w księdze wieczystej prawo takie korzysta z domniemania istnienia i to, co bardzo ważne, w takim zakresie, w jakim zostało wpisane ( art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece ). Obaleniu domniemania wiarygodności ksiąg wieczystych służy zaś roszczenie o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. W rozpoznawanej sprawie uczestniczka twierdzi, że przysługujące jej prawo własności obejmuje także pomieszczenie gospodarcze o powierzchni 4,40 m kw., a takie pomieszczenia co należy przypomnieć zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 80 poz. 903 ze zm.) stanowią części składowe lokali. Zatem, o ile rzeczywiście wpis w dziale I-O księgi wieczystej w części obejmującej pomieszczenie gospodarcze dotknięty jest usterką w tym zakresie, w grę wchodzi niezgodność pomiędzy stanem prawnym wynikającym z księgi wieczystej nr (...) a rzeczywistym stanem prawnym, w związku z czym wpis ten nie podlega wykreśleniu w trybie sprostowania ( art. 626 ( 13) § 2 k.p.c. a contrario ). Dlatego też Sąd Okręgowy postanowił jak w sentencji po myśli art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI