VIII Ca 286/13

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2013-09-17
SAOSnieruchomościzasiedzenieŚredniaokręgowy
zasiedzenienieruchomośćposiadaniewłasnośćsąd okręgowysąd rejonowypostępowanie nieprocesowegminanieruchomość gminna

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o oddaleniu wniosku o zasiedzenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wezwania Gminy Miasta Toruń jako uczestnika postępowania i uzupełnienia materiału dowodowego.

Sąd Okręgowy w Toruniu uchylił postanowienie Sądu Rejonowego, które oddaliło wniosek o zasiedzenie nieruchomości. Sąd Rejonowy uznał, że wnioskodawca nie udowodnił samoistnego posiadania działki, opierając się m.in. na jego piśmie wyrażającym zainteresowanie nabyciem nieruchomości. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, wskazując, że zainteresowanie nabyciem nieruchomości nie wyklucza samoistnego posiadania, a jedynie może wpływać na ocenę dobrej lub złej wiary. Ponadto, sąd pierwszej instancji nie wezwał Gminy Miasta Toruń, która jest właścicielem nieruchomości, do udziału w sprawie. W związku z tym sprawę przekazano do ponownego rozpoznania.

Sąd Okręgowy w Toruniu, rozpoznając apelację wnioskodawcy M. L. od postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu o oddaleniu wniosku o zasiedzenie, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że wnioskodawca nie udowodnił samoistnego posiadania nieruchomości o powierzchni 262 m² położonej przy ul. (...) w Toruniu. Sąd pierwszej instancji oparł się m.in. na piśmie wnioskodawcy z 2011 r., w którym wyraził on zainteresowanie nabyciem tej nieruchomości od Gminy Miasta Toruń, co miało świadczyć o posiadaniu zależnym. Sąd Okręgowy uznał jednak, że takie zachowanie nie wyklucza samoistnego posiadania, a jedynie może wpływać na ocenę wiary. Podkreślono, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, zwrócenie się do właściciela z ofertą kupna nie wpływa na zamiar władania nieruchomością w charakterze właściciela. Dodatkowo, Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na fakt, że Gmina Miasta Toruń, jako właściciel nieruchomości, nie została wezwana do udziału w postępowaniu, co jest konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym, sąd odwoławczy nakazał uzupełnienie postępowania dowodowego, w tym przesłuchanie świadków, oraz wezwanie Gminy Miasta Toruń do udziału w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zainteresowanie nabyciem nieruchomości od właściciela nie wyklucza samoistnego posiadania, a jedynie może wpływać na ocenę dobrej lub złej wiary posiadacza.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na utrwalony pogląd Sądu Najwyższego, zgodnie z którym zwrócenie się do właściciela z ofertą kupna nie wpływa na zamiar władania nieruchomością w charakterze właściciela, lecz świadczy jedynie o świadomości braku tytułu prawnego i dążeniu do jego uzyskania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. L.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwa - Prezydent Miasta T.organ_państwowyuczestnik
Gmina Miasta T.organ_państwowyuczestnik

Przepisy (3)

Główne

k.c. art. 172

Kodeks cywilny

k.c. art. 176

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zainteresowanie nabyciem nieruchomości od właściciela nie wyklucza samoistnego posiadania. Niezbędne jest wezwanie do udziału w sprawie właściciela nieruchomości (Gminy Miasta Toruń). Konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Samoistny posiadacz nieruchomości, znajdujący się na drodze do jej zasiedzenia, nie traci cech takiego posiadacza przez to, że zwraca się do właściciela z ofertą kupna nieruchomości, ponieważ takie zachowanie nie wpływa na zamiar władania nią w charakterze właściciela, lecz świadczy jedynie o tym, że posiadacz ma świadomość braku tytułu prawnego do nieruchomości i zmierza do jego wcześniejszego uzyskania niezależnie od jej ewentualnego zasiedzenia w przyszłości, a zatem może to wpływać tylko na ocenę jego złej lub dobrej wiary. W braku innych okoliczności nie wpływa to jednak na przesłanki, od których zależy nabycie własności w drodze zasiedzenia.

Skład orzekający

Małgorzata Kończal

przewodniczący-sprawozdawca

Rafał Krawczyk

sędzia

Włodzimierz Jasiński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia samoistnego posiadania w kontekście zasiedzenia, zwłaszcza w sytuacji, gdy posiadacz wyraża zainteresowanie nabyciem nieruchomości od właściciela."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale stanowi ugruntowanie ogólnej zasady interpretacji posiadania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia zasiedzenia, a sąd rozstrzyga istotną kwestię, czy zainteresowanie nabyciem nieruchomości od właściciela wyklucza samoistne posiadanie. Jest to ciekawe dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym.

Czy chęć kupna nieruchomości od gminy przekreśla szansę na zasiedzenie?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Ca 286/13 POSTANOWIENIE Dnia 17 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Małgorzata Kończal (spr.) Sędziowie: SSO Rafał Krawczyk SSO Włodzimierz Jasiński Protokolant: st. sekr. sąd. Izabela Bagińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy z wniosku M. L. z udziałem Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta T. o zasiedzenie na skutek apelacji wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 18 marca 2013 r. sygn. akt XI Ns 1913/12 p o s t a n a w i a : uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w instancji odwoławczej. Sygn. akt VIII Ca 286/13 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Toruniu w sprawie z wniosku M. L. przy uczestnictwie Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta T. o zasiedzenie oddalił wniosek oraz ustalił, że wnioskodawca i uczestnik ponoszą koszty zgodnie ze swym udziałem w sprawie. M. L. wniósł o stwierdzenie, że nabył przez zasiedzenie z dniem 24 czerwca 1979 r. własność nieruchomości o pow. 262 m ( 2) położonej przy ul. (...) w T. , oznaczonej geodezyjnie jako działka nr (...) , przyległej do działki położonej przy ul. (...) , jaką wnioskodawca miał w użytkowaniu wieczystym. Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 24 czerwca 1959 r. Gmina Miasta T. oddała wnioskodawcy w użytkowanie wieczyste grunt o powierzchni 0,0708 ha przy ul. (...) w T. . M. L. wszedł w posiadanie również działki przylegającej do działki, którą otrzymał w użytkowanie wieczyste – działki nr (...) . Przed 1985 r. na działce uprawiane były drzewa owocowe, warzywa, rosły krzewy. Potem M. L. prowadził na terenie tej działki działalność gospodarczą remontowo – budowlaną, występując o ustalenie podatku od tej nieruchomości. W 2011 r. M. L. wyraził zainteresowanie nabyciem części działki nr (...) przy ul. (...) . Prezydent Miasta T. postanowił przeznaczyć do zbycia część gruntu gminnego oznaczonego geodezyjnie jako działka nr (...) . Właścicielem nieruchomości położonej w T. przy ul. (...) , stanowiącej działkę o pow. 0,0508 ha, dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę wieczystą (...) , jest Gmina Miasta T. . W ocenie Sądu Rejonowego wnioskodawca nie udowodnił, że był samoistnym posiadaczem działki nr (...) . W szczególności Sąd Rejonowy podkreślił, że z zeznań wnioskodawcy wynika, iż objął działkę nr (...) w posiadanie jako posiadacz zależny. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca traktował siebie jako właściciela działki nr (...) . Nie wykazał, kiedy doszło do ogrodzenia działki nr (...) , ani też że z chwilą rozpoczęcia działalności gospodarczej zaczął uiszczać podatek od nieruchomości za działkę nr (...) . Nadto, zdaniem Sądu Rejonowego, nawet gdyby przyjąć zgodnie z twierdzeniami wnioskodawcy, że przedmiotowa działka została ogrodzona ok. 1989 r., to od tej daty nie upłynął jeszcze 30 – letni okres zasiedzenia właściwy dla posiadacza obejmującego posiadanie w złej wierze. Apelację od powyższego postanowienia złożył wnioskodawca, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów postępowania za instancję odwoławczą. Skarżący zarzucił niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak też błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz naruszenie prawa materialnego – art. 172 kc i następnych, w szczególności art. 176 kc. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się zasadna, powodując uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania odwoławczego. Materiał dowodowy sprawy wskazuje jednoznacznie, że nieruchomość objęta przedmiotowym wnioskiem M. L. stanowi obecnie własność Gminy Miasta T. , wobec czego Gmina Miasta T. winna być też uczestnikiem postępowania. Co prawda niewzięcie przez zainteresowanego udziału w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu nieprocesowym nie powoduje nieważności postępowania (uchwała SN – zasada prawna z dnia 20 kwietnia 2010 r., III CZP 112/09, OSNC 2010/7-8/98, Prok. i Pr.-wkł. 2011/3/38, Biul. SN 2010/4/9, M. Prawn. 2010/21/1180-1183, Lex nr 570265), niemniej okoliczności rozpoznawanego stanu faktycznego przemawiają za koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, które wymagać będzie uczestnictwa zainteresowanego, jakim jest Gmina Miasta T. . W szczególności wskazać należy, że prawidłowość rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego budzi poważne wątpliwości. Sąd I instancji uznał, że wnioskodawca nie wykazał, aby był samoistnym posiadaczem działki nr (...) wskazując, że taki wniosek wynika przede wszystkim z pisma wnioskodawcy z dnia 1 grudnia 2011r. skierowanego do Urzędu Miasta T. Wydział Gospodarki Nieruchomościami, w którym wnioskodawca wyraził zainteresowanie nabyciem nieruchomości objętej wnioskiem o zasiedzenie od Gminy Miasta T. . Uszło jednak uwadze Sądu I instancji, że zgodnie z utrwalonym poglądem „samoistny posiadacz nieruchomości, znajdujący się na drodze do jej zasiedzenia, nie traci cech takiego posiadacza przez to, że zwraca się do właściciela z ofertą kupna nieruchomości, ponieważ takie zachowanie nie wpływa na zamiar władania nią w charakterze właściciela, lecz świadczy jedynie o tym, że posiadacz ma świadomość braku tytułu prawnego do nieruchomości i zmierza do jego wcześniejszego uzyskania niezależnie od jej ewentualnego zasiedzenia w przyszłości, a zatem może to wpływać tylko na ocenę jego złej lub dobrej wiary. W braku innych okoliczności nie wpływa to jednak na przesłanki, od których zależy nabycie własności w drodze zasiedzenia”. Takie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 14 października 2011r. w sprawie III CSK 251/10 (por. też post. Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2002r. , sygn.. akt I CKN 1182/00 oraz z dnia 15 października 2010r. sygn.. akt V CSK 65/10). Sąd Okręgowy podziela to stanowisko. Powyższe zapatrywanie oraz zgłoszone przez wnioskodawcę wnioski dowodowe – o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków na okoliczność zaistnienia przesłanek zasiedzenia przez wnioskodawcę przedmiotowej nieruchomości- powoduje, że zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Zgłoszony dowód ma bowiem zasadnicze znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego nieprzerwanego posiadania przez wnioskodawcę nieruchomości przez ustawowo określony czas, zważywszy na oparcie orzeczenia pierwszoinstancyjnego w zasadzie jedynie na dowodzie z dokumentów i stanowisku uczestnika, jakim był Skarb Państwa – Prezydent Miasta T. . Uczestnikiem zaś tego postępowania dowodowego bezwzględnie musi być Gmina Miasta T. , która jest zainteresowanym w sprawie. Skutkuje to koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości z udziałem właściwego zainteresowanego w sprawie, czyli Gminy Miasta T. . Sąd Okręgowy zatem mając na uwadze powyższe uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 §4 kpc . Sąd Rejonowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy wezwie do udziału w sprawie Gminę Miasta T. jako uczestnika, uzupełni postępowanie dowodowe o dowody zgłoszone przez wnioskodawcę, a ewentualnie zgłoszone przez wezwaną do udziału w sprawie Gminę Miasta T. i wówczas ponownie oceni cały materiał dowodowy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI