VIII Ca 168/15

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2015-03-06
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
pożyczkakredytcesja wierzytelnościwyciąg z ksiąg rachunkowychpostępowanie apelacyjnezasada dyspozytywnościgranice orzekania

Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, utrzymując w mocy wyrok sądu rejonowego oddalający powództwo o zapłatę z powodu niespójności między dochodzoną umową pożyczki a przedłożoną umową kredytu.

Powód domagał się zapłaty z tytułu umowy pożyczki, jednak przedłożył dokumenty dotyczące umowy kredytu. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, wskazując na brak dowodów i rozbieżności między umowami. Powód wniósł apelację, zarzucając m.in. sprzeczność ustaleń z dowodami i naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji o braku możliwości weryfikacji zasadności roszczenia z powodu niespójności dokumentów.

Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 4631,13 zł z odsetkami, dochodzonej przez powoda na podstawie umowy pożyczki z dnia 30 stycznia 2008 r., której wierzytelność nabył w drodze cesji. Sąd Rejonowy w Toruniu wyrokiem zaocznym z dnia 6 października 2014 r. oddalił powództwo, wskazując na brak mocy prawnej wyciągu z ksiąg rachunkowych funduszu jako dowodu urzędowego oraz na istotną rozbieżność między wskazaną w pozwie umową pożyczki a przedłożoną umową kredytu gotówkowego. Powód wniósł apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji m.in. sprzeczność ustaleń z dowodami, błędną wykładnię przepisów o cesji, naruszenie zasad oceny dowodów i nierozpoznanie istoty sprawy. Sąd Okręgowy w Toruniu, rozpoznając apelację, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne stwierdzenie zasadności roszczenia. Podkreślono, że wyciągi z ksiąg funduszy inwestycyjnych nie mają mocy dokumentów urzędowych, a co ważniejsze, powód dochodził roszczenia z tytułu umowy pożyczki, podczas gdy przedłożył dokumenty dotyczące umowy kredytu. Sąd Okręgowy zaznaczył, że zasądzenie roszczenia z innego tytułu niż wskazany w pozwie naruszałoby zasadę dyspozytywności i zakaz wyrokowania ponad żądanie (art. 321 § 1 k.p.c.). Dodatkowo, wątpliwości budziła sama cesja, gdyż dokumenty wskazywały na pożyczkę, a nie kredyt. Wobec tych fundamentalnych rozbieżności, sąd oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie (art. 321 § 1 k.p.c.).

Uzasadnienie

Sąd jest związany żądaniem powoda, które określa granice orzekania. Zasądzenie roszczenia z innego tytułu niż wskazany w pozwie naruszałoby zasadę dyspozytywności i zakaz wyrokowania ponad żądanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala apelację

Strona wygrywająca

A. F.

Strony

NazwaTypRola
(...) w G.innepowód
A. F.innepozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

Pomocnicze

u.f.i. art. 194 § ust. 1 w zw. z ust. 2

Ustawa o funduszach inwestycyjnych

Wyciągi z ksiąg funduszy inwestycyjnych nie mają mocy dowodu urzędowego.

k.c. art. 509

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący przelewu wierzytelności (cesji).

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Interpretacja oświadczeń woli.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek przedstawienia dowodów przez strony.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi uzasadnienia wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozbieżność między umową pożyczki wskazaną w pozwie a umową kredytu przedłożoną jako podstawa roszczenia. Brak dowodów na nabycie wierzytelności z umowy wskazanej w pozwie. Wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu nie ma mocy dowodu urzędowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji dotyczące sprzeczności ustaleń z dowodami, naruszenia art. 65 k.c. w zw. z art. 509 k.c., naruszenia art. 233 k.p.c., naruszenia art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c., naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., nierozpoznania istoty sprawy.

Godne uwagi sformułowania

powód wnosił o zasądzenie roszczenia z umowy, której pozwany nigdy nie zawarł. Ujmując rzecz wprost, powód wnosił o zasądzenie roszczenia z umowy, której pozwany nigdy nie zawarł. Rola sądu w procesie cywilnym sprowadza się zatem wyłącznie do oceny zasadności zgłoszonych przez powoda żądań.

Skład orzekający

Rafał Krawczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie zasady dyspozytywności i zakazu wyrokowania ponad żądanie (art. 321 § 1 k.p.c.) w kontekście niespójności między żądaniem pozwu a przedstawionymi dowodami. Znaczenie dowodowe wyciągów z ksiąg funduszy inwestycyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności między umową wskazaną w pozwie a umową przedstawioną jako podstawa roszczenia, a także specyfiki dowodów z funduszy inwestycyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje fundamentalne zasady postępowania cywilnego, takie jak zasada dyspozytywności i związanie sądu granicami żądania pozwu. Jest to ważna lekcja dla profesjonalistów dochodzących wierzytelności.

Pozew o pożyczkę, a w aktach kredyt? Sąd wyjaśnia, dlaczego to kluczowa różnica.

Dane finansowe

WPS: 4631,13 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Ca 168/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący- Sędzia SO Rafał Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2015 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) w G. przeciwko A. F. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 6 października 2014 r. sygn. akt X C 1039/14 oddala apelację. Sygn. akt VIII Ca 168/15 UZASADNIENIE Powód (...) w G. w pozwie przeciwko A. F. domagał się zasądzenia kwoty 4631,13 zł z odsetkami umownymi od dnia 24 kwietnia 2014 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu według norm przepisanych. Powód wskazał, że dochodzi swoje roszczenie z umowy pożyczki z dnia 30 stycznia 2008 r., z której wierzytelność nabył w drodze umowy sprzedaży wierzytelności z następcą prawnym (...) z siedzibą w W. . Wyrokiem z dnia 6 października 2014 r. Sąd Rejonowy w Toruniu oddalił powództwo oraz kosztami procesu obciążył powoda. W motywach rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy zaznaczył, że wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu, załączony do pozwu, nie ma mocy prawnej dokumentu urzędowego, a zatem nie stanowi dowodu tego co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Nadto Sąd wskazał, że powód dochodził roszczenia z tytułu umowy pożyczki gotówkowej z dnia 30 stycznia 2008 r., tymczasem powód w wykonaniu wezwania przedłożył umowę o kredyt gotówkowy nr (...) z dnia 29 stycznia 2008 r. Również z dalszych załączonych dokumentów wynika, że zobowiązanie powstało na mocy umowy kredytowej; podobnie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w oparciu o bankowy tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności na podstawie zobowiązania wynikającego z umowy kredytowej. Nadto Sąd I instancji zauważył, że w obu umowach znajdują się różne wartości. Mając na uwadze powyższe, Sąd Rejonowy uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do jednoznacznego stwierdzenia zasadności dochodzonego roszczenia. Powód powoływał się na jedną umowę, a przedłożył dokumenty poświadczające zawarcie innej umowy; podobnie też powód nie załączył dokumentów potwierdzających wysokość roszczenia dochodzonego pozwem. Apelację od powyższego wyroku złożył powód, zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1. sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez bezpodstawne przyjęcie jakoby powód nie udowodnił legitymacji czynnej, mimo że w aktach sprawy znajduje się zarówno umowa o kredyt gotówkowy, Bankowy Tytuł Egzekucyjny, korespondencja świadcząca o toczącym się wobec pozwanej postepowaniu egzekucyjnym, jak również wyciąg z ksiąg rachunkowych powoda, 2. naruszenie art. 65 k.c. w zw. z art. 509 k.c. poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania umowy cesji za bezskuteczną, podczas gdy powód przedłożył do akt potwierdzoną za zgodność z oryginałem umowę cesji wierzytelności, zawierającą wszelkie elementy podmiotowo i przedmiotowo istotne by uznać cesję za skuteczną, 3. naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez wyjście poza zasadę swobodnej oceny dowodów i dowolne przyjęcie, że przedłożony przez powoda wyciąg z ksiąg rachunkowych, umowa cesji wierzytelności wraz z wyciągiem z załącznika nie stanowią dowodu nabycia wierzytelności, mimo że okoliczność ta wprost wynika z przedmiotowych dokumentów, 4. naruszenie art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. polegające na błędnym uznaniu, że powód nie przedłożył dokumentów na poparcie swoich twierdzeń oraz wniosków, z których wywodzi skutki prawne, 5. naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. poprzez całkowite pominięcie przy ocenie dowodów bankowego tytułu egzekucyjnego oraz korespondencji komornika z poprzednim wierzycielem, 6. nierozpoznanie istoty sprawy. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa wraz z kosztami procesu za obie instancje, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz pozostawienie temu sądowi orzeczenia o kosztach postępowania za obie instancje. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu. Należy w pełni podzielić stanowisko Sądu I instancji o braku możliwości weryfikacji istnienia oraz wysokości roszczenia powoda. Twierdzenie apelującego jakoby uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiadało wymogom z art. 328 §2 k.p.c. jest chybione, gdyż z uwagi na przyczyny oddalenia powództwa prawidłowość sporządzonego uzasadnienia nie nasuwa zastrzeżeń. Przede wszystkim należy wskazać, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd Rejonowy, że w aktualnym stanie prawnym wyciągi z ksiąg funduszy inwestycyjnych nie mają wartości dowodowej dokumentów urzędowych w postępowaniu cywilnym (art. 194 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych, t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 157). Nie oznacza to, że przedłożony przez powoda wyciąg z dnia 13 lutego 2013 r. jest pozbawiony jakiegokolwiek znaczenia dowodowego tym niemniej sam w sobie nie stanowi podstawy do uwzględnienia roszczenia. W dalszej kolejności przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 321 §1 k.p.c. sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. Związanie sądu przy wyrokowaniu żądaniem jest wyrazem obowiązywania w postępowaniu cywilnym zasady dyspozytywności, zgodnie z którą to powód decyduje nie tylko o wszczęciu postępowania, ale także o zakresie rozstrzygnięcia sprawy. Niedopuszczalność wyrokowania co do przedmiotu nieobjętego żądaniem oznacza niemożność objęcia rozstrzygnięciem innych żądań niż przedstawione przez powoda . Rola sądu w procesie cywilnym sprowadza się zatem wyłącznie do oceny zasadności zgłoszonych przez powoda żądań. W konsekwencji nawet, gdy sąd oddalając sformułowane przez powoda żądania uznałby, że powód z przytoczonych w pozwie okoliczności mógłby skutecznie dochodzić innych niż niezasadnie zgłoszone żądań (roszczeń), to nie może w świetle art. 321 § 1 k.p.c. uwzględniać tych innych a nie zgłoszonych żądań (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 stycznia 2014 r., V ACa 649/13, LEX nr 1439040). W sprawie niniejszej z pozwu, zakreślającego podstawę faktyczną powództwa, a tym samym granice orzekania przez sąd, wynika, że powód domaga się zwrotu pożyczki gotówkowej nr (...) z dnia 30 stycznia 2008 r., zawartej między pozwaną a (...) z której wierzytelność powód nabył w drodze cesji. Tymczasem do akt powód przedłożył umowę kredytu gotówkowego nr (...) z dnia 29 stycznia 2008 r. Nie sposób zaprzeczyć, że w rachubę wchodzi inny typ normatywny umowy niż ta, o której mowa w pozwie. W sytuacji, gdy powód jest profesjonalistą w dziedzinie dochodzenia wierzytelności oraz był zastępowany w procesie przez fachowego pełnomocnika, tłumaczenie tej rozbieżności omyłką pisarską nie może być potraktowane poważnie. Ujmując rzecz wprost, powód wnosił o zasądzenie roszczenia z umowy, której pozwany nigdy nie zawarł. Natomiast przyjęcie przez Sąd założenia, że powód w istocie dochodzi roszczenia z przedłożonej umowy kredytu odnawialnego i rozważenie jego zasadności na płaszczyźnie tej właśnie umowy byłoby równoznaczne z naruszeniem art. 321 § 1 k.p.c. Dla porządku należy wskazać, że wątpliwości budzi również to czy powód istotnie nabył od (...) wierzytelność z umowy kredytu gotówkowego. Wynikają one z tego, iż z przedłożonego do akt fragmentu załącznika do umowy cesji (k. 39), jak również z pochodzącego od cedenta zawiadomienia o przelewie (k. 41) wynika bowiem, że jego przedmiotem była pożyczka gotówkowa, a nie kredyt gotówkowy. Powyższe było wystarczające do oddalenia apelacji, a jednocześnie powodowało bezprzedmiotowość odnoszenia się do pozostałych poszczególnych zarzutów apelacyjnych. Skarżący bowiem formułując dalej idące zarzuty dotyczące meritum roszczenia, nie dostrzega, że żąda zapłaty z innego tytułu niż wynika to z dokumentu stanowiącego źródło wierzytelności czyli z przedłożonej umowy o kredyt gotówkowy. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy oddalił apelację ( art. 385 k.p.c. ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI