VIII Ca 167/14

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2014-05-21
SAOSCywilneochrona posiadaniaŚredniaokręgowy
naruszenie posiadaniaochrona posesoryjnaart. 344 k.c.art. 478 k.p.c.droga dojazdowawłasnośćposiadanieapelacjakoszty procesu

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, potwierdzając naruszenie posiadania działki przez pozwanego i utrzymując w mocy nakaz przywrócenia stanu poprzedniego.

Powód J. D. pozwał M. G. o naruszenie posiadania działki gruntu i drogi dojazdowej. Sąd Rejonowy nakazał pozwanemu zaniechanie naruszeń i przywrócenie stanu poprzedniego, zasądzając koszty. Pozwany wniósł apelację, zarzucając brak naruszenia posiadania. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podkreślając, że w sprawach posesoryjnych sąd bada jedynie stan posiadania i jego naruszenie, a nie prawo do rzeczy, i potwierdził, że pozwany samowolnie naruszył posiadanie powoda.

Sprawa dotyczyła naruszenia posiadania nieruchomości, w tym zaorania drogi dojazdowej i części działki, przez pozwanego M. G. na szkodę powoda J. D. Sąd Rejonowy w Brodnicy uznał, że doszło do naruszenia posiadania, które trwało od 1970 roku (poprzednicy prawni powoda) i od 2007 roku w posiadaniu powoda. Sąd Rejonowy nakazał pozwanemu zaniechanie naruszeń i przywrócenie stanu poprzedniego, zasądzając koszty procesu. Pozwany złożył apelację, twierdząc, że nie doszło do naruszenia posiadania, ponieważ droga była w jego posiadaniu. Sąd Okręgowy w Toruniu oddalił apelację, wskazując, że zgodnie z art. 344 § 1 k.c. i art. 478 k.p.c., w sprawach o naruszenie posiadania sąd bada jedynie stan posiadania i fakt jego naruszenia, a nie prawo do rzeczy. Sąd Okręgowy potwierdził, że pozwany samowolnie naruszył posiadanie nieruchomości, która znajdowała się w posiadaniu powoda, i utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, samowolne naruszenie posiadania uzasadnia roszczenie posesoryjne, niezależnie od prawa do rzeczy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że roszczenie posesoryjne (art. 344 k.c.) nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym. Sąd bada jedynie stan posiadania i fakt jego naruszenia, a pozwany nie może podnosić zarzutu prawa do rzeczy, chyba że istnieje prawomocne orzeczenie stwierdzające zgodność naruszonego stanu posiadania z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

J. D.

Strony

NazwaTypRola
J. D.osoba_fizycznapowód
M. G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 344 § 1

Kodeks cywilny

Przepis reguluje roszczenie posesoryjne o przywrócenie stanu poprzedniego i zaniechanie naruszeń. Roszczenie to nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym. Pozwany nie może podnieść zarzutu prawa do rzeczy, chyba że istnieje prawomocne orzeczenie sądu lub innego organu stwierdzające, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem.

Pomocnicze

k.p.c. art. 478

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd w sprawach o naruszenie posiadania bada jedynie stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznaje natomiast prawa do spornej rzeczy ani dobrej wiary pozwanego.

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis reguluje zasady orzekania o kosztach procesu, w tym zasądzenie od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej zwrotu niezbędnych kosztów procesu.

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis reguluje zasady orzekania o kosztach procesu, w tym zasądzenie od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej zwrotu niezbędnych kosztów procesu.

k.p.c. art. 385 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis stanowi, że sąd drugiej instancji orzeka na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy apelacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany samowolnie naruszył posiadanie nieruchomości będącej we władaniu powoda. Fakt naruszenia posiadania potwierdzają zeznania świadków (funkcjonariuszy Policji) oraz przyznanie pozwanego. W sprawach posesoryjnych sąd bada jedynie stan posiadania i fakt jego naruszenia, a nie prawo do rzeczy.

Odrzucone argumenty

Pozwany twierdził, że nie nastąpiło naruszenie posiadania, ponieważ droga była w jego posiadaniu (zarzut prawa do rzeczy).

Godne uwagi sformułowania

Roszczenie posesoryjne nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym. Sąd bada w sprawach o naruszenie posiadania jedynie stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznaje natomiast prawa do spornej rzeczy ani dobrej wiary pozwanego. Pozwany nie może podnieść zarzutu , że to ona, a nie dotychczasowy posiadacz, jest osobą uprawnioną do władania rzeczą (jako właściciel lub uprawniony z innego prawa).

Skład orzekający

Rafał Krawczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Lewandowski

sędzia

Hanna Matuszewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad ochrony posesoryjnej i zakresu kognicji sądu w sprawach o naruszenie posiadania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia posiadania przez właściciela, gdzie brak jest prawomocnego orzeczenia stwierdzającego zgodność naruszonego stanu posiadania z prawem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jasno przedstawia zasady ochrony posesoryjnej, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo nietypowy.

Właściciel zaorał drogę sąsiada – czy to naruszenie posiadania? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu za instancję odwoławczą: 78 PLN

zwrot kosztów procesu: 373 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Ca 167/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Rafał Krawczyk (spr.) Sędziowie: SSO Marek Lewandowski SSO Hanna Matuszewska Protokolant: sekr. sądowy Natalia Wilk po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2014 r. w Toruniu na rozprawie sprawy z powództwa J. D. przeciwko M. G. o naruszenie posiadania na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Brodnicy z dnia 10 października 2013 r. sygn. akt I C 390/13 1. oddala apelację, 2. zasądza od pozwanego M. G. na rzecz powoda J. D. kwotę 78 zł (siedemdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą. Sygnatura akt: VIII Ca 167/14 UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Brodnicy z dnia 10 października 2013 roku o sygn. akt C 390/13 w sprawie z powództwa J. D. przeciwko M. G. o naruszenie posiadania w punkcie: 1) nakazano pozwanemu M. G. aby zaniechał naruszenia posiadania działki gruntu położonej w S. , o powierzchni około 17 arów, oznaczoną numerem geodezyjnym (...) , 2) nakazano pozwanemu M. G. aby przywrócił powodowi stan poprzedni zaoranej przez siebie drogi, prowadzącej od drogi publicznej S. - K. do zabudowań powoda J. D. , w terminie 1 (jednego) miesiąca od dnia prawomocności wyroku, 3) zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 373,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd Rejonowy ustalił, że pozwany M. G. dokonał naruszenia posiadania nieruchomości na szkodę powoda J. D. , które polegało m. in. na zaoraniu gruntów będących w posiadaniu powoda, a szczegółowo opisanych przez powoda w żądaniu pozwu. Powód nie przeczył, że grunty te są własnością pozwanego, jednakże od 1970 roku były one w posiadaniu jego poprzedników prawnych, a od 2007 roku znajdują się w jego posiadaniu. Sąd a quo zważył następnie, że sam fakt naruszenia posiadania należącej do powoda nieruchomości nie budził żadnych wątpliwości. Pozwany nie przeczył, że naruszył posiadanie działek powoda, uważał jednak, że przysługuje mu do tego prawo. Nieruchomość tą otrzymał bowiem od swoich rodziców. W efekcie Sąd Rejonowy, mając na uwadze treść art. 344 k.c. orzekł jak w sentencji, a o kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 k.p.c. Od powyższego wyroku w ustawowym terminie apelacje wywiódł pozwany zaskarżając go w całości, wnosząc o jego zmianę i oddalenie powództwa. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, "albowiem nie nastąpiło naruszenie posiadania, bo droga będąca przedmiotem postępowania była i jest w posiadaniu pozwanego M. G. ". Sąd zważył, co następuje: Apelacja okazała się bezzasadna. Przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń (zob. art. 344 § 1 zd. 1 k.c. ). Roszczenie posesoryjne nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym. Zgodnie z art. 478 k.p.c. sąd bada w sprawach o naruszenie posiadania jedynie stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznaje natomiast prawa do spornej rzeczy ani dobrej wiary pozwanego. Z komentowanego przepisu wynika, że osoba pozwana nie może podnieść zarzutu , że to ona, a nie dotychczasowy posiadacz, jest osobą uprawnioną do władania rzeczą (jako właściciel lub uprawniony z innego prawa). Od tej zasady przepis art. 344 § 1 in fine k.c. wprowadza jeden wyjątek. Zezwala on na podniesienie przez pozwanego zarzutu prawa, jeżeli prawomocne orzeczenie sądu lub innego organu, powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju, stwierdza, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem. Transponując powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, należy jednoznacznie skonstatować, iż pozwany M. G. dokonał naruszenia posiadania nieruchomości będącej we władaniu powoda nieprzerwanie od 2007 roku. Wcześniej zaś od 1970 roku do 2007 roku sporną nieruchomością władali poprzednicy prawni powoda. W niniejszej sprawie nie miało znaczenia ustalenie prawa własności nieruchomości (działki oznaczonej numerem geodezyjnym (...) aczkolwiek bezspornym był fakt, iż zaorana droga i część pola będąca w posiadaniu powoda, stanowiła własność pozwanego. Istotnym było natomiast to czy nastąpiło naruszenia posiadania oraz czy powód przed naruszeniem, tj. w kwietniu 2013 roku i 09 maja 2013 roku, znajdował się w posiadaniu tej nieruchomości. Fakt naruszenia posiadania przez pozwanego w kwietniu 2013 roku wynikał z zeznań powoda oraz świadków M. W. i P. M. - funkcjonariuszy Policji, którzy interweniowali w związku zaoraniem części drogi prowadzącej do nieruchomości powoda. Z zeznań M. A. i W. K. - funkcjonariuszy Policji - wynikało z kolei, że w dniu 08 maja 2013 roku interweniowali wskutek dokonanego zgłoszenia M. G. w związku z obcinaniem trawy przez J. D. na spornym gruncie (k. 41v). Dzień później pozwany zaorał sporną nieruchomość, tj. drogę i podwórze. Z zeznań funkcjonariuszy Policji wynikało już chociażby, iż powód dzień przed naruszeniem znajdował się w posiadaniu tych gruntów i obcinał na nich trawę. Ponadto pozwany wprost zeznał, że do "maja, kwietnia bieżącego roku z tej drogi nie korzystałem, bo ona mi nie była do niczego potrzebna. Z tego podwórza też nie korzystałem, a teraz zacząłem z tego podwórza korzystać i zaorałem tak jak powód twierdzi 9.05.2013 roku" (k. 43). W efekcie nastąpiło dwukrotne naruszenie posiadania nieruchomości przez pozwanego, która dotychczas pozostawała we władaniu powoda, implikując tym samym powstanie po stronie powoda roszczenia o ochronę posiadania z art. 344 k.c. Fakt wniesienia przez powoda, sprawy o zasiedzenie, co podnosił pozwany również potwierdza, a nie zaprzecza ustaleniom poczynionym w sprawie, dodatkowo wskazując na to, ze powód czuł się posiadaczem nieruchomości. Sąd Rejonowy nie uchybił więc przepisom prawa materialnego i wydał wyrok zgodny z prawem. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 385 § 1 k.p.c. orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 8 pkt 4 w zw. z § 13 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 j.t.) jak w punkcie 2 wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI