VIII Ca 132/14

Sąd Okręgowy w ToruniuToruń2014-04-11
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
depozyt sądowywierzycieldłużnikroboty budowlaneumowaodpowiedzialność inwestorapodwykonawcakoszty postępowania

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu niższej instancji, oddalając wniosek o złożenie kwoty do depozytu sądowego, uznając, że wierzyciel jest jednoznacznie ustalony.

Sąd Okręgowy rozpoznał apelację od postanowienia Sądu Rejonowego, które zezwoliło na złożenie kwoty 13.020,25 zł do depozytu sądowego z powodu niemożności ustalenia wierzyciela. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną, zmieniając postanowienie i oddalając wniosek. Stwierdzono, że wierzyciel (wykonawca D. S.) był jednoznacznie ustalony na podstawie umowy, a kwestie odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawcy nie powodowały wątpliwości co do osoby wierzyciela.

Sąd Okręgowy w Toruniu rozpoznał sprawę z wniosku (...) Sp. z o.o. o zezwolenie na złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego. Sąd Rejonowy zezwolił na złożenie kwoty 13.020,25 zł, uznając, że wnioskodawca nie jest w stanie ustalić, który z uczestników postępowania jest uprawniony do jej otrzymania z tytułu realizacji robót budowlanych. Uczestnik postępowania D. S. wniósł apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 467 pkt 3 k.c. w zw. z art. 693^2 § 2 k.p.c.) poprzez błędne uznanie, że wnioskodawca nie jest w stanie ustalić wierzyciela, podczas gdy był nim D. S. zgodnie z umową. Podniesiono również zarzut naruszenia prawa procesowego (art. 693^1 k.p.c.). Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną. Wskazał, że zgodnie z art. 467 pkt 1 k.c. dłużnik może złożyć przedmiot świadczenia do depozytu, gdy nie wie, kto jest wierzycielem. Jednak w niniejszej sprawie wierzyciel – wykonawca D. S. – był jednoznacznie ustalony na podstawie umowy o roboty budowlane z dnia 2 marca 2013 r. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność inwestora wobec podwykonawcy wynikająca z art. 647^1 § 5 k.c. ma charakter wtórny i nie powoduje wątpliwości co do osoby wierzyciela głównego wykonawcy. W związku z tym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, oddalając wniosek o złożenie kwoty do depozytu sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, w takiej sytuacji wierzyciel jest jednoznacznie ustalony na podstawie umowy, a kwestie odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawcy mają charakter wtórny i nie powodują wątpliwości co do osoby wierzyciela głównego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że wierzyciel (wykonawca D. S.) był jednoznacznie ustalony na podstawie umowy o roboty budowlane. Instytucja depozytu sądowego z art. 467 k.c. nie może być stosowana, gdy osoba wierzyciela jest znana, nawet jeśli istnieją dodatkowe kwestie odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawców wynikające z art. 647^1 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

uczestnik postępowania D. S.

Strony

NazwaTypRola
(...) Sp. z o.o.spółkawnioskodawca
(...) Sp. z o.o.spółkauczestnik postępowania
D. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 467 § pkt 1

Kodeks cywilny

Dłużnik może złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego, jeżeli wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, nie wie, kto jest wierzycielem, albo nie zna miejsca zamieszkania lub siedziby wierzyciela.

Pomocnicze

k.c. art. 467 § pkt 3

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 693 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 693 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 647 § 1

Kodeks cywilny

Zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor i wykonawca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę.

k.c. art. 376

Kodeks cywilny

k.c. art. 375 § § 1

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa materialnego tj. art. 467 pkt 3 k.c. w zw. z art. 693^2 § 2 k.p.c. poprzez błędne uznanie, iż wnioskodawca nie jest w stanie ustalić osoby wierzyciela, w sytuacji gdy bezsprzecznie wierzycielem tym jest wykonawca D. S. Naruszenie prawa procesowego tj. art. 693^1 k.p.c. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przytoczone przez wnioskodawcę okoliczności uzasadniają złożenie przedmiotowej kwoty do depozytu sądowego.

Godne uwagi sformułowania

nie można próbować wyłączyć czy też ograniczyć poprzez odwoływanie się do instytucji złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego z powołaniem się na niemożność ustalenia osoby wierzyciela. Należy bowiem rozróżnić kwestię ustalenia podmiotu będącego wierzycielem – dla potrzeb ewentualnego złożenia przedmiotu uświadczenia do depozytu sądowego, z kwestią wynikającą z ustawy odpowiedzialności opierającej na powołanym art. 647^1 § 5 k.c. W ocenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, co do tego kto jest wierzycielem wnioskodawcy – wynika to wprost z treści łączącej strony umowy, a kwestie dodatkowej odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawcy wynikającej z ustawy maja charakter wtórny i nie powodują w żadnym wypadku powstania wątpliwości co do osoby wierzyciela.

Skład orzekający

Rafał Krawczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Hanna Matuszewska

sędzia

Jadwiga Siedlaczek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących depozytu sądowego (art. 467 k.c.) w kontekście umów o roboty budowlane i odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawców (art. 647^1 k.c.). Wyjaśnienie, kiedy wierzyciel jest jednoznacznie ustalony i nie można skorzystać z depozytu sądowego z powodu rzekomej niepewności co do jego tożsamości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z depozytem sądowym i umowami budowlanymi. Nie dotyczy bezpośrednio odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawców, a jedynie możliwości złożenia świadczenia do depozytu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem budowlanym i cywilnym, ponieważ precyzuje warunki skorzystania z instytucji depozytu sądowego w kontekście złożonych relacji między inwestorem, wykonawcą i podwykonawcami.

Kiedy nie można ukryć się za depozytem sądowym? Sąd Okręgowy wyjaśnia wątpliwości w sprawach budowlanych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII Ca 132/14 POSTANOWIENIE Dnia 11 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący SSO Rafał Krawczyk (spr.) Sędziowie SO Hanna Matuszewska, SO Jadwiga Siedlaczek po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2014 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. przy udziale uczestników (...) Sp. z o.o. oraz D. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Brukarskie i Budowlane (...) z siedzibą w T. o zezwolenie na złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego na skutek apelacji uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 3 stycznia 2014 r. sygn. akt X Ns 236/13 postanawia: I. Zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że oddalić wniosek II. ustalić, iż każdy z uczestników ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy działając na podstawie art. 693 2 § 2 k.p.c. w zw. z art. 467 pkt 3 k.c. zezwolił wnioskodawcy no złożenie kwoty 13.020,25 zł do depozytu sądowego stwierdzając, iż w zaistniałych w okolicznościach wnioskodawca nie jest w stanie ustalić, który z uczestników postępowania jest uprawiony do otrzymania wskazanej wyżej kwoty z tytułu realizacji robót budowlanych. W apelacji od powyższego orzeczenia skarżący – uczestnik postępowania D. S. , będący stroną zawartej z wnioskodawcą umowy podniósł zarzuty: - naruszenia prawa materialnego tj. art. 467 pkt 3 k.c. w zw. z art. 693 2 § 2 k.p.c. poprzez błędne uznanie, iż wnioskodawca nie jest w stanie ustalić osoby wierzyciela, w sytuacji gdy bezsprzecznie wierzycielem tym jest wykonawca D. S. co wynika z treści umowy z dnia 2 marca 2013 r. uzupełnionej dalszymi aneksami, - naruszenie prawa procesowego tj. art. 693 1 k.p.c. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przytoczone przez wnioskodawcę okoliczności uzasadniają złożenie przedmiotowej kwoty do depozytu sądowego, w sytuacji gdy czynność ta nie ma swojego prawnego uzasadnienia Podnosząc powyższe uchybienia skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie przedmiotowego wniosku oraz zwrot od wnioskodawcy na rzecz uczestnika postępowania D. S. kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W odpowiedzi na apelację z dnia 28 lutego 2014 r. wnioskodawca- (...) Sp. z o.o. wnosił o oddalenie apelacji w całości. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja uczestnika postępowania – D. S. , okazała się zasadna. Zgodnie z treścią art. 647 1 § 5 k.c. zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor i wykonawca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę. Statuuje on zatem odpowiedzialność inwestora wobec wykonawcy i podwykonawców, przy czym odpowiedzialność ta wynika z różnych podstaw. Odpowiedzialność inwestora wobec wykonawcy wynika z łączącej strony umowy o roboty budowlane, natomiast odpowiedzialność gwarancyjna względem podwykonawcy wynika wprost z ustawy tj. z powołanego art. 647 1 § 5 k.c. , a jej ramy określa treść umowy łączącej wykonawcę z podwykonawcą. Odpowiedzialność inwestora wobec podwykonawcy nie ulega wyłączeniu w sytuacji, w której wykonał on swoje zobowiązanie względem wykonawcy, jak również nie może zwolnić się od zapłaty całego wynagrodzenia należnego wykonawcy powołując się na to, że zapłacił podwykonawcom należne im wynagrodzenie. Należy jednak wskazać, iż inwestor – w razie zapłaty wynagrodzenia na rzecz podwykonawcy, będzie dysponował roszczeniem do wykonawcy o zwrot wpłaconego na jego rzecz wynagrodzenia ( art. 376 k.c. ) i tę wierzytelność może potrącić z wierzytelnością wykonawcy z tytułu wynagrodzenia za roboty budowlane. Inwestor może również podnosić przeciwko podwykonawcy zarzuty oparte na treści umowy łączącej wykonawcę głównego i danego podwykonawcę ( art. 375 § 1 k.c. ) Dla zaistnienia solidarnej odpowiedzialności inwestora na podstawie powołanej regulacji koniecznym jest, aby w sposób skuteczny wyraził on zgodę na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą – stosownie do treści art. 647 1 § 1 i 2 k.c. Zgodnie natomiast z art. 467 pkt 1 k.c. dłużnik może złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego jeżeli wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, nie wie, kto jest wierzycielem, albo nie zna miejsca zamieszkania lub siedziby wierzyciela. W realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż stronami umowy o roboty budowlane z dnia 2 marca 2013 r. są – inwestor - (...) Sp. z o.o. z siedzibą w T. oraz wykonawca - D. S. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Brukarskie i budowlane (...) z siedzibą w T. . Zgodnie z § 7 powołanej umowy wykonawca był obowiązany zrealizować roboty objęte niniejszą umową siłami własnymi lub przy pomocy uprawnionych podwykonawców. Należy wskazać, iż już przed podpisaniem umowy inwestor miał świadomość, że pewien zakres prac zostanie wykonany przez podwykonawcę – firmę (...) Fabryka (...) Sp. z o.o. w T. , co wynikało m.in. z kosztorysu przedstawionego przez głównego wykonawcę. Kosztorys ten stanowił załącznik do podpisanej umowy. W tym miejscu zastrzec należy , że odpowiedzialności inwestora wynikającej z art. 647 1 k.c. , która to regulacja ma charakter normy bezwzględnie wiążącej, nie można próbować wyłączyć czy też ograniczyć poprzez odwoływanie się do instytucji złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego z powołaniem się na niemożność ustalenia osoby wierzyciela. Należy bowiem rozróżnić kwestię ustalenia podmiotu będącego wierzycielem – dla potrzeb ewentualnego złożenia przedmiotu uświadczenia do depozytu sądowego, z kwestią wynikającej z ustawy odpowiedzialności opierającej na powołanym art. 647 1 § 5 k.c. W ocenie Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, co do tego kto jest wierzycielem wnioskodawcy – wynika to wprost z treści łączącej strony umowy, a kwestie dodatkowej odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawcy wynikającej z ustawy maja charakter wtórny i nie powodują w żadnym wypadku powstania wątpliwości co do osoby wierzyciela. Z powyższych względów Sąd Okręgowy uwzględnił apelację uznając, iż brak jest podstaw przemawiających za wyrażeniem zgody na złożenie przez wnioskodawcę przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego wskazanych w art. 467 pkt 1 k.c. orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia w myśl art.386 §1 k.p.c. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 520 § 1 k.p.c. ustalając, iż każdy z uczestników postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI