VIII C 936/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła waloryzacji renty odroczonej, którą powód A. R. zakupił w latach 1987 i 1990, wpłacając składki w wysokości 500 000 zł i 1 000 000 zł. Strona pozwana, (...) Spółka Akcyjna, poinformowała powoda, że renta zostanie obliczona na kwotę 248 zł miesięcznie, co powód uznał za zbyt niskie. Po negocjacjach przedsądowych, pozwany zgodził się na kwotę 774 zł miesięcznie. Powód wniósł pozew o zapłatę kwoty 5 935 zł miesięcznie z tytułu zwaloryzowanej renty. Sąd ustalił, że w okresie od zawarcia umowy do momentu wypłaty renty nastąpiła istotna zmiana siły nabywczej pieniądza. Zastosowano waloryzację opartą na przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniu, obliczając proporcjonalnie wartość zakupionej renty do aktualnego wynagrodzenia. Sąd uwzględnił również zasady współżycia społecznego, biorąc pod uwagę trudną sytuację zdrowotną i materialną powoda oraz fakt, że pozwany jest spółką akcyjną. Ostatecznie zasądzono kwotę 774 zł miesięcznie, uznając ją za adekwatną do sytuacji obu stron i zgodną z zasadami współżycia społecznego. Powództwo w pozostałym zakresie oddalono. Sąd nie obciążył powoda kosztami postępowania na podstawie art. 102 kpc, ze względu na jego trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWaloryzacja świadczeń pieniężnych w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza, zastosowanie zasad współżycia społecznego i przeciętnego wynagrodzenia jako miernika waloryzacji, zwolnienie z kosztów postępowania w trudnej sytuacji materialnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej umowy ubezpieczenia renty odroczonej i konkretnych okoliczności faktycznych. Zastosowanie art. 358¹ § 3 k.c. wymaga wykazania istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza.
Zagadnienia prawne (4)
Czy świadczenie rentowe ustalone w umowie ubezpieczenia podlega sądowej waloryzacji w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenie rentowe ustalone w umowie podlega sądowej waloryzacji na podstawie art. 358¹ § 3 k.c. w razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 358¹ § 3 k.c., który dopuszcza zmianę wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego, gdy nastąpi istotna zmiana siły nabywczej pieniądza. Sąd uznał, że w okresie od zawarcia umowy do jej wykonania doszło do takiej zmiany.
Jaki miernik należy zastosować do waloryzacji świadczenia rentowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Najodpowiedniejszym miernikiem do waloryzacji świadczenia rentowego jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przeciętne miesięczne wynagrodzenie jest obiektywnym miernikiem, który najlepiej wyraża faktyczną wartość świadczenia pieniężnego w stosunku do wysokości spełnianego świadczenia, niezależnie od zmian siły nabywczej pieniądza.
Jak uwzględnić interesy stron i zasady współżycia społecznego przy waloryzacji świadczenia rentowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd powinien uwzględnić interesy obu stron oraz zasady współżycia społecznego, biorąc pod uwagę sytuację materialną i zdrowotną stron.
Uzasadnienie
Sąd wziął pod uwagę trudną sytuację zdrowotną i materialną powoda (emerytura, pomoc syna, oczekiwanie na operacje) oraz fakt, że pozwany jest spółką akcyjną. Ostateczna kwota renty została ustalona z uwzględnieniem tych czynników, aby zapewnić powodowi pokrycie podstawowych potrzeb życiowych i kosztów leczenia.
Czy powód powinien zostać obciążony kosztami postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie powinien zostać obciążony kosztami postępowania.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 102 kpc, zwalniając powoda z kosztów ze względu na jego trudną sytuację majątkową i zdrowotną, mimo że przegrał sprawę w znacznej części.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. R. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (2)
Główne
k.c. art. 358¹ § § 3
Kodeks cywilny
Sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia pieniężnego, chociażby zostały ustalone w orzeczeniu lub umowie, w razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami, jeżeli żądanie zostało uwzględnione w znacznej części, a zasądzenie od niej kosztów byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego w określonym układzie stosunków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istotna zmiana siły nabywczej pieniądza od daty zawarcia umowy. • Zasady współżycia społecznego przemawiają za waloryzacją renty na rzecz schorowanego powoda. • Przeciętne miesięczne wynagrodzenie jako właściwy miernik waloryzacji.
Odrzucone argumenty
Świadczenie rentowe nie podlega sądowej waloryzacji. • Sposób obliczenia wysokości renty przez powoda jest nieprawidłowy.
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać za odpowiadającą swoją wartością kwocie 1,26 zł i 2,07 w 2012 r. (z uwzględnieniem denominacji) • najbardziej odpowiednim w tym zakresie, w okolicznościach niniejszej sprawy, pozostaje miernik przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia • kwotę 1.134,16 zł pomniejszył o połowę, co dało kwotę 567,08 zł • Sąd w szczególności wziął pod uwagę, że aktualna sytuacja obu stron pozostaje całkowicie odmienna.
Skład orzekający
Bartłomiej Koelner
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Waloryzacja świadczeń pieniężnych w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza, zastosowanie zasad współżycia społecznego i przeciętnego wynagrodzenia jako miernika waloryzacji, zwolnienie z kosztów postępowania w trudnej sytuacji materialnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej umowy ubezpieczenia renty odroczonej i konkretnych okoliczności faktycznych. Zastosowanie art. 358¹ § 3 k.c. wymaga wykazania istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak inflacja może drastycznie obniżyć wartość świadczeń pieniężnych na przestrzeni lat i jak sąd może interweniować, stosując waloryzację i zasady współżycia społecznego. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa cywilnego w ochronie słabszej strony umowy.
“Inflacja zjadła Twoją rentę? Sąd może pomóc!”
Dane finansowe
WPS: 5935 PLN
renta: 774 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.