I C 1357/22

Sąd Rejonowy w GrudziądzuGrudziądz2023-11-24
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokarejonowy
eksmisjanajem socjalnytytuł prawnypełnomocnictwoodwołanie pełnomocnictwabezpieczeństwo obrotuochrona lokatorówsytuacja materialnawiekzdrowie

Sąd nakazał eksmisję pozwanej z lokalu mieszkalnego, przyznając jej jednocześnie uprawnienie do zawarcia umowy najmu socjalnego i wstrzymując wykonanie eksmisji do czasu złożenia oferty przez gminę.

Powód (...) sp. z o.o. wniósł o eksmisję pozwanej I. S. z lokalu mieszkalnego, argumentując brak tytułu prawnego do jego zajmowania. Pozwana podniosła zarzut upadłości oraz kwestionowała ważność umowy sprzedaży lokalu, która pozbawiła ją tytułu prawnego. Sąd, analizując okoliczności sprzedaży lokalu przez pełnomocnika J. J. (siostrę pozwanej) na rzecz powoda, uznał umowę za ważną, mimo odwołania pełnomocnictwa, chroniąc bezpieczeństwo obrotu. Nakazano eksmisję, ale przyznano pozwanej prawo do lokalu socjalnego, wstrzymując wykonanie do czasu złożenia oferty przez gminę, biorąc pod uwagę jej wiek, stan zdrowia i trudną sytuację materialną.

Powód (...) sp. z o.o. z siedzibą w N. domagał się eksmisji pozwanej I. S. z lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ul. (...), argumentując brak tytułu prawnego do jego zajmowania. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut ogłoszenia wobec niej upadłości oraz kwestionując ważność umowy sprzedaży lokalu, która miała pozbawić ją tytułu prawnego. Gmina miasto G. jako interwenient uboczny po stronie powodowej wniosła o orzeczenie, że pozwanej nie przysługuje uprawnienie do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu. Sąd ustalił, że lokal mieszkalny był pierwotnie przydzielony L. S. i jego rodzinie, w tym pozwanej I. S. Po rozwodzie pozwana pozostała w lokalu. Właścicielka lokalu, J. J., udzieliła swojemu bratu, P. S., pełnomocnictwa do zarządu nieruchomością, w tym do jej sprzedaży. P. S., działając jako pełnomocnik swojej siostry, zawarł w dniu 16 listopada 2021 roku umowę sprzedaży lokalu na rzecz powoda (...) sp. z o.o. za kwotę 210.000 zł. Dzień wcześniej, 15 listopada 2021 roku, J. J. udzieliła P. S. pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego, a w dniu 16 listopada 2021 roku odwołała to pełnomocnictwo. Pozwana dowiedziała się o sprzedaży lokalu dopiero 29 listopada 2021 roku. Sąd uznał umowę sprzedaży za ważną, mimo odwołania pełnomocnictwa przez J. J. Sąd powołał się na art. 105 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym czynność prawna dokonana przez pełnomocnika po wygaśnięciu umocowania jest ważna, chyba że druga strona o wygaśnięciu wiedziała lub z łatwością mogła się dowiedzieć. Sąd uznał, że powód nie wiedział o odwołaniu pełnomocnictwa i nie mógł z łatwością się o tym dowiedzieć, chroniąc tym samym bezpieczeństwo obrotu prawnego. Sąd nie dopatrzył się również pozorności umowy sprzedaży ani sprzeczności z prawem, mimo umorzenia postępowania karnego w sprawie oszustwa z powodu śmierci podejrzanego P. S. Nakazano eksmisję pozwanej, ale jednocześnie orzeczono o jej uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, biorąc pod uwagę jej wiek (75 lat), stan zdrowia, sytuację materialną i fakt, że nie zawiniła utraty tytułu prawnego do lokalu. Wykonanie eksmisji wstrzymano do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu. Zasądzono od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, umowa jest ważna, jeśli druga strona (nabywca) nie wiedziała ani nie mogła z łatwością dowiedzieć się o wygaśnięciu umocowania, co chroni bezpieczeństwo obrotu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 105 § 1 k.c., uznając, że powód nie miał wiedzy o odwołaniu pełnomocnictwa i nie mógł jej łatwo uzyskać, a pełnomocnik okazał ważny odpis pełnomocnictwa. Ochrona bezpieczeństwa obrotu ma pierwszeństwo przed interesem mocodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nakaz eksmisji z przyznaniem prawa do lokalu socjalnego

Strona wygrywająca

(...) z siedzibą w N.

Strony

NazwaTypRola
(...)spółkapowód
I. S.osoba_fizycznapozwana
(...) G.instytucjainterwenient uboczny

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 222 § § 1

Kodeks cywilny

Właściciel może żądać od osoby, która faktycznie włada jego rzeczą, aby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.

k.c. art. 105 § § 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna dokonana przez pełnomocnika po wygaśnięciu umocowania jest ważna, chyba że druga strona o wygaśnięciu wiedziała lub z łatwością mogła się dowiedzieć.

uopl art. 14 § ust. 1 zd. 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

W wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu albo braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy.

uopl art. 14 § ust. 3

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną.

Pomocnicze

k.c. art. 83 § § 1

Kodeks cywilny

Nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności.

k.c. art. 58

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.

uopl art. 14 § ust. 4

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Przepisu ust. 4 nie stosuje się do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, z wyjątkiem osób, które były uprawnione do używania lokalu na podstawie stosunku prawnego nawiązanego ze spółdzielnią mieszkaniową albo z społeczną inicjatywą mieszkaniową.

k.p.c. art. 200 § § 1 (1)

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 200 § § 1 (4)

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 777

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 320

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód jest właścicielem lokalu. Pozwana nie posiada tytułu prawnego do lokalu. Umowa sprzedaży lokalu zawarta przez pełnomocnika jest ważna, mimo odwołania pełnomocnictwa, ze względu na ochronę bezpieczeństwa obrotu i brak wiedzy nabywcy o odwołaniu. Nie stwierdzono pozorności umowy sprzedaży ani sprzeczności z prawem.

Odrzucone argumenty

Pozwana posiadała tytuł prawny do lokalu (poprzez użyczenie od J. J.). Umowa sprzedaży lokalu jest nieważna z powodu odwołania pełnomocnictwa. Umowa sprzedaży lokalu jest nieważna z powodu pozorności. Umowa sprzedaży lokalu jest nieważna z powodu sprzeczności z prawem lub celu obejścia ustawy.

Godne uwagi sformułowania

ochrona bezpieczeństwa obrotu nie można powodowi przypisać rażącego niedbalstwa potwierdzenie umocowania pełnomocnika bezpośrednio u mocodawcy wykracza poza ramy ogólnej dostępności i łatwego uzyskania wiarygodnej wiadomości prawo cywilne samodzielnie określa przyczyny nieważności czynności prawnej, posługując się własnymi przesłankami uzasadniającymi eliminację danej czynności z obrotu prawnego Sąd dostrzega również, że dochód pozwanej jest wysoki, a biorąc pod uwagę koszty utrzymania pozwanej i konieczność realizacji planu spłaty nadal pozostaje nadwyżka w wysokości około 1500 zł

Skład orzekający

Wojciech Frela

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ważności czynności prawnych dokonanych przez pełnomocnika po odwołaniu umocowania, ochrona bezpieczeństwa obrotu, zasady przyznawania lokalu socjalnego w przypadku eksmisji z lokalu niepublicznego."

Ograniczenia: Szczególne okoliczności faktyczne sprawy, w tym wiek i stan zdrowia pozwanej, mogą wpływać na zastosowanie zasad przyznawania lokalu socjalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej sytuacji prawnej związanej z odwołaniem pełnomocnictwa przy sprzedaży nieruchomości oraz ochrony praw lokatora w trudnej sytuacji życiowej, co stanowi ciekawy przykład kolizji różnych interesów prawnych.

Sprzedali jej mieszkanie za jej plecami? Sąd rozstrzyga, czy odwołanie pełnomocnictwa chroni przed eksmisją.

Dane finansowe

WPS: 3000 PLN

zwrot kosztów procesu: 457 PLN

koszty zastępstwa procesowego: 240 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 1357/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2023 roku Sąd Rejonowy w Grudziądzu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy Wojciech Frela Protokolant: starszy sekretarz sądowy Klaudia Schoen po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2023 roku w Grudziądzu na rozprawie sprawy z powództwa (...) z siedzibą w N. przeciwko I. S. z udziałem interwenienta ubocznego (...) G. o eksmisję 1. nakazuje pozwanej I. S. , aby opuściła, opróżniła ze swoich rzeczy i wydała powódce lokal mieszkalny numer (...) położony w G. przy ul. (...) ; 2. orzeka, że pozwanej I. S. przysługuje uprawnienie do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu; 3. nakazuje wstrzymać wykonanie eksmisji pozwanej I. S. do czasu złożenia przez gminę-miasto G. oferty zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu; 4. zasądza od pozwanej I. S. na rzecz powoda (...) z siedzibą w N. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, w tym kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego; 5. nie obciąża pozwanej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz interwenienta ubocznego (...) G. . Sygn. akt I C 1357/22 UZASADNIENIE Wyroku z dnia 24 listopada 2023 roku Powód (...) sp. z o.o. z siedzibą w N. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnik wniósł o: nakazania pozwanej I. S. , aby opróżniła, opuściła i wydała powodowi lokal mieszkalny położony w G. przy ul. (...) , dla której (...) prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) , zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 3000 zł wraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty z tytułu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu. Powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kwoty 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu powód przedstawił podstawę faktyczną żądania oraz argumenty przemawiające za uwzględnieniem powództwa. (k. 6-10). W odpowiedzi na pozew pozwana działając we własnym imieniu wniosła o oddalenie powództwa. Pozwana wskazała, że w dniu 12 sierpnia 2022 roku ogłoszono wobec niej upadłość. Pozwana w uzasadnieniu odpowiedzi na pozew przedstawiła swoje stanowisko w sprawie (k. 73-77). Gmina miasto G. jako interwenient uboczny po stronie powodowej wniosła o orzeczenie, ze pozwanej nie przysługuje uprawnienie do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu. (k.153-154). Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2022 roku (...) ogłosił upadłość I. S. jako osoby nieprowadzącej osoby działalności gospodarczej (k. 167v). Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2023 roku Sąd Rejonowy w Grudziądzu na podstawie art. 200 § 1 (1) kpc i art. 200 § 1 (4) kpc stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę w części dotyczącej kwoty 3000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie do dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty (k.179). Sąd ustalił, co następuje: J. J. z domu S. nabyła własność lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w G. przy ul. (...) . Wymieniony lokal został przydzielony na warunkach lokatorskiego prawa do lokalu L. S. , który mieszkał w nim wraz z rodziną: I. S. , P. S. , J. S. . W wyniku rozwodu lokal I. S. została członkiem spółdzielni mieszkaniowej i dalej zamieszkiwała w lokalu. Dowód: umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia na członka k. 116-124, przydział lokalu k. 127, pismo spółdzielni mieszkaniowej k. 129 W dniu 9 listopada 2021 roku P. S. złożył oświadczenie o poddaniu się egzekucji. W treści oświadczenia wskazano, że w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, jako pożyczkobiorca zawarł z (...) sp. z o.o. , jako pożyczkodawcą umowę pożyczki, na podstawie której spółka udzieliła P. S. pożyczki w kwocie 80.000 zł z oprocentowaniem wynoszącym (...) za okres od dnia podpisania umowy do dnia 15 stycznia 2022 roku. P. S. poddał się egzekucji na podstawie (...) co do obowiązku zapłaty na rzecz pożyczkodawcy kwot poszczególnych rat z tytułu udzielonej pożyczki w ustalonym terminie wraz umówionymi odsetkami o stałej stopie procentowej naliczonymi od dnia wymagalności do dnia zapłaty. Na podstawie (...) co do obowiązku zwrotu całej kwoty pożyczki w terminie czternastu dni licząc od dnia otrzymania wezwania do zwrotu, w przypadku powstania stanu natychmiastowej wymagalności wszystkich pozostałych do zapłaty rat. Dowód: oświadczenie o poddaniu się egzekucji k. 99-100 W dniu 15 listopada 2021 roku J. J. jako właściciel lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ul. (...) , dla której (...) prowadzi księgę wieczystą o (...) udzieliła P. S. pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego do: 1) zarządu i administracji prawem własności nieruchomości, 2) zawarcia umowy sprzedaży – w celu zbycia – prawa własności nieruchomości, w całości lub w udziałach, za cenę na rzecz osób i na pozostałych warunkach według uznania pełnomocnika, 3) aneksowania umów, zmieniania umów, rozwiazywania umów, 4) zawierania umów przedwstępnych , 5) odbioru całej ceny sprzedaży z prawem pokwitowania, w tym do wskazania numeru rachunku bankowego do zapłaty ceny sprzedaży, 6) wydania przedmiotu umowy w posiadanie nabywcy, 7) składania oświadczenia o poddaniu się egzekucji, w myśl art. 777 kpc w zakresie zawieranych umów, 8) występowania w postępowaniu sądowym we wszelkich sprawach i składania oświadczeń przed sądem, 9) odbioru wszelkiej korespondencji, przesyłek pocztowych, 10) uiszczania podatków, składak, opłat w tym także do reprezentowania we wszelkich sprawa podatkowych we właściwych Urzędach Skarbowych, z prawem podpisywania wszelkich deklaracji podatkowych i odbioru dokumentów, 11) reprezentowania mocodawcy przed osobami fizycznymi, osobami prawnymi, jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej, organami administracji państwowej i samorządowej, sądami, urzędami gmin, starostwami powiatowymi, urzędami skarbowymi, zakładem ubezpieczeń społecznych, operatorowi pocztowymi, w sprawach związanych z dokonywaniem powyższych czynności oraz uzyskiwaniem dokumentów niezbędnych do sporządzenia umowy sprzedaży nieruchomości. P. S. przedstawił J. J. wiadomości sms, z których wynikało, że jest on oskarżony o złożenie podpisu na wekslu i w związku z tym potrzebuje przedstawić dowód, że jest upoważniony do mieszkania przy ul. (...) . J. J. udzielił bratu upoważnienia, które jednak okazało się nie wystarczające. P. S. poinformował, że konieczne jest pełnomocnictwo i przesłał J. J. jej treść. J. J. była przekonana, że udziela pełnomocnictwa celem okazania prokuratorowi, zgodnie z informacja od prokuratora zawartą w wiadomości sms. Wiadomość sms od prokuratora nie wzbudziła u J. J. żadnej wątpliwości. Dowód: pełnomocnictwo k. 33-36, k. 87-91, zeznania świadka J. J. protokół skrócony k. 256v-258 P. S. miał wcześniej kontakt z spółką (...) sp. z o.o. i prezesem zarządu spółki – S. O. . P. S. wykonywał remont mieszkania syna S. O. i kładł kostkę w siedzibie firmy. P. S. wyszedł z propozycją sprzedaży mieszkania przy ul. (...) , ponieważ potrzebował środków na inwestycje deweloperska. P. S. otrzymał od spółki (...) sp. z o.o. dwie pożyczki, pierwszą w kwocie 30.000 zł, która została spłacona i drugą w wysokości 80.000 zł, z czego do spłaty pozostało 65.000 zł. P. S. informował S. O. , że mieszkanie stanowi własność jego siostry. Dowód: przesłuchanie stron – prezesa zarządu S. O. protokół skrócony k. 258-258v W dniu 16 listopada 2021 roku P. S. jako pełnomocnik swojej siostry J. J. i S. O. działając w imieniu (...) zawarli umowę sprzedaży lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w G. przy ul. (...) stanowiącego odrębną nieruchomość, dla której Sąd Rejonowy w Grudziądzu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) . P. S. działając jako pełnomocnik sprzedał (...) wyżej wymieniony lokal za kwotę 210.000 zł. P. S. oświadczył, że pełnomocnictwo nie wygasło, ani nie zostało odwołane oraz okazał odpis pełnomocnictwa. Dowód: akt notarialny z 16.11.2021 r. k. 26-32, k. 92-95 W piśmie z dnia 16 listopada 2021 roku J. J. odwołała pełnomocnictwo udzielone bratu w formie aktu notarialnego z dnia 15 listopada 2021 roku. Odwołanie zostało uzgodnione z pełnomocnikiem w rozmowie telefonicznej w dniu 16 listopada 2021 roku o godzinie 10:08. J. J. w rozmowie telefonicznej poinformowała P. S. o odwołaniu pełnomocnictwa. J. J. dowiedziała się o sprzedaży mieszkania w dniu 29 listopada 2021 roku kiedy to otrzymała zawiadomienie z wydziału ksiąg wieczystych o zmianie treści księgi wieczystej. Dowód: pismo z dnia 16.11.2021 roku k. 131, zeznania świadka J. J. protokół skrócony k. 256v-258 W dniu 24 listopada 201 roku (...) z siedzibą w N. jako wynajmujący i P. S. jak najemca zawarli umowę najmu lokalu mieszkalnego nr (...) w budynku nr (...) przy ul. (...) w G. . Umowa została zawarta na okres od dnia 24 listopada 2021 roku do dnia 28 lutego 2022 roku. Najemca zobowiązał się płacić miesięczny czynsz w wysokości 500 zł . Dowód: umowa najmu k. 22-23 (...) zobowiązał się do sprzedaży na rzecz P. S. nieruchomości położonej w G. przy ul. (...) , dla której (...) prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) . Termin ważności zobowiązania upływał w dniu 28 lutego 2022 roku. Zobowiązanie było ważne w przypadku zapłaty należności w wysokości 225.000 zł w dniu podpisania umowy sprzedaży. Porozumienie odnośnie odsprzedaży nieruchomości miało na celu powrót kapitału do spółki. Dowód: oświadczenie (...) k. 96, przesłuchanie stron – prezesa zarządu S. O. protokół skrócony k. 258-258v Pismem z dnia 28 marca 2022 roku powód wezwał I. S. do opuszczenia i opróżnienia lokalu położonego w G. przy ul. (...) w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Powód poinformował pozwaną o obowiązku uiszczania comiesięcznego odszkodowania z tytułu bezumownego korzystania w przypadku gdy dana osoba zajmuje lokal bez tytułu prawnego oraz wystąpieniu z powództwem o eksmisję w przypadku nieopuszczenia lokalu w wyznaczonym terminie. Pozwana odebrała pismo w dniu 7 kwietnia 2022 roku. Tożsame pismo zostało skierowane do P. S. . Dowód: pismo z dnia 28.03.2022 r. k. 13, potwierdzenie odbioru k. 14, pismo z dnia 4.04.2022 roku k.16, potwierdzenie odbioru k. 17 Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2023 roku umorzono śledztwo w sprawie doprowadzenia w dniu 16 listopada 2021 roku w G. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w kwocie 210.000 zł J. J. poprzez wprowadzenie jej w błąd co do celu udzielonego pełnomocnictwa notarialnego dotyczącego rozporządzenia lokalem mieszkalnym nr (...) przy ul. (...) w G. , a następnie sprzedaży tej nieruchomości lokalowej bez jej zgody i wiedzy tj. o czyn (...) – wobec śmierci osoby podejrzewanej. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że czyn został popełniony przez P. S. . Dowód: postanowienie z dnia 17 stycznia 2023 roku k. 222 akt 1 Ds.475.2022 Postanowieniem z dnia 2 października 2023 roku (...) dokonał podziału masy upadłości w wysokości 233,30 zł oraz ustalił, że upadła I. S. obowiązana będzie spłacać zobowiązania wobec wierzycieli tj. (...) S.A. w W. i Banku (...) , przez okres 36 miesięcy w 36 miesięcznych ratach w wysokości po 700 zł płatnych na koniec każdego miesiąca począwszy od miesiąca następnego po uprawomocnieniu się orzeczenia w sposób szczegółowo określony w postanowieniu. Dowód: postanowienie (...) -k-upr/ (...) k. 253 Pozwana I. S. ma 75 lat. Jest emerytką. Do tej pory zamieszkuje w lokalu nr (...) przy ul. (...) w G. . Pozwana nie wiedziała o sprzedaży lokalu. Otrzymuje emeryturę w wysokości 4625,38 zł netto. Koszty utrzymania mieszkania wynosi około 1200 zł miesięcznie na co składa się czynsz, opłaty za media i prąd. Na jedzenie pozwana przeznacza około 500-600 zł miesięcznie. W związku z sytuacją osobistą pozwana podupadła na zdrowiu. Pozwana wydaje na leki około 500 zł miesięcznie. I. S. leczy się kardiologicznie, cierpi na nadciśnienie tętnicze, bóle dławicowe. Pozwana leczy się psychiatrycznie, przyjmuje leki uspakajające. Pozwana aktualnie realizuje plan spłaty w związku z postępowaniem upadłościowym. Pozwana spłaca długi wobec rodziny i znajomych. Pozwana korzysta z pomocy materialnej znajomych i byłych absolwentów. Dowód: przesłuchanie pozwanej k. 258v-260 Sąd zważył, co następuje: Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o dowodu z dokumentów załączonych do akt sprawy, załączonych akt postępowania przygotowawczego, zeznania świadka J. J. , dowodu z przesłuchania stron. Powód opiera swoje żądanie na art. 222 § 1 kc. W myśl przywołanego przepisu właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. W realiach niniejszej sprawy nie był kwestionowany fakt, iż powód jest właścicielem lokalu mieszkalnego numer (...) położnego w G. przy ul. (...) . Bezspornym był również fakt nie posiadania przez pozwaną tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. Tytuł prawny pozwanej do lokalu wygasł w dniu 28 lutego 2022 roku wraz z upływem terminu na jaki P. S. zawarł umowę najmu. Przed sprzedażą lokalu w dniu 16 listopada 2021 roku pozwana czerpała swój tytuł prawny do lokalu z użyczenia uczynionego przez jej córkę J. J. , która była właścicielką lokalu. W ocenie sądu fakt, iż pozwana posiadała tytuł prawny do lokalu pośrednio poprzez użyczenia od J. J. powoduje, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przez Sądem Okręgowym w Toruniu sygn. akt (...) . W wyniku uznania umowę sprzedaży lokalu za nieważną, aby pozwana odzyskała tytuł prawny konieczne jest zawarcie kolejnej umowy. W ocenie sądu brak bezpośredniości skutku wynikającego z stwierdzenia nieważności umowy przemawiało za kontynuowaniem postępowania. Powodował również, że argumenty podniesione przez pozwaną nie mogły okazać się skuteczne. Odnosząc się do zarzutów pozwanej w ocenie sądu nie zasługiwały one na uwzględnienie. Zgodnie z (...) jeżeli pełnomocnik po wygaśnięciu umocowania dokona w imieniu mocodawcy czynności prawnej w granicach pierwotnego umocowania, czynność prawna jest ważna, chyba że druga strona o wygaśnięciu umocowania wiedziała lub z łatwością mogła się dowiedzieć. Realiach niniejszej sprawy sąd uznał za wykazaną okoliczność odwołania pełnomocnictwa przez J. J. , zgodnie z treścią jej zeznań. Brak było powodów, aby odmówić wiarygodności zeznaniom świadka w tej części. Odwołanie pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego nie wymaga formy szczególnej i mogło zostać dokonane w formie ustnej. Mając na uwadze cytowany przepis odwołanie pełnomocnictwa nie powoduje nieważności czynności prawnej dokonanej przez pełnomocnika po ustaniu umocowania. Ustawodawca chroni w ten sposób dobra wiarę nabywcy mając na uwadze bezpieczeństwo obrotu. W niniejszej sprawie, aby stwierdzić nieważność umowy sprzedaży pozwaną obciążał ciężar dowodu wykazania, że druga strona o wygaśnięciu umocowania wiedziała lub z łatwością mogła się dowiedzieć. Mając na uwadze zeznania prezesa zarządu powodowej spółki pierwsza z przesłanek nie zaistniałą w realiach niniejszej sprawy. Odnosząc się do drugiej z przesłanek w doktrynie wskazuje się, że możliwość dowiedzenia się „z łatwością” oznacza, że niewykorzystanie jej było rażącym niedbalstwem – culpa lata , przy czym chodzi o ogólnie dostępną łatwość uzyskania wiarygodnej wiadomości o wygaśnięciu umocowania, niewymagającą żadnych szczegółowych dochodzeń. W praktyce trudno wykazać, że druga strona „mogła z łatwością dowiedzieć się” o fakcie wygaśnięcia umocowania, jeżeli dawnemu pełnomocnikowi pozostawiono możliwość posługiwania się dokumentem pełnomocnictwa, nie czyniąc użytku z uprawnień wynikających z art. 102. Druga strona ma jednak obowiązek reagowania na dostrzegalne okoliczności, które podważają trwanie udzielonego niegdyś pełnomocnikowi umocowania. Pozbawione znaczenia to, czy w dobrej wierze był sam były pełnomocnik (por. M. Pilich [w:] (...) , red. J. Gudowski, Warszawa 2021, art. 105). W ocenie sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala przyjąć, aby powód mógł z łatwością dowiedzieć się o odwołaniu pełnomocnictwa. Sąd miał na uwadze, że pełnomocnictwo zostało udzielone dzień wcześniej przez właściciela lokalu. Pełnomocnik P. S. okazał wypis pełnomocnictwa notariuszowi sporządzającemu umowę sprzedaży oraz oświadczył, że pełnomocnictwo nie wygasło, ani nie zostało odwołane. Mając na uwadze powyższe w ocenie sądu nie można powodowi przypisać rażącego niedbalstwa. Zdaniem sądu na powodzie nie ciążył obowiązek weryfikacji twierdzeń pełnomocnika, co do jego umocowania i weryfikacji umocowania. Pełnomocnictwo jest co do zasady stosunkiem opartym na zaufaniu pomiędzy mocodawcą i pełnomocnikiem. Relacje i ustalenia pomiędzy mocodawcą i pełnomocnikiem mogą być nieznane osobie trzeciej dokonującej czynności prawnej z osobą legitymująca się pełnomocnictwem. Potwierdzenie umocowania pełnomocnika bezpośrednio u mocodawcy w ocenie sądu wykracza poza ramy ogólnej dostępności i łatwego uzyskania wiarygodnej wiadomości. Należy zwrócić uwagę, że w realiach niniejszej sprawy mocodawca był osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, zatem ewentualna próba pozyskania danych kontaktowych w ogólnodostępnych źródłach była ograniczona. Jako wskazano wyżej zła wiara pełnomocnika nie ma wpływu na ważność czynności prawnej. Nielojalna postawa pełnomocnika rodzi jedynie odpowiedzialność pełnomocnika względem mocodawcy. W myśl art. 83 § 1 kc nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności. Dla zaistnienia omawianej wady konieczne są trzy elementy: oświadczenie jest złożone „dla pozoru”, adresowane do innej osoby, która godzi się na pozorność. Oświadczenie woli jest składane dla pozoru, gdy nie towarzyszy mu wola wywołania skutków prawnych, jakie zwykle prawo łączy z takim oświadczeniem, a jedynie zamiar stworzenia na zewnątrz wrażenia (pozoru), że wola taka istnieje, co niekoniecznie ma cel niegodziwy. Chodzi o wywołanie wrażenia dokonania określonej czynności prawnej (określonego stosunku prawnego), choć w rzeczywistości nic się nie zmienia w sferze prawnej stron lub też zmiana ma inny charakter niż wskazywałaby na to treść złożonych oświadczeń (por. R. T. [w:] (...) , red. J. G. , W. 2021, art. 83.). W ocenie sądu zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia pozorności umowy sprzedaży lokalu z 16 listopada 2021 roku. Jak wskazał prezes zarządu spółki to P. S. wyszedł z inicjatywą sprzedaży lokalu wskazując cel na jaki mają być przeznaczone środki, a wersja wydarzeń przedstawiona przez P. S. była wiarygodna. Zdaniem sądu żaden dowód nie wskazuje, aby wola stron było nie wywołanie skutków prawnych, bądź też wywołanie innych skutków prawnych niż wynika to z treści złożonych oświadczeń. W szczególności zdaniem sądu dowodem takim nie są umowy pożyczki łączące P. S. i powoda. Powód i pełnomocnik zawierali już wcześniej umowę pożyczki. Strony tej umowy prowadziły działalność gospodarczą, a zawieranie umów pożyczek pomiędzy przedsiębiorcami, co do zasady nie stanowi odstępstwa od normy. Sąd dostrzega również, iż trudnością dowodową w procesie stwierdzenia potencjalnej pozorności, ponieważ możliwe było przesłuchanie jedynie jednej ze stron umowy z uwagi na śmierć P. S. . Sąd rozważył również ocenę umowy sprzedaży nieruchomości przez pryzmat (...) . Zgodnie z przywołanym przepisem czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Przyczyną umorzenia postępowania karnego była śmierć osoby faktycznie podejrzewanej. W uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu postępowania wskazano, iż sprawą czynu (...) był P. S. . Sąd dostrzega, iż uzasadnienie postanowienia o umorzeniu śledztwa jest lakoniczne, niemniej zdaniem sądu materiał dowodowy zebrany w postępowaniu przygotowawczym jest zupełny i pozwala na podjęcie decyzji procesowych. Zgodnie (...) sąd w niniejszej sprawie nie jest związany treścią postanowienia o umorzeniu śledztwa. Jednak sąd podziela ocenę dokonaną przez organy postępowania przygotowawczego. Zarazem zgromadzony w toku postępowania przygotowawczego materiał dowodowy był niewystarczający do przedstawienia zarzutów prezesowi zarządu powoda. Postawienie zarzutu jest dopiero jednym z etapów postępowania karnego nie przesądzającym o winie, która może zostać stwierdzona jedynie w orzeczeniu sądowym. W ocenie sądu jeśli brak było podstaw do postawienia zarzutów S. O. to tym bardziej brak jest podstaw do stwierdzenia, że dopuścił się on czynu zabronionego na podstawie materiału dowodowego zgormadzonego w postępowaniu cywilnym. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 kwietnia 2021 roku (...) (...) ( (...) ). Nie można w sposób generalny podzielić zapatrywania wedle, którego sam fakt dopuszczenia się czynu zagrożonego sankcją karną traktuje jako przyczynę obligatoryjnego ustalenia nieważności czynności prawnej. Takie założenie o prawie więcej niż doskonałym (lex plus quam perfecta), wyrażającym się we współwystępowaniu w okolicznościach sprawy sankcji karnej i sankcji cywilnej, w postaci nieważności czynności prawnej, pomija podmiotowe i przedmiotowe różnice dotyczące stosowania ww. sankcji. Stosunki cywilnoprawne są natomiast zwykle dwustronne, toteż proste przeniesienie negatywnej, prawnokarnej oceny takiego zachowania na sferę stosunków prawa cywilnego, ze skutkiem zastosowania sankcji cywilnoprawnej w odniesieniu do obu stron stosunku prawnego, mogłoby dotknąć również podmioty, co do których nie tylko brak było podstaw do poniesienia odpowiedzialności karnej, lecz nawet które były pokrzywdzone przestępstwem. Podstawowe znaczenie ma natomiast okoliczność, że prawo cywilne samodzielnie określa przyczyny nieważności czynności prawnej, posługując się własnymi przesłankami uzasadniającymi eliminację danej czynności z obrotu prawnego. Negatywna, prawnokarna ocena zachowania podmiotu prawa może współwystępować z zastosowaniem sankcji cywilnoprawnej, nie jest to jednak regułą. Ocenie z perspektywy sprzeczności z ustawą lub zasadami współżycia społecznego ( (...) ) podlega treść czynności prawnej lub jej cel - dalszy skutek, w przypadku czynności prawnych dwustronnych wspólny dla obu stron czynności lub dla jednej z nich, lecz wiadomy także drugiej stronie, a w wyjątkowych przypadkach - cel, który jedna strona czynności prawnej wiązała z jej dokonaniem, bez wiedzy drugiej strony. Na zbadaniu tych elementów ma zatem skupić się sąd, rozważając zastosowanie najdalej idącej cywilnoprawnej sankcji, mogącej dotknąć istniejące czynności prawne. Mając na uwadze poważne konsekwencje tej sankcji, Sąd powinien więc każdorazowo ocenić, czy celem, o którym mowa w kontekście sprzeczności z ustawą, jest in casu samo stworzenie warunków do osiągnięcia skutku zamierzonego przez sprawcę przestępstwa oraz czy zamysł lub intencja towarzyszące stronie czynności prawnej mogą być uznane za "cel" tej czynności w rozumieniu art. 58 k.c. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zdaniem sądu z perspektywy prawa cywilnego skutki popełnienia czynu (...) na szkodę J. J. wyznacza (...) . Ustawodawca na gruncie prawa cywilnego daje pierwszeństwo bezpieczeństwu obrotu względem interesu majątkowego mocodawcy. Rozważania odnośnie (...) znajdują się powyżej i nie ma potrzeby ich powtarzania. W ocenie sądu zebrany materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić, aby wolą i celem dwóch stron umowy sprzedaży nieruchomości było pokrzywdzenie J. J. i doprowadzenie jej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, ani aby taki cel P. S. był znany powodowi. Sąd miał na uwadze, iż powoda i P. S. łączyły stosunki gospodarcze i w tym kontekście należy umieści zawarte umowy pożyczki. W ocenie sądu zawieranie umów pożyczek pomiędzy przedsiębiorcami nie stanowią odstępstwa od normy. Sąd miał również na uwadze, że co do odkupu mieszkania strony zastrzegły wyższą cenę, co w ocenie sądu przemawia za wersją wydarzeń przedstawioną przez powoda, iż celem powoda było uzyskanie zysku. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. Zgodnie z art. 14 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego dalej jako uopl ( (...) w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu albo braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. W myśl art. 14 ust. 3 uopl sąd, badając z urzędu, czy zachodzą przesłanki zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, orzeka o uprawnieniu osób, o których mowa w ust. 1, biorąc pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania przez nie z lokalu oraz ich szczególną sytuację materialną i rodzinną, natomiast zgodnie z art. 14 ust. 4 uopl przepisu ust. 4 nie stosuje się do osób, które utraciły tytuł prawny do lokalu niewchodzącego w skład publicznego zasobu mieszkaniowego, z wyjątkiem osób, które były uprawnione do używania lokalu na podstawie stosunku prawnego nawiązanego ze spółdzielnią mieszkaniową albo z społeczną inicjatywą mieszkaniową. Art. 14 ust. 4 uopl zawiera katalog przypadków, w których orzeczenie o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego jest obligatoryjne. Pozwana prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie i otrzymuje emeryturę w wysokości 4625,38 zł netto. Dochód pozwanej powoduje, że nie spełnia ona przesłanek do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej, więc w niniejszej sprawie nie zachodziły obligatoryjne przesłanki do przyznania uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, a uprawnienie takie było fakultatywne. Sąd dostrzega również, że dochód pozwanej jest wysoki, a biorąc pod uwagę koszty utrzymania pozwanej i konieczność realizacji planu spłaty nadal pozostaje nadwyżka w wysokości około 1500 zł (4625,38 zł – 1200 zł – 600 zł – 500 zł – 700 zł ), którą pozwana mogła by przeznaczyć na zaspokojenie swoich potrzeb mieszkaniowych. Sąd decydując o przyznaniu uprawnienie do zawarcie umowy najmu socjalnego lokalu miał na uwadze okoliczności, w jakich pozwana utraciła prawo do zamieszkiwania w lokalu przy ul. (...) . Pozwana w żaden sposób nie zawiniła swej sytuacji i utracie prawa do lokalu, w którym mieszkała. Nie wiedziała o zawartej umowie sprzedaży lokalu przy ul. (...) . Sąd wziął pod uwagę wiek pozwanej oraz jej aktualny stan zdrowia. Pozwana ma 75 lat, leczy się kardiologicznie i psychiatrycznie. Zaistniała sytuacja spowodowała u pozwanej pogorszenie stanu zdrowia. Konsekwencją orzeczenia o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu było wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu. O kosztach orzeczono na podstawie (...) . Pozwana przegrała sprawę w całości. Na koszty powoda złożyły się opłata od pozwu w kwocie 200 zł, koszt zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Na koszty pozwanej złożyły się koszt zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeczono na podstawie (...) . Zgodnie (...) interwenient uboczny, do którego nie mają zastosowania przepisy o współuczestnictwie jednolitym, nie zwraca kosztów przeciwnikowi strony, do której przystąpił. Sąd może jednak przyznać od interwenienta na rzecz wygrywającego sprawę przeciwnika strony, do której interwenient przystąpił, zwrot kosztów wywołanych samoistnymi czynnościami procesowymi interwenienta. Sąd może także przyznać interwenientowi koszty interwencji od przeciwnika obowiązanego do zwrotu kosztów. Interwenient uboczny nie podjął żadnych czynności w sprawie. Jego stanowisko w sprawie nie zostało uwzględnione. Dlatego w ocenie sądu brak było podstaw do przyznania zwrotu kosztów procesu na rzecz interwenienta ubocznego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI