I C 1170/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o zadośćuczynienie, uznając brak legitymacji procesowej biernej pozwanego ubezpieczyciela jako korespondenta zagranicznego.
Powód dochodził zadośćuczynienia od pozwanego ubezpieczyciela w związku z wypadkiem drogowym spowodowanym przez obywatelkę Rosji, w którym jego matka doznała śmiertelnych obrażeń. Sąd oddalił powództwo, stwierdzając, że pozwany działał jedynie jako korespondent zagranicznego ubezpieczyciela, a powód nie wykazał jego odpowiedzialności ani legitymacji procesowej biernej. Sąd oddalił również wniosek o dopozwanie Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, uznając go za złożony po zamknięciu rozprawy.
Powód M. N. domagał się od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej V. (...) w W. kwoty 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez jego matkę, H. N., która zmarła w wyniku obrażeń odniesionych w wypadku drogowym spowodowanym przez obywatelkę Rosji, M. K. Powód powoływał się na odpowiedzialność pozwanego jako ubezpieczyciela sprawcy, a także na art. 446 § 3 i 4 k.c. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, zarzucając brak swojej legitymacji procesowej biernej, gdyż działał jedynie jako korespondent zagranicznego ubezpieczyciela. Sąd ustalił, że M. K. spowodowała wypadek, w którym H. N. doznała ciężkich obrażeń, a następnie zmarła. W postępowaniu karnym M. K. została skazana, a od niej zasądzono na rzecz H. N. zadośćuczynienie w kwocie 15.000 zł. Sąd cywilny uznał, że nie jest związany tym wyrokiem w zakresie zasądzonego zadośćuczynienia, gdyż art. 46 § 3 k.k. dopuszcza dochodzenie niezaspokojonej części roszczenia w postępowaniu cywilnym. Kluczowym argumentem sądu było jednak stwierdzenie braku legitymacji procesowej biernej pozwanego. Sąd uznał, że pozwany działał jako korespondent zagranicznego ubezpieczyciela, a powód nie wykazał, aby pozwany ponosił odpowiedzialność za szkodę jako ubezpieczyciel sprawcy. Sąd oddalił również wniosek pozwanego o dopozwanie Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, uznając go za złożony po zamknięciu rozprawy i nieuzasadniony. W konsekwencji powództwo zostało oddalone, a powód obciążony kosztami procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczyciel działający jako korespondent nie posiada legitymacji procesowej biernej, chyba że wykaże się inną podstawę odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy prawa nie przewidują możliwości kierowania roszczeń na drodze sądowej do korespondenta zagranicznego ubezpieczyciela ani jego umocowania do reprezentowania ubezpieczyciela w postępowaniu sądowym. Powód nie wykazał, aby pozwany ponosił odpowiedzialność na innej podstawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. N. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna V. (...) w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (21)
Główne
k.c. art. 822 § § 1
Kodeks cywilny
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.c. art. 446 § § 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 446 § § 4
Kodeks cywilny
k.c. art. 822 § § 4
Kodeks cywilny
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 199 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 194 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 316 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 198 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.k. art. 177 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 46 § § 3
Kodeks karny
u.u.o. art. 19
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
u.u.o. art. 123
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
u.u.o. art. 2 § ust. 1 pkt 15
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
u.k.s.c. art. 80 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 84 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany działał jedynie jako korespondent zagranicznego ubezpieczyciela, a nie jako jego przedstawiciel procesowy. Powód nie wykazał podstaw odpowiedzialności pozwanego. Wniosek o dopozwanie złożony po zamknięciu rozprawy nie spełniał wymogów procesowych.
Odrzucone argumenty
Pozwany ponosi odpowiedzialność jako ubezpieczyciel sprawcy wypadku. Dopuszczalność dopozwania po zamknięciu rozprawy.
Godne uwagi sformułowania
brak legitymacji procesowej biernej po stronie pozwanej działał on jedynie jako korespondent do spraw roszczeń zagranicznego ubezpieczyciela nie przejawił inicjatywy dowodowej w tym zakresie nie stanowi potwierdzenia ważności Zielonej Karty nie wpłynęłoby to w jakikolwiek sposób na wynik sprawy w odniesieniu do pozwanego
Skład orzekający
Piotr Połczyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legitymacji procesowej biernej ubezpieczycieli działających jako korespondenci oraz dopuszczalności dopozwania po zamknięciu rozprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji działania ubezpieczyciela jako korespondenta i braku wykazania jego odpowiedzialności przez powoda.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność odpowiedzialności ubezpieczycieli w transgranicznych wypadkach drogowych i znaczenie prawidłowego oznaczenia strony pozwanej. Wyjaśnia również zasady procesowe dotyczące dopozwania.
“Czy korespondent ubezpieczyciela może być pozwany? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady procesowe.”
Dane finansowe
WPS: 20 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 1170/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2018 r. Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Piotr Połczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2018 r. w G. sprawy z powództwa M. N. przeciwko (...) Spółka Akcyjna V. (...) w W. o zadośćuczynienie I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda M. N. na rzecz pozwanego (...) Spółki Akcyjnej V. (...) w W. kwotę 3.617,-(trzy tysiące sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu; III. nakazuje zwrócić powodowi ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku kwotę 700,-(siedemset) złotych, stanowiącą niewykorzystaną zaliczkę uiszczoną na poczet wynagrodzenia biegłego. SSR Piotr Połczyński sygn. akt I C 1170/17 UZASADNIENIE Powód M. N. domagał się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej V. (...) w W. kwoty 20.000,-zł tytułem części zadośćuczynienia pieniężnego, wraz z odsetkami i kosztami procesu. Uzasadniając swoje żądanie wskazał, że w dniu 18 sierpnia 2014 r. M. K. , będąca obywatelką Rosji, spowodowała wypadek drogowy, w wyniku którego poszkodowana została jego matka, H. N. , doznając urazu czaszkowo-mózgowego, ostrego krwiaka nadtwardówkowego okolicy skroniowej lewej, ostrego krwiaka śródmózgowego płata skroniowego lewego, złamania z wgłębieniem kości skroniowej lewej i obrzęku mózgu. Obrażenia te spowodowały u H. N. całkowitą niesprawność, brak możliwości samodzielnej egzystencji oraz trwały brak kontaktu z otoczeniem. Po opuszczeniu szpitala została ona umieszczona w ośrodku dla osób wymagających stałej opieki, gdzie w dniu 23 sierpnia 2016 r. zmarła. Przyczyną śmierci były obrażenia doznane w przedmiotowym wypadku (na potwierdzenie tej okoliczności powód zawnioskował o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej). Wyrokiem Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II (...) , M. K. została uznana za wyłącznie winną zaistniałego wypadku, za co skazano ją na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z dobrodziejstwem warunkowego zawieszenia jej wykonania na okres 2 lat. Powód wskazał, że jest on jedynym spadkobiercą H. N. oraz stwierdził, że przysługiwało jej roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Zdaniem powoda zostało ono co do zasady uznane na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 r. w powołanej sprawie karnej. Dalej M. N. stwierdził, iż niezależnie od powyższego przysługuje jemu, jako synowi poszkodowanej, roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (na podstawie art. 446 § 3 k.c. ). Powód stwierdził, iż M. K. była ubezpieczona u pozwanego, który jednak odmówił wypłaty zadośćuczynienia. W swoim piśmie procesowym z 31 października 2017 r. M. N. sprecyzował, iż kwoty 10.000,-zł domaga się jako zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę przysługującego zmarłej H. N. oraz kolejnych 10.000,-zł tytułem zadośćuczynienia należnego jemu jako najbliższej rodzine (na podstawie art. 446 § 4 k.c. ). Pozwany, wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasądzenia na swoją rzecz od powoda kosztów procesu, zarzucił, iż nie przysługuje jemu legitymacja procesowa bierna w niniejszej sprawie, gdyż działał on jedynie jako korespondent (...) V. (...) , a ewentualne powództwo winno być skierowane przeciwko (...) . Podniósł też, iż już uprzednio wskazywał powodowi adresata ewentualnych roszczeń. Podczas rozprawy w dniu 25 maja 2018 r. powód podtrzymał w całości powództwo przeciwko (...) Spółce Akcyjnej V. (...) w W. . S ą d ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: W dniu 18 sierpnia 2014 r. obywatelka Rosji M. K. , prowadząc w G. pojazd marki O. (...) o numerze rejestracyjnym (...) , korzystający z potwierdzonej Zieloną Kartą o numerze (...) A. (...) ochrony ubezpieczeniowej w zakresie odpowiedzialności cywilnej zapewnianej przez litewski zakład (...) , spowodowała wypadek drogowy, w którym H. N. doznała obrażeń ciała skutkujących chorobą realnie zagrażającą życiu w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.k. / dowody: notatka urzędowa z dnia 18 sierpnia 2014 r. - k. 1 akt sprawy II K 599/15 Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku; telefonogram nr (...) z dnia 18 sierpnia 2014 r. - k. 10 akt sprawy II K 599/15 Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku; telefonogram nr (...) r. z dnia 18 sierpnia 2014 r. - k. 12 akt sprawy II K 599/15 Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku; wyrok Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II K 599/15 - k. 7-8; zestawienie Biur Narodowych będących Członkami Systemu Zielonej Karty - k. 67-69; informacja Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z dnia 8 marca 2018 r. - k. 83 / Samochód, którym w chwili wypadku poruszała się M. K. , zarejestrowany był w Rosji. / dowody: notatka urzędowa z dnia 18 sierpnia 2014 r. - k. 1 akt sprawy II K 599/15 Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku; telefonogram nr (...) z dnia 18 sierpnia 2014 r. - k. 10 akt sprawy II K 599/15 Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku; telefonogram nr (...) r. z dnia 18 sierpnia 2014 r. - k. 12 akt sprawy II K 599/15 Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku / W związku z przedmiotowym zdarzeniem, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2016 r., wydanym w sprawie oznaczonej sygnaturą akt II K 599/15, M. K. została uznana za winną popełnienia przestępstwa z art. 177 § 2 k.k. , za co wymierzono jej karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący dwa lata. Jednocześnie, na podstawie art 46 § 1 k.k. , zasądzono od M. K. na rzecz pokrzywdzonej H. N. zadośćuczynienie w kwocie 15.000,-zł. / dowód: wyrok - k. 7-8 / W dniu 23 sierpnia 2016 r. H. N. zmarła. Jej jedynym spadkobiercą jest syn M. N. . / dowody: odpis skrócony aktu zgonu - k. 16; protokół dziedziczenia - k. 17-19 / Szkodę związaną ze spowodowanym przez M. K. wypadkiem drogowym z dnia 18 sierpnia 2014 r., w wyniku którego poszkodowana została H. N. , likwidował pozwany - działając w tym zakresie jako korespondent zagranicznego ubezpieczyciela, o czym M. N. był przezeń informowany. Pozwany odmówił powodowi przyznania zadośćuczynienia w związku z przedmiotowym zdarzeniem. / dowody: zgłoszenie szkody (wezwanie przedsądowe) - w aktach szkody; pismo pozwanego z dnia 18 kwietnia 2017 r. - w aktach szkody; pismo pozwanego z dnia 17 maja 2017 r. - w aktach szkody; zestawienie Biur Narodowych będących Członkami Systemu Zielonej Karty - k. 67-69; informacja Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z dnia 8 marca 2018 r. - k. 83 / S ą d zwa ż y ł , co nast ę puje: Rozważając w pierwszej kolejności - w związku z orzeczeniem powołanym prawomocnym wyrokiem karnym skazującym co do popełnienia przestępstwa (którym sąd procedujący w niniejszej sprawie pozostaje związany - art. 11 k.p.c. ), mocą którego zasądzono na rzecz H. N. na podstawie art. 46 § 1 k.k. zadośćuczynienie w kwocie 15.000,-zł - istnienie podstaw do częściowego odrzucenia pozwu z uwagi na prawomocne osądzenie sprawy w tym przedmiocie ( art. 199 § 1 pkt 2 in fine k.p.c. ), należało uznać, iż przywołana negatywna przesłanka procesowa w niniejszej sprawie nie zachodzi. Stosownie bowiem do art. 46 § 3 k.k. orzeczenie zadośćuczynienia na podstawie art. 46 § 1 k.k. nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu niezaspokojonej części roszczenia w drodze postępowania cywilnego. Podkreślenia w tym kontekście wymaga, iż powód w pozwie wskazywał, że w niniejszej sprawie dochodzi on jedynie części należnego zadośćuczynienia. Powództwo podlegało oddaleniu wobec braku legitymacji biernej po stronie pozwanej. Po myśli art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Wbrew stanowisku powoda brak było jednak w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego podstaw pozwalających przyjąć, by pozwany ponosił odpowiedzialność za szkodę w związku z wypadkiem drogowym z dnia 18 sierpnia 2014 r. jako ubezpieczyciel sprawcy. Podkreślenia wymaga, iż pozwany zarzucił, że wynikłą z przedmiotowego zdarzenia szkodę likwidował on jako korespondent do spraw roszczeń zagranicznego ubezpieczyciela - (...) V. (...) . W tej sytuacji na powodzie spoczywał obowiązek wykazania ( art. 6 k.c. ), odpowiednimi dowodami ( art. 232 zd. 1 k.p.c. ), podstaw odpowiedzialności strony pozwanej za skutki objętego pozwem wypadku komunikacyjnego z dnia 18 sierpnia 2014 r. Jednakże M. N. nie przejawił inicjatywy dowodowej w tym zakresie i nie wykazał - podniesionego przez siebie już w pozwie twierdzenia - jakoby M. K. w chwili przedmiotowego wypadku korzystała z zapewnianej przez pozwanego ochrony ubezpieczeniowej; natomiast zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż pozwany nie działał w takim charakterze, a występował wyłącznie jako korespondent zagranicznego ubezpieczyciela. Powód nie wykazał też, by pozwany, będący korespondentem, ponosił odpowiedzialność za skutki przedmiotowego wypadku na innej podstawie, w tym by przyjął ją na siebie w drodze umowy. Możliwość pozwania korespondenta do spraw roszczeń, o jakim mowa w art. 2 ust. 4 Regulaminu Wewnętrznego Rady Biur, nie wynika w szczególności z art. 19 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 392 ze zm.), zgodnie z którym poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń: bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń (zob. też art. 822 § 4 k.c. ), bezpośrednio od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego - w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 1, 1a i 2 ustawy oraz bezpośrednio od Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - w przypadkach, o których mowa w art. 123 ustawy. Wśród podmiotów tych korespondenta nie wymieniono. Podstawy takiej brak też w innych obowiązujących regulacjach prawnych. Skoro żaden przepis nie przewiduje ani kierowania roszczeń na drodze sądowej do korespondenta zagranicznego ubezpieczyciela, ani umocowania takiego korespondenta do reprezentowania zagranicznego ubezpieczyciela w postępowaniu sadowym - przy czym powód nie wykazał, aby uprawnienie do wszczęcia procedury sądowej przeciwko pozwanemu wynikało przykładowo z umowy łączącej pozwanego z zagranicznym zakładem ubezpieczeń zapewniającym ochronę ubezpieczeniową sprawcy szkody, czy też by miało oparcie na jakiejkolwiek innej podstawie - należało uznać, iż (...) Spółki Akcyjnej V. (...) nie ma legitymacji procesowej biernej w niniejszej sprawie (wobec powyższego zbędne byłoby przeprowadzania zawnioskowanego przez powoda dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy, wobec czego podczas rozprawy w dniu 25 maja 2018 r. wniosek ten został oddalony). W tym stanie rzeczy, działając na podstawie stosowanych a contrario przepisów art. 822 § 1 i 4 k.c. - przy uwzględnieniu również art. 19 a contrario ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - w punkcie I wyroku sąd powództwo oddalił. Pozwany już po zamknięciu w dniu 25 maja 2018 r. rozprawy w niniejszej sprawie złożył (w dniu 28 maja 2018 r.) wniosek o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w W. i otwarcie rozprawy na nowo. Uzasadniając przedmiotowe żądania, pozwany wskazał w szczególności, iż pozwanym w niniejszej sprawie powinno być właśnie Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w W. oraz że zmiana powództwa w trybie art. 194 § 1 k.p.c. jest dopuszczalna w trakcie całego postępowania przez sądem pierwszej instancji, to jest do momentu wydania wyroku, a nie do momentu zamknięcia rozprawy. Wniosek ten został oddalony postanowieniem z dnia 28 maja 2018 r. Po pierwsze, jakkolwiek sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo ( art. 225 k.p.c. ), to jednak uprawnienie to przeradza się w obowiązek jedynie wówczas, gdy dopiero po jej zamknięciu ujawniły się istotne okoliczności ( art. 316 § 2 k.p.c. ). Taka jednak sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Okoliczności uzasadniające brak legitymacji procesowej biernej po stronie (...) Spółki Akcyjnej V. (...) w W. były bowiem powodowi wiadome w istocie jeszcze przed wytoczeniem powództwa, jako że jeszcze w postępowaniu likwidacyjnym pozwany informował o swoim działaniu w charakterze korespondenta zagranicznego ubezpieczyciela. Potwierdzenie powyższego przyniosło stanowisko strony pozwanej wyrażone w odpowiedzi na pozew i w dalszym toku postępowania, a także, pośrednio, udzielona przez Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w W. pismem z dnia 8 marca 2018 r. informacja dotycząca Zielonej Karty. Po zamknięciu rozprawy nie ujawniły się żadne okoliczności, które miałyby znaczenie w przedmiocie dokonania przez powoda właściwego doboru strony pozwanej. Samo zaś złożenie wniosku o dopozwanie w trybie art. 194 § 1 k.p.c. nie jest "ujawnieniem się istotnej okoliczności” w rozumieniu art. 316 § 2 k.p.c. Wniosek ten złożony został - co wymaga szczególnego zaakcentowania - na podstawie okoliczności istniejących i znanych powodowi w chwili zamknięcia rozprawy. Tymczasem przez "ujawnienie się po zamknięciu rozprawy okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia” należy rozumieć sytuację, w której dopiero po zamknięciu rozprawy ujawniły się (stały się wiadome stronie wnioskującej o otwarcie rozprawy) nowe fakty - jakościowo różne od wcześniej istniejących lub okoliczności wcześniej zaistniałe, które jednak po zamknięciu rozprawy uległy zmianie (zob. uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 7 grudnia 2016 r., I ACa 1081/15, Lex nr 2256965 ). Taka jednak sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Trzeba przy tym zauważyć, że przez „stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy” należy rozumieć stan faktyczny, ustalony przez sąd na podstawie dowodów przeprowadzonych zgodnie z regułami postępowania dowodowego przewidzianymi w art. 227 i nast., oraz obowiązujący stan prawny (zob.: wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 1997 r., II CKN 70/96, OSNC 1997, nr 8, poz. 113 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 26 czerwca 2002 r., III CKN 537/00, Lex nr 784179 ). Jednakże po zamknięciu rozprawy nie ujawniły się jakiekolwiek okoliczności wpływające na ustalony w sprawie stan faktyczny sprawy. Okolicznością taką nie jest bynajmniej zmiana przez powoda, już po zamknięciu rozprawy, stanowiska co do podmiotu, który jego zdaniem powinien być w sprawie stroną pozwaną. Nie stanowi ona też rzecz jasna o wystąpieniu zmiany w zakresie obowiązującego stanu prawnego. Złożony przez powoda po zamknięciu rozprawy wniosek o dopozwanie nie stanowił zatem podstawy otwarcia zamkniętej rozprawy na nowo w trybie art. 316 § 2 k.p.c. , a w konsekwencji nie mógł zostać uwzględniony - z uwagi na stadium postępowania, w którym żądanie to zostało przez powoda zgłoszone. Dodatkowo godzi się wskazać, iż przeciwko generalnie już samej dopuszczalności skutecznego zgłoszenia przez którąkolwiek ze stron procesu wniosku o dopozwanie w trybie art. 194 § 1 k.p.c. po zamknięciu rozprawy zdaje się pośrednio przemawiać wzgląd na obowiązującą w postępowaniu odwoławczym zasadę niezmienności stron postępowania w stosunku do stanu istniejącego właśnie w chwili zamknięcia rozprawy przed sądem pierwszej instancji (zob.: wyrok Sądu Najwyższego z 17 listopada 2010 r. I CSK 67/10, Lex nr 688666 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 2 stycznia 2013 r., I ACa 829/12, Lex nr 1267345 ). Właśnie na chwilę zamknięcia rozprawy przed sądem pierwszej instancji, jako na moment decydujący o stabilizacji procesu cywilnego w zakresie stron postępowania, wskazał także Sąd Apelacyjny w Katowicach na kartach uzasadnieniu wyroku z 28 maja 2015 r., I ACa 839/14 ( Lex nr 1746326 ). Stanowisko to sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela. Dodatkowo, kontynuując wątek wniosku o dopozwanie i otwarcie rozprawy na nowo, należy podkreślić, iż po myśli art. 123 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych , Polskie (...) w W. odpowiada za szkody będące następstwem wypadków, które miały miejsce na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które: 1) powstały w związku z ruchem pojazdów mechanicznych, zarejestrowanych w państwach, których biura narodowe są sygnatariuszami Porozumienia Wielostronnego; 2) powstały w związku z ruchem pojazdów mechanicznych, zarejestrowanych w państwach, których biura narodowe podpisały z Biurem umowy o wzajemnym uznawaniu dokumentów ubezpieczeniowych i zaspokajaniu roszczeń, pod warunkiem istnienia ważnej Zielonej Karty wystawionej przez zagraniczne biuro narodowe. Pojazd prowadzony przez M. K. zarejestrowany był w Rosji, która jednak nie jest sygnatariuszem Porozumienia Wielostronnego (stanowiącego umowę zawartą między biurami narodowymi z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu oraz państw stowarzyszonych, określająca wzajemne stosunki między biurami narodowymi - art. 2 ust. 1 pkt 15 powołanej ostatnio ustawy). W tej sytuacji odpowiedzialność Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w W. uwarunkowana jest istnienia ważnej Zielonej Karty. Tymczasem udzielona pismem z dnia 8 marca 2018 r. informacja (znajdująca się na karcie 83 akt sprawy) nie stanowi potwierdzenia ważności Zielonej Karty o numerze (...) A. (...) . Powód jednak nie zaoferował w toku postępowania, ani do chwili zamknięcia rozprawy, ani jednocześnie z wnioskiem o dopozwanie i otwarcie rozprawy na nowo, dowodów potwierdzających ważność tego dokumentu. Tym samym M. N. nie wykazał, by Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w W. było podmiotem, który powinien być w sprawie stroną pozwaną (w rozumieniu art. 194 § 1 k.p.c. ). Niemniej wniosek złożony w trybie art. 194 § 1 k.p.c. podlega ocenie sądu co do tego, czy zachodzą przesłanki wezwania wskazanego podmiotu do wzięcia udziału w sprawie w charakterze strony pozwanej (zob. uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 września 2014 r., I ACa 346/14, Lex nr 1603011 ). Podkreślenia wymaga, iż art. 194 § 1 k.p.c. stanowi o wezwaniu do udziału w sprawie podmiotu, który powinien być w sprawie stroną pozwaną. Tymczasem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje zasadniczo podstaw do dokonania jednoznacznej, pewnej oceny, co do przysługiwania Polskiemu Biuru Ubezpieczeń Komunikacyjnych w W. legitymacji procesowej biernej w tym postępowaniu. Jednakże art. 194 § 1 k.p.c. nie stanowi o wezwaniu do udziału w sprawie w charakterze pozwanego takiego podmiotu, który najprawdopodobniej powinien być w sprawie stroną pozwaną (czy też tym bardziej jakiegokolwiek podmiotu wskazanego przez powoda czy pozwanego). To natomiast na składającym wniosek przewidziany w art. 194 § 1 k.p.c. ciąży obowiązek wykazania zasadności zgłoszonego w tym trybie żądania. Abstrahując od powyższego, nawet gdyby uznać, że na skutek złożonego przez powoda po zamknięciu rozprawy, mającego swojego oparcie w treści art. 194 § 1 k.p.c. , wniosku o dopozwanie, opartego w całości wyłącznie na okolicznościach istniejących już w chwili zamknięcia rozprawy, zachodziła podstawa do otwarcia rozprawy na nowo i wezwania do udziału w sprawie Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w W. (w tym również w kontekście sygnalizowanej kwestii ważności Zielonej Karty) - po czemu wszakże, co raz jeszcze wymaga podkreślenia, ze wskazanych już powyżej przyczyn brak podstaw - nie wpłynęłoby to w jakikolwiek sposób na wynik sprawy w odniesieniu do pozwanego. Okoliczność ta dla rozstrzygnięcia postępowania, którego stronami są (...) Spółka Akcyjna V. (...) w W. , jest bowiem całkowicie neutralna. Innymi słowy, powództwo przeciwko (...) Spółce Akcyjnej V. (...) w W. również w takiej sytuacji zostałoby oddalone. Już tylko marginalnie wypada zauważyć, iż jedynie pozytywne postanowienie, o wezwaniu do udziału w sprawie w charakterze pozwanego, wywołuje skutki procesowe ( art. 198 § 1 k.p.c. ), a nie stwarza ich samo złożenie wniosku o dopozwanie. O kosztach procesu orzeczono w punkcie II na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. , obciążając nimi powoda jako przegrywającego sprawę. Na koszty te składają się: wynagrodzenie reprezentującego pozwanego pełnomocnika będącego adwokatem - ustalone, stosownie do § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackiej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), na kwotę 3.600,-zł - oraz wynosząca 17,-zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa. W punkcie III wyroku, działając w oparciu o treść art. 84 ust. 2 w zw. z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 300), sąd nakazał zwrócić powodowi całą uiszczoną przez niego zaliczkę na poczet wynagrodzenia biegłego, która nie została wykorzystana.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI