VIII C 319/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka I.W. pozwała Towarzystwo (...) S.A. o zapłatę 11.400 zł odszkodowania z tytułu niezdolności do pracy, wynikającej z umowy ubezpieczenia. Ubezpieczyciel odmówił wypłaty, argumentując, że powódka zataiła informacje o wcześniejszych dolegliwościach kardiologicznych (kołatanie serca w 2011 r.) oraz bólowych kręgosłupa szyjnego we wniosku ubezpieczeniowym, co stanowiło naruszenie art. 815 k.c. Powódka dochodziła świadczenia za okres niezdolności do pracy z powodu nadciśnienia. Sąd Rejonowy w Łodzi uznał powództwo za zasadne. Analizując treść wniosku ubezpieczeniowego, sąd stwierdził, że ubezpieczyciel pytał o konkretne choroby kardiologiczne i zdiagnozowane nadciśnienie, a nie o incydentalne dolegliwości. Wpis o kołataniu serca w dokumentacji medycznej z 2011 r. był lakoniczny, nie opatrzony komentarzem, nie prowadził do leczenia ani diagnostyki, a sama powódka nie pamiętała tego zdarzenia i nie zgłaszała go jako choroby. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 815 k.c. i utrwalonym orzecznictwem, ubezpieczający ma obowiązek udzielenia informacji tylko na zadane pytania, a ubezpieczyciel nie może wymagać ogólnej deklaracji ryzyka. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na ochronny charakter umowy ubezpieczenia i konieczność wykładni jej postanowień z uwzględnieniem celu umowy i interesu ubezpieczającego. Wobec braku wykazania przez ubezpieczyciela, że powódka świadomie podała nieprawdziwe informacje dotyczące schorzeń objętych zakresem pytań, sąd zasądził na rzecz powódki kwotę 11.400 zł wraz z odsetkami oraz zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 815 k.c. w kontekście obowiązku informacyjnego ubezpieczonego, zwłaszcza w przypadku umów ubezpieczenia majątkowego i osobowego, oraz znaczenie precyzyjności pytań we wniosku ubezpieczeniowym.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki pytań zadanych przez ubezpieczyciela. Nie dotyczy sytuacji, gdy ubezpieczony świadomie zataił istotne informacje o chorobach przewlekłych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ubezpieczony podał nieprawdziwe informacje we wniosku o ubezpieczenie, zatajając wcześniejsze dolegliwości, co uzasadnia odmowę wypłaty świadczenia przez ubezpieczyciela na podstawie art. 815 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ubezpieczona nie podała nieprawdziwych informacji, ponieważ wpis o kołataniu serca był incydentalny, nie stanowił choroby, a ubezpieczyciel nie pytał o takie dolegliwości we wniosku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wpis w dokumentacji medycznej o kołataniu serca był incydentalny, nie stanowił choroby i nie był objęty pytaniami we wniosku ubezpieczeniowym. Ubezpieczony ma obowiązek udzielenia informacji tylko na zadane pytania, a ubezpieczyciel nie może wymagać ogólnej deklaracji ryzyka. Ochronny charakter umowy ubezpieczenia nakazuje wykładnię korzystną dla ubezpieczonego.
Czy incydentalne zgłoszenie lekarzowi dolegliwości, która nie wymagała leczenia ani diagnostyki, może być podstawą do wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela z tytułu podania nieprawdziwych informacji we wniosku ubezpieczeniowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie zgłoszenie nie może być podstawą do wyłączenia odpowiedzialności, zwłaszcza gdy ubezpieczony nie pamiętał o nim i nie było ono objęte pytaniami ubezpieczyciela.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 815 k.c. wymaga podania informacji o okolicznościach, o które ubezpieczyciel zapytywał. Incydentalna dolegliwość, o którą nie pytano, a której ubezpieczony nie pamiętał, nie może stanowić podstawy do wyłączenia odpowiedzialności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. W. | osoba_fizyczna | powódka |
| Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 805 § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 815 § 1
Kodeks cywilny
Ubezpieczający obowiązany jest podać do wiadomości ubezpieczyciela wszystkie znane sobie okoliczności, o które ubezpieczyciel zapytywał w formularzu oferty albo przed zawarciem umowy w innych pismach. Brak odpowiedzi na pytania uważa się za nieistotne.
k.c. art. 815 § 3
Kodeks cywilny
Ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za skutki okoliczności, które z naruszeniem paragrafów poprzedzających nie zostały podane do jego wiadomości. W razie wątpliwości przyjmuje się, że wypadek przewidziany umową i jego następstwa są skutkiem okoliczności, o których mowa w zdaniu poprzedzającym, jeżeli do naruszenia doszło z winy umyślnej.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego.
k.c. art. 817 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku, a w przypadku niemożności wyjaśnienia okoliczności – w ciągu 14 dni od dnia, w którym wyjaśnienie było możliwe.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpis w dokumentacji medycznej o kołataniu serca był incydentalny i nie stanowił choroby. • Ubezpieczyciel nie pytał o tego typu dolegliwości we wniosku ubezpieczeniowym. • Powódka nie miała obowiązku zgłaszania zdarzenia, o którym nie pamiętała. • Ochronny charakter umowy ubezpieczenia nakazuje wykładnię korzystną dla ubezpieczonego.
Odrzucone argumenty
Powódka podała nieprawdziwe informacje we wniosku ubezpieczeniowym, zatajając wcześniejsze dolegliwości kardiologiczne i bólowe kręgosłupa. • Kołatanie serca jest objawem chorób kardiologicznych lub nadciśnienia. • Zatajenie informacji o wcześniejszych dolegliwościach uzasadnia wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela na podstawie art. 815 k.c.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób zatem uznać, aby składając sporne oświadczenie powódka mijała się z prawdą • z jednego wpisu w dokumentacji medycznej odnośnie kołatania serca, który jest przy tym bardzo lakoniczny, nieopatrzony żadnym komentarzem, nie sposób wywodzić, że u powódki stwierdzono chorobę kardiologiczną, czy też nadciśnienie tętnicze • polski prawodawca przyjął rozwiązanie oparte na tzw. systemie kwestionariuszy • nie może obciążać osoby ubezpieczonej zaniechanie działań ubezpieczyciela w zakresie weryfikacji stanu zdrowia
Skład orzekający
Justyna Stelmach
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 815 k.c. w kontekście obowiązku informacyjnego ubezpieczonego, zwłaszcza w przypadku umów ubezpieczenia majątkowego i osobowego, oraz znaczenie precyzyjności pytań we wniosku ubezpieczeniowym."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki pytań zadanych przez ubezpieczyciela. Nie dotyczy sytuacji, gdy ubezpieczony świadomie zataił istotne informacje o chorobach przewlekłych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie pytań przez ubezpieczycieli i jak sąd interpretuje obowiązek informacyjny ubezpieczonego, co jest istotne dla wielu osób korzystających z ubezpieczeń.
“Czy zapomniany wpis w karcie pacjenta może pozbawić Cię odszkodowania? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 11 400 PLN
odszkodowanie: 11 400 PLN
zwrot kosztów procesu: 4367 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.