VIII C 2188/17

Sygn. akt VIII C 2188/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 października 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi VIII Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia SR Anna Bielecka-Gąszcz Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zuchora po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 roku w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa J. W. przeciwko I. K. i M. C. o zapłatę 2.350 zł 1. zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 2.350 zł (dwa tysiące trzysta pięćdziesiąt złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 2 listopada 2017 roku do dnia zapłaty; 2. zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 1.017 zł (jeden tysiąc siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt VIII C 2188/17 UZASADNIENIE W dniu 2 listopada 2017 roku powód J. W. , reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wytoczył przeciwko pozwanym solidarnie I. K. i M. C. , wspólnikom spółki cywilnej (...) w Ł. , powództwo o zasądzenie kwoty 2.350 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, a także wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. (pozew k. 3-4) W odpowiedzi na pozew pozwani, reprezentowani przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, nie uznali powództwa i wnieśli o jego oddalenie w całości. (odpowiedź na pozew k. 30-31) Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Pozwani I. K. i M. C. , jako wspólnicy spółki cywilnej, prowadzą działalność gospodarczą pod firmą (...) w zakresie m.in. produkcji i montażu rolet okiennych. (wydruk z (...) k. 24-24v, k. 25-25v, okoliczności bezsporne) W czerwcu 2017 roku powód J. W. zawarł z pozwanymi umowę o dzieło, której przedmiotem było wykonanie rolet okiennych, firan i zasłon oraz narzuty do sypialni. Wynagrodzenie za dzieło zostało ustalone na kwotę 10.390 zł, na którą pozwani udzielili rabatu w wysokości 390 zł, cena finalna wyniosła więc 10.000 zł. Wartość zamówienia w odniesieniu do rolet wyniosła natomiast 2.370 zł. Na poczet zamówienia pozwany uiścił w dniu 6 czerwca 2017 roku zaliczkę w kwocie 4.000 zł. (potwierdzenie transakcji k. 12, wydruk k. 13, okoliczności bezsporne) Zamówione elementy miały podlegać montażowi w urządzanym przez powoda i jego małżonkę mieszkaniu. Urządzając mieszkanie powód korzystał z pomocy architekta wnętrz J. K. i to ona poleciła mu firmę pozwanych. Zawarcie umowy zostało poprzedzone spotkaniem w mieszkaniu powoda. Ze strony wykonawcy na spotkanie stawiła się E. C. wraz ze wzornikami tkanin, rolet typu dzień-noc oraz plis. Pracownica pozwanych nie miała natomiast przy sobie kaset, w których rolety są montowane, te były bowiem wystawione na ekspozycji w salonie. Podczas rozmowy z powodem i jego małżonką, E. C. i J. K. proponowały im montaż w oknach plis, powód był jednak zdecydowany na system rolet dzień-noc. E. C. spytała wówczas powoda, czy zna ten system, na co otrzymała odpowiedź twierdzącą, osoba z rodziny powoda miała go bowiem zamontowanego u siebie w mieszkaniu i była z niego zadowolona - system ten działał u niej prawidłowo, okna otwierały się w pełnym zakresie. Po usłyszeniu odpowiedzi przedstawicielka pozwanych nie podjęła tematu działania przedmiotowego systemu, a zwłaszcza zasad jego montażu i kwestii technicznych z nim związanych. W szczególności nie ostrzegła ona zamawiającego, że po montażu wybranego przez niego systemu, okna i drzwi balkonowe nie będą się otwierać w pełnym zakresie, a nadto kaseta z roletą przy próbie szerszego otwarcia okna będzie uderzać o ścianę wnęki okiennej. E. C. miała przy tym pewność, że opisane trudności wystąpią w mieszkaniu powoda, dokonywała bowiem pomiaru okien i widziała, że ramy okien znajdują się blisko wnęk. W praktyce pozwanych bardzo często zdarzały się takie właśnie sytuacje, nikt jednak nie zgłaszał w ich zakresie zastrzeżeń. Powód nie był również informowany o tym, że producent dobiera rozmiar kasety w zależności od wybranej przez klienta tkaniny i wysokości rolety. Pozwani wychodzili z założenia, że klienci skupiają się na kwestiach estetycznych zamawianego produktu, a do tych pozwani nie zaliczali grubości kasety. Ta przy tym była uzależniona od listwy przyszybowej i warunków technicznych w lokalu. W zakresie zamówionych u pozwanych produktów rola architekta ograniczała się wyłącznie do doboru firan i zasłon oraz uzyskania pożądanego efektu wizualnego, architekt nie zajmował się natomiast kwestiami technicznymi związanymi m.in. ze sposobem montażu rolet. J. K. nie zna się na montażu systemów z roletami, nie miała doświadczenia z roletami dzień-noc, nie jest bowiem ich zwolennikiem i nie stosuje ich w swoich projektach, dlatego też kwestie techniczne pozostawiała specjalistom, w tym przypadku pozwanym. (dowód z przesłuchania powoda 01:14:41-01:28:46 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 28 września 2018 roku, dowód z przesłuchania pozwanego 01:29:44-01:43:00 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 28 września 2018 roku, zeznania świadka T. W. 00:11:31-00:33:10 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 28 września 2018 roku, zeznania świadka J. K. 00:37:04-00:51:08 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 28 września 2018 roku, zeznania świadka E. C. 00:52:04-01:06:15 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 28 września 2018 roku) Montaż rolet odbył się dzień przed wyjazdem wakacyjnym powoda i przebiegł bezproblemowo, zaś powód uiścił pozostałą część wynagrodzenia. Po montażu powód z małżonką nie sprawdzali zakresu otwierania okien, skupili się wyłącznie na efekcie wizualnym, który im odpowiadał. Dopiero po powrocie z urlopu i próbie otwarcia okna okazało się, że otwiera się ono w około 70 stopniach, a przy próbie szerszego otwarcia kaseta z roletą zawadza o wnękę okienną. Sytuacja taka dotyczyła przy tym wszystkich rolet zamontowanych przez pozwanych. (dowód z przesłuchania powoda 01:14:41-01:28:46 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 28 września 2018 roku, zeznania świadka T. W. 00:11:31-00:33:10 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 28 września 2018 roku, potwierdzenie transakcji k. 11) O spostrzeżonych wadach powód poinformował architekta i pozwanych. Następnie pomiędzy stronami doszło do rozmów mających na celu polubowne rozwiązanie sporu. Ze strony pozwanej padły dwie propozycje, pierwsza związana z montażem mniejszych kaset, co jednak nie eliminowało problemu a jedynie sprawiało, że zakres otwarcia okien zwiększał się o kilka stopni, druga związana z montażem plis w miejsce rolet dzień-noc. W tym ostatnim przypadku pozwani zaproponowali wymianę po tzw. kosztach, w ramach której powód miał zapłacić wyłącznie cenę za materiały. Przedstawione propozycje nie znalazły uznania u powoda, który spodziewał się zwrotu ceny za montaż rolet. (dowód z przesłuchania powoda 01:14:41-01:28:46 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 28 września 2018 roku, dowód z przesłuchania pozwanego 01:29:44-01:43:00 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 28 września 2018 roku, zeznania świadka T. W. 00:11:31-00:33:10 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 28 września 2018 roku, zeznania świadka J. K. 00:37:04-00:51:08 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 28 września 2018 roku, zeznania świadka E. C. 00:52:04-01:06:15 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 28 września 2018 roku) Pismem z dnia 22 sierpnia 2017 roku powód wezwał pozwanych do zwrotu kwoty 2.350 zł uiszczonej tytułem ceny za montaż rolet dzień-noc. W odpowiedzi pozwani podnieśli, że powód podczas pomiarów został poinformowany o niedogodnościach związanych z ograniczoną możliwością otwierania okien i drzwi balkonowych na oścież przy roletach okiennych działających w systemie-dzień, a mimo to zdecydował się na ich zamówienie, co nie daje podstaw do uwzględnienia reklamacji. (wezwanie wraz z dowodem nadania k. 8, pismo k. 9-10, okoliczności bezsporne) Powód nigdy nie zdecydowałby się na montaż przedmiotowego sytemu rolet, gdyby na etapie składania zamówienia został poinformowany, że w warunkach jego mieszkania system ten uniemożliwi otwarcie okien i drzwi balkonowych w pełnym zakresie. (dowód z przesłuchania powoda 01:14:41-01:28:46 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 28 września 2018 roku, zeznania świadka T. W. 00:11:31-00:33:10 protokołu elektronicznego rozprawy z dnia 28 września 2018 roku) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił bądź jako bezsporny, bądź na podstawie dowodów z powołanych dokumentów, które nie budziły wątpliwości co do prawidłowości ich sporządzenia. Za podstawę ustaleń faktycznych Sąd przyjął ponadto dowód z przesłuchania stron oraz zeznania świadków. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo było zasadne i zasługiwało na uwzględnienie w całości. W niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przede wszystkim postanowienia zawartej przez strony umowy o dzieło, jak również przepisy Kodeksu cywilneg. Na wstępie należy podkreślić, że zawarta przez strony umowa jest umową o dzieło, gdyż zawiera wszelkie elementy przedmiotowo istotne tejże umowy. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 627 k.c. , przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. O zakwalifikowaniu umowy do danego typu, decyduje zaś jej treść ustalona przez strony. Umowa o dzieło jest umową określonego rezultatu (ma na celu wytworzenie dzieła, tu: m.in. montaż rolet okiennych typu dzień-noc). W rozpoznawanej sprawie okoliczności zawarcia umowy oraz jej główne postanowienia były między stronami niesporne. Na mocy przedmiotowej umowy pozwani zobowiązali się dostarczyć do mieszkania powoda rolety dzień-noc i dokonać ich montażu. Zawarcie umowy zostało poprzedzone rozmową na temat systemu rolet, jaki miał zostać zamontowany w mieszkaniu powoda, pracownik pozwanych E. C. dokonała również pomiarów otworów okiennych. Sąd przyjął przy tym, opierając się na relacji świadków, jak również samych stron, że powód nie był informowany, iż w przypadku wybranego przez niego systemu rolet okna nie będą się otwierać w pełnym zakresie, a nadto, kaseta z roletą może uderzać o ścianę w wnęce okiennej. Wprawdzie w odpowiedzi na wezwanie do zwrotu kwoty 2.350 zł pozwani powołali się na okoliczność przekazania powodowi stosownych wyjaśnień w powyższym zakresie, to jednocześnie w toku przesłuchania na rozprawie E. C. przyznała, że nie ostrzegała powoda, iż okna/drzwi balkonowe nie będą się w pełni otwierać, a także, iż „nie było rozmowy w kierunku tego, czy rolety typu dzień i noc sprawdzą się w tym mieszkaniu”, w tożsamy sposób rozmowę ze świadkiem zrelacjonował powód oraz T. W. i J. K. . Złożone przez w/w osoby zeznania dają podstawę do wniosku, iż E. C. ograniczyła się w istocie do zadania ogólnikowego pytania, czy powód zna system rolet dzień-noc, a po uzyskaniu odpowiedzi pozytywnej i stwierdzenia powoda, iż jest na ten system zdecydowany, nie podejmowała dalszej rozmowy na tematy techniczne związane z montażem, nie starała się także zwrócić uwagi powoda na mogące powstać trudności z pełnym otwarciem okien. Strony były zgodne także co do tego, że po montażu systemu rolet okna i drzwi balkonowe otwierały się w zakresie około 70 stopni. W sprawie nie budziło ponadto wątpliwości, że powód uiścił całą uzgodnioną cenę za dzieło, a nadto, że po spostrzeżeniu, iż otwarcie okien w pełnym zakresie nie jest możliwe, złożył u pozwanych reklamację w zakresie zamontowanych rolet i otrzymał dwie propozycje polubownego rozwiązania sporu, które jednak nie zostały przez niego zaakceptowane, propozycja zamontowania mniejszej kasety nie usuwała bowiem istniejącej wady, nieznacznie tylko ją zmniejszając, z kolei propozycja montażu plis w miejsce rolet nie odpowiadała powodowi, zwłaszcza, że miał on ponieść koszt zakupu materiałów. Oś sporu w niniejszej sprawie ogniskowała się wokół ustalenia, czy powód był uprawniony do żądania zwrotu ceny za rolety i ich montaż. Rozważania w tym zakresie rozpocząć należy od oceny, czy to pozwani odpowiadają za nieprawidłowe przekazanie powodowi informacji odnośnie sposobu działania wybranego przez niego sytemu rolet. Zdaniem Sądu na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć pozytywnie. Wprawdzie powód urządzając swoje mieszkanie współpracował z architektem, którego zadaniem była aranżacja wnętrza lokalu, to jednocześnie brak jest wątpliwości odnośnie tego, że umowę na montaż rolet powód zawierał nie z architektem, a z pozwanymi. Skoro J. K. nie proponowała powodowi przedmiotowego systemu rolet, system ten nie był jej znany, nie stosowała go ona przy projektowaniu wnętrz (świadek była zwolennikiem plis), to za niesporne uznać należy, że polecając powodowi pozwanych, będących specjalistami w dziedzinie montażu rolet (pozwany zajmuje się montażem rolet od 10 lat, a więc trudno przypisać mu łatkę nowicjusza), świadek zwolniła się z odpowiedzialności za ewentualne nieprawidłowe wykonanie dzieła, którego dotyczy przedmiotowy spór. To obowiązkiem pozwanych, będących profesjonalistami, było wytłumaczenie zamawiającemu wszelkich kwestii technicznych związanych z montażem, w tym zwrócenie powodowi uwagi na możliwe trudności w użytkowaniu okien po montażu. Przechodząc do dalszych rozważań, wyjaśnić należało, czy E. C. podczas rozmowy z powodem mogła poprzestać wyłącznie na pytaniu o to, czy powód zna zamawiany system i po otrzymaniu odpowiedzi twierdzącej, zaprzestać wyjaśnienia powodowi kwestii technicznych związanych z jego montażem. Ocenę tę rozpocząć należy od przypomnienia, że to pracownica pozwanych dokonywała pomiarów otworów okiennych w mieszkaniu powoda, co niewątpliwie musiało utwierdzić ją w przekonaniu, iż po montażu rolet okna te nie będą się otwierać w pełnym zakresie. Relewantne są tu depozycje pozwanego oraz E. C. , którzy zwrócili uwagę na fakt, iż w przypadku nowoczesnego budownictwa problemy, jak u powoda, mają powszechny charakter, co ma związek z konstrukcją otworów okiennych. Doskonale ilustrują to zeznania pozwanego, który stwierdził „teraz 99% budynków buduje się ten sposób, że skrzydło okienne jest blisko ściany po rozwarciu (…). Problem z otwieraniem okien przy tego typu roletach w nowym budownictwie pojawia się praktycznie zawsze, tylko nikt nie zgłasza do tego zastrzeżeń” (k. 49v. skróconego protokołu rozprawy). Na brak zastrzeżeń klientów zwróciła uwagę również E. C. podnosząc, iż „klienci mimo to zamawiają te rolety”. W świetle powyższych zeznań zdaniem Sądu w pełni uprawniony jest wniosek, że zarówno pracownica pozwanych, jak i sami pozwani przyjęli, mając na względzie dotychczasowe doświadczenia, że także powód zachowa się jak ich statystyczny klient i zaakceptuje negatywne skutki wynikające z montażu rolet dzień-noc. W ocenie Sądu taka konstatacja była jednak nieuprawniona, czego w żaden sposób nie deprecjonuje okoliczność, że powód zapytany o to, czy zna wybierany system oświadczył, że tak i go akceptuje. Z relacji powoda wynika bowiem niespornie, iż jego stwierdzenie o znajomości systemu należało rozumieć wyłącznie w ten sposób, że widział on jego funkcjonowanie u swojej ciotki, gdzie system ten działał bez żadnych problemów, w szczególności nie uniemożliwiał pełnego otwarcia okien. Powód nie jest specjalistą w zakresie przedmiotowego systemu rolet, a zatem nie sposób przyjąć, jak czyni to strona pozwana, że udzielona przez niego na zadane mu pytanie, które co istotne, było niezwykle ogólnikowe, odpowiedź, zwalniała E. C. z obowiązku przekazania zamawiającemu stosownych informacji technicznych na temat sposobu montażu rolet i ich wpływu na funkcjonalność okien w zakresie ich otwierania. Z wypowiedzi powoda nie sposób wywodzić, że miał on świadomość tego, że okien nie da się w pełni otworzyć i godził się na to. Powyższego nie może przy tym zmienić nastawienie powoda, który od samego początku był zdecydowany na system dzień-noc i kategorycznie wykluczał montaż innego systemu. Powód, jako klient, miał prawo złożyć zamówienie odpowiadające jego potrzebom, zaś rolą pozwanych, jako profesjonalistów, było upewnienie się, czy powód zdaje sobie sprawę z mogących powstać trudności. W świetle zasad doświadczenia życiowego nie może bowiem budzić wątpliwości, że jeśli klient zamawia system rolet, to czyni to z myślą, iż nie wpłynie on negatywnie na funkcjonalność okna, chyba, że wyraźnie daje wyraz temu, że zdaje sobie sprawę z takich niedogodności i godzi się na to. Odmienne doświadczenia pozwanych w tym zakresie nie mogą w omawianym przypadku stanowić wyznacznika. W ocenie Sądu uchybiając obowiązkowi informacyjnemu pozwani uchybili powinności zachowania należytej staranności, jakiej wymaga się od profesjonalistów, zwłaszcza w obrocie z udziałem konsumentów, do których powód niewątpliwie się zalicza. Powtórzenia wymaga, że samo stwierdzenie powoda, iż zna on przedmiotowy system rolet i chce jego montażu, było niewystarczające do przyjęcia przez E. C. , że zbędna stała się rozmowa na temat technicznych aspektów tego montażu i jego skutków dla funkcjonalności okien. Pozwani zobowiązali się wykonać dzieło zgodnie z zamówieniem, niewątpliwie zaś intencją powoda przy jego składaniu nie było tylko to, żeby roleta została prawidłowo zamontowana, ale także to, żeby po montażu zachowana została pełna funkcjonalność okna. J. W. i T. W. zgodnie przyznali, że gdyby mieli wiedzę, iż okna nie będą się otwierać w zakresie 90 stopni, nigdy by się na ten system nie zdecydowali. Reasumując Sąd uznał, że oddane przez pozwanych dzieło posiadało wady użytkowe, które uniemożliwiały otwarcie okien i drzwi balkonowych w pełnym zakresie. Implikacją powyższego musi być przyjęcie, iż po stronie powoda ukonstytuowało się uprawnienie do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Godzi się przypomnieć, że w myśl art. 638 § 1 k.c. , do odpowiedzialności za wady dzieła stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie jest wyłączona, jeżeli wada dzieła powstała z przyczyny tkwiącej w materiale dostarczonym przez zamawiającego. Zgodnie zaś z treścią art. 556 1 § 1 k.c. , wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. W szczególności rzecz sprzedana jest niezgodna z umową, jeżeli: 1. nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia; 2. nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór; 3. nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia; 4. została kupującemu wydana w stanie niezupełnym. Rzecz sprzedana ma wadę fizyczną także w razie nieprawidłowego jej zamontowania i uruchomienia, jeżeli czynności te zostały wykonane przez sprzedawcę lub osobę trzecią, za którą sprzedawca ponosi odpowiedzialność, albo przez kupującego, który postąpił według instrukcji otrzymanej od sprzedawcy ( art. 556 1 § 3 k.c. ). Do rękojmi przy dziele zastosowanie znajdą także przepisy o rękojmi przy sprzedaży, które dotyczą terminów zawitych do wykonania uprawnień z tytułu rękojmi ( art. 568 i 576 k.c. ). Jeżeli chodzi o uprawnienia przysługujące zamawiającemu z tytułu rękojmi za wady dzieła, to wskutek odpowiedniego stosowania uprawnień przy rękojmi przy sprzedaży zamawiający może złożyć oświadczenie o obniżeniu wynagrodzenia za dzieło albo odstąpieniu od umowy, chyba że przyjmujący zamówienie niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla zamawiającego usunie wadę. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli wada dzieła była już raz usuwana przez przyjmującego zamówienie albo przyjmujący zamówienie nie uczynił zadość obowiązkowi usunięcia wady. Kupujący nie może odstąpić od umowy o dzieło, jeżeli wada jest nieistotna ( art. 560 § 4 w zw. z art. 638 k.c. ). Przenosząc powyższe na grunt omawianej sprawy wskazać należy, że pertraktacje stron odnośnie polubownego rozwiązania zaistniałego problemu nie doprowadziły do pozytywnego skutku. Jednocześnie powód pismem z dnia 22 sierpnia 2017 roku wezwał pozwanych do zwrotu ceny za montaż rolet, które to pismo, z uwagi na skonkretyzowane w jego treści żądanie, należy postrzegać w kategoriach oświadczenia o odstąpieniu od umowy o dzieło w części dotyczącej systemu rolet dzień-noc. O czym była już mowa, nie budzi także wątpliwości, że stwierdzone przez powoda wady miały istotny charakter. Nie sposób bowiem inaczej ocenić wady, która uniemożliwia pełne otwarcie okien i drzwi balkonowych, a jednocześnie przy próbie szerszego otwarcia okna powoduje uderzanie kasety z roletą o ścianę we wnęce okiennej, co może doprowadzić do jej uszkodzenia, do czego nie jest wymagana wiedza specjalna. W konsekwencji powód był uprawniony do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy, które to oświadczenie odniosło skutek prawny. Mając powyższe na uwadze Sąd zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 2.350 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 2 listopada 2017 roku do dnia zapłaty. Podkreślić należy, że strona powodowa miała prawo, oprócz żądania należności głównej, żądać za czas opóźnienia odsetek w umówionej wysokości, jako że przepis art. 481 k.c. obciąża dłużnika obowiązkiem zapłaty odsetek bez względu na przyczyny uchybienia terminu płatności sumy głównej. Sam fakt opóźnienia przesądza, że wierzycielowi należą się odsetki. Dłużnik jest zobowiązany uiścić je, choćby nie dopuścił się zwłoki w rozumieniu art. 476 k.c. , a zatem nawet w przypadku gdy opóźnienie jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności i choćby wierzyciel nie doznał szkody. Odpowiedzialność dłużnika za ustawowe odsetki w terminie płatności ma zatem charakter obiektywny. Do jej powstania jedynym warunkiem niezbędnym jest powstanie opóźnienia w terminie płatności. Zgodnie z treścią § 2 art. 481 k.c. jeżeli strony nie umówiły się co do wysokości odsetek z tytułu opóźnienia lub też wysokość ta nie wynika ze szczególnego przepisu, to wówczas wierzycielowi należą się odsetki ustawowe za opóźnienie. O kosztach procesu orzeczono na podstawie przepisu art. 98 § 1 k.p.c. , który stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw. Powód wygrał proces w całości, a zatem należy mu się od pozwanych zwrot kosztów procesu w pełnej wysokości, na które złożyły się: opłata od pozwu 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w stawce minimalnej – 900 zł (§ 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie, Dz.U. 2015, poz. 1800 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 1.017 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.