VIII C 1619/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę z weksla in blanco, który zabezpieczał umowę pożyczki zawartą między stronami. Powód pierwotnie uzyskał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. Pozwana zaskarżyła nakaz zarzutami, kwestionując roszczenie co do zasady i wysokości, podnosząc m.in. zarzut spłaty pożyczki oraz nieprawidłowego wypełnienia weksla. Sąd Rejonowy, rozpoznając sprawę, ustalił, że strony zawarły umowę pożyczki, a pozwana wystawiła weksel in blanco wraz z deklaracją wekslową. Sąd uznał, że powództwo jest zasadne w części dotyczącej kwoty 874,97 zł wraz z odsetkami, jednak oddalił je w zakresie prowizji w wysokości 240,87 zł. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia była ocena prowizji naliczonej przez powoda. Sąd uznał, że prowizja w wysokości 55% pożyczki była rażąco wygórowana, sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco naruszała interesy konsumenta, stanowiąc próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. W związku z tym, postanowienie o prowizji zostało uznane za nieważne na podstawie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 359 § 2¹ k.c. oraz art. 353¹ k.c. w zw. z art. 58 § 2 i 3 k.c. Sąd podkreślił, że w postępowaniu nakazowym, po wniesieniu zarzutów, ciężar dowodu w zakresie wykazania zasadności zarzutów spoczywa na pozwanym. Pozwana nie wykazała jednak spłaty całości zobowiązania ani innych zarzutów dotyczących stosunku podstawowego, poza zarzutem dotyczącym prowizji. W konsekwencji, sąd uchylił nakaz zapłaty i zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 874,97 zł wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu nastąpiło na zasadzie wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących klauzul abuzywnych w umowach pożyczek konsumenckich, ocena prowizji jako elementu próbującego obejść przepisy o odsetkach maksymalnych, a także ciężar dowodu w postępowaniu nakazowym po wniesieniu zarzutów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy pożyczki konsumenckiej zabezpieczonej wekslem, z konkretną wysokością prowizji. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do umów o innym charakterze lub z innymi zabezpieczeniami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prowizja naliczona przez pożyczkodawcę w umowie pożyczki konsumenckiej, zabezpieczonej wekslem in blanco, może być uznana za rażąco wygórowaną i sprzeczną z dobrymi obyczajami, stanowiąc próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prowizja w wysokości 55% pożyczki została uznana za rażąco wygórowaną, sprzeczną z dobrymi obyczajami i naruszającą interesy konsumenta, co czyni ją nieważną jako próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych.
Uzasadnienie
Sąd ocenił prowizję jako nadmierne wynagrodzenie za udzielenie pożyczki, które pełniło funkcję dodatkowych odsetek, a jego wysokość nie miała uzasadnienia w rzeczywistych kosztach. Zastosowanie takiej prowizji w obrocie konsumenckim narusza interesy konsumenta i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz przepisami o odsetkach maksymalnych.
Jaki jest ciężar dowodu w postępowaniu nakazowym po wniesieniu zarzutów od nakazu zapłaty, zwłaszcza w przypadku roszczeń opartych na wekslu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Po wniesieniu zarzutów od nakazu zapłaty, ciężar dowodu w zakresie wykazania zasadności zarzutów spoczywa na pozwanym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że w postępowaniu nakazowym, po wniesieniu zarzutów, to pozwany jest zobowiązany do przedstawienia dowodów na poparcie swoich twierdzeń i zarzutów, w tym dotyczących stosunku podstawowego, z którego wynika zobowiązanie wekslowe.
Czy wypełnienie weksla in blanco niezgodnie z porozumieniem wekslowym może być skuteczne wobec bezpośredniego kontrahenta?
Odpowiedź sądu
Tak, wypełnienie weksla in blanco niezgodnie z porozumieniem może być nieskuteczne wobec bezpośredniego kontrahenta, chyba że posiadacz nabył weksel w złej wierze lub dopuścił się rażącego niedbalstwa.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 10 Prawa wekslowego, wskazując, że wystawca weksla in blanco może podnieść zarzut nieprawidłowego uzupełnienia weksla wobec bezpośredniego kontrahenta, jeśli wypełnienie było sprzeczne z zawartym porozumieniem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | powód |
| A. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy pożyczki.
k.c. art. 359 § § 2¹
Kodeks cywilny
Ograniczenie wysokości odsetek maksymalnych.
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych) w umowach z konsumentami.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Granice swobody umów.
Prawo wekslowe art. 101
Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. – Prawo wekslowe
Istota weksla własnego – bezwarunkowe przyrzeczenie zapłaty.
Prawo wekslowe art. 10
Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. – Prawo wekslowe
Skutki uzupełnienia weksla niezupełnego niezgodnie z porozumieniem.
k.p.c. art. 493 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ciężar dowodu w postępowaniu nakazowym po wniesieniu zarzutów.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu w przypadku częściowego uwzględnienia żądań.
Pomocnicze
k.c. art. 385³
Kodeks cywilny
Przykładowe niedozwolone postanowienia umowne.
u.k.k.
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Regulacje dotyczące kredytu konsumenckiego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowizja naliczona przez powoda była rażąco wygórowana, sprzeczna z dobrymi obyczajami i naruszała interesy konsumenta, stanowiąc próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. • Ciężar dowodu w postępowaniu nakazowym po wniesieniu zarzutów spoczywa na pozwanym.
Odrzucone argumenty
Pozwana spłaciła całość zobowiązania. • Weksel został wypełniony niezgodnie z porozumieniem wekslowym (poza kwestią prowizji).
Godne uwagi sformułowania
prowizja w wysokości 55% pożyczki jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta • stosowany przez powoda zabieg prowadzi do naruszenia interesów konsumenta • zastrzeżenie takich opłat, zmierzające do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych jest niedopuszczalne • w postępowaniu nakazowym, w jego fazie zapoczątkowanej wniesieniem zarzutów od nakazu zapłaty, dochodzi do przerzucenia ciężaru dowodu na stronę pozwaną
Skład orzekający
Tomasz Kalsztein
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących klauzul abuzywnych w umowach pożyczek konsumenckich, ocena prowizji jako elementu próbującego obejść przepisy o odsetkach maksymalnych, a także ciężar dowodu w postępowaniu nakazowym po wniesieniu zarzutów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umowy pożyczki konsumenckiej zabezpieczonej wekslem, z konkretną wysokością prowizji. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do umów o innym charakterze lub z innymi zabezpieczeniami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy oceniają nadmierne opłaty w umowach pożyczek konsumenckich i jak stosują przepisy o klauzulach abuzywnych, co jest ważnym tematem dla konsumentów i prawników.
“Czy wysoka prowizja w pożyczce to legalny sposób na zarobek? Sąd mówi: nie zawsze!”
Dane finansowe
WPS: 1115,84 PLN
kwota główna: 874,97 PLN
zwrot kosztów procesu: 184,12 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.