XI GC 141/21

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w WarszawieWarszawa
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
karta kredytowaprzedawnieniewymagalnośćwypowiedzenie umowyelektroniczne instrumenty płatniczeprawo bankoweroszczeniabankowość

Sąd oddalił powództwo banku o zapłatę zadłużenia z karty kredytowej z powodu niewykazania wymagalności roszczenia i nieskutecznego wypowiedzenia umowy.

Bank wniósł o zapłatę 16 498,90 zł z umowy karty kredytowej. Pozwana wniosła sprzeciw, podnosząc zarzut przedawnienia. Sąd ustalił, że umowa została zawarta w 2013 r. i podlegała przepisom o elektronicznych instrumentach płatniczych, przewidującym 2-letni termin przedawnienia. Sąd uznał, że bank nie wykazał skutecznego wypowiedzenia umowy ani momentu wymagalności roszczenia, co uniemożliwiło ocenę zarzutu przedawnienia. W konsekwencji powództwo zostało oddalone.

Powód, Bank S.A., pozwał M. M. o zapłatę 16 498,90 zł z tytułu umowy karty kredytowej. Nakazem zapłaty sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu, jednak pozwana wniosła sprzeciw, domagając się oddalenia powództwa. Sąd ustalił, że umowa karty kredytowej została zawarta w 2013 r. i podlegała przepisom ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych, które przewidywały 2-letni termin przedawnienia roszczeń. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się ustalenie momentu wymagalności roszczenia i skuteczności wypowiedzenia umowy przez bank. Sąd stwierdził, że bank nie przedłożył dowodów na skuteczne wypowiedzenie umowy kredytowej po wcześniejszym wezwaniu do zapłaty, a pismo z 20 grudnia 2017 r. nie spełniało wymogów wypowiedzenia. Wobec braku wykazania wymagalności roszczenia, sąd nie był w stanie ocenić zarzutu przedawnienia podniesionego przez pozwaną. W rezultacie, sąd oddalił powództwo w całości, uznając, że bank nie udowodnił zasadności swojego żądania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie wykazał skutecznego wypowiedzenia umowy, a pismo z dnia 20 grudnia 2017 r. nie spełniało wymogów wypowiedzenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bank nie przedstawił dowodów na skuteczne wypowiedzenie umowy kredytu po wcześniejszym wezwaniu do zapłaty. Pismo z 20 grudnia 2017 r. wzywające do spłaty w terminie 30 dni nie stanowiło wypowiedzenia umowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

M. M.

Strony

NazwaTypRola
Bank spółka akcyjna w W.spółkapowód
M. M.osoba_fizycznapozwana
Prokura (...) z siedzibą we W.spółkanabywca wierzytelności

Przepisy (6)

Główne

u.e.i.p. art. 6

Ustawa o elektronicznych instrumentach płatniczych

Określa 2-letni termin przedawnienia roszczeń z tytułu umowy o elektroniczny instrument płatniczy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 192 § pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Potwierdza legitymację czynną powoda po zbyciu wierzytelności.

Ustawa o zmianie ustawy o usługach płatniczych oraz niektórych innych ustaw art. 26

Przepisy przejściowe dotyczące stosowania terminów przedawnienia do roszczeń powstałych przed wejściem w życie ustawy uchylającej.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Ogólny termin przedawnienia roszczeń.

Pr. bank. art. 75 § ust. 1-3

Prawo bankowe

Możliwość obniżenia kwoty kredytu lub wypowiedzenia umowy w przypadku niedotrzymania warunków.

Pr. bank. art. 75c

Prawo bankowe

Obowiązek banku wezwania kredytobiorcy do spłaty i umożliwienia restrukturyzacji zadłużenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykazanie przez bank skutecznego wypowiedzenia umowy karty kredytowej. Brak dowodów na ustalenie momentu wymagalności roszczenia. Zastosowanie 2-letniego terminu przedawnienia na podstawie ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych.

Odrzucone argumenty

Roszczenie banku wynika z umowy karty kredytowej i jest wymagalne. Bank posiadał legitymację czynną mimo zbycia wierzytelności.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie jest w stanie ustalić, co było rzeczywistą przyczyną postawienia roszczenia w stan wymagalności, ani kiedy ta wymagalność rzeczywiście nastąpiła. Wobec powyższego, skoro pozwana nie wywiązała się ze spłaty, to zgodnie z postanowieniami umowy i treścią przywołanych przepisów, umowa powinna zostać pozwanej wypowiedziana, po uprzednim wezwaniu do zapłaty, a całe zadłużenie postawione w stan natychmiastowej wymagalności. Wobec powyższego, skoro pozwana nie wywiązała się ze spłaty, to zgodnie z postanowieniami umowy i treścią przywołanych przepisów, umowa powinna zostać pozwanej wypowiedziana, po uprzednim wezwaniu do zapłaty, a całe zadłużenie postawione w stan natychmiastowej wymagalności.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu wymagalności i skuteczności wypowiedzenia umowy karty kredytowej, zastosowanie przepisów o elektronicznych instrumentach płatniczych oraz terminów przedawnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki umów kart kredytowych zawartych przed wejściem w życie nowych przepisów o usługach płatniczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dla banków precyzyjne dokumentowanie wypowiedzenia umów i ustalanie wymagalności roszczeń, co ma bezpośrednie przełożenie na możliwość dochodzenia należności od klientów.

Bank przegrywa sprawę o kartę kredytową. Kluczowy błąd w dokumentacji.

Dane finansowe

WPS: 16 498,9 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt XI GC 141/21 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 28 stycznia 2021 r. (...) Bank spółka akcyjna w W. wniósł przeciwko M. M. o zapłatę kwoty 16 498,90 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości dwukrotności stopy odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi od dnia 20 maja 2020 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Powód dochodzi należności wynikających z umowy karty kredytowej. Nakazem zapłaty z dnia 24 lutego 2021 r. tut. Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. Pozwana wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty, zaskarżając nakaz w całości, wnosząc o oddalenie powództwa. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Dnia 30 kwietnia 2013 r. M. M. zawarła z poprzednikiem powodowego banku (...) spółką akcyjną w W. Umowę Karty Kredytowej nr (...) \ (...) . Na zasadach określonych w umowie bank zobowiązał się do otworzenia i prowadzenia na rzecz pozwanej rachunku karty o nr (...) \ (...) , a także do rozliczania z wykorzystaniem rachunku transakcji dokonanych z użyciem karty oraz do wydania karty, a na wniosek pozwanej także kart dodatkowych. Nadto bank zobowiązał się do udzielenia pozwanej limitu kredytowego w wysokości 15000 zł (§ 2 umowy). Umowa z zastrzeżeniem §11 ust. 3 została zawarta na czas określony, do upływu ostatniego dnia miesiąca oznaczonego w awersie pierwszej karty do rachunku (data ważności karty). Zadłużenie klienta zaciągnięte w ramach udzielonego limitu stawało się wymagalne w ostatnim dniu obowiązywania umowy. Umowa podlegała automatycznemu przedłużeniu o okres 24 miesięcy, chyba że bank, najpóźniej na 30 dni przez upływem daty ważności karty prześle informację o braku możliwości przedłużenia umowy i konieczności spłaty zadłużenia z tytułu posługiwania się kartą. Automatyczne przedłużenie umowy nie wymagało podpisana aneksu (§ 3 umowy). Dowód: - umowa z dnia 30 kwietnia 2013 r. k. 20-22; - tabela oprocentowania k. 61-65; - tabela opłat i prowizji k. 66-68; Pismem z dnia 14 kwietnia 2015 r. (...) Bank (...) spółka akcyjna w W. poinformował pozwaną o nieprzedłużeniu umowy karty kredytowej, wobec czego po wygaśnięciu umowy całość udzielonego kredytu stanie się wymagalna. Na skutek negocjacji z pozwaną umowa uległa dalszemu przedłużeniu do 30 kwietnia 2017 r. Ostatnia wpłata przez pozwaną na rzecz banku miała miejsce 22 września 2017 r. Niezaprzeczone, a nadto dowód: - pismo z dnia 14 kwietnia 2015 r. k. 40; - wyciąg z rachunku k. 50-55; - historia spłat k. 56; Pismem z dnia 31 października 2017 r. powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 769,78 zł w terminie 14 dni tytułem spłaty zadłużenia w kwocie 645,12 zł (kapitał) , odsetek umownych 101,59 zł i karnych w kwocie 3,07 zł wraz z opłatą za wezwanie 20 zł, informując o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację. Dowód: - pismo z dnia 31 października 2017 r. k. 57-58; Pismem z dnia 20 grudnia 2017 r. powód wezwał pozwaną do zapłaty całej należności wynikającej z umowy w łącznej kwocie 13 461,46 zł w terminie 30 dni. Dowód: - pismo z dnia 20 grudnia 2017 r. k. 23; - dowód doręczenia k. 24; - wyliczenie odsetek k. 59-60; - raport dekretów k. 65; Dnia 5 listopada 2021 r. powód zbył przysługującą mu w stosunku do pozwanej wierzytelność na rzecz Prokura (...) z siedzibą we W. . Dowód: - zawiadomienie o przelewie k. 98; Stan faktyczny w sprawie sąd ustalił na podstawie przywołanych dokumentów, których autentyczności nie kwestionowano, strony częściowo wyciągały jedynie odmienne wnioski. Sąd zważył, co następuje: Powództwo podlegało oddaleniu w całości. Powód mimo zbycia w toku procesu na rzecz funduszu sekurytyzacyjnego wierzytelności był legitymowany czynnie w niniejszej sprawie. Kwestionowana przez pozwaną legitymacja czynna wynika z treści art. 192 pkt 3 k.p.c. (por. też wyrok SR dla Łodzi Widzewa w łodzi z dnia 25.10.2019 r. , sygn.. II C 94/18). Powód wywodził swoje roszczenie z umowy o przyznanie limitu kredytowego i wydanie karty kredytowej, a więc elektronicznego instrumentu płatniczego. Technicznie były to zatem dwie umowy, niemniej jednak integralnie połączone. Głównym celem zawarcia tych umów było bowiem spłata zadłużenia dotychczasowej karty kredytowej oraz umożliwienie pozwanej korzystania z karty kredytowej. Jak wynika bowiem z postanowień ogólnych umowy – karta kredytowa wydawana na podstawie umowy ma umożliwić korzystanie z limitu kredytowego. Limit kredytowy to natomiast określona przez bank dopuszczalna kwota, na jaką posiadacz rachunku kredytowego może się zadłużyć. W niniejszej sprawie limit ten wynosił 15 000 zł. Powyższa umowa o przyznanie limitu kredytowego i wydanie karty kredytowej została zawarta w dniu 30 kwietnia 2013 roku. Dlatego też w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz. U. 2002 Nr 169 poz. 1385), w tym też przepis art. 6 , w świetle którego roszczenia z tytułu umowy o elektroniczny instrument płatniczy przedawniają się z upływem 2 lat. Ustawa ta wprawdzie już nie obowiązuje, ale przepisy przejściowe ustawy z dnia 12 lipca 2013 r. o zmianie ustawy o usługach płatniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 6 września 2013 r.) w art. 26 przewidują, że do przedawnienia roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy uchylającej i nieprzedawnionych, stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa uchylająca weszła w życie 7 października 2013 roku, zatem odnośnie od roszczeń powstałych przed tą datą stosuje się termin dwuletni, a po wejściu w życie ustawy uchylającej – termin 3 letni, na zasadach ogólnych ( art. 118 k.c. ). Z postanowień umowy wynika, że spłata zadłużenia miała następować w terminach i wysokości określonych w regulaminie (§ 4 ust. 1), przy czym powód regulaminu tego nie złożył w sprawie. Bank zastrzegł postawienie całego zadłużenia w stan wymagalności po upływie ostatniego dnia obowiązywania umowy. Zgodnie natomiast z przyjętą linią orzecznictwa, którą Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela, jeżeli posiadacz karty kredytowej wydanej przez wystawcę na podstawie umowy zawartej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 września 2002 roku o elektronicznych środkach płatniczych zaprzestał wpłacania minimalnej kwoty zadłużenia podawanej każdorazowo w doręczanych mu wyciągach bankowych, bieg dwuletniego terminu przedawnienia roszczenia o zapłatę tych kwot rozpoczyna się z upływem dnia wskazanego w wyciągu jako termin zapłaty kwoty minimalnej, nie zaś dopiero po wyczerpaniu limitu kredytu, ustalonego w umowie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2008 roku, I CSK 243/08). Natomiast w doktrynie wymagalność roszczenia utożsamiana jest z chwilą, z której upływem wierzyciel może domagać się od dłużnika spełnienia świadczenia. Według niektórych autorów, przez wymagalność roszczenia powinno się rozumieć ostatni dzień, w którym dłużnik może spełnić świadczenie w sposób zgodny z treścią zobowiązania. Powód nie przedłożył żadnych dowodów, z których wynika termin spłaty zadłużenia powstałego wskutek zaprzestania wpłacania przez pozwaną, a w reakcji na zarzut przedawnienia zgłoszony przez pozwaną przedstawia różne daty wymagalności roszczenia. Zwraca uwagę, że umowa z dnia 30 kwietnia 2013 roku została zawarta na czas określony 24 miesięcy; jedynie z niezaprzeczonego przez pozwaną twierdzenia powoda wynika, że przedłużenie umowy na kolejny okres nastąpiło wskutek dalszych negocjacji stron do 30 kwietnia 2017 r. Sąd na podstawie zaoferowanych dowodów nie jest w stanie ustalić, co było rzeczywistą przyczyną postawienia roszczenia w stan wymagalności, ani kiedy ta wymagalność rzeczywiście nastąpiła. Jak również nie jest w stanie zdekodować, na jakiej podstawie powód ustalił datę wymagalności roszczenia, jako że w pozwie wymagalność roszczenia określił na 7 listopada 2017 r., a w dalszych pismach na: 30 kwietnia 2017 r. , 10 lutego 2018 r. , a nawet 30 kwietnia 2019 r. Zgodnie zaś z art. 75 Prawa Bankowego w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu albo w przypadku utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej bank może obniżyć kwotę przyznanego kredytu albo wypowiedzieć umowę kredytu, o ile ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne nie stanowi inaczej. Termin wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1, o ile strony nie określą w umowie dłuższego terminu, wynosi 30 dni, a w razie zagrożenia upadłością kredytobiorcy - 7 dni (ust.2). Wypowiedzenie umowy kredytu z powodu utraty przez kredytobiorcę zdolności kredytowej lub zagrożenia jego upadłością nie może nastąpić, jeżeli bank zgodził się na realizację przez kredytobiorcę programu naprawczego (ust.3). Nadto jak wynika z art. 75c Prawa Bankowego , jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu, o którym mowa w ust. 1, bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Bank powinien, na wniosek kredytobiorcy, umożliwić restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu, jeżeli jest uzasadniona dokonaną przez bank oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. Restrukturyzacja, o której mowa w ust. 1, dokonywana jest na warunkach uzgodnionych przez bank i kredytobiorcę. Bank, w przypadku odrzucenia wniosku kredytobiorcy o restrukturyzację zadłużenia, przekazuje kredytobiorcy, bez zbędnej zwłoki, szczegółowe wyjaśnienia, w formie pisemnej, dotyczące przyczyny odrzucenia wniosku o restrukturyzację. W rozpoznawanej sprawie powód nie wykazał, że wypowiedział pozwanej umowę kredytu, na skutek skierowanych uprzednio wezwań do zapłaty i niespełnienia roszczenia przez pozwaną. Z pewnością nie jest wypowiedzeniem umowy pismo powoda z 20 grudnia 2017 r. wzywające pozwaną do spłaty całości zadłużenia w terminie 30 dni, tak jak to podnosi powód. Z treści tego pisma nic takiego bowiem nie wynika. Wobec czego w ocenie Sądu nie sposób przyjąć, aby do wypowiedzenia umowy doszło, a tym samym aby roszczenie powoda stało się wymagalne (i od kiedy). Wobec powyższego, skoro pozwana nie wywiązała się ze spłaty, to zgodnie z postanowieniami umowy i treścią przywołanych przepisów, umowa powinna zostać pozwanej wypowiedziana, po uprzednim wezwaniu do zapłaty, a całe zadłużenie postawione w stan natychmiastowej wymagalności. W przedmiotowej sprawie powód złożył pozew w (...) 20 maja 2020 r., a do tut. sądu w dniu 28 stycznia 2021 roku. Sąd nie jest w stanie ustalić, na podstawie twierdzeń pozwu i zaoferowanych dowodów, czy i kiedy wierzytelność powoda stała się wymagalna, a w rezultacie czy i kiedy doszło do przerwania biegu przedawnienia. Dla porządku wskazać należy, iż podstawą oddalenia powództwa był brak postawienia roszczenia w stan wymagalności, wobec niewykazania dokumentem, aby powód skutecznie wypowiedział umowę, stąd w ocenie Sądu nie można wykluczyć, że zarzut pozwanej dotyczący przedawnienia roszczenia okazałby się również skuteczny. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji, oddalając powództwo w tym żądanie zwrotu kosztów procesu w całości. Sygn. akt XI GC 141/21 ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) 4. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI