VIII C 122/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie E. D. i Z. D. (1) wnieśli pozew o zapłatę 335,61 zł od pozwanych P. S., A. S. i D. H., wskazując na bezzasadność postępowania egzekucyjnego i wynikające z niego koszty jako podstawę roszczenia o naprawienie szkody lub zwrot bezpodstawnego wzbogacenia. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc brak legitymacji procesowej powódki E. D. oraz zasadność prowadzonej egzekucji opartej na prawomocnym postanowieniu o kosztach procesu. Pozwany D. H. wniósł o oddalenie powództwa wobec siebie, wskazując na brak legitymacji biernej, gdyż działał jako pełnomocnik pozwanych P. S. i A. S. Powodowie ostatecznie ograniczyli powództwo do kwoty 325,88 zł i cofnęli pozew w pozostałej części ze zrzeczeniem się roszczenia. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie w części cofniętego pozwu na podstawie art. 335 k.p.c. W pozostałej części sąd oddalił powództwo. Uznano, że powódka E. D. nie wykazała swojej legitymacji procesowej czynnej, gdyż nie była stroną postępowań, które miałyby naruszyć jej prawa. Odnosząc się do żądania powoda Z. D. (1), sąd stwierdził, że pozwani dysponowali skutecznym tytułem wykonawczym w postaci postanowienia o kosztach procesu, któremu nadano klauzulę wykonalności. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego było zatem zasadne, a działania pozwanych nie nosiły znamion bezprawności ani nie stanowiły bezpodstawnego wzbogacenia. Sąd oddalił również powództwo wobec D. H., wskazując, że nie był on beneficjentem świadczenia i działał jako pełnomocnik. Sąd, stosując art. 102 k.p.c., nie obciążył powodów kosztami procesu, uznając, że postawa pozwanych, którzy kontynuowali postępowanie egzekucyjne pomimo możliwości jego zakończenia, uzasadnia zastosowanie tego przepisu ze względu na szczególne okoliczności sprawy i długotrwały konflikt między stronami. Oddalono również wniosek pełnomocnika powoda o zwrot kosztów związanych ze stawiennictwem w sądzie, gdyż powodowie jako strona przegrywająca nie są uprawnieni do zwrotu kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 102 k.p.c. w kontekście postawy strony wygrywającej i długotrwałego konfliktu między stronami; zasady oceny legitymacji procesowej; warunki formalne nadania klauzuli wykonalności.
Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i proceduralnych, w tym postawy pozwanych w kontekście kosztów postępowania.
Zagadnienia prawne (4)
Czy powódka E. D. posiada legitymację procesową czynną w sprawie o zapłatę kosztów postępowania egzekucyjnego, skoro nie była stroną postępowań, które doprowadziły do powstania tych kosztów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka E. D. nie wykazała swojej legitymacji procesowej czynnej, ponieważ nie była stroną postępowania przed Sądem Rejonowym Lublin-Zachód w Lublinie ani postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Legitymacja procesowa stanowi przesłankę materialnoprawną, a jej brak prowadzi do oddalenia powództwa. Powódka nie wykazała, że jej prawa zostały naruszone w sposób wymagający ochrony procesowej.
Czy wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie postanowienia o kosztach procesu, któremu nadano klauzulę wykonalności, było zasadne, jeśli pozwani złożyli wniosek o nadanie klauzuli przed zaspokojeniem roszczenia, ale przed uprawomocnieniem się postanowienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wszczęcie postępowania egzekucyjnego było zasadne, ponieważ pozwani dysponowali skutecznym tytułem wykonawczym, a sąd w postępowaniu klauzulowym bada jedynie warunki formalne tytułu.
Uzasadnienie
Pozwani dysponowali tytułem wykonawczym w postaci postanowienia o kosztach, któremu nadano klauzulę wykonalności. Postanowienie to nie zostało pozbawione wykonalności i było skuteczne. Kognicja sądu w postępowaniu klauzulowym jest ograniczona do badania warunków formalnych.
Czy działania pozwanych polegające na wszczęciu postępowania egzekucyjnego o zwrot kosztów procesu, mimo możliwości potrącenia należności z kwoty zasądzonej na ich rzecz ugodą, nosiły znamiona bezprawności lub stanowiły bezpodstawne wzbogacenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, działania pozwanych nie nosiły znamion bezprawności ani nie stanowiły bezpodstawnego wzbogacenia, ponieważ opierały się na skutecznym tytule wykonawczym.
Uzasadnienie
Pozwani działali w oparciu o skuteczny tytuł wykonawczy. Powód nie wykazał winy pozwanych ani bezprawności ich działania w rozumieniu art. 415 k.c. czy art. 405 k.c.
Czy w okolicznościach sprawy zachodzą podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c. i nieobciążania powodów kosztami procesu pomimo przegrania sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zachodzą podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c. i nieobciążania powodów kosztami procesu.
Uzasadnienie
Postawa pozwanych, którzy kontynuowali postępowanie klauzulowe i egzekucyjne pomimo możliwości zakończenia sprawy, generując koszty, uzasadnia odstąpienie od obciążania powodów kosztami. Działania te, choć zgodne z prawem, nie znajdują racjonalnego uzasadnienia i wynikają z długotrwałego konfliktu, a obciążenie powodów kosztami mogłoby go pogłębić.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. D. | osoba_fizyczna | powód |
| Z. D. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| D. H. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| P. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 335
Kodeks postępowania cywilnego
Przyjęcie cofnięcia pozwu za dopuszczalne i umorzenie postępowania.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności za bezpodstawne wzbogacenie.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Pomocnicze
k.p.c. art. 203 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku.
k.p.c. art. 203 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 776
Kodeks postępowania cywilnego
Warunki formalne tytułu egzekucyjnego.
k.p.c. art. 777 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Tytuły wykonawcze.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zwrotu kosztów procesu przez stronę przegrywającą.
k.p.c. art. 98 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwani dysponowali skutecznym tytułem wykonawczym w postaci postanowienia o kosztach procesu. • Wszczęcie postępowania egzekucyjnego było zasadne, ponieważ pozwani działali w oparciu o tytuł wykonawczy. • Powódka E. D. nie wykazała legitymacji procesowej czynnej. • Działania pozwanych nie nosiły znamion bezprawności ani nie stanowiły bezpodstawnego wzbogacenia.
Odrzucone argumenty
Postępowanie egzekucyjne było bezzasadne i stanowiło wzbogacenie pozwanych. • Pozwani działali bezprawnie, wszczynając egzekucję pomimo możliwości potrącenia należności.
Godne uwagi sformułowania
Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu [...] tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa. • Legitymacja procesowa stanowi przesłankę materialnoprawną a jej brak prowadzi do oddalenia powództwa. • kognicja Sądu w postępowaniu klauzulowym ogranicza się jedynie do badania czy dokument, któremu ma być nadana klauzula wykonalności odpowiada warunkom formalnym tytułu egzekucyjnego. • Przesłankami roszczenia odszkodowawczego na gruncie art. 415 k.c. jest: wystąpienie szkody, spowodowanie jej przez zdarzenie, z którym ustawodawca łączy obowiązek odszkodowawczy, związek przyczynowy pomiędzy tym zdarzeniem a szkodą w dochodzonej postaci oraz wina sprawcy. • Okolicznością wyłączającą bezprawność czynu [...] jest m.in. działanie w granicach ustawowo przyznanych uprawnień, np. wykonywanie własnych praw podmiotowych. • Postawa pozwanych, którzy kontynuowali postępowanie klauzulowe pomimo możliwości cofnięcia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności wobec spełnienia świadczenia a następnie wszczęli postępowanie egzekucyjne powodując tym samym generowanie kosztów, doprowadza do przekonania, iż zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający odstąpienie od obciążenia powodów przegranym procesem.
Skład orzekający
Maja Sawicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 k.p.c. w kontekście postawy strony wygrywającej i długotrwałego konfliktu między stronami; zasady oceny legitymacji procesowej; warunki formalne nadania klauzuli wykonalności."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i proceduralnych, w tym postawy pozwanych w kontekście kosztów postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy strona wygrywająca działa w sposób, który można uznać za eskalujący konflikt, mimo że formalnie działa zgodnie z prawem. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów o kosztach procesu w kontekście relacji między stronami.
“Czy wygrana sprawa zawsze oznacza obciążenie przeciwnika kosztami? Sąd Rejonowy odpowiada: niekoniecznie!”
Dane finansowe
WPS: 335,61 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.