VIII C 1119/19

Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w ŁodziŁódź2020-09-29
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniarejonowy
najem lokaluwstąpienie w stosunek najmukonkubinatwspólne pożycieopiekaprawo lokatorskieart. 691 k.c.

Sąd Rejonowy ustalił, że konkubina zmarłego najemcy wstąpiła w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, uznając ich wspólne pożycie i stałe zamieszkiwanie.

Powódka domagała się ustalenia wstąpienia w stosunek najmu lokalu po śmierci swojego konkubenta, z którym mieszkała od lat i prowadziła wspólne gospodarstwo domowe. Pozwana gmina wnosiła o oddalenie powództwa, kwestionując wspólne zamieszkiwanie i pożycie. Sąd, opierając się na zeznaniach świadków i powódki, ustalił, że powódka stale zamieszkiwała z konkubentem do chwili jego śmierci, co uzasadniało jej wstąpienie w stosunek najmu na podstawie art. 691 § 1 k.c.

Powódka B. B. (1) wniosła o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po śmierci swojego wieloletniego partnera życiowego, L. S., z którym zamieszkiwała od około 4 lat przed jego śmiercią i prowadziła wspólne gospodarstwo domowe. Pozwana Gmina M. Ł. wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że powódka nie spełniała przesłanek z art. 691 § 1 k.c. Sąd Rejonowy, po analizie zeznań świadków i przesłuchaniu powódki, ustalił, że powódka i L. S. pozostawali w związku konkubenckim, prowadzili wspólne gospodarstwo domowe, a powódka stale zamieszkiwała z nim w przedmiotowym lokalu do chwili jego śmierci, sprawując nad nim opiekę po udarze. Sąd uznał, że powódka ma interes prawny w ustaleniu wstąpienia w stosunek najmu, gdyż jej centrum życiowe znajdowało się w tym lokalu. W konsekwencji, na podstawie art. 691 § 1 k.c., sąd orzekł, że powódka wstąpiła z mocy prawa w stosunek najmu lokalu po swoim zmarłym konkubencie. Zasądzono również od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, konkubina, która stale zamieszkiwała z najemcą w lokalu do chwili jego śmierci i z którą pozostawał w faktycznym związku, wstępuje z mocy prawa w stosunek najmu.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na zeznaniach świadków i powódki, które potwierdziły wspólne zamieszkiwanie, prowadzenie gospodarstwa domowego i bliski związek konkubencki, co spełnia przesłanki z art. 691 § 1 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

ustalenie wstąpienia w stosunek najmu i zasądzenie kosztów

Strona wygrywająca

B. B. (1)

Strony

NazwaTypRola
B. B. (1)osoba_fizycznapowódka
Gmina M. Ł. - (...) w Ł.instytucjapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 691 § § 1

Kodeks cywilny

Przepis ten enumeratywnie określa krąg osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy, w tym osobę pozostającą faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna dla powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności stron za wynik procesu w zakresie kosztów.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Podstawa do orzekania o nieuiszczonych kosztach sądowych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 2 § pkt 3

Określa stawkę minimalną kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powódka stale zamieszkiwała z L. S. w przedmiotowym lokalu przez co najmniej 4 lata przed jego śmiercią. Powódka i L. S. prowadzili wspólne gospodarstwo domowe i pozostawali w faktycznym związku konkubenckim. Powódka sprawowała stałą opiekę nad L. S. po jego udarze. Centrum życiowe powódki znajdowało się w przedmiotowym lokalu.

Odrzucone argumenty

Powódka nie pozostawała we wspólnym pożyciu z najemcą. Powódka nie zamieszkiwała stale z najemcą w chwili jego śmierci.

Godne uwagi sformułowania

powódka stale się nim opiekowała powódka identyfikuje swoje centrum życiowe z lokalem mieszkalnym powódka wstąpiła z mocy prawa w stosunek najmu

Skład orzekający

Tomasz Kalsztein

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji art. 691 § 1 k.c. w kontekście konkubinatu i stałego zamieszkiwania."

Ograniczenia: Każda sprawa o wstąpienie w stosunek najmu wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego, w szczególności dowodów na stałe zamieszkiwanie i wspólne pożycie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących praw lokatorów po śmierci partnera, co jest istotne dla wielu osób żyjących w związkach nieformalnych.

Czy po śmierci partnera możesz odziedziczyć jego mieszkanie? Sąd rozstrzyga w sprawie konkubiny.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 900 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII C 1119/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2020 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi VIII Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Tomasz Kalsztein Protokolant: sekr. sąd. Dorota Piasek po rozpoznaniu w dniu 10 września 2020 roku w Łodzi na rozprawie z powództwa B. B. (1) przeciwko Gminie M. Ł. - (...) w Ł. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu 1. ustala, że B. B. (1) wstąpiła w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w Ł. przy ul. (...) w miejsce dotychczasowego najemcy L. S. zmarłego w dniu 3 grudnia 2018 roku; 2. zasądza od pozwanego Gminy M. Ł. - (...) w Ł. na rzecz powódki B. B. (2) kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu w postaci wynagrodzenia pełnomocnika pozwanej; 3. nakazuje pobrać od pozwanego Gminy M. Ł. - (...) w Ł. na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. VIII C 1119/19 UZASADNIENIE W dniu 10 czerwca 2019 roku powódka B. B. (1) wytoczyła przeciwko pozwanemu Miastu Ł. - (...) w Ł. powództwo o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w Ł. przy ul. (...) , w miejsce L. S. zmarłego w dniu 3 grudnia 2018 roku. W uzasadnieniu podniosła, że była wieloletnią partnerką życiową L. S. i razem z nim zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu od 2009 roku. Oboje prowadzili wspólne gospodarstwo domowe, powódka opiekowała się nim przez całą dobę, bowiem zmarły po przebytym w 2014 roku udarze potrzebował opieki i pielęgnacji, nadto w ostatnim okresie życia miał problemy z poruszaniem się. Powódka sprawowała osobistą opiekę nad partnerem aż do jego śmierci. (pozew k. 4-5) W odpowiedzi na pozew pozwany, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o jego oddalenie w całości oraz o zasądzenie od powódki zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu podniósł, że powódka nie pozostawała we wspólnym pożyciu z najemcą ani nie zamieszkiwała stale z najemcą w chwili jego śmierci. (odpowiedź na pozew k. 18) W toku dalszego procesu stanowiska stron nie uległy zmianie. Na rozprawie w dniu 18 lutego 2020 roku powódka ustanowiła pełnomocnika w osobie radcy prawnego do reprezentowania jej w niniejszym postępowaniu. W piśmie procesowym z dnia 8 września 2020 roku pełnomocnik powódki wniósł o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki kosztów zastępstwa procesowego. ( pismo procesowe k.87, protokoły rozpraw k.39-44, k. 72-74, k.90-92) Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: L. S. zawarł umowę najmu lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w Ł. przy ul. (...) . (okoliczności bezsporne) Powódka B. B. (1) i L. S. znali się od urodzenia. Powódka początkowo mieszkała w lokalu mieszkalnym nr (...) położonym w Ł. przy ul. (...) , które przejęła po śmierci swojej matki, zaś później zamieniła na inny lokal położony przy ul. (...) . W lokalu nr (...) położonym w Ł. przy ul. (...) . zamieszkiwał L. S. wraz z ówczesną żoną i dwojgiem dzieci. L. S. rozwiódł się. Powódka oraz L. S. początkowo pozostawali w przyjacielskich relacjach, które następnie uległy przekształceniu w związek partnerski. W początkowym okresie powódka jedynie odwiedzała L. S. , pozostając w jego mieszkaniu na kilka dni. Na około 4 lata przed śmiercią L. S. , mieszkanie powódki spaliło się i wtedy podjęli z L. S. decyzję o wspólnym zamieszkaniu w lokalu L. S. na stałe. L. S. i powódka pozostawali w stałym związku i prowadzili wspólne gospodarstwo domowe. Powódkę z L. S. łączyły bliskie kontakty, planowali ślub. W 2014 roku L. S. przeszedł udar i od tego czasu powódka stale się nim opiekowała. L. S. doceniał pomoc i obecność powódki w jego życiu. Powódka przygotowywała posiłki, robiła zakupy, razem z L. S. chodzili do lekarza, powódka stale przebywała w przedmiotowym lokalu. Powódka wraz z L. S. w okresie wspólnego zamieszkiwania wspierali się wzajemnie. Powódce i L. S. pomagali również sąsiedzi. D. G. , odwiedzała ich niemal codziennie, pomagała robić zakupy w okresie kiedy powódka miała złamaną nogę i problemy z poruszaniem się. Podczas pojedynczych wizyt w przedmiotowym lokalu C. I. oraz R. O. widzieli w mieszkaniu powódkę, jej rzeczy osobiste i w ich opinii wszystko wskazywało na to, iż powódka w przedmiotowym lokalu mieszka. Tożsame obserwacje dotyczące wspólnego pożycia powódki i L. S. poczyniła sąsiadka L. J. K. . Sąsiedzi L. S. D. G. , J. K. i R. O. a także znajmy C. I. traktowali L. S. i powódkę jak parę. Widywali oni powódkę oraz L. S. razem, a także samą powódkę o różnych porach dnia i nocy, przy okazji różnych okoliczności/czynności. (zeznania świadków D. G. , C. I. , R. O. protokół rozprawy z dnia 18 lutego 2020 r. 00:21:48- k. 39-44, zeznania świadka J. K. , protokół rozprawy z dnia 7 lipca 2020 r. k. 72-74, dowód z przesłuchania powódki- protokół rozprawy z dnia 18 lutego 2020 roku 00:53:19 k. 39-44 w zw. z protokołem rozprawy z dnia 10 września 2020 roku k 90-92) W dniu 3 grudnia 2018 roku L. S. zmarł. Powódka wystąpiła do pozwanego o potwierdzenie zawarcia umowy najmu w związku ze śmiercią L. S. , jednakże pozwany poinformował powódkę, że brak jest możliwości przyznania jej tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu z uwagi na niespełnienie przesłanek z art. 691 § 1 k.c. (okoliczności bezsporne) Powódce nie przysługują prawa do innego lokalu. Powódka obecnie utrzymuje się z renty socjalnej w wysokości 640 zł i otrzymuje dodatek żywieniowy w wysokości 200 zł, nie pracuje. (dowód z przesłuchania powódki- protokół rozprawy z dnia 18 lutego 2020 roku 00:53:19 k. 39-44 w zw. z protokołem rozprawy z dnia 10 września 2020 roku k 90-92) Za podstawę ustaleń faktycznych Sąd przyjął dowód z przesłuchania powódki oraz dowód z zeznań świadków D. G. , R. O. , J. K. i C. I. . Osoby te utrzymywały bliskie kontakty z L. S. , bywały u niego w domu, miały zatem największą wiedzę na temat jego osobistego życia i charakteru relacji z powódką. Świadkowie ci zgodnie wskazali, że L. S. i B. B. (1) byli parą, prowadzili wspólne gospodarstwo domowe, powódka stale zamieszkiwała i nocowała w lokalu na co najmniej 4 lata przed śmiercią L. S. , miała tam swoje rzeczy. Lokal ten stanowił jej centrum życiowe. Osoby te w istocie traktowały powódkę i L. S. jak parę. Zeznania wyżej wymienionych świadków i powódki były spójne, wzajemnie ze sobą korelowały a także wzajemnie się uzupełniały, dając pełny obraz relacji jakie łączyły L. S. z powódką, a także okoliczności wspólnego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. W ocenie Sądu niewielkie znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy miały zeznania świadków A. G. i G. G. , którzy nie potrafili powiedzieć, czy powódka zamieszkiwała z L. S. i nie znali ich relacji. Nie wiedzieli również kto w przedmiotowym mieszkaniu przebywał. Ani kto odwiedzał L. S. . Odnosząc się do zeznań świadka T. P. Sąd uznał, że są one niewystarczające do przyjęcia, że powódka nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu i nie była z L. S. w stałym związku. Poczynione przez nią obserwacje, że powód nie chciał mieszkać z powódką należy ocenić jako dotknięte dużym marginesem błędu i jako jedyne stojące w opozycji do zeznań pozostałych świadków należy uznać za niewiarygodne i budzące wątpliwość Sądu. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo było zasadne w całości. Roszczenie powódki skonstruowane zostało w oparciu o art. 189 k.p.c. w zw. z art. 691 § 1 k.c. , tzn. jest powództwo o ustalenie. Powódka ma interes prawny w żądaniu ustalenia, że wstąpiła w stosunek najmu lokalu mieszkalnego oznaczonego nr (...) położonego w Ł. przy ul. (...) , albowiem strona pozwana kwestionuje jej prawo do zamieszkiwania w tym lokalu po śmierci dotychczasowego najemcy tego lokalu – L. S. . Przypomnienia wymaga, że orzeczenie w sprawie o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. O ile zachodzą przesłanki wymienione w art. 691 § 1 i 2 k.c. w brzmieniu nadanym art. 26 pkt 12 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego , osoba pozostała w mieszkaniu z mocy samego prawa wstępuje w stosunek najmu lokalu z chwilą śmierci dotychczasowego najemcy, a orzeczenie Sądu jedynie potwierdza ten fakt. W rozpoznawanej sprawie powódka wystąpiła z żądaniem ustalenia, że wstąpiła w stosunek najmu przedmiotowego lokalu po śmierci swego konkubenta, który zmarł w 2018 roku, a zatem przepisem prawa materialnego jest przepis art. 691 k.c. , który enumeratywnie określa krąg osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu. Zgodnie z tym przepisem w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. O czym była mowa, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał, że powódka zamieszkiwała na stałe w lokalu z L. S. do chwili jego śmierci, z którym pozostawała w związku konkubenckim i prowadziła wspólne gospodarstwo domowe. W konsekwencji zgodnie z art. 691 k.c. powódka wstąpiła z mocy prawa w stosunek najmu tego lokalu po swoim zmarłym konkubencie. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że powódka od wielu lat identyfikuje swoje centrum życiowe z lokalem mieszkalnym nr (...) , położonym w Ł. przy ulicy (...) . Skoro zaś należy ona do kręgu osób objętych dyspozycją art. 691 § 1 k.c. , a przy tym zamieszkiwała na stałe z L. S. (jednocześnie najemcą lokalu) w chwili jego śmierci to powództwo było w pełni uzasadnione. Mając powyższe na uwadze, Sąd ustalił, że B. B. (1) wstąpiła w nawiązany z pozwanym stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w Ł. przy ul. (...) w miejsce L. S. zmarłego w dniu 3 grudnia 2018 roku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. statuującego zasadę odpowiedzialności stron za wynik procesu. Powódka wygrała sprawę w całości, a zatem strona pozwana zobowiązana jest do zwrotu na jej rzecz kosztów procesu w kwocie 900 zł, na którą składają się: koszty zastępstwa procesowego w stawce minimalnej (§ 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych, Dz.U. 2015, poz. 1804 ze zm.). W zakresie nieuiszczonych kosztów sądowych wyrażających się w opacie sądowej od pozwu w wysokości 200 zł orzeczono odpowiednio do treści art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1025 z późn. zm.). Z powyższych względów orzeczono, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI