VIII C 1007/14

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-ŚródmieściaWrocław2014-10-22
SAOSCywilnenajem lokaliŚredniarejonowy
najemdzierżawawypowiedzenie umowywspółnajemspadkobiercykoszty procesulokal użytkowygaraż

Sąd oddalił powództwo gminy o opróżnienie garażu, uznając, że umowa najmu nie została skutecznie wypowiedziana wobec wszystkich współnajemców.

Gmina W. pozwała A. J. o opróżnienie garażu, twierdząc, że wypowiedziała umowę dzierżawy z powodu zaległości czynszowych. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, zarzucając m.in. brak współuczestnictwa koniecznego po stronie pozwanych oraz nieskuteczność wypowiedzenia umowy. Sąd uznał, że strony zawarły umowę najmu, a nie dzierżawy. Stwierdził również, że wypowiedzenie umowy najmu nie było skuteczne, ponieważ nie zostało skierowane do wszystkich współnajemców, w tym do spadkobierców zmarłego współnajemcy T. S. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo i zasądził od gminy na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu.

Gmina W. wniosła o nakazanie pozwanej A. J. opróżnienia garażu o powierzchni 16,06 m2, powołując się na wypowiedzenie umowy dzierżawy z powodu zaległości czynszowych. Umowa ta została zawarta pierwotnie z pozwaną oraz T. S. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut współuczestnictwa koniecznego po stronie pozwanych (spadkobierców T. S.) oraz kwestionując skuteczność wypowiedzenia umowy, gdyż nie wyznaczono spadkobiercom zmarłego współnajemcy terminu do uregulowania zaległości. Podniosła również, że garaż został wybudowany z jej środków i przez cały czas o niego dbała. Sąd ustalił, że strony zawarły umowę najmu, a nie dzierżawy, ponieważ przedmiotem umowy był grunt zabudowany garażem, a nie możliwość pobierania pożytków. Sąd odrzucił zarzut braku legitymacji biernej, wskazując na niepodzielny charakter świadczenia współnajemców. Stwierdził jednak, że wypowiedzenie umowy najmu nie było skuteczne, gdyż nie zostało skierowane do wszystkich współnajemców. Wobec śmierci T. S., jego prawa i obowiązki przeszły na spadkobierców, a strona powodowa nie wykazała, aby umowa wygasła wobec niego przed śmiercią. Ponieważ stosunek najmu nadal trwa, pozwana nie jest zobowiązana do zwrotu przedmiotu najmu. W związku z tym sąd oddalił powództwo i zasądził od strony powodowej na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, wypowiedzenie umowy najmu zawartej z kilkoma współnajemcami nie jest skuteczne, jeśli nie zostało skierowane do wszystkich współnajemców, w tym do spadkobierców zmarłego współnajemcy.

Uzasadnienie

Świadczenie wynajmującego (oddanie rzeczy do używania) ma charakter niepodzielny. Skuteczne wypowiedzenie stosunku współnajmu wymaga złożenia oświadczenia wobec wszystkich współnajemców. Po śmierci jednego ze współnajemców, jego prawa i obowiązki przechodzą na spadkobierców, chyba że umowa dotyczy lokalu mieszkalnego lub prawa i obowiązki są ściśle związane z osobą zmarłego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

A. J.

Strony

NazwaTypRola
Gmina W.organ_państwowypowód
A. J.osoba_fizycznapozwana
T. S.osoba_fizycznawspółnajemca (zmarły)

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 675 § § 1

Kodeks cywilny

Obowiązek zwrotu rzeczy po zakończeniu najmu.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek zwrotu kosztów procesu przez stronę przegrywającą.

Pomocnicze

k.c. art. 659 § § 1

Kodeks cywilny

Definicja umowy najmu.

k.c. art. 693 § § 1

Kodeks cywilny

Definicja umowy dzierżawy.

k.c. art. 380 § § 1

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność dłużników zobowiązanych do świadczenia niepodzielnego.

k.c. art. 366 § § 1

Kodeks cywilny

Solidarność dłużników.

k.c. art. 461 § § 2

Kodeks cywilny

Brak prawa zatrzymania przy zwrocie rzeczy wynajętej.

k.c. art. 922 § § 1

Kodeks cywilny

Przejście praw i obowiązków na spadkobierców.

k.c. art. 691 § § 5

Kodeks cywilny

Wyjątek od dziedziczenia najmu lokalu mieszkalnego.

k.p.c. art. 210 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek wypowiedzenia się stron co do twierdzeń strony przeciwnej.

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

Fakty przyznane lub niewypowiedziane się co do nich.

k.p.c. art. 229

Kodeks postępowania cywilnego

Fakty bezsporne.

k.p.c. art. 258

Kodeks postępowania cywilnego

Oznaczenie istotnych i spornych faktów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczność wypowiedzenia umowy najmu z uwagi na brak skierowania go do wszystkich współnajemców. Brak obowiązku zwrotu przedmiotu najmu, gdyż umowa nadal trwa.

Odrzucone argumenty

Skuteczne wypowiedzenie umowy dzierżawy z powodu zaległości czynszowych. Obowiązek opróżnienia lokalu użytkowego przez pozwaną. Zarzut braku współuczestnictwa koniecznego po stronie pozwanych. Prawo zatrzymania z uwagi na poniesione nakłady.

Godne uwagi sformułowania

Strona powodowa nie zdołała skutecznie wypowiedzieć stosunku najmu. Świadczenie wynajmującego (oddanie rzeczy do używania) ma charakter niepodzielny. Zobowiązanemu do zwrotu rzeczy wynajętej nie przysługuje bowiem prawo zatrzymania.

Skład orzekający

Paweł Wiśniewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypowiedzenia umowy najmu zawartej z wieloma współnajemcami, w tym po śmierci jednego z nich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy najmu gruntu zabudowanego garażem, nie lokalu mieszkalnego. Konieczność uwzględnienia indywidualnych okoliczności każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z wypowiadaniem umów najmu, szczególnie w kontekście śmierci jednego ze współnajemców i konieczności przestrzegania formalnych wymogów.

Nieskuteczne wypowiedzenie umowy najmu? Sąd wyjaśnia, dlaczego śmierć współnajemcy ma znaczenie.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 77 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII C 1007/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 października 2014 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia, Wydział VIII Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Paweł Wiśniewski Protokolant: Anna Hrydziuszko po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa Gminy W. przeciwko A. J. o opróżnienie lokalu użytkowego I. oddala powództwo; II. zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanej kwotę 77 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt VIII C 1007/14 UZASADNIENIE Strona powodowa Gmina W. wniosła o nakazanie pozwanej opuszczenia, opróżnienia i wydania garażu o powierzchni 16,06 m2, położonego we W. przy ul. (...) . Uzasadniając swoje żądanie, strona powodowa podała, że zawarła z pozwaną oraz T. S. umowę dzierżawy terenu zabudowanego spornym garażem. Ze względu na zaleganie z zapłatą czynszu umowa została jednak pozwanej wypowiedziana bez zachowania terminów wypowiedzenia. Pomimo wypowiedzenia umowy oraz wyznaczenia terminu przekazania garażu, pozwana nie wydała go, co uzasadniało wytoczenie powództwa. Strona powodowa wyjaśniła przy tym, że domaga się wydania garażu jedynie od pozwanej, gdyż po śmierci drugiego z dzierżawców pozwana pozostaje jedyną osobą, która ten garaż użytkuje. Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa. Zarzuciła, że po stronie pozwanej zachodzi współuczestnictwo konieczne, gdyż pozwanymi powinni być również spadkobiercy zmarłego T. S. . Podniosła także, że skoro strona powodowa nie wyznaczyła spadkobiercom zmarłego współnajemcy terminu do uregulowania zaległości, to wypowiedzenie umowy najmu nie było skuteczne. Pozwana zaprzeczyła przy tym, aby pozostawała w zwłoce z zapłatą czynszu na rzecz strony powodowej. Poza tym pozwana podniosła, że garaż został wybudowany wyłącznie z jej środków, a przez cały czas dbała o jego stan i dokonywała niezbędnych napraw. Między stronami procesu bezsporne było, że: - w dniu 1 grudnia 2000 r. strona powodowa Gmina W. zawarła z pozwaną A. J. oraz T. S. umowę (nazwaną umową dzierżawy), na podstawie której strona powodowa zobowiązała się oddać pozwanej oraz T. S. do używania położony we W. przy ul. (...) grunt zabudowany garażem, za zapłatą czynszu wynoszącego od 8 sierpnia 2002 r. kwotę 72,35 zł brutto miesięcznie, - w dniu 13 lutego 2009 r. zmarł T. S. , - pismem z dnia 15 października 2013 r. strona powodowa wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 4.274,29 zł tytułem zaległego czynszu, wyznaczając jej na zapłatę termin trzech miesięcy, pod rygorem rozwiązania stosunku najmu bez zachowania terminów wypowiedzenia, - pismem z dnia 7 lutego 2014 r. strona powodowa oświadczyła pozwanej, że rozwiązuje umowę dzierżawy terenu zabudowanego garażem bez zachowania terminów wypowiedzenia ze skutkiem prawnym na dzień 26 lutego 2014 r., oświadczając przy tym, że ustala termin przekazania przedmiotu dzierżawy na dzień 27 lutego 2014 r., - strona powodowa nie kierowała wezwania do zapłaty, ani oświadczenia o rozwiązaniu umowy do następców prawnych T. S. . Zakres okoliczności bezspornych Sąd ustalił, mając na względzie, że każda ze stron obowiązana jest do złożenia oświadczenia co do twierdzeń strony przeciwnej, dotyczących okoliczności faktycznych ( art. 210 § 2 k.p.c. ). Za przyznane Sąd uznał zatem fakty wynikające z twierdzeń stron, co do których strona przeciwna się nie wypowiedziała a z przebiegu rozprawy wynikało, że im nie zaprzecza ( art. 230 k.p.c. ). Prowadzenie postępowania dowodowego co do tych faktów było zatem zbędne ( art. 229 k.p.c. ). Oddaleniu podlegały wnioski dowodowe stron o dopuszczenie dowodów z dokumentów złożonych w kserokopiach. Kserokopie nie mogą bowiem stanowić dowodów, nie będąc dokumentami w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 1994 r., III CZP 37/94, OSNC 1994/11/206; a także uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2007 r., II CSK 401/06, LEX nr 453727, oraz uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2009 r., II CSK 459/08, LEX nr 607254). Sąd oddalił wnioski pozwanej o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka J. J. oraz zobowiązanie strony powodowej do udzielenia informacji na temat uiszczania podatku od nieruchomości, gdyż dotyczył one okoliczności nieistotnych dla rozstrzygnięcia. Na uwzględnienie nie zasługiwał także wniosek pozwanej o zobowiązanie strony powodowej do przedłożenia wyciągu z rachunku bankowego. Nie przydatny byłby bowiem dowód z wyciągu ukazującego transakcje jedynie od grudnia 2012 r. Okres ten byłby bowiem zbyt krótki, aby stwierdzić czy pozwana zalegała z płatnościami czynszu, skoro do wypowiedzenia najmu doszło w lutym 2013 r. Konieczne byłoby zatem wykazanie przez pozwaną, że w chwili wypowiedzenia nie istniało zadłużenie obejmujące czynsz za okres trzech lat poprzedzających wypowiedzenie (tj. począwszy od lutego 2010 r.), albowiem termin przedawnienia świadczeń okresowych wynosi trzy lata ( art. 118 k.c. ). Pozwana nie wyjaśniła przy tym przekonująco dlaczego sama nie złożyła dowodów dokonywanych przez siebie wpłat. Poza tym z opisanych poniżej względów przeprowadzenie dowodu z wyciągu z rachunku bankowego okazało się zbędne Do niepotrzebnej zwłoki w postępowaniu prowadziłoby także przeprowadzenie dowodu z zeznań wnioskowanego przez stronę powodową świadka D. N. . Wniosek dowodowy strony powodowej dotyczył bowiem bezspornych faktów, za wyjątkiem okoliczności dotyczącej istnienia zaległości w zapłacie czynszu, która jednak nie wymagała wykazania przez stronę powodową. To pozwana, jako wywodząca z faktów zapłaty czynszu korzystne dla siebie skutki prawne, powinna była te okoliczności wykazać ( art. 6 k.c. ). Strona nie oznaczyła zaś innych istotnych i spornych faktów, które miałaby zostać stwierdzone zeznaniami wskazywanego świadka ( art. 258 k.p.c. ). Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że z bezspornych okoliczności faktycznych wynikało, że strony zawarły umowę najmu, a nie dzierżawy. Strona powodowa zobowiązała się bowiem oddać współnajemcom (pozwanej oraz T. S. ) rzecz (działkę zabudowaną garażem) do używania ( art. 659 § 1 k.c. ). Umowa łącząca strony nie przewidywała zaś oddania rzeczy do pobierania pożytków, co stanowi cechę umowy dzierżawy, która odróżnia ją od umowy najmu ( art. 693 § 1 k.c. ). Jako niesłuszny ocenić przy tym zarzut braku legitymacji biernej. W wypadku powództwa obejmującego roszczenie o zwrot rzeczy po zakończeniu najmu ( art. 675 § 1 k.c. ) nie występuje bowiem współuczestnictwo konieczne po stronie pozwanej, gdyż świadczenie współnajemców (zwrócenie przedmiotu najmu) ma charakter niepodzielny. Dłużnicy zobowiązani do świadczenia niepodzielnego są zaś odpowiedzialni za spełnienie świadczenia jak dłużnicy solidarni ( art. 380 § 1 k.c. ), co oznacza, że wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych ( art. 366 § 1 k.c. ). Pozbawione znaczenia były także twierdzenia pozwanej o wydatkach i nakładach dokonanych na przedmiot najmu, w tym związanych ze wzniesieniem budynku (garażu). Zobowiązanemu do zwrotu rzeczy wynajętej nie przysługuje bowiem prawo zatrzymania ( art. 461 § 2 k.c. ). W ocenie Sądu z samych twierdzeń pozwu wynika, że strona powodowa nie zdołała skutecznie wypowiedzieć stosunku najmu. Ponieważ świadczenie wynajmującego (oddanie rzeczy do używania) ma charakter niepodzielny skuteczne wypowiedzenie stosunku współnajmu wymaga złożenia oświadczenia wobec wszystkich współnajemców. Złożenie oświadczenia o wypowiedzeniu najmu wobec jednego ze współnajemców (tj. pozwanej) nie mogło więc wywołać zamierzonego skutku w postaci rozwiązania stosunku najmu, skoro treścią zobowiązania wynajmującego (strony powodowej) było oddanie rzeczy do używania obojgu współnajemcom. Strona powodowa nie przytoczyła zaś okoliczności, które wskazywałyby na wygaśnięcie stosunku najmu, choćby jedynie wobec współnajemcy T. S. , przed datą jego zgonu. Z chwilą śmierci jego prawa i obowiązki przeszły zatem na jego spadkobiercę lub spadkobierców ( art. 922 § 1 k.c. ). Prawa i obowiązki wynikające ze stosunku najmu nie są bowiem na tyle ściśle związane z osobą spadkodawcy, aby nie wchodziły do spadku ( art. 922 § 1 k.c. ). Jedynie w wypadku najmu lokalu mieszkalnego ustawodawca wyłączył to prawo spod reguł dziedziczenia, przewidując w szczególności, że w wypadku śmierci jednego ze współnajemców na jego miejsce nie wstępuje żadna nowa osoba ( art. 691 § 5 k.c. ). Mając na względzie powyższe, uznać należało, że pozwana nie jest zobowiązana do zwrotu stronie powodowej przedmiotu najmu (gruntu zabudowango garażem) po zakończeniu najmu ( art. 675 § 1 k.c. ), skoro stosunek najmu nie został skutecznie wypowiedziany (a zatem nadal trwa). Dlatego też, na podstawie powołanych przepisów Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. , uznając, że strona powodowa – jako przegrywająca – powinna zwrócić pozwanej całość poniesionych kosztów procesu, które obejmowały wynagrodzenie adwokata w wysokości 60 zł ( § 6 pkt 1 w zw. z § 10 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 461)) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI