VII W 8/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok umarzający postępowanie karne skarbowe wobec Z.P. z powodu skutecznego zastosowania instytucji czynnego żalu, uznając apelację prokuratora za bezzasadną.
Sąd Rejonowy w Biłgoraju umorzył postępowanie karne skarbowe wobec Z.P. o niezłożenie deklaracji PIT-28 za 2011 rok, uznając, że skorzystała ona ze zwolnienia czynnego żalu. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Janowie Lubelskim wniósł apelację, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa materialnego, twierdząc, że mąż Z.P. współdziałał w popełnieniu czynu. Sąd Okręgowy uznał apelację za bezzasadną, podkreślając, że pomoc męża w wypełnianiu deklaracji nie stanowiła współdziałania w rozumieniu prawa, a urząd skarbowy nie posiadał udokumentowanej wiedzy o wykroczeniu w momencie złożenia wniosku przez Z.P.
Sprawa dotyczyła wyroku Sądu Rejonowego w Biłgoraju, który umorzył postępowanie karne skarbowe wobec Z.P. oskarżonej o niezłożenie w terminie deklaracji PIT-28 za rok 2011. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 113 § 1 kks w zw. z art. 17 § 1 pkt 4 kpk w zw. z art. 16 § 1 kks, uznając, że Z.P. skutecznie skorzystała z instytucji czynnego żalu (art. 16 kks). Sąd zasądził również od Skarbu Państwa zwrot kosztów obrony. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Janowie Lubelskim złożył apelację, zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść oskarżonej. Zarzucił sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że urząd skarbowy nie posiadał udokumentowanej informacji o popełnieniu wykroczenia w momencie składania wniosku o czynny żal. Ponadto zarzucił obrazę prawa materialnego, w szczególności art. 16 § 1 kks w zw. z art. 9 § 3 kks, poprzez uznanie, że Z.P. złożyła skuteczne zawiadomienie o czynnym żalu, mimo nieujawnienia osoby współdziałającej (jej męża). Sąd Okręgowy w Zamościu, rozpoznając apelację, utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną. Sąd Okręgowy podkreślił, że pomoc męża w wypełnianiu deklaracji podatkowych nie stanowiła współdziałania w rozumieniu prawa karnego skarbowego, a urząd skarbowy nie posiadał udokumentowanej wiedzy o wykroczeniu w dacie złożenia wniosku przez Z.P. Sąd zgodził się z interpretacją sądu pierwszej instancji dotyczącą art. 16 § 5 pkt 1 kks, zgodnie z którą udokumentowana wiadomość o popełnieniu wykroczenia ma charakter procesowy. W związku z tym, Z.P. miała prawo skorzystać z instytucji samo denuncjacji. Kosztami postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, pomoc małżonka w wypełnianiu deklaracji podatkowych, bez profesjonalnego charakteru, nie stanowi współdziałania w rozumieniu prawa karnego skarbowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rola męża polegająca na pomocy w wypełnianiu deklaracji nie spełnia wymogu zajmowania się sprawami gospodarczymi ani profesjonalnego poradnictwa podatkowego, co wyklucza zastosowanie art. 9 § 3 kks.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
Z. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. P. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. | organ_państwowy | oskarżyciel skarbowy |
| inspektor Anna Kuźma | organ_państwowy | oskarżyciel skarbowy |
| M. P. (1) | osoba_fizyczna | współdziałający (potencjalnie) |
Przepisy (7)
Główne
kks art. 56 § § 4
Kodeks karny skarbowy
kks art. 113 § § 1
Kodeks karny skarbowy
kpk art. 17 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania karnego
kks art. 16 § § 1
Kodeks karny skarbowy
Instytucja czynnego żalu, wymagająca ujawnienia wszystkich istotnych współuczestników czynu, chyba że osoba składająca zawiadomienie nie miała obowiązku profesjonalnego zajmowania się sprawami gospodarczymi innych osób.
Pomocnicze
kks art. 9 § § 3
Kodeks karny skarbowy
Definicja współdziałania w popełnieniu czynu zabronionego.
kks art. 16 § § 5 pkt 1
Kodeks karny skarbowy
Definicja "wyraźnie udokumentowanej wiadomości" o popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia skarbowego jako informacji o charakterze procesowym.
kpk art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pomoc męża w wypełnianiu deklaracji podatkowych nie stanowi współdziałania w rozumieniu prawa karnego skarbowego. Urząd skarbowy nie posiadał udokumentowanej wiadomości o popełnieniu wykroczenia w momencie złożenia wniosku o czynny żal. Zastosowanie instytucji czynnego żalu przez sąd pierwszej instancji było prawidłowe.
Odrzucone argumenty
Naczelnik Urzędu Skarbowego argumentował, że mąż Z.P. współdziałał w popełnieniu czynu zabronionego, co wykluczało czynny żal. Urząd Skarbowy twierdził, że posiadał udokumentowaną wiedzę o wykroczeniu w dniu następnym po upływie terminu do złożenia deklaracji.
Godne uwagi sformułowania
apelacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym nie spełnia wymogu zajmowania się sprawami gospodarczymi tzw. poradnictwo podatkowe nie posiadał jeszcze wyraźnie udokumentowanej wiadomości o popełnionym przez nią wykroczeniu udokumentowaną wyraźnie wiadomością o popełnionym przestępstwie lub wykroczeniu skarbowym są informacje o charakterze procesowym
Skład orzekający
Lesław Dąbrowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"współdziałanie\" w kontekście czynnego żalu oraz definicja \"wyraźnie udokumentowanej wiadomości\" o wykroczeniu skarbowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pomocy małżeńskiej w wypełnianiu deklaracji podatkowych i momentu uzyskania wiedzy przez organ skarbowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie instytucji czynnego żalu i precyzyjne rozumienie przez sąd pojęć kluczowych w prawie karnym skarbowym, co jest istotne dla prawników i podatników.
“Czynny żal w sprawach podatkowych: kiedy pomoc małżonka ratuje przed karą?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 maja 2013 r. Sąd Okręgowy w Zamościu II Wydział Karny w składzie : Przewodniczący: SSO Lesław Dąbrowski Protokolant: st. insp. sąd. Joanna Sadło przy udziale oskarżyciela skarbowego inspektora Anny Kuźma po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 roku sprawy Z. P. obwinionej z art.56§4 kks na skutek apelacji, wniesionej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. od wyroku Sądu Rejonowego w Biłgoraju VII Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w Janowie Lubelskim z dnia 22 lutego 2013 r. sygn. akt VII W 8/13 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną ; II. wydatkami za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa. /-/ Na oryginale właściwy podpis. Sygn. akt II Ka 380/13 UZASADNIENIE Z. P. została oskarżona o to, że w ustawowo przewidzianym terminie nie złożyła zeznania o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych – PIT 28 za rok 2011 – to jest o czyn określony w art. 56 § 4 kks . Wyrokiem z dnia 23 lutego 2013r., sygn. akt VII W 8/13 Sąd Rejonowy w Biłgoraju w VII Zamiejscowym Wydziale Karnym z siedzibą w Janowie Lubelskim umorzył prowadzone przeciwko Z. P. postępowanie na podst. art. 113 § 1 kks w zw. z art. 17 § 1 pkt 4 kpk w zw. z art. 16 § 1 kks ; zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wyżej wymienionej 442, 80 złotych, tytułem zwrotu kosztów poniesionych na ustanowienie obrońcy; kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa. Apelację od tego wyroku wniósł Naczelnik Urzędu Skarbowego w Janowie Lubelskim, który wydany wyrok zaskarżył w całości, na niekorzyść oskarżonej, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu, że w dniu 20 lutego 2012r.- to jest w czasie złożenia wniosku w trybie art. 16 kks Urząd Skarbowy w Janowie Lubelskim nie posiadał wyraźnie udokumentowanej informacji o popełnieniu przez nią zarzuconego jej wykroczenia skarbowego oraz obrazę prawa materialnego w postaci przepisów art. 16 § 1 kks w zw. z art. 9 § 3 kks , poprzez przyjęcie, że oskarżona Z. P. złożyła skuteczne zawiadomienie w trybie art. 16 kks , w sytuacji nie spełnienia warunku dotyczącego ujawnienia osoby współdziałającej w popełnieniu czynu zabronionego w osobie swojego męża M. P. (1) , co wykluczała zastosowania instytucji tzw. czynnego żalu. Wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Z. P. do ponownego rozpoznania w sądzie pierwszej instancji. Rozpoznając apelację Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Wniesiona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Janowie Lubelskim na niekorzyść Z. P. apelacja jest bezzasadna w stopniu oczywisty i nie podlega uwzględnieniu. Wbrew wywodom tejże apelacji, Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych świadczących o tym, że wzajemne relacje małżonków P. , w zakresie składania przez Z. P. deklaracji podatkowej Pit 28 nie stanowiły przestępczego współdziałania w rozumieniu materialnego prawa karnego skarbowego ( art. 9 § 3 kks ). Jak wynika z umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ulicy (...) , osobą wynajmującą jest wyłącznie Z. P. . Ona też jest, jak to przedstawia treść deklaracji (zeznania) PIT 28, podatnikiem należnego z tego tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego. Z jej wyjaśnień, nie kwestionowanych przez skarżącego wynika, że rola jej męża M. P. (1) sprowadzała się do pomocy w wypełnianiu deklaracji podatkowych : […] Mąż prowadzi to nie jako doradca podatkowy, tylko pomoc dla mnie, jako żony […], wyjaśniła na rozprawie w dniu 5 lutego 2013r. oskarżona (por. k. 55V). Należy w tym miejscu stwierdzić, że nie spełnia wymogu zajmowania się sprawami gospodarczymi tzw. poradnictwo podatkowe, ani też udzielanie pomocy w prowadzeniu ksiąg podatkowych, jak też sporządzanie zeznań lub deklaracji podatkowych (zob. Tomasz Grzegorczyk – Komentarz elektroniczny Lex art. 9 kks). W świetle tych ustaleń, rozważania apelacji, odnośnie do wzajemnych relacji małżonków P. , w kontekście terminu „zajmowania się sprawami gospodarczymi” są na gruncie sprawy niniejszej nieadekwatne i mają walor teoretyczny, ponieważ jej mąż nie zajmował się profesjonalnie jej sprawami podatkowymi . Zresztą, gdyby M. P. (2) faktycznie był osobą współdziałającą w rozumieniu prawa, to powinien zostać oskarżony wspólnie z żoną o dokonanie tego samego wykroczenia. Sporządzający akt oskarżenia oskarżyciel skarbowy z jego oskarżania jednakże zrezygnował. Zatem, podważanie trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia sądu meriti, wobec nieujawnienia przez samooskarżającą się Z. P. , jako osoby współdziałającej w popełnieniu rzeczonego wykroczenia swojego męża M. P. (1) należy traktować jako nieporozumienie. Trafne jest także ustalenie sądu a quo co do tego, że w dacie wpłynięcia do Urzędu Skarbowego wniosku Z. P. , złożonego w trybie art. 16 kks , tenże organ skarbowy nie posiadał jeszcze wyraźnie udokumentowanej wiadomości o popełnionym przez nią wykroczeniu. Przyjęte przez ten sąd za udowodnione fakty były bowiem efektem poprawnej interpretacji przepisu art. 16 § 5 pkt 1 kks . Kwestionująca tę interpretację, zawarta we wniesionym środku odwoławczym analiza prawna dokonana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Janowie Lubelskim jest błędna. Nie uwzględnia bowiem ona wykładni gramatycznej tegoż przepisu. Skarżący ignoruje przy tym, wyjątkowo zgodne w tej mierze wypowiedzi doktryny prawa karnego skarbowego , której poglądy jasno oraz szeroko zaprezentował sąd pierwszej instancji w swoim pisemnym uzasadnieniu. Sąd Okręgowy zajęte przez sąd pierwszej instancji stanowisko w całości podziela, z krytyczną oceną nieprawidłowej w tej mierze praktyki Naczelnika Urzędu włącznie. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, odnośnie do tego, że urząd skarbowy w dniu następnym po upływie ustawowego terminu do złożenia deklaracji PIT 28 posiadał już wyraźnie udokumentowaną wiadomość o przedmiotowym wykroczeniu, na tej podstawie, że brak było informacji o wpłynięciu tejże deklaracji w (...) . Zgodnie bowiem z wolą ustawodawcy udokumentowaną wyraźnie wiadomością o popełnionym przestępstwie lub wykroczeniu skarbowym są informacje o charakterze procesowym (tak min. F. P. w Komentarzu do kodeksu karnego skarbowego opublikowanego w (...) r. do art. 16 kks ). W warunkach niniejszej sprawy rzeczywisty walor takiego udokumentowania posiada dopiero informacja stanowiąca załącznik do Zarządzenia nr (...) z dnia 8 marca 2010r., a sporządzona przez komisarza Skarbowego M. W. w dniu 22 lutego 2012r. W świetle obowiązujących przepisów oskarżona Z. P. miała prawo do tej daty skorzystać z instytucji tzw. samo denuncjacji określonej w przepisach art. 16 kks . Skoro jej wniosek nosi datę 20 lutego 2012r., to stanowisko Sądu Rejonowego o umorzeniu prowadzonego wobec niej postępowania w oparciu o przepis art. 17 § 1 pkt 4 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks zasługuje na aprobatę. Wniesiona apelacja, nie przedstawiając natomiast na przełamanie tegoż stanowisk, ani orzeczeń sądów powszechnych, bądź też judykatów Sądu Najwyższego, ani także krytycznych do powoływanych przez sąd pierwszej instancji poglądów piśmiennictwa prawniczego, tudzież poglądów tzw. doktryny, nie zasługuje na uwzględnienie, jako bezzasadna w oczywistym stopniu. Ponieważ nieuwzględniona apelacja pochodzi od oskarżyciela publicznego, Sąd Okręgowy poniesionymi w postępowaniu odwoławczym wydatkami obciążył Skarb Państwa. Powyższe rozstrzygnięcie uzasadnia przepis art. 636 § 1 kpk . Wobec powyższego Sąd Okręgowy orzekł, jak w sentencji wyroku. /-/ Na oryginale właściwy podpis.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI