VII UZ 11/15

Sąd Okręgowy w ŁodziŁódź
SAOSubezpieczenia społeczneprawo do świadczeńŚredniaokręgowy
ZUSodwołaniezwrot świadczeńpełnomocnictwobraki formalnepostępowanie cywilneubezpieczenie społeczneprawo pracy

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na zarządzenie o zwrocie odwołania od decyzji ZUS, ponieważ pełnomocnik nie uzupełnił braków formalnych, w tym nie wykazał umocowania do reprezentacji.

Sąd Rejonowy zwrócił odwołanie M. S. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego z powodu nieuzupełnienia przez pełnomocnika wnioskodawczyni wymaganych dokumentów, w tym wypisu z KRS i potwierdzenia umocowania do reprezentacji stowarzyszenia. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, uznał je za bezzasadne, podkreślając, że brak formalny pisma procesowego, nieuzupełniony w terminie, skutkuje jego zwrotem i brakiem wywołania skutków prawnych. Sąd wskazał również, że organizacja pozarządowa nie mogła działać jako interwenient uboczny w tej sprawie.

Sąd Okręgowy w Łodzi rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni M. S. na zarządzenie Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, którym zwrócono jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Decyzją ZUS odmówiono wnioskodawczyni prawa do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego oraz zobowiązano ją do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Sąd Rejonowy wezwał pełnomocnika wnioskodawczyni do złożenia aktualnego wypisu z KRS stowarzyszenia oraz wykazania umocowania J. K. do reprezentowania tego stowarzyszenia, pod rygorem zwrotu odwołania. Wezwanie zostało doręczone prawidłowo, jednak pełnomocnik nie uzupełnił braków formalnych w wyznaczonym terminie. W związku z tym, odwołanie zostało zwrócone na podstawie art. 477^10 § 1 k.p.c. w zw. z art. 130 § 2 k.p.c. Wnioskodawczyni wniosła zażalenie, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące bezprawności żądania zwrotu świadczeń przez ZUS. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za bezzasadne. Powołał się na przepisy k.p.c. dotyczące zwrotu pism procesowych z powodu braków formalnych (art. 130 § 1 i 2 k.p.c.) oraz wymogi formalne odwołania od decyzji organu rentowego (art. 477^10 § 1 k.p.c.). Sąd podkreślił, że odwołanie, jako pismo procesowe, musi spełniać wymogi określone w art. 126 § 1 k.p.c., a w przypadku działania przez pełnomocnika, wymagane jest dołączenie pełnomocnictwa (art. 126 § 3 k.p.c.). Sąd przywołał również przepisy dotyczące pełnomocników w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych (art. 86, 87, 465 k.p.c.), wskazując, że przedstawiciel organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów musi legitymować się upoważnieniem organizacji oraz pełnomocnictwem od osoby ubiegającej się o świadczenia. Sąd stwierdził, że strona skarżąca została prawidłowo wezwana do uzupełnienia braków, ale tego nie uczyniła, ponosząc negatywne skutki swojego zaniedbania. Ponadto, sąd odrzucił argumentację dotyczącą interwencji ubocznej stowarzyszenia, wskazując, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych nie mieszczą się w katalogu spraw, w których organizacje pozarządowe mogą wytaczać powództwa na rzecz osób fizycznych lub przystępować do postępowania. Wobec braku przedłożenia stosownego pełnomocnictwa i dokumentów stowarzyszenia, ocena możliwości działania organizacji w procesie była niemożliwa. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako bezzasadne na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 398 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zwrot pisma jest uzasadniony, jeśli strona nie uzupełni braków formalnych w wyznaczonym terminie, co skutkuje brakiem wywołania skutków prawnych.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy k.p.c. (art. 130, 126 § 3) oraz k.p.c. w sprawach ubezpieczeń społecznych (art. 477^10, 465), wskazując, że brak pełnomocnictwa lub dokumentów potwierdzających umocowanie do reprezentacji stanowi istotny brak formalny, którego nieuzupełnienie skutkuje zwrotem pisma.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.instytucjaorgan rentowy
J. K.innepełnomocnik (potencjalny)
J. P.inneprzedstawiciel stowarzyszenia (wspomniana w zażaleniu)
(...) Stowarzyszenie (...) i (...)instytucjaorganizacja pozarządowa (potencjalny pełnomocnik/interwenient)

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 130 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przewodniczący wzywa stronę do poprawienia lub uzupełnienia pisma pod rygorem zwrotu.

k.p.c. art. 130 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Po bezskutecznym upływie terminu przewodniczący zwraca pismo stronie.

k.p.c. art. 477 § 10

Kodeks postępowania cywilnego

Odwołanie powinno zawierać oznaczenie zaskarżonej decyzji, uzasadnienie zarzutów i wniosków oraz podpis.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie zażalenia.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 398

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania kasacyjnego (tu użyte w kontekście oddalenia zażalenia).

Pomocnicze

k.p.c. art. 126 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólne wymogi formalne pisma procesowego.

k.p.c. art. 126 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wymóg dołączenia pełnomocnictwa do pisma procesowego wnoszonego przez pełnomocnika.

k.p.c. art. 86

Kodeks postępowania cywilnego

Strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników.

k.p.c. art. 87

Kodeks postępowania cywilnego

Określa krąg pełnomocników.

k.p.c. art. 465 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozszerza krąg pełnomocników pracownika lub ubezpieczonego o przedstawiciela związku zawodowego, inspektora pracy, pracownika zakładu pracy, a ubezpieczonego także o przedstawiciela organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów.

k.p.c. art. 379 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania w przypadku braku należytego umocowania lub braku przedstawicielstwa.

k.p.c. art. 61

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące interwencji ubocznej organizacji pozarządowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieuzupełnienie braków formalnych odwołania w terminie skutkuje jego zwrotem i brakiem wywołania skutków prawnych. Pełnomocnik musi wykazać swoje umocowanie do reprezentacji strony. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych nie kwalifikują się do interwencji ubocznej organizacji pozarządowych.

Odrzucone argumenty

ZUS bezprawnie domaga się zwrotu świadczeń, nie pouczając o możliwości zawieszenia pobierania świadczeń. Stowarzyszenie miało działać w charakterze interwenienta ubocznego.

Godne uwagi sformułowania

pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych po bezskutecznym upływie wskazanego terminu przewodniczący zwraca pismo stronie Pismo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu odwołanie obarczone brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie sprawie dalszego biegu podlegało zwrotowi niniejsza sprawa jako dotycząca praw wnioskodawczyni do świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie mieści się w tym katalogu

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych odwołania od decyzji ZUS, konieczności wykazania umocowania pełnomocnika oraz ograniczeń w zakresie interwencji ubocznej organizacji pozarządowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzupełnienia braków formalnych i nie dotyczy meritum sprawy dotyczącej prawa do świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje znaczenie formalnych wymogów procesowych i konsekwencje ich niedopełnienia, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeń społecznych. Brak rozstrzygnięcia merytorycznego obniża jej ogólną atrakcyjność.

Brak pełnomocnictwa to błąd, który może kosztować prawo do świadczeń – Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII Uz 11/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 1 czerwca 2015 roku, Przewodnicząca XI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, zwróciła odwołanie M. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. z dnia 9 marca 2015 r. odmawiającej ww. prawa do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego oraz zobowiązującej ją do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. W uzasadnieniu podniesiono, iż zarządzeniem z dnia 27 kwietnia 2015 roku zobowiązano pełnomocnika wnioskodawczyni do złożenia aktualnego wypisu z KRS (...) Stowarzyszenia (...) i (...) i wykazania umocowania J. K. do reprezentowania tego stowarzyszenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem zwrotu odwołania. Powyższe zarządzenie doręczono w sposób prawidłowy, w dniu 20 maja 2015 roku. W związku z tym, że pełnomocnik wnioskodawczyni w zakreślonym terminie nie uzupełnił braków formalnych odwołania w postaci udokumentowania umocowania do reprezentowania M. S. , odwołanie obarczone brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie sprawie dalszego biegu na podstawie art. 477 10 § 1 kpc w zw. z 130 § 2 k.p.c podlegało zwrotowi. Zażalenie na powyższe zarządzenie w całości wniosła wnioskodawczyni. W uzasadnieniu powyższego podniosła, iż domaga się rozpoznania jej sprawy przy udziale przedstawiciela (...) Stowarzyszenia (...) i (...) Pani J. P. . Skarżąca wskazała, iż w jej ocenie ZUS bezprawnie domaga się zwrotu wypłaconych jej świadczeń, gdyż w żaden sposób nie pouczył jej co do ewentualnie możliwych sytuacji, w których pobieranie świadczenia winno być zawieszone. Z tych też względów wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i rozpoznanie odwołania. Sąd Okręgowy w Łodzi zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 130 § 1 k.p.c. jeżeli pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych lub jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do poprawienia, uzupełnienia lub opłacenia go w terminie tygodniowym. Z § 2 tego artykułu wynika zaś, iż po bezskutecznym upływie wskazanego terminu przewodniczący zwraca pismo stronie. Pismo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu. Zgodnie z art. 477 10 § 1 k.p.c. odwołanie powinno zawierać oznaczenie zaskarżonej decyzji, określenie i zwięzłe uzasadnienie zarzutów i wniosków oraz podpis ubezpieczonego albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Wskazane w powyższym, przepisie wymogi formalne, jakie powinno spełniać odwołanie, stanowią minimalne warunki, jakie odwołanie powinno zawierać. W orzecznictwie (post. SN z 20.4.2000 r., II UKN 132/00, PPiPS 2001, Nr 6, s. 68 post. Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 3 kwietnia 2014 r. III AUa 1112/13 LEX nr 1451671) wskazano, że odwołanie od decyzji organu rentowego, jak każde pismo procesowe winno zawierać elementy wskazane w art. 126 § 1 kpc , a więc oznaczenie rodzaju pisma, osnowę wniosku oraz dowody na poparcie przytoczonych okoliczności, a także, z uwagi na jego charakter, zawierać oznaczenie zaskarżonej decyzji z przytoczeniem zarzutów wobec niej i uzasadnienie. Mając na względzie powyższe stanowisko, w przypadku wnoszenia odwołania przez pełnomocnika wymagane jest dołączenie pełnomocnictwa, stosownie do art. 126 § 3 KPC (por. także: J. Gudowski , [w:] Ereciński , Komentarz KPC, t. 2, 2009, s. 605). W postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników ( art. 86 kpc ). Krąg pełnomocników określa ogólnie art. 87 kpc . W sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych zastosowanie mają art. 87 § 1 i 2 kpc . W myśl art. 465 § 1 kpc . pełnomocnikiem pracownika lub ubezpieczonego może być również przedstawiciel związku zawodowego lub inspektor pracy albo pracownik zakładu pracy, w którym mocodawca jest lub był zatrudniony, a ubezpieczonego - także przedstawiciel organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów. Tym samym artykuł 465 kpc rozszerza określony w art. 87 kpc krąg osób, które mogą być pełnomocnikiem pracownika lub ubezpieczonego w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu odrębnym. Obok osób wymienionych w art. 87 kpc pełnomocnikiem pracownika - niezależnie od tego, po której stronie sporu występuje - może być przedstawiciel związku zawodowego, inspektor pracy lub pracownik zakładu pracy, w którym pracownik jest lub był zatrudniony, natomiast pełnomocnikiem ubezpieczonego - dodatkowo także przedstawiciel organizacji zrzeszającej emerytów lub rencistów. Przedstawiciel organizacji zrzeszającej emerytów i rencistów, występujący w charakterze pełnomocnika osoby ubiegającej się przed sądem o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego, musi legitymować się upoważnieniem tej organizacji do występowania przed sądem w charakterze jej przedstawiciela, a także pełnomocnictwem od osoby ubiegającej się o świadczenia (por. wyr. SN z 20.2.1978 r., II URN 12/78, OSPiKA 1979, Nr 2, poz. 22). Stowarzyszenie Emerytów i Rencistów (...) jest organizacją zrzeszającą emerytów i rencistów (uchw. SN z 7.10.1998 r., III ZP 29/98, OSNAPiUS 1999, Nr 3, poz. 94). Postępowanie sądowe z udziałem osoby, która wprawdzie może być pełnomocnikiem ubezpieczonego ( art. 87 § 1 KPC ), lecz nie przedłożyła pełnomocnictwa procesowego i nie została wezwana w trybie art. 130 § 1 kpc o jego przedłożenie, jest dotknięte nieważnością w rozumieniu art. 379 pkt 2 kpc (wyr. SN z 3.8.2000 r., II UKN 666/99, OSNAPiUS 2002, Nr 4, poz. 95). Jeżeli skarga kasacyjna radcy prawnego organizacji zrzeszającej emerytów lub rencistów została wniesiona bez pełnomocnictwa strony, to do uzupełnienia tego braku sąd w trybie art. 130 kpc wzywa radcę prawnego, a nie stronę (post. SN z 25.2.1998 r., II UZ 4/98, OSNAPiUS 1996, Nr 6, poz. 228). W ocenie Sądu Okręgowego z powyższego wynika wprost, że w prawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wniesienie odwołania w imieniu strony przez pełnomocnika obwarowane jest warunkiem wykazania iż konkretnie ta osoba może być pełnomocnikiem ubezpieczonego w ogóle. Bezspornym jest, iż na gruncie rozpatrywanego przypadku strona skarżąca została w sposób jasny i czytelny wezwana przez Sąd Rejonowy do uzupełnienia wspomnianych braków formalnych odwołania poprzez złożenie aktualnego wypisu z KRS (...) Stowarzyszenia (...) i (...) i wykazania umocowania J. K. do reprezentowania stowarzyszenia. Jednakże pomimo pouczenia przez Sąd o terminie do uzupełnienia braków formalnych i skutkach niewykonania przedmiotowego wezwania strona skarżąca nie usunęła powyższych uchybień. Z tych też względów uznać należało, iż wnioskodawczynię obciążają negatywne skutki wskazanego zaniedbania. Na marginesie podnieć również należy, iż skarżąca we wniesionym zażaleniu na zarządzenie z dnia 1 czerwca 2015 r. roku nie wskazuje żadnych podstaw do uchylenia powyższego orzeczenia. Rzekomo istniejące uchybienia organu rentowego jakich ten miał dopuścić się przy wydaniu decyzji objętej zakresem odwołania nie tłumaczą bowiem braku uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Natomiast twierdzenia jakoby (...) Stowarzyszenie (...) i (...) i rzekomo reprezentujące je osoby J. K. oraz wymieniona w zażaleniu J. P. miałyby działać w procesie w charakterze interwenienta ubocznego w żaden sposób nie znajduje potwierdzenia w materiale sprawy. Podkreślić należy, iż organizacje pozarządowe w zakresie swoich zadań statutowych mogą, za zgodą osoby fizycznej wyrażoną na piśmie, wytaczać powództwa na jej rzecz lub przystąpić do niej w toczącym się postępowaniu (odpowiednio w oparciu o przepisy o interwencji ubocznej) tylko w sprawach o alimenty; ochronę środowiska; ochronę konsumentów; ochronę praw własności przemysłowej ; ochronę równości oraz niedyskryminacji przez bezpodstawne bezpośrednie lub pośrednie zróżnicowanie praw i obowiązków obywateli ( art. 61 i następne kpc ). Niniejsza sprawa jako dotycząca praw wnioskodawczyni do świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie mieści się w tym katalogu. Wobec tego wskazana organizacja pozarządowa– co już podniesiono- mogłaby działać w procesie co najwyżej w charakterze pełnomocnika wnioskodawczyni jednakże ocena w tym przedmiocie jest niemożliwa z uwagi na brak przedłożenia przez stronę stosownego pełnomocnictwa i dokumentów stanowiących o statutowej działalności tej organizacji. Zaskarżone orzeczenie odpowiada zatem prawu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc w zw. z 398 kpc oddalił zażalenie jako bezzasadne. Przewodnicząca: Sędziowie: Z. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczyć wnioskodawczyni.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI