VII Ua 84/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego przyznający zasiłek macierzyński pracownicy, której stosunek pracy wygasł w wyniku reformy administracji rolnej, uznając to za zgodne z prawem do zabezpieczenia społecznego.
Sąd Rejonowy przyznał P. D. zasiłek macierzyński pomimo wygaśnięcia jej stosunku pracy w związku z reformą Agencji rolnych, uznając, że odmowa świadczenia naruszałaby prawo do zabezpieczenia społecznego. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy, oddalając apelację ZUS. Sąd uznał, że sytuacja pracownicy, której stosunek pracy wygasł z powodu reformy, nie powinna być gorzej traktowana niż w przypadku likwidacji pracodawcy, mimo że formalnie nie doszło do likwidacji.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku macierzyńskiego P. D. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, mimo że urodziła dziecko po wygaśnięciu jej stosunku pracy. Wygaśnięcie nastąpiło w wyniku reformy administracji rolnej, polegającej na zniesieniu Agencji rolnych i utworzeniu Krajowego Ośrodka Rolnego. Sąd Rejonowy uznał, że odmowa przyznania świadczenia narusza prawo do zabezpieczenia społecznego gwarantowane przez Konstytucję, ponieważ sytuacja pracownicy nie powinna być gorsza niż w przypadku likwidacji pracodawcy. Sąd Rejonowy zmienił decyzję ZUS i przyznał zasiłek. ZUS złożył apelację, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących zasiłku macierzyńskiego po ustaniu ubezpieczenia. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając stanowisko Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy uznał, że reorganizacja struktur pracodawcy, choć nie była formalną likwidacją, skutkowała przejściem zakładu pracy na nowego pracodawcę, a sytuacja pracownicy, której stosunek pracy wygasł z powodu tej reformy, zasługuje na ochronę prawną w zakresie zabezpieczenia społecznego, analogicznie do sytuacji pracowników w przypadku likwidacji pracodawcy. Sąd podkreślił, że odmowa przyznania zasiłku w takich okolicznościach naruszałaby konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przysługuje.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odmowa przyznania zasiłku macierzyńskiego w sytuacji, gdy stosunek pracy wygasł z powodu reformy administracyjnej, naruszałaby konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego. Sytuacja pracownicy, której stosunek pracy wygasł w wyniku reformy, nie powinna być traktowana gorzej niż w przypadku likwidacji pracodawcy, nawet jeśli formalnie nie doszło do likwidacji w rozumieniu k.p.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
P. D.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 30 § 1 pkt 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Zasiłek macierzyński przysługuje również w razie urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało w okresie ciąży wskutek ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Sąd rozszerzył tę interpretację na sytuację wygaśnięcia stosunku pracy w wyniku reformy administracyjnej.
Konstytucja RP art. 67 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa konstytucyjna dla prawa do zabezpieczenia społecznego, która została naruszona przez odmowę przyznania zasiłku.
Ustawa z dnia 10 lutego 2017 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku (...) art. 51
Przepis regulujący skutki prawne związane z reformą administracji rolnej, w tym wygaśnięcie stosunku pracy pracowników.
Pomocnicze
k.p. art. 177 § 4
Kodeks pracy
Przy wykładni przepisu art. 30 ust. 3 ustawy zasiłkowej, w razie niemożności zapewnienia w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego innego zatrudnienia, pracownicy przysługują świadczenia określone w odrębnych przepisach.
k.p. art. 41 § 1
Kodeks pracy
Definicja likwidacji pracodawcy, która nie została zastosowana w tej sprawie w ścisłym znaczeniu.
k.p. art. 23 § 1
Kodeks pracy
Przepis dotyczący przejścia zakładu pracy, który sąd uznał za bardziej adekwatny do opisanej sytuacji reorganizacji.
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa, która nakazuje jednakowe traktowanie świadczeniobiorców charakteryzujących się jednakową cechą istotną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa przyznania zasiłku macierzyńskiego narusza konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego. Sytuacja pracownicy, której stosunek pracy wygasł w wyniku reformy administracyjnej, powinna być traktowana analogicznie do sytuacji likwidacji pracodawcy. Reorganizacja struktur pracodawcy, choć nie była formalną likwidacją, stanowiła przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę.
Odrzucone argumenty
ZUS argumentował, że zamknięty katalog sytuacji uprawniających do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu ubezpieczenia nie obejmuje wygaśnięcia stosunku pracy w wyniku reformy. ZUS twierdził, że art. 67 Konstytucji nie powinien być podstawą do przyznania zasiłku w sytuacji nieuregulowanej przepisami.
Godne uwagi sformułowania
brak podstaw do uznania, że zniesienie Agencji (...) stanowiło likwidację pracodawcy w rozumieniu art. 41 ( 1) § l k.p. odmowa przyznania świadczenia osobie, której tytuł ubezpieczenia ustał z powodu reformy przeprowadzonej przez ustawodawcę jest niezgodne z prawem do zabezpieczenia społecznego, określonym w art. 67 ust. 1 Konstytucji dokonana reorganizacja struktur w oparciu o przepisy w/w ustawy, nie stanowiła likwidacji pracodawcy w znaczeniu art. 41 ( 1) § 1 k.p. , ale z uwagi na przejęcie zadań i kompetencji (...) przez (...) była przejściem zakładu pracy na nowego pracodawcę.
Skład orzekający
Marcin Graczyk
przewodniczący
Małgorzata Jarząbek
sprawozdawca
Renata Gąsior
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiłku macierzyńskiego w kontekście reform administracyjnych i prawa do zabezpieczenia społecznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia stosunku pracy w wyniku reformy administracji rolnej, ale może być stosowana analogicznie w innych przypadkach reform strukturalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo do zabezpieczenia społecznego i ochrona pracowników mogą być egzekwowane w obliczu zmian strukturalnych w administracji państwowej, nawet jeśli przepisy nie przewidują wprost takich sytuacji.
“Czy pracownica straci zasiłek macierzyński przez reformę? Sąd Okręgowy odpowiada!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VII Ua 84/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2018 r. Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Marcin Graczyk Sędziowie SO Małgorzata Jarząbek (spr.) SO Renata Gąsior Protokolant st.sekr.sądowy Mariusz Żelazek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. w Warszawie sprawy z wniosku P. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziałowi w W. o zasiłek macierzyński na skutek apelacji wniesionej przez organ rentowy od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 sierpnia 2018 roku sygn. akt VI U 85/18 1. oddala apelację, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. na rzecz odwołującej P. D. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. SSO Małgorzata Jarząbek (spr.) SSO Marcin Graczyk SSO Renata Gąsior UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2018 r. w punkcie 1 zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 11 stycznia 2018 r., nr: (...) w ten sposób, że przyznał odwołującej się P. D. prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres od dnia 8 grudnia 2017 r. do dnia 6 grudnia 2018 r., w punkcie 2 sprawę w zakresie roszczenia o odsetki ustawowe przekazał do rozpoznania do organu rentowego, jako właściwemu miejscowo i rzeczowo oraz w punkcie 3 zasądził od organu rentowego na rzecz odwołującej kwotę 180,00 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd I instancji ustalił, że odwołująca w okresie od dnia 22 kwietnia 2013 r. do dnia 31 sierpnia 2017 r. była zatrudniona w Agencji (...) w W. . W związku z rozwiązaniem Agencji (...) i powstaniem Krajowego Ośrodka (...) , stosunek pracy odwołującej się uległ wygaśnięciu. Ubezpieczonej nie została przedstawiona propozycja zatrudnienia w nowopowstałym Krajowym Ośrodku (...) . W dniu 8 grudnia 2017 r. odwołująca urodziła dziecko, a w dniu 18 grudnia 2017 r. złożyła wniosek do organu rentowego o przyznanie jej zasiłku macierzyńskiego . Decyzją z dnia 11 stycznia 2018 r., znak: (...) organ rentowy odmówił odwołującej prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres od dnia 8 grudnia 2017 r. do dnia 6 grudnia 2018 r. W uzasadnieniu wskazał, że z posiadanej dokumentacji wynika, iż ubezpieczona urodziła dziecko w dniu 8 grudnia 2017 r., a od dnia 1 września 2017r. nie podlega ubezpieczeniu chorobowemu. Zatem brak jest podstaw do przyznania jej prawa do zasiłku macierzyńskiego. Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sądowych i aktach rentowych oraz na podstawie zeznań odwołującej się. Zeznania odwołującej były spójne i logiczne oraz korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Dlatego Sąd I instancji nie znalazł podstaw do odmowy ich wiarygodności. Autentyczności i treści dokumentów nie kwestionowała żadna ze stron, toteż Sąd Rejonowy uznał je za pełnowartościowy materiał dowodowy w sprawie. Sąd I instancji zważył, że odwołanie, jako zasadne zasługiwało na uwzględnienie. W ocenie Sądu Rejonowego brak było podstaw do uznania, że zniesienie Agencji (...) stanowiło likwidację pracodawcy w rozumieniu art. 41 ( 1) § l k.p. Na mocy ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku (...) doszło do ograniczenia liczby funkcjonujących trzech agencji (...) – Agencji (...) ( (...) ), Agencji (...) ( (...) ) i Agencji (...) ( (...) ) i tym samym powstania Krajowego Ośrodka (...) ( (...) ). Zgodnie z art. 45 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, z dniem 31 sierpnia 2017 r. zniesiono Agencję (...) i Agencję (...) , a z dniem 1 września 2017 r. utworzono Krajowy Ośrodek (...) . Natomiast zgodnie z art. 46 ust. 1 Krajowy Ośrodek (...) z dniem 1 września 2017 r. z mocy prawa wstąpił w ogół praw i obowiązków znoszonej Agencji (...) . W wyniku wejścia w życie wskazanej ustawy doszło do zniesienia (...) . W miejsce (...) i (...) został utworzony (...) , który obecnie wykonuje zadania dotychczas wykonywane przez obie agencje. Podstawowym skutkiem zniesienia tych agencji było stracenie ich bytu prawnego, jednakże nie przewiduje się z tego powodu prowadzenia procesu likwidacji tych agencji, gdyż ich zadania, a także wszelkie prawa i obowiązki zostaną przejęte z mocy ustawy odpowiednio przez istniejącą obecnie (...) oraz nowo utworzony (...) . Ustawa wskazywała, że (...) z mocy prawa wstępuje w ogół praw i obowiązków znoszonych (...) i (...) , z wyjątkiem praw i obowiązków związanych z wykonywaniem zadań przejmowanych przez (...) . Z kolei w celu zapewnienia funkcjonowania (...) , w trybie art. 51 tej ustawy, zostały podjęte czynności związane z uregulowaniem stosunków pracy z pracownikami (...) . Zdaniem Sądu Rejonowego reorganizacja dokonana w jednostkach sektora publicznego z woli prawodawcy polegająca na przejęciu zadań i kompetencji w przypadku pracodawcy realizującego cele publiczne jest przejściem zakładu pracy w znaczeniu przedmiotowym rozumianym jako placówka zatrudnienia. Dokonana reorganizacja struktur w oparciu o przepisy w/w ustawy, nie stanowiła likwidacji pracodawcy w znaczeniu art. 41 ( 1) § 1 k.p. , ale z uwagi na przejęcie zadań i kompetencji (...) przez (...) była przejściem zakładu pracy na nowego pracodawcę. Nowy pracodawca kontynuuje dotychczasową działalność (...) w ramach nowej struktury organizacyjnej. W toku postępowania dotyczącego zniesienia (...) nastąpiło jego przejście na nowego pracodawcę w rozumieniu art. 3 k.p. Sytuacja, w której znalazła się odwołująca była skutkiem reformy prawodawcy w zakresie administracji rolnej. Odwołującej nie zaproponowano nowych warunków zatrudnienia, zatem w trybie art. 51 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku (...) jej stosunek pracy wygasł. W ocenie Sądu I instancji odmowa przyznania świadczenia osobie, której tytuł ubezpieczenia ustał z powodu reformy przeprowadzonej przez ustawodawcę jest niezgodne z prawem do zabezpieczenia społecznego, określonym w art. 67 ust. 1 Konstytucji . Sytuację prawną odwołującej należy porównać z sytuacją funkcjonariusza celnego, któremu w związku z powstaniem Krajowej (...) nie zaproponowano nowych warunków zatrudnienia i co za tym idzie stosunek służby jego wygasł. Ponadto, w systemie ubezpieczeń społecznych w sposób normatywny w art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wyrażona została zasada równego traktowania ubezpieczonych. Zgodnie z ust. 1 ustawa stoi na gruncie równego traktowania wszystkich ubezpieczonych bez względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, stan cywilny oraz stan rodzinny. Przepisy te stanowią uszczegółowienie ogólnej zasady równości z art. 32 Konstytucji RP . Realizacja prawa do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę odbywa się poprzez ustawę zasiłkową, która określa warunki nabywania i wysokość świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, przysługujących osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym, określonym w ustawie systemowej. Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że odwołująca znajduje się w mniej korzystnej sytuacji prawnej w stosunku do podmiotów wymienionych w art. 30 ust. 1 ustawy zasiłkowej oraz wymienionych w art. 11 ustawy systemowej, które podlegają ubezpieczeniu chorobowemu i otrzymują świadczenie z tytułu urodzenia dziecka. Zasadą jest, bowiem przyznanie zasiłku macierzyńskiego w razie urodzenia dziecka w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Zdaniem Sądu I instancji ustawodawca bez racjonalnych podstaw pozbawiłby jednak byłych pracowników, prawa do otrzymywania świadczeń z ubezpieczenia chorobowego w razie choroby i macierzyństwa, co wprost naruszałoby wyrażone w art. 67 Konstytucji prawo obywatela do zabezpieczenia społecznego. W kontekście powołanych przepisów ustawy zasiłkowej i zasadniczej, sytuacja prawna odwołującej nie powinna różnić się od sytuacji prawnej osób niepozostających w stosunku pracy, ale wymienionych w artykule 11 ustawy systemowej. Znamienne w niniejszej sprawie pozostaje również, że ubezpieczona była w ciąży jeszcze w czasie trwania stosunku pracy. Niezależnie od powyższych rozważań prawodawca w ustawie zasiłkowej unormował uprawienia kobiet w ciąży w razie likwidacji bądź ogłoszenia upadłości pracodawcy pomimo braku tytułu do ubezpieczenia. W konsekwencji, okres pobierania takiego świadczenia w okresie po ustaniu stosunku pracy z w/w przyczyn można w drodze analogii uznać jako „tytułu do ubezpieczenia” w rozumieniu ustawy systemowej. Przeciwne założenie rodziłoby skutek pozbawienia odwołującej prawa do zabezpieczenia społecznego po ustaniu stosunku pracy z przyczyn wskazanych w art. 51 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku (...) , co stanowiłoby naruszenie art. 67 Konstytucji . Mając powyższe na uwadze, Sąd I instancji na podstawie art. 477 ( 14 ) § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał odwołującej prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres od dnia 8 grudnia 2017 r. do dnia 6 grudnia 2018 r. Sąd Rejonowy w punkcie 2 wyroku przekazał sprawę, w zakresie roszczenia o odsetki do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziałowi w W. . Zgodnie z art. 464 § 1 k.p.c. odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. W tym wypadku sąd przekaże mu sprawę. Postanowienie sądu o przekazaniu sprawy może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Jeżeli jednak organ ten uprzednio uznał się za niewłaściwy, sąd rozpozna sprawę. Do właściwości sądu pracy i ubezpieczeń społecznych należy rozpatrywanie spraw z odwołania od decyzji organu rentowego, a w przypadku, gdy decyzja nie została wydana, sąd przekazuję sprawę do rozpoznania organowi rentowemu. Sąd I instancji w niniejszym postępowaniu był obowiązany do rozpoznania odwołania od decyzji odmawiającej prawa do zasiłku macierzyńskiego, nie zaś do ustalenia odsetek od tego świadczenia, gdyż kierunek i zakres postępowania sądowego wyznacza przedmiot zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania Sąd Rejonowy orzekł zgodnie z ogólną regułą odpowiedzialności za wynik sprawy na podstawie art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 99 k.p.c. Sąd I instancji zasądził od organu rentowego na rzecz odwołującej kwotę 180 złotych obejmującą koszty zastępstwa procesowego ustalone na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. w dniu 8 października 2018 r. wywiódł apelację, zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości i zarzucając mu naruszenie przepisu prawa materialnego t.j. art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa poprzez jego błędną wykładnię polegającą na rozszerzeniu zamkniętego katalogu podmiotów, którym przysługuje zasiłek macierzyński w razie urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego w okresie ciąży, gdy stosunek pracy wygasł na mocy art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku (...) , co w konsekwencji doprowadziło do przyznania odwołującej prawa do zasiłku macierzyńskiego w sytuacji, gdy nie była do tego uprawniona na podstawie obowiązujących przepisów. W związku z powyższym organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie odwołania oraz o zasądzenie od odwołującej na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Zdaniem organu rentowego wskazany katalog sytuacji wymienionych w art. 30 ust. 1 ustawy, kiedy zasiłek macierzyński przysługuje w razie urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, jest zamknięty, a zatem stosując ten przepis nie powinno się dodawać innych przesłanek, które nie zostały wyraźnie przewidziane przez ustawodawcę, w tym min. wygaśnięcia stosunku pracy z mocy ustawy. Organ rentowy podkreślił, że sytuacje nabycia zasiłku macierzyńskiego po ustaniu tytułu do ubezpieczenia chorobowego zostały wyraźnie unormowane w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie chorobowy i macierzyństwa. W związku z tym dalej stwierdził, że przepis art. 67 Konstytucji nie powinien być podstawą do przyznania zasiłku macierzyńskiego osobie znajdującej się w sytuacji, która nie została unormowana obowiązującymi przepisami. Organ rentowy przyjął, że działania legislacyjne podejmowane przez ustawodawcę są racjonalne, a więc jeśli chciałby rozszerzyć obowiązywanie art. 30 ust. 1 ustawy na osoby, których stosunek pracy wygasł na podstawie ustawy, to uczyniłby we właściwym akcie prawnym. Odwołująca w odpowiedzi na apelację z dnia 13 listopada 2018 r. wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie od organu rentowego na jej rzecz kosztów postępowania w instancji odwoławczej według norm przepisanych. Ubezpieczona wskazała, że przejęte przez nowoutworzony Krajowy Ośrodek (...) zadania i mienie pracodawcy nie przesądza o jego kontynuacji podmiotowej i przedmiotowej, która uniemożliwiałaby zastosowanie do sytuacji P. D. przepisu art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego. W ocenie odwołującej, zniesienie z dniem 31 sierpnia 2017 r. (...) skutkowało ustaniem bytu prawnego oraz podmiotu jakichkolwiek praw i obowiązków wynikających ze stosunków pracy. Ubezpieczona podkreśliła, że (...) uległa pełnej i ostatecznej likwidacji, co oznacza, że w odniesieniu do jej pracowników, których umowy o pracę wygasły z dniem 31 sierpnia 2017 r., należy stosować przepisy innych ustaw, które uzależniają przyznanie prawa do określonych świadczeń od ustania stosunku pracy na skutek likwidacji pracodawcy, w tym art. 30 ust. 1 ustawy. W ocenie odwołującej za taką wykładnią przemawia fakt, że uregulowano stosunki prawne z dotychczasowymi pracownikami (...) w ustawie z dnia 10 lutego 2017 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku (...) . Ubezpieczona wskazała, że nawet w przypadku uznania, iż nie doszło do likwidacji (...) , należy się zgodzić z Sądem I instancji, który stwierdził, że odmowa przyznania przez organ rentowy prawa do zasiłku macierzyńskiego stanowi naruszenie art. 67 Konstytucji , gwarantującego prawo do zabezpieczenia społecznego. Zdaniem odwołującej, znajduje się ona w dużo gorszej sytuacji niż inni pracownicy jednostek organizacyjnych administracji publicznej, których jednostki zostały zniesione a ustawodawca zdecydował się na uregulowanie ich stosunków pracy poprzez zastosowanie trybu przejścia zakładu pracy na podstawie art. 23 1 k.p. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja organu rentowego, jako niezasadna podlegała oddaleniu. Sąd II instancji stwierdza, że ustalenia stanu faktycznego nie stanowiły przedmiotu zaskarżenia i nie budziły wątpliwości stron postępowania. Sąd Okręgowy również podziela ustalenia Sądu I instancji, które mają odzwierciedlenie w zebranych w niniejszej sprawie dokumentach. Organ rentowy zgłosił zarzut naruszenia przepisu art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ( Dz. U. z 2017 r., poz. 1368 z późn. zm. ), zwanej dalej ,,ustawą’’, zgodnie z którym zasiłek macierzyński przysługuje również w razie urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało w okresie ciąży wskutek ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. W myśl art. 30 ust. 3 powołanej ustawy, ubezpieczonej będącej pracownicą, z którą rozwiązano stosunek pracy w okresie ciąży z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy i której nie zapewniono innego zatrudnienia, przysługuje do dnia porodu zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego. W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy zauważa, że Sąd I instancji nie naruszył przepisu art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, przez "zapewnienie innego zatrudnienia" w rozumieniu art. 30 ust. 3 ustawy, należy rozumieć przedstawienie pracownicy w okresie ciąży realnej propozycji nawiązania stosunku pracy na stanowisku odpowiadającym jej kwalifikacjom zawodowym, niestanowiącym zagrożenia dla stanu ciąży i uwzględniającym jej sytuację osobistą oraz rodzinną na podstawie art. 177 § 4 k.p. W ocenie Sądu Najwyższego przy wykładaniu tego przepisu konieczne jest odwołanie się do art. 177 § 4 zdanie 3 k.p. , zgodnie z którym w razie niemożności zapewnienia w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego innego zatrudnienia, pracownicy przysługują świadczenia określone w odrębnych przepisach. Sąd Najwyższy podkreślił, że jeżeli pracodawca rozwiązując z pracownicą umowę o pracę w okresie ciąży (urlopu macierzyńskiego), nie zapewni jej takiego zatrudnienia, to przysługują jej świadczenia określone w odrębnych przepisach. Takim odrębnym przepisem w rozumieniu art. 177 § 4 zdanie 3 k.p. jest oczywiście art. 30 ustawy, a świadczeniem – zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego w nim określony. ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2011r., sygn. akt II UK 374/10 ) W niniejszej sprawie Sąd I instancji stwierdził, że nie ma podstaw do uznania, iż zniesienie Agencji (...) stanowiło likwidację pracodawcy w rozumieniu art. 41 1 § 1 k.p. Sąd Okręgowy uznaje to stwierdzenie za prawidłowe. Sąd Rejonowy w sposób trafny uznał, iż odmowa przyznania odwołującej prawa do zasiłku macierzyńskiego stanowiła naruszenie art. 67 ust. 1 Konstytucji , na podstawie którego obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Przy kształtowaniu zakresu prawa do ubezpieczenia społecznego ustawodawca związany jest także wynikającym z zasady równości nakazem jednakowego traktowania świadczeniobiorców charakteryzujących się jednakową cechą istotną, mając na uwadze art. 67 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP . Od tak określonej zasady – w świetle ustalonego orzecznictwa TK – możliwe są odstępstwa ograniczone następującymi warunkami: - wprowadzone przez prawodawcę różnicowania muszą być racjonalnie uzasadnione, biorąc pod uwagę cel i treść przepisów, w których zawarta jest kontrolowana norma; - waga interesu, któremu ma służyć różnicowanie podmiotów podobnych, musi pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostaną naruszone w wyniku różnego traktowania podmiotów podobnych; - regulacja prawna musi znajdować podstawę w wartościach, zasadach lub normach konstytucyjnych, uzasadniających odmienne traktowanie podmiotów podobnych ( poruszone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt SK 15/06 ). Uznając, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do likwidacji pracodawcy, sytuację ubezpieczonej determinowała jednakowa cecha istotna w porównaniu do innych świadczeniobiorców- na skutek reform przeprowadzonych w agencjach rolnych, stosunek pracy odwołującej uległ rozwiązaniu, ponieważ nie została jej przedstawiona propozycja zatrudnienia. W związku z tym należy uznać, że w tym zakresie jej sytuacja skutkująca rozwiązaniem stosunku pracy nie różniła się od sytuacji osób, których umowa o pracę uległa zakończeniu na skutek likwidacji pracodawcy. Jest oczywistym, że ubezpieczona nie miała żadnego wpływu na rozwiązanie Agencji (...) , które było bezpośrednią przyczyną wygaśnięcia jej stosunku pracy. Sytuacja faktyczna, w której znalazła się odwołująca jest w istocie identyczna, jak w przypadku likwidacji pracodawcy. Sąd Okręgowy zważył, że przepis ustawy, na którego naruszenie wskazuje organ rentowy, nie obejmuje swoją dyspozycją osób, których tytuł ubezpieczenia przestał obowiązywać w wyniku reform przeprowadzonych przez ustawodawcę. Brak w tym zakresie, sprowadzający się do braku uregulowania sytuacji osób, które znalazły się w położeniu analogicznym do położenia ubezpieczonej, upoważnia do przyjęcia, że dokonanie rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie przepisów ustawy zasiłkowej stanowiłoby naruszenie jednej z podstawowych zasad konstytucyjnych wyrażonej w art. 67 Ustawy zasadniczej. W ocenie Sądu doszłoby wówczas do naruszenia zasady prawa obywatela do zabezpieczenia społecznego, gdyż odwołująca byłaby gorzej traktowana w porównaniu do osób, których stosunek pracy zostaje rozwiązany z powodu likwidacji pracodawcy. Sąd Okręgowy potwierdza ustalenia dokonane przez Sąd I instancji, iż dokonana reorganizacja struktur dotychczasowego pracodawcy ubezpieczonej nie stanowiła likwidacji pracodawcy w znaczeniu art. 41 1 § 1 k.p. , ale z uwagi na przejęcie zadań i kompetencji Agencji (...) przez Krajowy Ośrodek (...) była przejściem zakładu pracy na nowego pracodawcę, który kontynuuje dotychczasową działalność (...) w ramach nowej struktury organizacyjnej. Wobec powyższego Sąd Okręgowy zważył, że sytuacja faktyczna, w której znalazła ubezpieczona, jak również opisany powyżej stan prawny uzasadnia zastosowanie do ubezpieczonej art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy. W związku z tym apelacja organu rentowego podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. , o czym orzeczono w punkcie 1 wyroku. O kosztach zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej Sąd II instancji orzekł w punkcie 2 wyroku mając na względzie zasadę odpowiedzialności za wynik sprawy zawartą w art. 98 k.p.c. Sąd Okręgowy zasądził od organu rentowego na rzecz odwołującej kwotę 120,00 złotych na podstawie § 9 ust. 2 w związku z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ). SSO Małgorzata Jarząbek (spr.) SSO Marcin Graczyk SSO Renata Gąsior
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI