VII U 879/17

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w WarszawieWarszawa2017-09-06
SAOSubezpieczenia społeczneświadczenia z ubezpieczenia społecznegoŚredniaokręgowy
kombatantbezpłatne lekiZUSubezpieczenia społeczneinwalida wojennyrepresje polityczneprawo do świadczeńdecyzja ZUS

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie kombatanta od decyzji ZUS odmawiającej wydania zaświadczenia o prawie do bezpłatnych leków, uznając, że nie przysługuje mu renta z tytułu inwalidztwa wojennego.

S. T. (1), kombatant i więzień polityczny, odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej wydania zaświadczenia uprawniającego do bezpłatnych leków. Odwołujący argumentował, że choruje na wiele schorzeń i jest kombatantem. ZUS odmówił, wskazując, że wnioskodawca nie pobiera renty na podstawie ustaw o kombatantach lub inwalidach wojennych, a jego niezdolność do pracy wynika z ogólnego stanu zdrowia, a nie z represji. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, potwierdzając, że prawo do bezpłatnych leków dla kombatantów jest ściśle powiązane z posiadaniem renty z tytułu inwalidztwa wojennego lub represji, czego wnioskodawca nie wykazał.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpatrzył sprawę S. T. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. dotyczącą prawa do zaświadczenia uprawniającego do darmowych leków. Odwołujący, kombatant i więzień polityczny okresu stalinowskiego, cierpiący na szereg schorzeń, domagał się przyznania mu prawa do bezpłatnych leków. Decyzją z dnia 29 maja 2017 r. ZUS odmówił wydania takiego zaświadczenia, argumentując, że S. T. (1) nie pobiera renty na podstawie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych ani ustawy o kombatantach, a jego niezdolność do pracy wynika z ogólnego stanu zdrowia, a nie z represji wojennych czy politycznych. Sąd Okręgowy, analizując stan faktyczny, ustalił, że odwołujący pobiera emeryturę od 1992 r. i otrzymuje dodatek kombatancki od 1999 r. Wcześniejsze postępowanie dotyczące renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z uwięzieniem politycznym zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 15 listopada 2005 r., który utrzymał w mocy decyzję ZUS odmawiającą przyznania renty, ponieważ niezdolność do pracy nie była związana z uwięzieniem politycznym. Sąd Okręgowy w obecnej sprawie podkreślił, że uprawnienie do bezpłatnych leków dla kombatantów, zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jest ściśle powiązane z posiadaniem statusu inwalidy wojennego lub osoby represjonowanej, uprawnionej do renty z tego tytułu. Ponieważ odwołujący nie wykazał, że jego niezdolność do pracy powstała w związku z działaniami wojennymi lub represjami politycznymi, a jego obecna niezdolność wynika z ogólnego stanu zdrowia, sąd uznał, że nie spełnia on przesłanek do otrzymania zaświadczenia o prawie do bezpłatnych leków. W konsekwencji, odwołanie zostało oddalone jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do bezpłatnych leków dla kombatantów jest ściśle powiązane z posiadaniem renty z tytułu inwalidztwa wojennego lub represji politycznych, a niezdolność do pracy musi być bezpośrednio związana z tymi przyczynami.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, które przyznają prawo do bezpłatnych leków inwalidom wojennym i osobom represjonowanym, pod warunkiem posiadania renty z tego tytułu. Ponieważ odwołujący nie wykazał, że jego niezdolność do pracy wynika z przyczyn wojennych lub represji, a jedynie z ogólnego stanu zdrowia, nie spełnił przesłanek do otrzymania zaświadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
S. T. (1)osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

u.ś.o.f.ś.p. art. 46 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Inwalidom wojennym oraz osobom represjonowanym przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki oznaczone symbolami "Rp" lub "Rpz", jeśli są uprawnieni do renty.

u.k. art. 12 § ust. 1 i 2 pkt 1

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Kombatantom będącym inwalidami wojennymi lub wojskowymi przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia z ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych. Osoby uznane za niezdolne do pracy wskutek pobytu w miejscach represji również mają te uprawnienia.

Pomocnicze

u.k. art. 12 § ust. 5

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Dokumentem potwierdzającym prawo do uprawnień jest legitymacja osoby represjonowanej.

u.z.i.w. art. 6 § ust. 1 i 2

Ustawa o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin

Definicja inwalidy wojennego, obejmująca żołnierzy uznanych za niezdolnych do pracy wskutek inwalidztwa powstałego w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych.

u.z.i.w. art. 7

Ustawa o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin

Definicja inwalidztwa powstałego w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych, obejmująca m.in. pobyt w niewoli, obozach koncentracyjnych lub więzieniach za udział w ruchu oporu.

k.p.c. art. 477 14 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala odwołanie w przypadku braku podstaw do jego uwzględnienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do bezpłatnych leków dla kombatantów jest warunkowane posiadaniem renty z tytułu inwalidztwa wojennego lub represji politycznych. Niezdolność do pracy musi być bezpośrednio związana z działaniami wojennymi lub represjami, a nie wynikać z ogólnego stanu zdrowia.

Odrzucone argumenty

Status kombatanta i posiadanie wielu schorzeń samoistnie uprawnia do bezpłatnych leków, niezależnie od posiadania renty z tytułu inwalidztwa wojennego.

Godne uwagi sformułowania

Uzyskanie uprawnienia do darmowych leków wiąże się ściśle z posiadaniem uprawnień do renty wynikającej z ustawy o kombatantach. Osoba starająca się o taką rentę musi wykazać nie tylko fakt, że jest niezdolna do pracy, ale i to, że niezdolność ta spowodowana jest schorzeniami powstałymi w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych.

Skład orzekający

Marcin Graczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do bezpłatnych leków dla kombatantów i osób represjonowanych, podkreślająca związek z posiadaniem renty z tytułu inwalidztwa wojennego lub represji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy osób (kombatanci, osoby represjonowane) i konkretnego świadczenia (bezpłatne leki), wymaga wykazania związku przyczynowego między represjami a niezdolnością do pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej grupy społecznej (kombatanci) i ich prawa do świadczeń zdrowotnych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych i prawa kombatanckiego.

Czy status kombatanta gwarantuje darmowe leki? Sąd wyjaśnia kluczowe warunki.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII U 879/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 września 2017 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Marcin Graczyk Protokolant: Paulina Filipkowska po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r. w Warszawie na rozprawie sprawy S. T. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o wydanie zaświadczenia uprawniającego do darmowych leków na skutek odwołania S. T. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 29 maja 2017 r. znak: (...) oddala odwołanie. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 29 maja 2017 r., znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych oraz ich rodzin, ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w brzmieniu ustalonym przepisami ustawy z dnia 11 października 2002 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ustawy o kombatantach, odmówił S. T. (1) prawa do zaświadczenia uprawniającego do otrzymywania bezpłatnych leków ( decyzja z dnia 29 maja 2017 r., k.140 a.r. tom I). S. T. (1) dnia 21 czerwca 2017 r. złożył za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. , odwołanie od powyższej decyzji organu rentowego. Odwołujący wskazał, że jest kombatantem, a w okresie stalinowskim był prześladowany i osadzony jako więzień polityczny w zakładzie karnym. Dodał, że choruje na nadciśnienie, niedoczynność tarczycy, cukrzycę typu II, polineuropatię, depresję i raka złośliwego pęcherza moczowego. Wobec tego wniósł o przyznanie mu prawa do bezpłatnych leków ( odwołanie z dnia 21 czerwca 2017 r., k.2-3 a.s.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. w odpowiedzi na odwołanie z dnia 26 lipca 2017 r. wniósł o jego oddalenie na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż odwołujący nie pobiera renty na podstawie przepisów ustawy dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych oraz ich rodzin, ani na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego . Wobec tego odwołującemu nie przysługuje książka inwalidy wojennego ani legitymacja osoby represjonowanej, o których mowa odpowiednio w Rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z 23 czerwca 2004 r. w sprawie trybu wydawania i anulowania książki inwalidy wojennego, dokumentów wymaganych do jej wydania oraz wzoru książki inwalidy wojennego oraz rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 11 marca 2003 r. w sprawie trybu wydawania i anulowania legitymacji osoby represjonowanej, dokumentów wymaganych do jej wydania oraz wzoru legitymacji osoby represjonowanej . Organ rentowy nie może więc zaświadczyć o powyższym (odpowiedź na odwołanie z dnia 26 lipca 2017 r., k.11 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Odwołujący S. T. (1) , ur. (...) , od 7 stycznia 1992 r. pobiera emeryturę. Od 1999 r. odwołujący otrzymuje do emerytury dodatek kombatancki (decyzja o przyznaniu emerytury z dnia 10 czerwca 1992r., k.17 a.r. tom I). Dnia 29 grudnia 2004 r. odwołujący złożył wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z uwięzieniem politycznym. Decyzją z dnia 26 kwietnia 2005 r. organ rentowy odmówił mu prawa do renty. W uzasadnieniu wskazano, iż Komisja Lekarska ZUS nie stwierdziła u odwołującego całkowitej ani częściowej niezdolności do pracy w związku z uwięzieniem politycznym. Zaznaczono, że orzeczono u odwołującego całkowitą niezdolność do pracy wynika z ogólnego stanu zdrowia. Z tych względów brak jest podstaw do przyznania i wypłaty wnioskowanej renty. S. T. (1) wniósł odwołanie od niniejszej decyzji, inicjując tym samym postępowanie sądowe. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 15 listopada 2005 r. oddalił odwołanie S. T. (1) i utrzymał w mocy decyzję organu rentowego. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 22 grudnia 2005 r. ( wniosek o rentę wraz z załącznikami, k.1-5 a.r tom II, decyzja organu rentowego z dnia 26 kwietnia 2005 r., k.5 a.r. tom II, wyrok SO z dnia 15 listopada 2005 r., k.14 a.r. tom II). Dnia 26 kwietnia 2017 r. odwołujący złożył wniosek o wydanie zaświadczenia uprawniającego do otrzymywania bezpłatnych leków, z uwagi na trudną sytuację finansową oraz zły stan zdrowia. Wskazał, że jest kombatantem, a także był więźniem politycznym okresu stalinowskiego. Odwołujący dołączył do wniosku kopię legitymacji Związku (...) oraz zaświadczenia uprawniające go do ulg i świadczeń określonych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( wniosek wraz z załącznikami, k.132-138 a.r. tom I). Po rozpatrzeniu wniosku odwołującego organ rentowy wydał w dniu 29 maja 2017 r., decyzję znak: (...) , którą odmówił odwołującemu wydania zaświadczenia ( decyzja z dnia 29 maja 2017 r., k.140 a.r.). W związku z niekorzystną decyzją organu rentowego, S. T. (1) złożył odwołanie do Sądu Okręgowego, inicjując tym samym niniejsze postępowanie ( odwołanie z dnia 21 czerwca 2017 r., k.2-3 a.s.). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów zawartych w aktach sprawy i aktach rentowych. Zdaniem Sądu, powołane wyżej dokumenty, w zakresie w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny stan faktyczny. Nie były one przez strony kwestionowane w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem okoliczności wynikające z treści tych dokumentów należało uznać za bezsporne i mające wysoki walor dowodowy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie S. T. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 29 maja 2017 r., znak: (...) jest niezasadne i podlega oddaleniu. W myśl art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 poz. 1255 ze zm., dalej: ustawa o kombatantach), kombatantom będącym inwalidami wojennymi lub wojskowymi przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 871 ze zm., dalej: ustawa o zaopatrzeniu inwalidów wojennych). Ustęp 2 pkt 1 tego przepisu stanowi, że świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 1, z wyłączeniem uprawnienia określonego w art. 23b tej ustawy, przysługują na zasadach określonych w tych przepisach również osobom, które zostały uznane za niezdolne do pracy wskutek niezdolności do pracy pozostającej w związku z pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i art. 4 ust. 1. Z kolei art. 12 ust. 5 ustawy o kombatantach stanowi, że dokumentem potwierdzającym prawo do korzystania z uprawnień, o których mowa w ust. 1, jest legitymacja osoby represjonowanej wystawiona przez organ rentowy. Stosownie do art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1793) inwalidom wojennym oraz osobom represjonowanym, ich małżonkom pozostającym na ich wyłącznym utrzymaniu oraz wdowom i wdowcom po poległych żołnierzach i zmarłych inwalidach wojennych oraz osobach represjonowanych, uprawnionym do renty rodzinnej, przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki oznaczone symbolami "Rp" lub "Rpz”. Definicję inwalidy wojennego zwiera art. 6 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych, zgodnie z którym inwalidą wojennym jest żołnierz, który został uznany za niezdolnego do pracy wskutek inwalidztwa powstałego w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych w czasie: pełnienia w okresie wojny 1939-1945 służby w Wojsku Polskim, w polskich formacjach wojskowych przy armiach sojuszniczych oraz w oddziałach ruchu podziemnego lub partyzanckiego prowadzących na obszarze Państwa Polskiego walkę z hitlerowskim okupantem; uczestniczenia w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Za inwalidę wojennego uważa się również żołnierza mającego obywatelstwo polskie, który został zaliczony do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa powstałego w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych w czasie pełnienia w okresie wojny 1939-1945 służby w Armii Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich oraz w innych armiach sojuszniczych, a także w oddziałach antyfaszystowskiego ruchu podziemnego lub partyzanckiego działających na obszarze innych państw ( art. 6 ust.2 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych). Za inwalidztwo powstałe w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych uważa się inwalidztwo będące następstwem zranień, kontuzji i innych obrażeń lub chorób doznanych: w walce z wrogiem, na froncie lub w związku z pobytem na froncie, wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej w czasie określonym w art. 6, w związku z pobytem w niewoli lub w obozie dla internowanych, w związku z udziałem w ruchu podziemnym lub partyzanckim oraz z pobytem w niewoli, w obozach koncentracyjnych lub w więzieniach za udział w tym ruchu (art. 7 ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych). W niniejszej sprawie odwołujący domagał się wydania zaświadczenia, które potwierdzałoby jego uprawnienie do otrzymywania bezpłatnych leków, z uwagi na fakt, iż jest kombatantem. Zaakcentowania wymaga, iż do nabycia tego rodzaju uprawnienia nie jest wystarczające posiadanie statusu kombatanta. Uzyskanie uprawnienia do darmowych leków wiąże się ściśle z posiadaniem uprawnień do renty wynikającej z ustawy o kombatantach. Osoba starająca się o taką rentę musi wykazać nie tylko fakt, że jest niezdolna do pracy, ale i to, że niezdolność ta spowodowana jest schorzeniami powstałymi w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojennych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż decyzją z dnia 26 kwietnia 2005 r. organ rentowy odmówił odwołującemu prawa do takiej renty, bowiem jego niezdolność do pracy nie miała związku z uwięzieniem politycznym, lecz wynikała z ogólnego stanu zdrowia. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, od 7 stycznia 1992 r. odwołujący jest uprawniony do emerytury przyznanej mu na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) jako pracownik, z tytułu zatrudnienia. Jak to zostało wcześniej wspomniane, przyznanie uprawnienia do bezpłatnego zaopatrzenia w leki, o które wnioskował odwołujący, byłoby możliwe jedynie w sytuacji gdyby skarżącemu przysługiwały świadczenia pieniężne z tytułu ustawy o kombatantach lub ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych, tj. jeśli odwołujący zostałby zaliczony do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa pozostającego w związku z pobytem w miejscach represji. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wobec powyższego niezasadne jest roszczenie odwołującego o przyznanie uprawnienia do bezpłatnych leków, a zaskarżona decyzja organu rentowego jest prawidłowa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku. SSO Marcin Graczyk ZARZĄDZENIE (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI