VII U 831/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Bydgoszczy przyznał ubezpieczonej prawo do zasiłku chorobowego, uznając, że zmiana adresu zamieszkania w trakcie zwolnienia lekarskiego nie stanowi podstawy do odmowy wypłaty świadczenia ani obowiązku zwrotu pobranych środków.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił ubezpieczonej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 20 czerwca do 10 lipca 2019 r. oraz zobowiązał ją do zwrotu pobranego zasiłku, argumentując, że nie zastano jej pod wskazanym adresem podczas kontroli, a ona nie poinformowała o zmianie miejsca pobytu. Ubezpieczona wniosła odwołanie, podnosząc, że w tym okresie nie wykonywała pracy zarobkowej ani nie wykorzystywała zwolnienia niezgodnie z jego celem, a jedynie przebywała tymczasowo u rodziców z powodu remontu nowego mieszkania. Sąd uwzględnił odwołanie, stwierdzając, że ZUS nie wykazał, aby zwolnienie było wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem, a sama zmiana adresu nie jest podstawą do utraty prawa do zasiłku.
Decyzją z dnia 13 sierpnia 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Bydgoszczy odmówił M. F. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 20 czerwca 2019 r. do 10 lipca 2019 r. i zobowiązał ją do zwrotu pobranego zasiłku w kwocie 2754,36 zł wraz z odsetkami. Organ rentowy uzasadnił swoją decyzję faktem, że podczas kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego, przeprowadzonej 3 lipca 2019 r. pod adresem wskazanym przez ubezpieczoną, nie zastano jej. Ubezpieczona wyjaśniła, że od 1 lipca 2019 r. nie mieszkała już pod tym adresem z powodu zakończenia umowy najmu, a tymczasowo przebywała u rodziców, oczekując na zakończenie remontu nowego mieszkania. ZUS nie uznał tych wyjaśnień za usprawiedliwienie nieobecności. Ubezpieczona wniosła odwołanie, twierdząc, że nie wykonywała pracy zarobkowej ani nie wykorzystywała zwolnienia niezgodnie z jego celem. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy, rozpoznając sprawę, uznał odwołanie za zasadne. Sąd ustalił, że ubezpieczona faktycznie przebywała pod innym adresem niż wskazany w zwolnieniu lekarskim, ale nie wykazał, aby w tym okresie wykorzystywała zwolnienie niezgodnie z jego przeznaczeniem. Sąd podkreślił, że sama zmiana adresu pobytu, bez wykonywania pracy zarobkowej lub innego niezgodnego z celem zwolnienia zachowania, nie może prowadzić do utraty prawa do zasiłku chorobowego. Powołując się na orzecznictwo, sąd stwierdził, że niewskazanie prawidłowego adresu na zaświadczeniu lekarskim nie może być interpretowane jako wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z przeznaczeniem. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję, przyznając ubezpieczonej prawo do zasiłku chorobowego i zwalniając ją z obowiązku zwrotu pobranych środków, a także zasądził od ZUS na rzecz ubezpieczonej zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sama zmiana adresu pobytu ubezpieczonego w trakcie zwolnienia lekarskiego, pod warunkiem niewykonywania pracy zarobkowej i nie wykorzystywania zwolnienia niezgodnie z jego celem, nie jest podstawą do odmowy prawa do zasiłku chorobowego ani obowiązku zwrotu pobranych środków.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ rentowy nie wykazał, aby ubezpieczona wykorzystywała zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem. Podkreślono, że niewskazanie prawidłowego adresu na zaświadczeniu lekarskim nie może być interpretowane jako wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z przeznaczeniem, ponieważ nie ma związku z przesłankami zdrowotnymi udzielenia zwolnienia ani nie rodzi podejrzeń co do stanu zdrowia ubezpieczonego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględnienie odwołania
Strona wygrywająca
M. F.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. F. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
ustawa zasiłkowa art. 6 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.
ustawa zasiłkowa art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 59 § 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Kontrola prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich.
ustawa zasiłkowa art. 59 § 3
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Lekarz orzecznik ZUS może przeprowadzić badanie lekarskie ubezpieczonego w miejscu jego pobytu.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana adresu pobytu w trakcie zwolnienia lekarskiego, pod warunkiem niewykonywania pracy zarobkowej i nie wykorzystywania zwolnienia niezgodnie z jego celem, nie stanowi podstawy do odmowy prawa do zasiłku chorobowego. Niewskazanie prawidłowego adresu na zaświadczeniu lekarskim nie może być interpretowane jako wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z przeznaczeniem. Organ rentowy nie wykazał, aby ubezpieczona wykorzystywała zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem.
Odrzucone argumenty
Ubezpieczona nie została zastana pod wskazanym adresem podczas kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Ubezpieczona nie poinformowała organu rentowego o zmianie adresu pobytu w trakcie trwania zwolnienia lekarskiego.
Godne uwagi sformułowania
organ rentowy wywiódł z faktu, iż ubezpieczona zamieszkuje pod innym adresem, niż wskazany w zaświadczeniu lekarskim, nieuprawniony wniosek, że korzysta ze zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem. niewskazanie na zaświadczeniu lekarskim prawidłowego adresu przez odwołującego nie może być interpretowane, jako wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczaniem, bowiem nie stanowi to zachowania, które w jakikolwiek sposób mogłoby mieć związek ze zdrowotnymi przesłankami udzielenia takiego zwolnienia, ani tym bardziej rodzić podejrzenia co do rzeczywistego stanu zdrowia ubezpieczonego.
Skład orzekający
Katarzyna Błażejowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do zasiłku chorobowego w przypadku zmiany adresu pobytu w trakcie zwolnienia lekarskiego oraz obowiązków informacyjnych ubezpieczonego wobec ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany adresu zamieszkania z przyczyn niezwiązanych z chorobą (remont mieszkania) i tymczasowego pobytu u rodziców. Nie dotyczy sytuacji, gdy zmiana adresu ma na celu ukrywanie się lub wykonywanie pracy zarobkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że nawet drobne niedopatrzenia formalne (jak zmiana adresu) nie muszą prowadzić do utraty świadczeń, jeśli podstawowe przesłanki (niezdolność do pracy, brak pracy zarobkowej) są spełnione. Jest to praktyczny przykład interpretacji przepisów ZUS.
“Zmieniłeś adres w trakcie L4? ZUS może chcieć zwrotu zasiłku, ale sąd może mieć inne zdanie!”
Dane finansowe
WPS: 2754,36 PLN
zwrot zasiłku chorobowego: 2754,36 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VII U 831/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 sierpnia 2020 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Katarzyna Błażejowska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2020 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy M. F. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o zasiłek chorobowy na skutek odwołania M. F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 13 sierpnia 2019 r. nr (...) 1.zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że odwołująca ma prawo do zasiłku chorobowego od 20 czerwca 2019r. do 10 lipca 2019r. i nie jest zobowiązana do zwrotu należnie pobranego zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego w kwocie 2754,36 zł ( dwa tysiące siedemset pięćdziesiąt cztery złote 36/100) wraz z odsetkami; 2.zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. na rzecz odwołującej kwotę 180 zł ( sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSR Katarzyna Błażejowska Sygn. akt VII U 831/19 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 13 sierpnia 2019 r., nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił M. F. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 20 czerwca 2019 r. do 10 lipca 2019 r. i zobowiązał ubezpieczoną do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego w kwocie 2754,36 zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że w dniu 3 lipca 2019 r. organ rentowy przeprowadził kontrolę prawidłowości wykorzystywania przez ubezpieczoną zwolnienia lekarskiego seria (...) pod adresem (...)-(...) B. , ul. (...) . Adres ten, jako adres zamieszkania ubezpieczona wskazała pracodawcy, natomiast adres wskazano lekarzowi wstawiającemu zwolnienie lekarskie, to 64-305, S. 3. Ponieważ pracownicy ZUS nie zastali ubezpieczonej pod adresem przy ul. (...) w B. wszczęto postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego organ uzyskał od M. F. informację, że od dnia 1 lipca 2019 r. nie mieszka już pod tym adresem, aktualnie przebywa pod adresem (...)-(...) T. , ul. (...) , natomiast od około 10 sierpnia 2019 r. będzie mieszkać pod adresem (...)-(...) B. , ul. (...) . Organ wskazał, że skoro ubezpieczona nie podała lekarzowi wystawiającemu zwolnienie lekarskie aktualnego adresu pobytu w trakcie orzeczonej niezdolności do pracy, jak również nie poinformowała placówki ZUS o zmianie adresu pobytu w trakcie trwania zwolnienia lekarskiego, to złożonych w dniu 15 lipca 2019 r. wyjaśnień nie uznaje za usprawiedliwienie nieobecności w miejscu zamieszkania podczas kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego. Z powyższą decyzją nie zgodziła się ubezpieczona, która wniosła od niej odwołanie. W uzasadnieniu odwołująca podniosła, że w okresie od 20 czerwca 2019 r. do 10 lipca 2019 r. nie wykonywała pracy zarobkowej, a także nie wykorzystywała zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodne z jego celem. Powódka podała, że pod koniec czerwca 2019 r., gdy wygasł stosunek najmu mieszkania przy ul. (...) powódka przebywała w tym mieszkaniu. Na koniec stosunku najmu powódka przeniosła się do rodziców zamieszkujących w miejscowości T. , albowiem nowo zakupione mieszkanie przy ul. (...) w B. nie było jeszcze wykończone, przez co nie było warunków do zamieszkania dla osoby chorej. Natomiast w T. miała zapewnione dogodne warunki mieszkaniowe oraz pomoc rodziców. W odpowiedzi na powyższe organ rentowy, działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany Zakład podtrzymał swoją argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Sąd ustalił, co następuje: M. F. z powodu stanu zdrowia pozostawała niezdolna do pracy w okresie od 20 czerwca 2019 r. do 10 lipca 2019 r. na podstawie zwolnienia lekarskiego od pracy, które wystawiono drogą elektroniczną. W dniu 3 lipca 2019 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. przeprowadził wobec ubezpieczonej kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy. Pracownicy Oddziału ZUS około godziny 8:45 udali się pod adres wskazany przez ubezpieczoną jako miejsce jej pobytu podczas niezdolności do pracy – ul. (...) , (...)-(...) B. , jednakże na miejscu nikogo nie zastano. Fakt ten stwierdzono w protokole z kontroli. W pisemnych wyjaśnieniach ubezpieczona poinformowała, że od dnia 1 lipca 2019 r. nie zamieszkuje przy ul. (...) w B. , gdyż wraz z końcem czerwca upłynął okres, na który zawarta była umowa najmu mieszkania znajdującego się pod tym adresem i podała tymczasowy adres, pod którym miała przebywać – ul. (...) , (...)-(...) T. . Ubezpieczona dokonała zakupu nowego mieszkania, jednakże ze względu na przedłużający się remont nie mogła w nim zamieszkać od lipca 2019 r., a było to możliwe dopiero około 10 sierpnia 2019 r. W związku z tym mąż ubezpieczonej odwiózł ją wraz z dziećmi do domu jej rodziców, gdzie miała czekać na możliwość wyczekiwania na zakończenie prac remontowych w nowo zakupionym mieszkaniu. Dowód: zaświadczenie lekarskie seria (...) , zaświadczenie płatnika składek z 19.06.2019 r., notatka/protokół z kontroli ZUS, pisemne wyjaśnienia ubezpieczonej z 12.07.2019 r. – akta rentowe, zeznania świadków: T. F. (protokół skrócony) – k. 33, E. K. (protokół skrócony) – k. 70, przesłuchanie ubezpieczonej (protokół skrócony) – k. 33v Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu odwołanie było zasadne i zasługiwało na uwzględnienie. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumentację zawartą w aktach sprawy jak i aktach rentowych, których autentyczność oraz wiarygodność nie były między stronami kwestionowane. Ponadto Sąd przeprowadził dowód z przesłuchania świadków: T. F. i E. K. oraz dowód z przesłuchania ubezpieczonej, którym nie odmówił wiarygodności. Zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd ocenił w oparciu o zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego. Należy zaznaczyć, iż jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie, sąd ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego z urzędu, a odrębny charakter postępowania nie wyłącza zasady kontradyktoryjności w tych sprawach, w tym ciężaru dowodzenia swych twierdzeń przez ubezpieczonego i pozwany organ (por. wyroki SN z dnia 8 stycznia 2008 r., I UK 193/07, Lex nr 447681; z dnia 8 lipca 2008 r., II UK 344/07, Lex nr 497701; z dnia 11 lutego 2011 r., II UK 269/10, Lex nr 794791 i z dnia 9 sierpnia 2011 r., I UK 52/11, Lex nr 1084706). W niniejszej sprawie to na pozwanym spoczywał obowiązek wykazania okoliczności, z których wywodził korzystne dla siebie skutki prawne. Między stronami zasadniczo bezspornym był fakt, iż ubezpieczona przebywała na zwolnieniu lekarskim z tytułu niezdolności do pracy, a pobyt ten miał miejsce pod innym adresem niż wskazany w zaświadczeniu lekarskim. Spornym natomiast okazała się ocena prawna, czy w związku nieobecnością ubezpieczonej w miejscu wskazanym przez lekarza wystawiającego zaświadczenie, jako miejsce pobytu, podczas gdy ubezpieczony przebywając w innym miejscu, może zostać pozbawiony prawa do zasiłku chorobowego. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 6 ust 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 645, dalej: ustawa zasiłkowa) zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia (art. 17 ust. 1 ustawy). Nie budzi wątpliwości, że prawo do tego świadczenia podlega utracie w przypadku wystąpienia jednej z dwóch niezależnych przesłanek określonych w cytowanym przepisie, a więc wykonywania pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy lub wykorzystywania zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia. Sąd nie kwestionuje faktu, iż prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich podlega kontroli. Możliwość taką daje organom rentowym dyspozycja art. 59 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Niemniej ten sam przepis wskazuje, iż w celu kontroli lekarz orzecznik ZUS może przeprowadzić badanie lekarskie ubezpieczonego w miejscu jego pobytu (art. 59 ust 3 pkt 1 lit b). Organ rentowy wywiódł z faktu, iż ubezpieczona zamieszkuje pod innym adresem, niż wskazany w zaświadczeniu lekarskim, nieuprawniony wniosek, że korzysta ze zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem. W ocenie Sądu, organ rentowy w żaden sposób nie wykazał tej zależności. ZUS swoją argumentację opierał na braku stosownego zawiadomienia organu przez ubezpieczoną o zmianie miejsca zamieszkania, a jednocześnie nie wykazał, w jaki sposób ubezpieczona, w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, wykorzystała zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem. Ubezpieczona konsekwentnie wskazywała, zarówno w postępowaniu przed organem rentowym, jak i przed sądem, iż w okresie orzeczonej niezdolności nie wykonywała żadnej czynności związanej z pracą zarobkową. Okoliczności te znalazły także potwierdzenie w zeznaniach świadków. Nie ulegało wątpliwości to, że adres wskazany w zaświadczeniu lekarskim znajdującym się w aktach rentowych jest niezgodny z faktycznym adresem odwołującej. Zaświadczenie lekarskie, które podlegało kontroli, zostało wystawione z podaniem adresu, pod którym ubezpieczona zamieszkiwała wcześniej i okoliczność ta nie była przez strony kwestionowana. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko wyrażone przez judykaturę wskazujące, iż niewskazanie na zaświadczeniu lekarskim prawidłowego adresu przez odwołującego nie może być interpretowane, jako wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczaniem, bowiem nie stanowi to zachowania, które w jakikolwiek sposób mogłoby mieć związek ze zdrowotnymi przesłankami udzielenia takiego zwolnienia, ani tym bardziej rodzić podejrzenia, co do rzeczywistego stanu zdrowia ubezpieczonego (wyrok SR dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 18 września 2013 r., VI U 88/13, Lex nr 1914943). W konsekwencji, mając powyższe na uwadze, Sądu uznał, iż ubezpieczona ma prawo do zasiłku chorobowego w okresie od 20 czerwca 2019 r. do 10 lipca 2019 r. i nie jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego w kwocie 2754,36 zł wraz z odsetkami, o czym Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekła na podstawie art. 98 kpc w zw. z §9 ust.2 rozporządzenia Ministra Spawiedliwości z 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. SSR Katarzyna Błażejowska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI