VII U 801/13

Sąd Okręgowy w Jeleniej GórzeJelenia Góra2013-12-02
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyNiskaokręgowy
emeryturaprzychódZUSrozliczenie roczneubezpieczenia społeczneprawo rentowenienależnie pobrane świadczenia

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie emeryta od decyzji ZUS o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, uznając, że przekroczenie limitu przychodu w 2012 roku uzasadniało zmniejszenie emerytury.

Emeryt E.M. odwołał się od decyzji ZUS nakazującej zwrot nienależnie pobranych świadczeń emerytalnych w kwocie 2063,64 zł za 2012 rok. Powodem było przekroczenie przez wnioskodawcę limitu przychodu z pracy (53.199,67 zł wobec limitu 29.772,30 zł). Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze oddalił odwołanie, stwierdzając, że decyzja ZUS była prawidłowa, a przychód emeryta uzasadniał zmniejszenie świadczenia zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach.

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze rozpoznał odwołanie E.M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 20.03.2013 r., która nakazywała zwrot nienależnie pobranych świadczeń emerytalnych w kwocie 2063,64 zł za rok 2012. Powodem decyzji było przekroczenie przez wnioskodawcę dopuszczalnego progu przychodu z tytułu zatrudnienia, który w 2012 roku wyniósł 53.199,67 zł, znacznie przekraczając niższą kwotę graniczną ustaloną na ten rok na poziomie 29.772,30 zł. Emeryt domagał się rozliczenia przychodu od daty przyznania emerytury (marzec 2012 r.), jednak ZUS wniósł o oddalenie odwołania, wskazując, że prawo do emerytury zostało przyznane od 01.10.2011 r. zgodnie z wcześniejszym wyrokiem sądu. Sąd, analizując stan faktyczny, ustalił, że emerytura została przyznana od 01.10.2011 r., a wnioskodawca od kwietnia 2012 r. osiągał przychód z pracy, który powodował zmniejszenie świadczenia. Rozliczenie roczne wykazało przekroczenie limitu przychodu o 23.427,37 zł. Sąd powołał się na przepisy ustawy o emeryturach i rentach (art. 103, 104, 127, 138), które regulują zasady zawieszania i zmniejszania świadczeń w przypadku osiągania przychodu z działalności podlegającej ubezpieczeniu społecznemu. Stwierdzono, że przychód wnioskodawcy w 2012 r. przekroczył dopuszczalny limit, co uzasadniało zmniejszenie świadczenia o kwotę maksymalnego zmniejszenia (6.287,64 zł) przy zastosowaniu rozliczenia rocznego. Sąd odrzucił żądanie rozliczenia miesięcznego, wskazując, że rozliczenie roczne było korzystniejsze dla wnioskodawcy niż hipotetyczne rozliczenie miesięczne, które skutkowałoby ustaleniem nienależnie pobranego świadczenia w wyższej kwocie (7.514,17 zł). W konsekwencji, Sąd uznał decyzję ZUS za prawidłową i oddalił odwołanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przekroczenie limitu przychodu z tytułu zatrudnienia w roku kalendarzowym uzasadnia decyzję ZUS o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, jeśli emeryt był pouczony o braku prawa do pobierania świadczeń w pełnej wysokości.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o emeryturach i rentach, które regulują zasady zmniejszania lub zawieszania świadczeń w przypadku osiągania przychodu z działalności podlegającej ubezpieczeniu społecznemu. Ustalono, że przychód wnioskodawcy w 2012 r. przekroczył dopuszczalny limit, co skutkowało obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, obliczonych na podstawie rozliczenia rocznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
E. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (8)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 103 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do emerytur i rent ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu na zasadach określonych w art. 103a-106.

u.e.r.f.u.s. art. 104 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu, na zasadach określonych w ust. 3-8 oraz w art. 105, w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 104 § 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Za działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego uważa się zatrudnienie, służbę lub inną pracę zarobkową albo prowadzenie pozarolniczej działalności.

u.e.r.f.u.s. art. 104 § 7

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Prawo do emerytury ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

u.e.r.f.u.s. art. 104 § 8

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

W razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, nie wyżej jednak niż 130% tej kwoty, świadczenie ulega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia.

u.e.r.f.u.s. art. 127 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Emeryt lub rencista jest zobowiązany zawiadomić organ rentowy o podjęciu działalności i wysokości osiąganego przychodu.

u.e.r.f.u.s. art. 138 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do uwzględnienia odwołania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przychód emeryta w 2012 r. przekroczył dopuszczalny limit roczny. Rozliczenie roczne przychodu jest zgodne z przepisami ustawy. Emeryt był pouczony o zasadach zmniejszania świadczeń.

Odrzucone argumenty

Żądanie rozliczenia przychodu od daty wydania decyzji o przyznaniu emerytury. Propozycja rozliczenia miesięcznego przychodu.

Godne uwagi sformułowania

przekroczył niższą kwotę graniczną ustaloną dla tego roku, tj. 29.772,30 zł – łącznie o kwotę 23.427,37 zł wnioskodawca pobrał nienależnie świadczenie w kwocie 2063,64 zł rozliczenie roczne było dla wnioskodawcy niekorzystne, ponieważ skutkowałoby ustaleniem nienależnie pobranego świadczenia w wysokości 7.514,17 zł

Skład orzekający

Liliana Gambal

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Zasady rozliczania przychodu emerytów i rencistów przez ZUS, stosowanie rozliczenia rocznego i miesięcznego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2012 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowego rozliczenia przychodu emeryta, ale pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących zmniejszania świadczeń i konsekwencje przekroczenia limitów.

Emerytura a praca: Czy przekroczenie limitu przychodu oznacza zwrot pieniędzy do ZUS?

Dane finansowe

WPS: 2063,64 PLN

zwrot nienależnie pobranych świadczeń: 2063,64 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt VII U 801/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Liliana Gambal Protokolant: Kalina Tanaś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2013 r. w J. odwołania E. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 20.03.2013 r., (...) w sprawie E. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń odwołanie oddala. Sygn. akt VII U 801/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 20.03.2013 r. (znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. dokonał rozliczenia emerytury wnioskodawcy E. M. w związku z osiągniętym przychodem, który w 2012 r. wyniósł 53.199,67 zł i przekroczył niższą kwotę graniczną ustaloną dla tego roku, tj. 29.772,30 zł – łącznie o kwotę 23.427,37 zł. Po dokonaniu rozliczenia za 2012 r. organ rentowy ustalił, że wnioskodawca pobrał nienależnie świadczenie w kwocie 2063,64 zł. Wnioskodawca odwołał się od powyższej decyzji, domagając się rozliczenia przychodu od dnia wydania decyzji o przyznaniu emerytury, tj. od marca 2012 r. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podnosząc, że prawo do emerytury zostało przyznane wnioskodawcy decyzją z dnia 22.03.2012 r. od dnia 01.10.2011 r., tj. od daty określonej w wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 09.02.2012 r. Jednocześnie wnioskodawca w 2012 r. osiągał przychód z tytułu zatrudnienia, w wysokości powodującej zmniejszenie świadczenia emerytalnego, co zostało prawidłowo ustalone w zaskarżonej decyzji, przy zastosowaniu korzystniejszego dla wnioskodawcy wariantu rozliczenia rocznego. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wyrokiem z dnia 09.02.2012 r. (...) Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 15.09.2011 r. w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy E. M. prawo do emerytury od dnia 01.10.2011 r. Wykonując wyrok Sądu Okręgowego z dnia 09.02.2012 r. organ rentowy decyzją z dnia 22.03.2012 r. przyznał wnioskodawcy emeryturę od dnia 01.10.2011 r. i podjął jej wypłatę. W dniu 11.04.2012 r. wnioskodawca złożył oświadczenie (Rw-73), że osiąga przychód z tytułu pracy wykonywanej w ramach stosunku pracy w wysokości powodującej zmniejszenie świadczenia emerytalnego. Decyzją z dnia 17.04.2012 r. organ rentowy zmniejszył wypłatę świadczenia wnioskodawcy od dnia 01.05.2012 r. w związku z osiąganiem przychodu w kwocie wyższej niż 70% (nie wyższej niż 130%) przeciętnego wynagrodzenia. Kwota zmniejszenia wyniosła 528 zł. W okresie od 01.01.2012 r. do 31.12.2012 r. wnioskodawca osiągnął przychód z tytułu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o. w L. oraz w Przedsiębiorstwie (...) Sp. z o.o. w L. w łącznej wysokości 53.199,67 zł. Decyzją z dnia 20.03.2013 r. organ rentowy dokonał rozliczenia emerytury wnioskodawcy E. M. w związku z osiągniętym przychodem, który w 2012 r. wyniósł 53.199,67 zł i przekroczył niższą kwotę graniczną ustaloną dla tego roku, tj. 29.772,30 zł – łącznie o kwotę 23.427,37 zł. Po dokonaniu rozliczenia za 2012 r. organ rentowy ustalił, że wnioskodawca pobrał nienależnie świadczenie w kwocie 2063,64 zł. /dowód: wyrok z dnia 09.02.2012 r. – k.39 akt ZUS, t.VII; decyzja z dnia 22.03.2012 r. – k.45 akt ZUS, t.VII; oświadczenie z dnia 11.04.2012 r. – k.47 akt ZUS, t.VII; decyzja z dnia 17.04.2012 r. – k.48 akt ZUS, t.VII; zaświadczenia o przychodzie za 2012 r.: z dnia 04.02.2013 r. i z dnia 06.02.2013 r. – k.121 i k.125 akt ZUS, t.VII/ Sąd zważył, co następuje: Odwołanie nie mogło zostać uwzględnione. W myśl art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) prawo do emerytur i rent ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu na zasadach określonych w art. 103a -106. Zgodnie z art. 104 ust. 1 ww. ustawy prawo do emerytury lub renty ulega zawieszeniu lub świadczenia te ulegają zmniejszeniu, na zasadach określonych w ust. 3-8 oraz w art. 105, w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 2 oraz z tytułu służby wymienionej w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6. Według ustępu 2 tego przepisu za działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 1, uważa się zatrudnienie, służbę lub inną pracę zarobkową albo prowadzenie pozarolniczej działalności, z uwzględnieniem ust. 3. Jak wynika zaś z ustępu 7 tego przepisu prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nie wyżej jednak niż 130 % tej kwoty, świadczenie ulega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia, nie większą jednak niż kwota maksymalnego zmniejszenia obowiązująca w dniu 31 grudnia 1998 r. w wysokości: 1) 24 % kwoty bazowej obowiązującej przy ostatniej waloryzacji w 1998 r. - dla emerytury lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy; 2) 18 % kwoty bazowej, o której mowa w pkt 1 - dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy; 3) 20,4 % kwoty bazowej, o której mowa w pkt 1 - dla renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba (ust. 8 art. 104). W świetle Komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 listopada 2012 r. w sprawie granicznych kwot przychodu dla 2012 r. stosowanych przy zawieszaniu albo zmniejszaniu emerytur i rent (M.P. z 2012 r. Nr 889) na podstawie art. 104 ust. 10 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ogłoszono, że kwoty graniczne przychodu dla 2012 r. wynoszą 29.772,30 zł. Zgodnie z art. 127 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS emeryt lub rencista jest zobowiązany zawiadomić organ rentowy o podjęciu działalności, o której mowa w art. 104 ust. 1-4, i o wysokości osiąganego z tego tytułu przychodu, a po upływie roku kalendarzowego - o wysokości tego przychodu uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym. Z kolei zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia w rozumieniu ust. 1 uważa się przy tym świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania; Ustalenie, czy przychody emeryta uzasadniały pełną lub zmniejszoną wypłatę świadczenia lub jego zawieszenie następuje w rozliczeniu rocznym, tj. przez porównanie przychodów osiągniętych łącznie w roku kalendarzowym z rocznym limitem przychodów albo w rozliczeniu miesięcznym, tj. porównanie przychodów z poszczególnych miesięcy z dopuszczalnymi limitami w poszczególnych miesiącach. W rozpoznawanej sprawie wysokość kwota przychodu ubezpieczonego w 2012 r. została przez organ rentowy prawidłowo wyliczona, na podstawie stosownych zaświadczeń od poszczególnych pracodawców, na łączną kwotę 53.199,67 zł. Tym samym przychód wnioskodawcy w 2012 r. przekroczył niższą kwotę graniczną ustaloną dla tego roku, tj. 29.772,30 zł – łącznie o kwotę 23.427,37 zł, co uzasadniało zmniejszenie łącznej kwoty świadczenia za rok 2012 o kwotę maksymalnego zmniejszenia tj. o 6.287,64 zł, przy zastosowaniu rozliczenia rocznego. Jak wynika przy tym z pisma organu rentowego z dnia 18.09.2013 r., żądane przez wnioskodawcę rozliczenie miesięczne, uwzględniające jedynie okres od kwietnia 2012 r. do grudnia 2012 r., byłoby dla wnioskodawcy niekorzystne, ponieważ skutkowałoby ustaleniem nienależnie pobranego świadczenia w wysokości 7.514,17 zł. W rezultacie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja organu rentowego jest prawidłowa, co skutkowało oddaleniem odwołania na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI