VIII U 2201/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2016-04-01
SAOSubezpieczenia społecznepodleganie ubezpieczeniomŚredniaokręgowy
ubezpieczenia społecznedziałalność gospodarczaumowa o pracęminimalne wynagrodzeniezbieg tytułów do ubezpieczeńZUSsąd pracyorzecznictwo

Sąd Okręgowy oddalił odwołanie M.F. od decyzji ZUS dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu działalności gospodarczej, uznając, że wynagrodzenie z umowy o pracę było niższe od minimalnego.

M.F. odwołał się od decyzji ZUS nakładającej na niego obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu działalności gospodarczej w okresach, gdy był zatrudniony na umowę o pracę z wynagrodzeniem niższym od minimalnego. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po uwzględnieniu częściowej zmiany decyzji przez ZUS, oddalił odwołanie w pozostałym zakresie. Sąd uznał, że w okresach, gdy wynagrodzenie z umowy o pracę było niższe od minimalnego, M.F. podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Sprawa dotyczyła odwołania M.F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o podleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w określonych okresach. M.F. twierdził, że w tych okresach był zatrudniony na umowę o pracę i z tego tytułu podlegał ubezpieczeniom, a zbieg tytułów do ubezpieczenia powinien skutkować jedynie obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. ZUS pierwotnie wydał decyzję o obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu działalności gospodarczej, ale po wniesieniu odwołania częściowo zmienił swoją decyzję, uznając odwołanie za uzasadnione w części dotyczącej okresu od 01.07.2005 r. do 30.11.2005 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach umorzył postępowanie w części uwzględnionej przez ZUS, a w pozostałym zakresie oddalił odwołanie. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazując, że osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy wynagrodzenie z umowy o pracę było niższe od minimalnego wynagrodzenia. Sąd, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że w przypadku zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy, wynagrodzenie niższe od minimalnego (proporcjonalnie do etatu) nie wyłącza obowiązku ubezpieczeń z innego tytułu, jakim jest prowadzenie działalności gospodarczej. W konsekwencji, M.F. podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu działalności gospodarczej w okresach, gdy jego wynagrodzenie z umowy o pracę było niższe od minimalnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba taka podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, które wskazuje, że wynagrodzenie z umowy o pracę niższe od minimalnego (w przeliczeniu na pełny etat) nie wyłącza obowiązku ubezpieczeń z innego tytułu, jakim jest prowadzenie działalności gospodarczej. Przepis dotyczący minimalnego wynagrodzenia w niepełnym wymiarze czasu pracy ma zastosowanie głównie w prawie pracy, a w ubezpieczeniach społecznych może mieć jedynie pośrednie zastosowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie odwołania w pozostałym zakresie i umorzenie postępowania w części

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

Strony

NazwaTypRola
M. F.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (12)

Główne

u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt 1, pkt 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 12 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 9 § 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 9 § 1a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 18 § 4 pkt 5a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.m.w.p. art. 4 § 1

Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

u.m.w.p. art. 2

Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

u.m.w.p. art. 8 § 1

Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

u.s.u.s. art. 13 § pkt 1 i pkt 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Pomocnicze

k.p.c. art. 477¹³ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.u.s. art. 83 § 6

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynagrodzenie z umowy o pracę było niższe od minimalnego wynagrodzenia, co w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego nie wyłącza obowiązku ubezpieczeń z tytułu działalności gospodarczej. Przepis art. 8 ust. 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę ma zastosowanie głównie w prawie pracy, a w ubezpieczeniach społecznych może mieć jedynie pośrednie zastosowanie.

Odrzucone argumenty

Zbieg tytułów do ubezpieczenia (umowa o pracę i działalność gospodarcza) powinien skutkować jedynie obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, a nie społecznym z tytułu działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie "kwoty minimalnego wynagrodzenia" za pracę stanowiącej przychód z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy (...) nie jest - w przypadku zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy - równoznaczne z "wysokością minimalnego wynagrodzenia" określona w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę W stosunkach ubezpieczenia społecznego przepis ten może mieć wyłącznie pośrednie zastosowanie - przy ustalaniu podstawy wymiaru składki

Skład orzekający

Magdalena Kimel

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu tytułów do ubezpieczeń społecznych, gdy wynagrodzenie z umowy o pracę jest niższe od minimalnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu tytułów i wynagrodzenia poniżej minimalnego. Interpretacja Sądu Najwyższego może być różnie stosowana w zależności od szczegółów sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zbiegu tytułów do ubezpieczeń i interpretacji przepisów dotyczących minimalnego wynagrodzenia, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i pracowników.

Czy niższe od minimalnego wynagrodzenie z etatu chroni przed składkami ZUS z działalności gospodarczej?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VIII U 2201/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR del Magdalena Kimel Protokolant: Ewa Grychtoł po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r. w Gliwicach sprawy M. F. ( F. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu działalności gospodarczej na skutek odwołania M. F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 16 września 2015 r. nr (...) 1. umarza postępowanie w części uwzględniającej żądanie strony decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 06 listopada 2015 roku numer (...) , 2. w pozostałym zakresie oddala odwołanie (-) SSR del Magdalena Kimel Sygn. akt VIII U 2201/15 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. w dniu 16 września 2015 roku wydał decyzję o podleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu) przez M. F. jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą od 13.10.2003 r do 14.10.2003 r od 1.05.2005 r do 30.04.2005 r i od 01.06.2005 r do 30.11.2005 r z uwagi na brak w okresie od 13.10.2003 r do 14.10.2003 r innego tytułu do podlegania ubezpieczeniom a następnie osiągnięcia w okresie od 01.01.2005 r do 30.04.2005 r i od 01.06.2005 r do 30.11.2005 r z tytułu zatrudnienia wynagrodzenia niższego niż minimalne. M. F. złożył odwołanie od decyzji, podnosząc że we wskazanych w decyzji okresach pozostawał w zatrudnieniu w (...) zo.o. na podstawie umów o pracę i z uwagi na zbieg tytułów do ubezpieczenia z tytułu prowadzonej równocześnie w tym okresie działalności gospodarczej podlegał tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: M. F. prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, zgłaszając się z tego tytułu jako płatnik i osoba ubezpieczona do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 13.10.2003 r do nadal. Od 15 października 2003 r do 30 czerwca 2005 r M. F. był zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia jako pracownik płatnika składek (...) Z. Sp zo.o. w Z. z zagwarantowanym w umowie o pracę wynagrodzeniem w kwocie 825,00 zł brutto przy wymiarze czasu pracy ¾ etatu. Od 01 lipca 2005 roku do 30 listopada 2005 roku M. F. był zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia jako pracownik u płatnika składek (...) Sp zo.o. w Z. z zagwarantowanym w umowie o pracę wynagrodzeniem w kwocie 850,00 zł brutto przy wymiarze czasu pracy ¾ etatu. W wymienionym okresie M. F. nie zawierał aneksów do umów i jego wynagrodzenie kształtowało się na poziomie wynikającym z umów o pracę. Powyższy stan faktyczny był między stronami bezsporny. Sąd zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Ponieważ po wniesieniu odwołania organ rentowy uznał odwołanie za uzasadnione w części co do okresu od 01.07.2005 r do 30.11.2005 r i w trybie przewidzianym w art. 83 ust 6 ustawy z dnia 13.10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych wydał w dniu 06.11.2015 roku decyzję mocą której zmienił zaskarżoną decyzję stwierdzając, że M. F. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym (emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu) w okresie od 13.10.2003 r do 14.10.2003 r, od 1.01.2005 r do 30.04.2005 r i od 01.06.2005 r do 30.06.2005 r z uwagi na brak w okresie od 13.10.2003 r do 14.10.2003 r innego tytułu do podlegania ubezpieczeniom a następnie osiągnięcie w okresie od 01.01.2005 r do 30.04.2005 r i od 01.06.2005 r do 30.06.2005 r z tytułu zatrudnienia wynagrodzenia niższego niż minimalne, na mocy art. 477 13 § 1 kpc , Sąd umorzył postępowanie w części uwzględniającej żądanie strony. W pozostałym zakresie odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 6 ust 1 i pkt 1, pkt 5 i art. 12 ust 1 ustawy z dnia 13.10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U z 2015 nr 121z poz zm) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9 , osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są: pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów ( pkt 1) , osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi ( pkt 5 Zgodnie natomiast z art. 9 ust 1 ustawy osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego albo wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie. Mogą one dobrowolnie, na swój wniosek, być objęte ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1a. Po myśli art. 9 ust 1 a ustawy, ubezpieczeni wymienieni w ust. 1, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, członkostwa w spółdzielni, służby, pobierania świadczenia szkoleniowego, świadczenia socjalnego, zasiłku socjalnego lub wynagrodzenia przysługującego w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a. Przywołany artykuł 18 ust 4 pkt 5 a mówi natomiast o kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie odrębnych przepisów. Wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie art. 4 ust 1 w zw z art. 2 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu z dnia 10 października 2002 r. (Dz.U.20152008- tj.) wynosiła: - 824,00 zł – w okresie od 01.01.2004 r do 31.12.2004 r - 849,00 zł - w okresie od 01.01.2005 r do 31.12.2005 r. Ubezpieczony M. F. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w dniu 13.10.2003 r, umowę o pracę zawarł natomiast w dniu 15.10.2003 r, zatem za okres od 13 do 14 października 2003 r podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu, nie posiadł bowiem innego poza prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej tytułu do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Zgodnie bowiem z treścią art. 13 pkt 1 i pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: pracownicy - od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku ( pkt 1) osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej ( pkt 4) W okresie od 01.01.2005 r do 30.04.2005 r i od 01.06.2005 r do 30.06.2005 r ubezpieczony miał zagwarantowane z umowy o pracę wynagrodzenie w kwocie 825 zł, które było niższe od minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w tym okresie które wynosiło 849,00 zł. W wyroku z dnia 10 stycznia 2007 r (III UK 123/06 OSNP 2008/3-4/44 ) Sad Najwyższy wyraził pogląd, ze pojęcie "kwoty minimalnego wynagrodzenia" za pracę stanowiącej przychód z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy ( art. 18 ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) nie jest - w przypadku zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy - równoznaczne z "wysokością minimalnego wynagrodzenia" określoną w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. Nr 200, poz. 1679 ze zm.), wobec czego - pracownik zarabiający poniżej "kwoty minimalnego wynagrodzenia" i jednocześnie prowadzący działalność pozarolniczą - podlega ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z tytułu prowadzenia tej działalności. (por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2008 roku (I UK 172/08, LEX nr 738330). W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 8 ust 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę : jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy, wysokość minimalnego wynagrodzenia ustala się w kwocie proporcjonalnej do liczby godzin pracy przypadającej do przepracowania przez pracownika w danym miesiącu, biorąc za podstawę wysokość minimalnego wynagrodzenia ustalonego na podstawie niniejszej ustawy. W cytowanym powyżej uzasadnieniu wyroku, Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 8 ust 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu służy jedynie celom ustalania w stosunkach prawa pracy wysokości minimalnego wynagrodzenia dla pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy. W stosunkach ubezpieczenia społecznego przepis ten może mieć wyłącznie pośrednie zastosowanie - przy ustalaniu podstawy wymiaru składki, w tym znaczeniu, że może stanowić w określonej sytuacji przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składki. Taka sytuacja będzie miała miejsce w przypadku gdy ubezpieczony jest pracownikiem zatrudnionym w niepełnym wymiarze godzin, gdzie jedynym jego źródłem przychodu jest wynagrodzenie ze stosunku pracy, które po przeliczeniu na pełny etat stanowiłoby kwotę minimalnego wynagrodzenia ustaloną zgodnie z art. 4 ust 1 w zw z art. 2 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu. Z kolei w sytuacji, gdy pracownik uzyskuje przychody z innych tytułów, a kwota przychodów ze stosunku pracy będzie niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia ustalonego na podstawie art. 4 ust 1 w zw z art. 2 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę , ubezpieczony będzie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i z innych tytułów. Mając powyższe na uwadze w związku z tym, że kwota przychodu ze stosunku pracy ubezpieczonego w spornym okresie była niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia, ubezpieczony podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Reasumując, zaskarżona decyzja organu rentowego jest prawidłowa i stąd Sąd z mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie ubezpieczonego od decyzji jako bezzasadne. (-) SSR del Magdalena Kimel

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI