VII U 651/24

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w WarszawieWarszawa2025-08-27
SAOSubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczneWysokaokręgowy
ubezpieczenia społeczneskładkiumowa zlecenieumowa o pracępowiązania kapitałoweZUSpłatnik składekart. 8 ust. 2a ustawy systemowej

Sąd Okręgowy zmienił decyzje ZUS, wyłączając wynagrodzenia z umów zlecenia z podstawy wymiaru składek, uznając, że nie były one świadczone na rzecz pracodawcy.

Spółka odwołała się od decyzji ZUS, który uznał, że umowy zlecenia zawarte przez jej pracowników z inną spółką były w rzeczywistości świadczone na rzecz ich pracodawcy, podlegając tym samym składkom. Sąd Okręgowy, po analizie faktycznej i prawnej, uznał, że mimo powiązań kapitałowych i współpracy między spółkami, nie udowodniono, że praca zleceniobiorców przynosiła bezpośrednie korzyści pracodawcy. W konsekwencji, sąd zmienił decyzje ZUS, wyłączając wynagrodzenia z umów zlecenia z podstawy wymiaru składek.

Sprawa dotyczyła odwołania spółki od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który zakwestionował umowy zlecenia zawarte przez czterech ubezpieczonych z jedną spółką, uznając, że w rzeczywistości wykonywali oni pracę na rzecz swojego pracodawcy, z którym pozostawali w stosunku pracy. ZUS argumentował, że powiązania kapitałowe i organizacyjne między spółkami, a także fakt, że jedynym wspólnikiem obu był J. E., uzasadniają zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił odmienny stan faktyczny. Stwierdzono, że spółki prowadziły odmienną działalność gospodarczą, a praca wykonywana przez ubezpieczonych na podstawie umów zlecenia dla jednej spółki nie przynosiła bezpośrednich korzyści drugiej spółce, będącej ich pracodawcą. Sąd szczegółowo przeanalizował zakresy obowiązków poszczególnych ubezpieczonych, umowy między spółkami oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. Wnioski ZUS opierały się głównie na powiązaniach kapitałowych i współpracy, bez wykazania konkretnych korzyści dla pracodawcy z pracy zleceniobiorców. Sąd uznał, że nie udowodniono sztucznego podziału stosunku pracy w celu obejścia przepisów. W rezultacie, sąd zmienił zaskarżone decyzje, wyłączając wynagrodzenia z umów zlecenia z podstawy wymiaru składek dla wskazanych ubezpieczonych. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie zostanie wykazane, że praca zleceniobiorcy przynosi bezpośrednie korzyści pracodawcy, z którym zleceniobiorca pozostaje w stosunku pracy, nie ma podstaw do wliczania wynagrodzenia z umowy zlecenia do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo powiązań kapitałowych i współpracy między spółkami, ZUS nie wykazał, że praca zleceniobiorców na rzecz jednej spółki przynosiła bezpośrednie korzyści drugiej spółce (pracodawcy). Kluczowe jest wykazanie wymiernych korzyści dla pracodawcy, a nie tylko istnienie powiązań. W analizowanym przypadku, działalność spółek była odmienna, a praca zleceniobiorców była świadczona na rzecz spółki, z którą zawarli umowę zlecenia, a nie na rzecz ich pracodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana decyzji ZUS

Strona wygrywająca

(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.

Strony

NazwaTypRola
(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.spółkaodwołująca się
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W.instytucjaorgan rentowy
(...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.spółkaprzy udziale
M. U. (1)osoba_fizycznaubezpieczony / przy udziale
M. M. (1)osoba_fizycznaubezpieczony / przy udziale
M. U. (2)osoba_fizycznaubezpieczony / przy udziale
J. S. (1)osoba_fizycznaubezpieczony / przy udziale
D. K.osoba_fizycznaubezpieczony / przy udziale

Przepisy (12)

Główne

u.s.u.s. art. 8 § ust. 2a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepis ten rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych na osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia, jeżeli umowę taką zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy. Kluczowe jest jednak, aby pracodawca był rzeczywistym beneficjentem tej pracy i czerpał z niej wymierne korzyści.

Pomocnicze

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy nieważności czynności prawnej, której cel lub treść sprzeciwiają się właściwości (naturze) stosunku, ustawie lub zasadom współżycia społecznego. Sąd badał, czy umowy zlecenia nie były pozorne lub zawarte w celu obejścia prawa.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym możliwość zmiany lub uchylenia decyzji organu rentowego.

k.p.c. art. 219

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy łączenia spraw w celu łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady zwrotu kosztów procesu.

u.ś.o.f.ś.p. art. 81 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Dotyczy podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy kontroli przeprowadzanych przez ZUS.

u.s.u.s. art. 4 § pkt 2 lit. a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Definiuje płatnika składek.

u.s.u.s. art. 17 § ust. 1 i 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym.

u.s.u.s. art. 18 § ust. 1 i 1a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy podstawy wymiaru składek.

u.s.u.s. art. 46 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy decyzji ZUS.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Reguluje zasadę swobody umów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez ZUS, że praca zleceniobiorców przynosiła bezpośrednie korzyści pracodawcy. Odmienność działalności gospodarczej spółek. Praca zleceniobiorców była faktycznie świadczona na rzecz spółki, z którą zawarli umowę zlecenia, a nie na rzecz ich pracodawcy. Powiązania kapitałowe i organizacyjne nie są wystarczające do zastosowania art. 8 ust. 2a u.s.u.s. bez wykazania korzyści dla pracodawcy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja ZUS oparta na powiązaniach kapitałowych i współpracy między spółkami. Stosowanie art. 8 ust. 2a u.s.u.s. z uwagi na rzekome wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy.

Godne uwagi sformułowania

nie ma znaczenia zamiar obejścia prawa przez pracodawcę (płatnika), pracownika lub stronę umowy cywilnej, trzecią dla tego stosunku, lecz istotne jest zaistnienie zdarzeń opisanych w hipotezie pracodawca jest rzeczywistym beneficjentem pracy świadczonej przez pracownika - zleceniobiorcę nie wystarczą zatem powiązania kapitałowe, osobowe czy organizacyjnie między pracodawcą a zleceniodawcą, aby przyjąć, że zastosowanie ma art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. Konieczne jest także ustalenie, że praca pracowników zlecona przez osobę trzecią pozostającą we współpracy z pracodawcą przynosi pracodawcy wymierne korzyści, tj. przekłada się bezpośrednio na wzrost przychodów pracodawcy (powiększa jego zysk). Złożona struktura zatrudnienia oraz korzystanie ze swobody kreowania osób prawnych nie może stanowić samo w sobie – bez żadnego innego dowodu – podstawy do przyjęcia, że czynności wykonywane przez ubezpieczonych dla innego podmiotu były w rzeczywistości wykonywane na rzecz odwołującej się spółki.

Skład orzekający

Agnieszka Stachurska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście powiązań kapitałowych i współpracy między spółkami, a także konieczność wykazania wymiernych korzyści dla pracodawcy z pracy zleceniobiorców."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie kluczowe było ustalenie braku bezpośrednich korzyści dla pracodawcy z pracy zleceniobiorców, mimo powiązań między spółkami. Może być trudniejsze do zastosowania w przypadkach, gdzie takie korzyści są wyraźnie widoczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia umów o pracę i umów zlecenia w kontekście składek ZUS, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców i pracowników. Wyjaśnia, kiedy powiązania między firmami nie wystarczą do objęcia umów zlecenia składkami pracowniczymi.

ZUS chce składek od umów zlecenia? Sąd wyjaśnia, kiedy powiązania firm to za mało!

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 6300 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII U 651/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 sierpnia 2025r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Agnieszka Stachurska Protokolant: st. sekretarz sądowy Anna Bańcerowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2025r. w Warszawie sprawy (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. przy udziale (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. , M. U. (1) , M. M. (1) , M. U. (2) , J. S. (1) i D. K. na skutek odwołania (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 27 grudnia 2023 roku, znak: (...) z dnia 27 grudnia 2023 roku, znak: (...) z dnia 27 grudnia 2023 roku, znak: (...) z dnia 27 grudnia 2023 roku, znak: (...) z dnia 27 grudnia 2023 roku, znak: (...) 1. oddala odwołanie od decyzji z dnia 27 grudnia 2023 roku, znak: (...) ; 2. zmienia zaskarżone decyzje z dnia 27 grudnia 2023 roku, znak: (...) , z dnia 27 grudnia 2023 roku, znak: (...) , z dnia 27 grudnia 2023 roku, znak: (...) i z dnia 27 grudnia 2023 roku, znak: (...) w ten sposób, że do podstawy wymiaru składek M. U. (2) , M. M. (1) , M. U. (1) i D. K. w związku z wykonywaniem pracy na rzecz pracodawcy (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. w okresach objętych zaskarżonymi decyzjami nie uwzględnia wynagrodzenia uzyskiwanego z tytułu umów zlecenia zawartych z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. ; 3. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 6.300 zł (sześć tysięcy trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi za czas od daty uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. UZASADNIENIE punktów 2 i 3 wyroku z dnia 27 sierpnia 2025r. (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 27 grudnia 2023r., nr (...) , dotyczącej ubezpieczonego M. U. (1) , zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła naruszenie: 1. art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego zastosowanie; 2. art. 58 § 1 k.c. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że umowy zawarte pomiędzy (...) sp. z o.o. a jego zleceniobiorcami były umowami nieważnymi; 3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, że organ rentowy nie poczynił ustaleń na podstawie zebrania i porównania z dokumentów zakresów obowiązków realizowanych w ramach umowy o pracę i w ramach umowy cywilno-prawnej, a ponadto – przeprowadzając przesłuchania - pytał w sposób ogólny o kierownictwo, nie dokonując żadnych ustaleń, na czym mogło ono polegać i nie objaśniając przesłuchiwanym, na czym kierownictwo polega. Dodatkowo organ rentowy pominął całkowicie sposób realizacji postanowień umów cywilno-prawnych, jaki został w nich określony. Nie zbadał również ani co do zakresu, ani co do znaczenia w obrocie każdej ze spółek zawartych między nimi umów, zadowalając się jedynie stwierdzeniem, że umowy między spółkami były zawarte i wymieniając ich przykłady. Nie ustalał ponadto udziału osób, z którymi zawarte zostały umowy cywilno-prawne w realizacji postanowień umów łączących spółki. W ocenie płatnika powyższe czyni zebrany materiał niekompletnym i zniekształcającym stan faktyczny. Organ nadto błędnie ustalił i w protokole z kontroli stwierdził, że pracodawcą osób zatrudnionych przez (...) sp. z o.o. na umowę zlecenia jest udziałowiec (...) sp. z o.o. i na tej podstawie wyciągnął wnioski jak w sentencji decyzji. Zdaniem płatnika należy zatem uznać, że całe postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w oparciu o błędne przesłanki, poszlakowo, z przyjętym z góry założeniem, że kwoty należy naliczyć odwołującej się spółce. Uzasadniając swoje stanowisko, strona odwołująca się wskazała, że (...) sp. z o.o. oraz (...) sp. z o.o. prowadzą odmienne działalności gospodarcze, co wynika zarówno z ich odpisów z KRS, jak i umów o pracę oraz umów zlecenia zawartych pomiędzy pracownikami/zleceniobiorcami a spółkami. Niemożliwym więc było wykonywanie pracy dla (...) sp. z o.o. , albowiem (...) sp. z o.o. prowadzi działalność odmienną ( odwołanie z dnia 19 lutego 2024r. – k. 2-4 a.s. ). Odwołania o tożsamej treści jak w sprawie ubezpieczonego M. U. (1) , (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła również od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 27 grudnia 2023r., o numerach: 1. (...) – dotyczącej M. M. (1) 2. (...) – dotyczącej D. K. 3. (...) – dotyczącej M. U. (2) ( odwołania z dnia 19 lutego 2024r. - k. 3-5 akt o sygn. VII U 655/24, k. 2-4 akt o sygn. VII U 656/24, k. 2-4 akt o sygn. VII U 653/24 ). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. w odpowiedzi na odwołania wniósł o ich oddalenie na podstawie art. 477 ( 14) § 1 kpc . Organ rentowy wskazał, że przeprowadzona kontrola wykazała, że (...) sp. z o.o. oraz (...) sp. z o.o. , w okresie objętym zaskarżonymi decyzjami, były ściśle powiązane osobowo i kapitałowo poprzez osobę jedynego udziałowca. Z uwagi na zawierane przez spółki umowy dochodziło pomiędzy nimi do regularnych przepływów środków finansowych. (...) sp. z o.o. byli zatrudniani na podstawie umów cywilnoprawnych w (...) sp. z o.o. , co pozwala na przyjęcie, iż beneficjentem pracy wykonywanej w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej przez ubezpieczonych z (...) sp. z o.o. jest w istocie ich pracodawca, czyli (...) sp. z o.o. , a zatem w sprawie zastosowanie znajduje art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ( odpowiedzi na odwołania z 21 marca 2024 r. – k. 7-9 a.s ., k. 7-9 akt o sygn. VII U 655/24, k. 6-8 akt o sygn. VII U 656/24, k. 6-8 akt o sygn. VII U 653/24 ). Na podstawie art. 219 k.p.c. sprawy o sygn. VII U 656/24, VII U 652/24, VII U 653/24, VII U 655/24 (dotyczące ubezpieczonych J. S. (1) , M. U. (2) , M. M. (1) , D. K. ) zostały połączone ze sprawą o sygn. VII U 651/24 (dotycząca ubezpieczonego M. U. (1) ) celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (postanowienie z dnia 29 stycznia 2025r. - k. 49 a.s.). Podczas rozprawy w dniu 29 stycznia 2025r. M. U. (1) , M. U. (2) i M. M. (1) nie zajęli stanowiska w sprawie, natomiast D. K. przyłączył się do stanowiska organu rentowego ( protokół rozprawy z dnia 29 stycznia 2025r. – k. 49 verte a.s. ). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 14 maja 2002r. Jej jedynym wspólnikiem jest J. E. , będący zarazem prezesem zarządu. Spółka stanowi wydawnictwo czasopism pornograficznych i od chwili założenia budowała portfolio artykułów prasowych. Jej przychody w przeważającej części (90%) pochodzą ze sprzedaży czasopism w systemie kolportażowym (odpis (...) sp. z o.o. – akta kontroli, zeznania J. E. – k. 76 verte – 78 verte a.s. ). Przedmiotem przeważającej działalności (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. jest pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach. Spółka została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 19 stycznia 2007r., a jej jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu jest J. E. . Spółka ma sklepy stacjonarne oraz sklepy wysyłkowe, gdzie prowadzi sprzedaż detaliczną gadżetów erotycznych, jak również gazet wydanych przez (...) sp. z o.o. Poza tym (...) sp. z o.o. , w związku z umowami dzierżawy, jakie zawarła z (...) sp. z o.o. , wydaje kilka tytułów prasowych, z tym że obroty w tym zakresie stanowią niewielką część przychodów spółki (odpis (...) sp. z o.o. – akta kontroli, zeznania J. E. – k. 76 verte – 78 verte a.s., zeznania świadka M. D. – k. 58 a.s. ). (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. zawierały między sobą umowy, których przedmiot był różny. W dniach 7 stycznia 2022r., 26 lipca 2022r., 4 sierpnia 2022r. i 21 sierpnia 2022r. zostały podpisane umowy licencyjne, na podstawie których (...) sp. z o.o. udzieliła (...) sp. z o.o. niewyłącznej licencji na kopiowanie i rozpowszechnianie określonych filmów na nośnikach DVD, w serwisach VOD i pay-per-view na terytorium określonych w umowach krajów i w ustalonym okresie (umowy licencyjne – k. 343, 347, 393-395, 409 akt kontroli). Ponadto w 2022r. (...) sp. z o.o. wydzierżawiła (...) sp. z o.o. prawo do wydawania i sprzedaży kilku tytułów prasowych oraz sprzedała (...) sp. z o.o. prawo do dysponowania domeną (...) (umowa dzierżawy z 24 października 2022r. – k. 371-377 akt kontroli, umowa dzierżawy z 10 stycznia 2022r. – k. 381-384 akt kontroli, umowa kupna/sprzedaży domeny z 7 września 2022r. – k. 405 akt kontroli). (...) sp. z o.o. wynajmowała (...) sp. z o.o. co najmniej od 2019r. powierzchnię biurową i powierzchnię magazynową, za co były wystawiane faktury. Na podstawie faktur rozliczano również sprzedaż powierzchni reklamowej, której (...) sp. z o.o. dokonywała w swoich czasopismach na rzecz (...) sp. z o.o. w oparciu o wystawiane zamówienia. Zdarzały się ponadto jednostokowe sytuacje, kiedy spółka (...) zlecała drugiej ze spółek druk czasopisma (...) oraz wykonanie usługi konfekcjonowania tego tytułu, jak również miały miejsce pojedyncze przypadki reklamy (...) sp. z o.o. w na stronie (...) spółki (...) . Spółka (...) , w związku z tworzeniem i sprzedażą pakietów, w skład których wchodziły gazeta oraz płyta z filmem, zakupywała także w (...) sp. z o.o. płyty do określonych tytułów, z kolei (...) sp. z o.o. nabywała w celu sprzedaży w swoich sklepach gazety wydawane przez (...) sp. z o.o. (aneks z 30 września 2021r. – k. 367 akt kontroli; faktury, k. 69-80, 99-141, 145-150, 153-155, 177-180, 183-186, 189, 195-205, 212-235, 247-253, 257, 263, 267, 281, 285-295, 299, 303-305, 310, 317, 329-341, 345, 349-353, 365, 369, 379, 385, 391, 397-403, 407 akt kontroli; zamówienia, k. 143, 151, 157, 181, 187, 191, 207, 233, 234, 255, 259-261, 265, 283, 297, 301, 307, 313, 334, 336, 340, 387 akt kontroli; zeznania J. E. – k. 76 verte – 78 verte a.s.). Wskazane spółki zatrudniały pracowników oraz osoby wykonujące prace na podstawie umów cywilnoprawnych. Zakres prac administracyjnych, księgowych i logistycznych musiał być realizowany w obydwu spółkach, ale zakres działalności spółek nie był tożsamy. Spółki osiągały przychody z różnych źródeł, w niewielkim zakresie pochodziły one z zawartych między nimi umów czy też składanych zamówień (zestawienia obrotów – k. 61-67, 83-97, 165-175, 211-215, 241-245, 271-279, 323-327, 357-363 akt kontroli; zeznania J. E. – k. 76 verte – 78 verte a.s. ). Wiele osób, w tym B. C. , M. D. , A. M. , M. S. , M. M. (2) , M. M. (3) i J. S. (2) , od czasu podjęcia zatrudnienia, pracowało na podstawie dwóch umów. Z jedną ze spółek – albo z (...) sp. z o.o. , albo z (...) sp. z o.o. – zawarło umowę o pracę, z drugą zaś umowę zlecenia. Zakres prac dla obu spółek najczęściej obejmował te same lub podobne czynności (w magazynie, administracyjne, księgowe, biurowe, logistyczne) z tym, że realizowane dla danej spółki i w ramach jej potrzeb oraz prowadzonej działalności. Ich wykonywanie odbywało się z reguły w tej samej lokalizacji i przy wykorzystaniu tego samego komputera, z tym że w przypadku umów o pracę był sprawowany właściwy dla tej umowy nadzór pracodawcy (wielokrotnie bezpośrednio przez prezesa zarządu J. E. bądź osoby na stanowiskach kierowniczych np. T. K. ), zaś w przypadku umów zlecenia podmiot zlecający prace koordynował tylko wykonywanie umowy. Czas prac osób mających dwie umowy – w zależności od konkretnego przypadku – wynosił albo 8 godzin, w ramach których czynności z jednej i drugiej umowy przeplatały się, albo był dłuższy i wówczas praca na podstawie umowy o pracę była realizowana w wyznaczonym 8 godzinnym czasie pracy, zaś praca w oparciu o umowę zlecenia odbywała się przed lub po godzinach pracy dla pracodawcy, także w miejscu zamieszkania poszczególnych zleceniobiorców (zeznania świadków: B. C. , k. 49 verte- 50 verte a.s., A. M. , k. 50 verte – 51 a.s., M. S. , k. 51 a.s., M. M. (2) , k. 51 verte – 52 a.s., J. S. (2) , k. 52 a.s., M. M. (3) , k. 52 verte – 53 a.s. i M. D. , k. 53 a.s.; zeznania J. E. , k. 76 verte – 78 verte a.s.; umowy zlecenia, umowy o pracę i umowy o dzieło – k. 411-1021, 1033, 1049, 1065-1069, 1085-1093, 1127, 1131-1035, 1049-1051, 1161, 1171-1177, 1183-1215, 1223-1243, 1247-1265, 1283-1301, 1319-1329, 1347-1355, 1363-1365, 1369-1385, 1403-1431, 1443-1465, 1483-1497, 1505-1509, 1513-1514 akt kontroli). Ubezpieczony M. U. (1) był zatrudniony na podstawie umowy o pracę od dnia 1 maja 2019r. do 31 października 2020r. w (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. na stanowisku pełniącego obowiązki Kierownika Biura (...) , a następnie Kierownika Biura (...) w pełnym wymiarze czasu pracy. Ponadto zawarł umowę zlecenia z (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. . Ubezpieczony zajmował się reklamami na rzecz obu spółek, wyszukiwał reklamodawców. W (...) sp. z o.o. oferował sprzedaż powierzchni reklamowej w czasopismach, które spółka wydawała, natomiast w (...) sp. z o.o. poszukiwał firm, które mają atrakcyjny towar, który mógłby pojawić się w sklepach tej spółki. Podmiotom tym oferował wprowadzenie towaru do sieci sprzedaży do spółki (...) , a zarazem powierzchnię reklamową w magazynach spółki (...) . Z tego tytułu korzyść odnosiła tak jedna, jak i druga spółka. Wraz z M. U. (1) pracę w Biurze (...) wykonywał A. D. , który obsługiwał najczęściej klientów polskich, zaś M. U. (1) zagranicznych. Przełożonym M. U. (1) w związku z umową o pracę był J. E. , który także koordynował jego pracę w oparciu o umowę zlecenia. Praca była wykonywana przez ubezpieczonego dla obydwu spółek w godzinach 8.00 – 16.00 ( umowy o pracę – k. 1149 - 1151 akt kontroli, zeznania ubezpieczonego M. U. (1) – k. 53 verte - 54 a.s. ). Ubezpieczony D. K. był zatrudniony od 1 stycznia 2013r. do lipca 2019r. w (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. na stanowisku pracownika administracyjnego, w pełnym wymiarze czasu pracy. Dodatkowo zawarł umowę zlecenia z (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. . W ramach obu umów zajmował się administracją dla wskazanych podmiotów, kontrolował koszty jednej i drugiej spółki, robił zakupy na ich rzecz, organizował remonty i naprawy, kontrolował firmy współpracujące, wykonywał czynności kierowcy, a także w każdej ze spółek zajmował się umowami administracyjnymi, dostarczał faktury, rozliczał wykonanie umowy serwisowej. Jako pracownik (...) sp. z o.o. odbierał gazety z drukarni, zaś realizując umowę zlecenia uczestniczył w inwentaryzacjach sklepów stacjonarnych, które prowadziła (...) sp. z o.o. , szukał potencjalnych lokali na wynajem, tam gdzie spółka chciała kolejne sklepy otworzyć, kupował obrandowanie do sklepów stacjonarnych czy odbierał utarg ze sklepów. Posiadał komputer, samochód służbowy oraz narzędzia służące do wykonywania prac remontowych. Pracę wykonywał od poniedziałku do piątku, w godzinach 8.00-16.00. Czynności wykonywane w tym czasie dla obu spółek przeplatały się. Podczas rekrutacji nie był poinformowany o dwóch umowach, jakie zostaną z nim zawarte. Taka informacja pojawiła się później, a jako uzasadnienie wskazano taką właśnie politykę firmy ( umowa o pracę – k. 1033 akt kontroli, zeznania ubezpieczonego D. K. – k. 55 verte - 56 a.s. ). Ubezpieczony M. M. (1) był zatrudniony od dnia 1 kwietnia 2018r. do listopada 2019r. w spółce (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. na stanowisku magazyniera w pełnym wymiarze czasu pracy. Ponadto zawarł umowę zlecenia z (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. . W oparciu o obie umowy realizował czynności polegające na pracach magazynowych. Pracował w magazynach obu spółek, które były wyodrębnione – w magazynie (...) sp. z o.o. znajdowały się czasopisma i płyty, zaś w magazynie (...) sp. z o.o. artykuły sprzedawane przez tą spółkę w sklepach stacjonarnych i wysyłkowych. W magazynie (...) sp. z o.o. zadaniem ubezpieczonego było kompletowanie gazet i płyt oraz odbiór zwrotów, jak również spisywanie tego, co zostało przekazane z produkcji. Z kolei w magazynie (...) sp. z o.o. zajmował się kompletowaniem produktów erotycznych. Prace wykonywał tam, gdzie było trzeba – w zależności od potrzeb. M. M. (3) instruował go o pracach, jakie powinien wykonać dla obu spółek oraz przekazywał stosowne dokumenty ( umowa o pracę – k. 1033 a.k., zeznania ubezpieczonego M. M. (1) – k. 55 a.s. ). M. U. (2) jest zatrudniona od dnia 1 lipca 2021r. w (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. na stanowisku specjalisty ds. serwisów internetowych w pełnym wymiarze czasu pracy. W ramach tego zatrudnienia zajmowała się obsługą zamówień ze sklepu internetowego, wyszukiwała produkty do tego sklepu. Kiedy klient złożył zamówienie, to zamawiała towar z magazynu bądź sklepu stacjonarnego, wystawiała listy przewozowe oraz paragon. Na tej podstawie pracownicy magazynu kompletowali zamówienie, które potem odbierał kurier. Ponadto w (...) sp. z o.o. M. U. (2) zajmuje się wstawianiem nowych produktów na stronę internetową sklepu (...) , robi to w godzinach 8.00-16.00. Natomiast prace na podstawie umowy zlecenia zawartej z (...) sp. z o.o. związane z przygotowywaniem dokumentów i przekazywaniem kierowcy w związku z zamówieniami internetowymi, wykonuje przed godziną 7.00 bądź zostaje po godzinie 16.00 albo 17.00. Jeśli jest potrzeba wykonania pracy, to informacje o tym przekazuje jej prezes zarządu. Do wykonywania wszystkich prac wykorzystuje jeden komputer ( umowa o pracę – k. 1161 akt kontroli, zeznania ubezpieczonej M. U. (2) – k. 54 verte-55 a.s. ) W dniu 17 lutego 2023r. organ rentowy zawiadomił odwołującą się spółkę o zamiarze wszczęcia kontroli, którą następnie przeprowadził ( protokół kontroli - k. 993-1037 akt kontroli ). Po jej przeprowadzeniu oraz po zakończeniu postępowania administracyjnego organ rentowy, na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 4 pkt 2 lit. a, art. 8 ust. 2a, art. 17 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1 i 1a, art. 20 ust. 1 i art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 58 § 1 ustawy Kodeks cywilny oraz art. 81 ust. 1 i art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych , wydał wiele decyzji, w tym decyzje z dnia 19 lutego 2024r. o numerach: 1. nr (...) – dotycząca M. U. (1) 2. (...) – dotycząca M. M. (1) 3. (...) – dotycząca D. K. 4. (...) – dotycząca M. U. (2) Zakład ustalił we wskazanych decyzjach podstawy wymiaru składek za ww. pracowników na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i zdrowotne wykonujących pracę na rzecz własnego pracodawcy (...) sp. z o.o. (decyzje z 19 lutego 2024r., nienumerowane karty akt organu rentowego). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach organu rentowego i w aktach kontroli, a także na podstawie zeznań świadków: B. C. , A. M. , M. S. , M. D. , M. M. (2) , J. S. (2) i M. M. (3) , ubezpieczonych: M. U. (1) , M. M. (1) , D. K. i M. U. (2) oraz prezesa zarządu (...) sp. z o.o. i (...) sp. z o.o. J. E. . Powołane dokumenty zostały ocenione jako wiarygodne. Strony nie kwestionowały ich autentyczności i treści, dlatego to, co z nich wynika, stało się podstawą ustaleń faktycznych. Sąd dał wiarę również zeznaniom M. U. (1) , M. M. (1) , D. K. i M. U. (2) . W ocenie Sądu ubezpieczeni zeznawali szczerze, rzetelnie i szczegółowo charakteryzując okoliczności związane z zawarciem i wykonywaniem umów zlecenia dla (...) sp. z o.o. Sąd nie miał podstaw, by wątpić w prawdziwość twierdzeń ubezpieczonych, albowiem tworzyły one spójną, logiczną całość z twierdzeniami innych pracowników i zleceniobiorców spółek (...) , których również przesłuchano w prowadzonym postępowaniu. Byli to B. C. , A. M. , M. S. , M. D. , M. M. (2) , J. S. (2) i M. M. (3) . Ich zeznania złożone podczas rozprawy Sąd ocenił jako wiarygodne, gdyż korespondowały z materiałem dowodowym w postaci zgromadzonej w sprawie dokumentacji oraz z zeznaniami ubezpieczonych oraz prezesa zarządu J. E. , który zeznając podawał fakty wynikające z jego wiedzy posiadanej z racji pełnionych funkcji prezesa zarządu w obu spółkach i w sposób jasny, rzetelny oraz spójny przedstawił specyfikę odmiennego funkcjonowania obu spółek. Wprawdzie w pewnych obszarach nie pamiętał szczegółów współpracy (...) sp. z o.o. i (...) sp. z o.o. , ale odwołał się do dokumentów, jakie odwołująca się spółka złożyła organowi rentowemu podczas prowadzonej kontroli. Nie w pełnym zakresie pamiętał także szczegóły prac poszczególnych ubezpieczonych, jednak to, co przedstawił w zarysie potwierdzili i uszczegółowili sami ubezpieczeni, a częściowo świadkowie. Wobec tego Sąd nie miał podstaw, by zeznaniom J. E. odmówić wiarygodności. Sąd zważył, co następuje: Istota prowadzonego postępowania w zakresie obejmującym decyzje dotyczące M. U. (1) , M. M. (1) , D. K. i M. U. (2) sprowadzała się do oceny prawidłowości zakwestionowania przez organ rentowy umów zlecenia zawartych przez te osoby z (...) sp. z o.o. Zdaniem ZUS, ubezpieczeni zatrudnieni w odwołującej się spółce, realizując zadania wykonywane na podstawie umów zlecenia zawartych ze wskazaną spółką, w rzeczywistości wykonywali pracę na rzecz spółki (...) , będącej ich pracodawcą. O powyższym miało świadczyć to, że jedynym udziałowcem w obu spółkach jest J. E. , natomiast z pracy zleceniobiorców w ocenie organu rentowego powstawała korzyść w postaci generowania przychodu w spółce będącej zleceniodawcą, co z kolei przekłada się na korzyści dla udziałowca, czyli pracodawcy. Wobec powyższego organ rentowy uznał, że beneficjentem pracy zleceniobiorców jest pracodawca, gdyż to faktycznie na jego rzecz wykonywane były umowy zlecenia. Analiza przedstawionego problemu i ocena stanowiska wyrażonego przez ZUS w zaskarżonych decyzjach wymaga szczegółowej wykładni przepisów ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2022r., poz. 1009), zwanej dalej ustawą systemową. Najistotniejszy z przepisów, którego interpretacja jest w sprawie kluczowa, to art. 8 ust. 2a ww. ustawy. Stanowi on, że za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. W literaturze i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że zacytowany przepis rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych. Został on wprowadzony do porządku prawnego od dnia 30 grudnia 1999r., a poprzedzał go art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1975r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (tekst jedn. Dz. U. z 1995r., Nr 65, poz. 333 ze zm.) mówiący o tym, że dochód z tytułu wykonywania umowy zawartej ze zleceniodawcą, u którego osoba wykonująca umowę jest równocześnie pracownikiem, traktuje się w zakresie ubezpieczeń społecznych jako wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia, niezależnie od okresu, na który umowa była zawarta oraz wymiaru czasu pracy w ramach stosunku pracy. W tamtym stanie prawnym Sąd Najwyższy traktował dodatkowe umowy zawierane z pracownikami zatrudnionymi w pełnym wymiarze czasu pracy, przewidujące wykonywanie po godzinach pracy tego samego rodzaju, co określony w umowie o pracę, jako umowy uzupełniające umowę o pracę z konsekwencją łącznego traktowania przychodów jako podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 1994r., I PZP 13/94, OSNAPiUS 1994/3/39). Nowością, w odniesieniu do stanu prawnego poprzednio obowiązującego, jest uzupełnienie stanów faktycznych podległych regulacji art. 8 ust. 2a ustawy systemowej o takie, w których pracownik zawiera umowę cywilną z podmiotem powiązanym z pracodawcą w ten sposób, że w jej ramach wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy (art. 8 ust. 2a in fine). Interpretowanie rationis legis tej regulacji jako przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom i doszukiwanie się zamiaru unikania świadczeń na fundusze ubezpieczeń społecznych jest uzasadnione, jednak zobiektywizowana treść tego przepisu wyraźnie się od nich odrywa. Jak zaakcentował Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 kwietnia 2017r. ( I UK 182/16, Lex nr 2279009 ), przy stosowaniu tego przepisu nie ma znaczenia zamiar obejścia prawa przez pracodawcę (płatnika), pracownika lub stronę umowy cywilnej, trzecią dla tego stosunku, lecz istotne jest zaistnienie zdarzeń opisanych w hipotezie, zgodnie z którą pracodawca, na którego rzecz pracownik wykonuje pracę na podstawie umowy zawartej z podmiotem trzecim, pozostaje z tym pracownikiem w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tego pracownika ubezpieczeniami społecznymi na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy. Tak też definicja ustalona w art. 4 pkt 2 lit. a ustawy systemowej określa płatnika składek jako pracodawcę w stosunku do pracowników oraz jako jednostkę organizacyjną lub osobę fizyczną pozostającą z inną osobą w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi. To właśnie powiązanie ze względu na wykonywanie przez jego pracownika cudzej umowy cywilnej czyni go płatnikiem składek w sposób określony w art. 18 ust. 1a tej ustawy. Ze względu na posłużenie się w art. 8 ust. 2a ustawy szerokim pojęciem "pracownik", stosunek pracy łączący pracodawcę z pracownikiem stanowi wyłączny tytuł ubezpieczenia, który pochłania dodatkowy stosunek cywilnoprawny. Osoba wykonująca pracę na rzecz swego pracodawcy na podstawie umów cywilnych podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu jako pracownik i na tym kwestia jej ubezpieczenia się wyczerpuje ( wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 13 marca 1997r., I PKN 43/97, OSNAPiUS 1997/24/494, z dnia 3 kwietnia 2014r., II UK 399/13, niepubl. i z dnia 6 lutego 2014r., II UK 279/13, niepubl.). Nie powstaje również problem zbiegu ubezpieczeń regulowany w art. 9. W teorii nazywane jest to rozszerzeniem definicji pracownika. Uznaje się, że w przepisie art. 8 ust. 2a ustawy systemowej pojęcie pracownika jest rozszerzone na jego dalszą aktywność w ramach umowy cywilnoprawnej, jeżeli w jej ramach świadczy pracę na rzecz swojego pracodawcy. Także w zakresie tej sfery aktywności wykonujący umowę cywilnoprawną uznawany jest - na potrzeby ubezpieczeń społecznych - za pracownika tego właśnie pracodawcy i pracodawca jest płatnikiem składek z tego tytułu (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009r., II UZP 6/09, OSNP 2010 nr 3-4, poz. 46 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22 lutego 2010r., I UK 259/09, niepubl., z dnia 11 maja 2012r., I UK 5/12, OSNP 2013 nr 9-10, poz. 117, z dnia 18 października 2011r., III UK 22/11, OSNP 2012 nr 21-22, poz. 266, z dnia 18 marca 2014r., II UK 449/13, niepubl. i z dnia 3 kwietnia 2014r., II UK 399/13, niepubl.). Kluczowe jest jednak, aby osoba będąca pracownikiem, związana stosunkiem pracy z danym pracodawcą, jednocześnie świadczyła na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej. Przez wykonywanie pracy „na rzecz” pracodawcy w rozumieniu powołanego przepisu art. 8 ust. 2a ustawy systemowej należy rozumieć „uzyskiwanie” przez pracodawcę „pracy”, w tym znaczeniu, że musi istnieć bezpośredni związek między korzyścią pracodawcy, która jest wymierna i związana z realizacją celów statutowych, a pracami wykonywanymi przez jego pracowników na podstawie umów cywilnoprawnych zawieranych z innym podmiotem (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009r., II UZP 6/09, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2010r., I UK 259/09 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2010r., I UK 54/09). Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 18 grudnia 2012r. (III AUa 1031/12) odnosząc się do zwrotu „wykonuje pracę na rzecz pracodawcy” wskazał, że występujący w art. 8 ust. 2a ustawy zwrot „działać na rzecz” został użyty we wskazanym przepisie w innym znaczeniu niż w języku prawa, w którym działanie „na czyjąś rzecz” może się odbywać w wyniku istnienia określonej więzi prawnej czy stosunku prawnego. Stosunkiem prawnym charakteryzującym się działaniem na rzecz innego podmiotu jest stosunek pracy, do którego istotnych cech należy działanie na rzecz pracodawcy. Również wykonujący zlecenie „działa na rzecz zleceniodawcy”. W kontekście przepisu art. 8 ust. 2a ustawy zwrot ten opisuje zatem sytuację faktyczną, w której należy zastosować konstrukcję uznania za pracownika. Jest nią istnienie trójkąta umów, tj.: 1. umowy o pracę, 2. umowy zlecenia między pracownikiem a osobą trzecią i 3. umowy o podwykonawstwo między pracodawcą i zleceniodawcą. Pracodawca w wyniku umowy o podwykonawstwo przejmuje w ostatecznym rachunku rezultat pracy wykonanej na rzecz zleceniodawcy, przy czym następuje to w wyniku zawarcia umowy zlecenia/świadczenia usług z osobą trzecią oraz zawartej umowy cywilnoprawnej między pracodawcą i zleceniodawcą (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 23 lutego 2017r., III AUa 838/16). Na tle analizowanego przepisu, w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego wypracowana została linia orzecznicza odnosząca się m.in. do stosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej w sprawach, w których występują powiązania kapitałowo-organizacyjne między pracodawcą a zleceniodawcą wykonującym umowę zlecenia (inną umowę cywilnoprawną) zawartą z pracodawcą przy wykorzystaniu pracowników pracodawcy. Jej podsumowania dokonał Sąd Najwyższy w wyroku z 8 maja 2025r. (II USKP 74/24), przypominając kilka dotychczas rozpoznanych spraw, w których taka problematyka była analizowana. W podsumowaniu stwierdził, że dotychczasowe orzecznictwo zasadza się jednak dalej na korzyści pracodawcy (przyjęciu, że pracodawca jest beneficjentem pracy zleconej przez osobę trzecią), a wpisuje się to w ten nurt orzecznictwa, w którym przyjmuje się, że dla zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej wystarczające byłoby ustalenie, że "pracodawca jest rzeczywistym beneficjentem pracy świadczonej przez pracownika - zleceniobiorcę". O tym zaś miałoby decydować to, dla kogo rzeczywiście praca jest świadczona i kto uzyskuje jej rezultaty, unikając obciążeń i obowiązków wynikających z przepisów prawa pracy (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011r., III UK 22/11, OSNP 2012 nr 21-22, poz. 266; z dnia 14 stycznia 2010r., I UK 252/09, LEX nr 577824; z dnia13 lutego 2014r., I UK 323/13, OSNP 2015 Nr 5, poz. 68; z dnia 24 marca 2015r., II UK 184/14, OSNP 2017 Nr 2, poz. 21; z dnia 18 marca 2014r., II UK 449/13, LEX nr 1451362; z dnia 9 lipca 2020r., III UK 356/19; LEX nr 3169294 oraz z dnia 8 października 2020r., III UK 376/19, LEX nr 3146827). Nie wystarczą zatem powiązania kapitałowe, osobowe czy organizacyjnie między pracodawcą a zleceniodawcą, aby przyjąć, że zastosowanie ma art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. Konieczne jest także ustalenie, że praca pracowników zlecona przez osobę trzecią pozostającą we współpracy z pracodawcą przynosi pracodawcy wymierne korzyści, tj. przekłada się bezpośrednio na wzrost przychodów pracodawcy (powiększa jego zysk). Przy powiązaniach kapitałowo-organizacyjnych czy osobowych korzyścią pracodawcy (podmiot Y) może być zysk uzyskiwany z pracy pracowników zatrudnionych na podstawie umowy zlecenie z osobą trzecią (podmiot X), który przypada, po jego podziale, wspólnikowi podmiotu zlecającego - pracodawcy (Y jest wspólnikiem w podmiocie X). Nie ma wtedy wątpliwości, że mimo braku umowy o podwykonawstwo między pracodawcą a zleceniodawcą, pracodawca jest beneficjentem pracy swoich pracowników wykonujących umowę zlecenie. Praca na podstawie umowy zlecenie takiego pracownika przekłada się bezpośrednio na zysk pracodawcy (podmiotu Y) partycypującego w zysku zleceniodawcy (podmiotu X, którego Y jest wspólnikiem). W innym przypadku, gdy chodzi o zatarcie odrębności obu tych podmiotów Y i X (model współpracy niepoddany regułom ekonomicznym - nierozliczanie czasu pracy, bezpłatne korzystanie z narzędzi pracy pracodawcy, podporządkowanie w procesie pracy pracodawcy - czy też brak fizycznej możliwości rozdzielenia czynności wykonywanych na podstawie umowy o pracę i umowy zlecenie), przy stosownych ustaleniach faktycznych, może to prowadzić do przyjęcia, że praca - formalnie ukryta pod umową zlecenia z osobą trzecią - w rzeczywistości stanowiła czynności ze stosunku pracy łączącego pracownika ze swoim pracodawcą, ale w takiej sytuacji nie ma zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. Tytuł do podlegania ubezpieczeniom społecznym stanowi art. 8 ust. 1 ustawy systemowej, w odniesieniu do podstawy wymiaru składek art. 18 ust. 1 tej ustawy. Żaden z tych przypadków, o których była mowa – mimo szerokiego powołania się przez organ rentowy na orzecznictwo - nie wynika z podstawy faktycznej zaskarżonych decyzji, bowiem wniosek o tym, że rezultat pracy ubezpieczonych należał do spółki (...) , która czerpała z niego korzyści, nie został poparty żadnymi argumentami. Organ rentowy nie ustalił okoliczności faktycznych, z których można by taki wniosek wysnuć i ustalić, że czynności M. M. (1) , M. U. (2) , M. U. (1) czy D. K. , wykonywane na podstawie umów zlecenia, w istocie przynosiły korzyść pracodawcy (...) sp. z o.o. Przeprowadzone przed wydaniem zaskarżonych decyzji postępowanie kontrolne ograniczyło się do zebrania dokumentów i przesłuchania kilku osób. Wśród nich nie było jednak żadnego z ubezpieczonych, których prace znacząco różniły się od tego, czy zajmowali się ci, których organ przesłuchał. Dla organu kluczowe okazało się powiązanie osobowe (...) sp. z o.o. i (...) sp. z o.o. oraz współpraca obu spółek. Ta jednak nie została poddana szczegółowej analizie w kontekście tego, czym zajmowali się ubezpieczeni, których dotyczą zaskarżone decyzje. Organ rentowy ograniczył się do dokładniejszego zbadania umów o pracę i umów zlecenia tylko tych kilku osób, które przesłuchał w toku postępowania kontrolnego i na tej podstawie wysnuł wnioski dotyczące wszystkich ubezpieczonych, nie dokonując analizy tego, jakie czynności wykonywały poszczególne osoby. Sąd Okręgowy uzupełnił ten brak i przesłuchał ubezpieczonych oraz świadków i na tej podstawie ocenił, że ustalenia organu rentowego nie są prawidłowe. Oczywiście trudno zaprzeczyć temu, że istnieją powiązania osobowe między spółkami, jednak co istotne J. E. – jedyny udziałowiec w jednej i drugiej spółce – nie ma jako osoba fizyczna przymiotu pracodawcy, jaki starał się mu przypisać Zakład. Być może w tym zakresie wzorem orzeczeń Sądu Najwyższego odnoszących się do sytuacji, w której jedna z zatrudniających spółek jest zarazem wspólnikiem w innej, Zakład chciał zastosować schemat z art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, jednak sytuacja w analizowanej sprawie jest zgoła inna. J. E. jest wspólnikiem w obu spółkach, ale nigdy on sam nie był osobą zatrudniającą pracowników czy zleceniobiorców. Poza tym spółki, w których jest jedynym udziałowcem, prowadzą odmienną działalność - spółka (...) , z którą ubezpieczeni zawarli umowy o pracę, prowadzi wyłącznie działalność wydawniczą, natomiast spółka (...) , z którą ubezpieczonych łączyły umowy cywilnoprawne, zajmuje się sprzedażą produktów erotycznych oraz tylko w niewielkim zakresie – w związku z dzierżawą od (...) sp. z o.o. kilku tytułów prasowych - prowadzi działalność wydawniczą. Spółki łączy nie tylko osoba wspólnika, ale również współpraca, co nie jest odosobnione w realiach rynkowych i zaskakujące z uwagi na taką samą branżę (erotyczną), w jakiej obie działają. Z tego jednak faktu, bez szczegółowej analizy, nie można - jak uczynił to ZUS – wywieść, że osoby wykonujące pracę na podstawie umowy o pracę dla jednej spółki, a na podstawie umowy zlecenia dla drugiej, w rzeczywistości przysparzały korzyści swojemu pracodawcy. Pracodawca wszystkich ubezpieczonych prowadzi działalność wydawniczą i w ramach tej działalności M. U. (2) nie wykonywała żadnej pracy. Czynności, jakie realizowała, opisane podczas przesłuchania, tak w oparciu o umowę o pracę, jak i umowę zlecenia, polegały na szeroko pojętej obsłudze sklepu internetowego, którego spółka (...) nigdy nie prowadziła. Sklep internetowy i sklepy stacjonarne z gadżetami erotycznymi prowadziła i prowadzi wyłącznie spółka (...) . M. U. (2) w związku z obiema umowami, jakie zawarła, właśnie na rzecz tej spółki realizowała czynności - wstawiała nowe produkty do sklepu internetowego oraz zajmowała się obsługą zamówień składanych w tym właśnie sklepie. Żadna z opisanych przez nią czynności – bez względu na to w oparciu, o którą umowę była realizowana – nie przysparzała korzyści spółce (...) , jak przyjął organ rentowy. Spółka (...) nie czerpała korzyści ze sprzedaży produktów w sklepach stacjonarnych i w sklepie internetowym. Poza tym w tym właśnie zakresie między obiema spółkami nie było zawartych umów o współpracy. Wobec tego nie ma podstaw, aby w odniesieniu do ubezpieczonej M. U. (2) zastosować art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, jak uczynił organ rentowy w zaskarżonej decyzji. Biorąc pod uwagę ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd, oczywiście może pojawiać się pytanie, dlaczego M. U. (2) , będąc pracownikiem w (...) (...) , realizowała wyłącznie prace dla (...) (...) . Odpowiedź na to pytanie nie leży jednak w obszarze tego, o czym Sąd powinien rozstrzygnąć w przedmiotowej sprawie. Zadaniem Sądu, z uwagi na treść zaskarżonej decyzji, było ustalenie, czy w przypadku tej ubezpieczonej zachodzi podstawa do zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, tak by wszystkie składki była zobowiązana zapłacić spółka (...) . Odpowiedź w tym zakresie może być tylko negatywna z uwagi na powołane wcześniej okoliczności, to zaś czy w ustalonym stanie faktycznym możliwe jest inne rozwiązanie w świetle przepisów ustawy systemowej powinno być przedmiotem analizy ZUS. Podobnej oceny Sąd dokonał również w odniesieniu do pozostałych osób, których dotyczy prowadzone postępowanie i taki, jak u M. U. (2) , schemat umów. M. M. (1) pracował jako magazynier, zarówno w oparciu o umowę o pracę, jak i umowę zlecenia. Realizował czynności polegające na pracach magazynowych - w magazynie (...) sp. z o.o. zajmował się prasą przez nią wydawaną, która w tym magazynie się znajdowała, natomiast pracując w magazynie (...) sp. z o.o. zajmował się magazynowanymi tam produktami erotycznymi, które były sprzedawane w sklepach stacjonarnych oraz internetowym. Oba magazyny, choć znajdujące się pod tym samym adresem, służyły wyłącznie działalności spółek, które je prowadziły i co w przedmiotowej sprawie kluczowe, spółka (...) nie odnosiła korzyści ze sprzedaży produktów erotycznych znajdujących się w magazynie spółki (...) . Tym samym M. M. (1) , wykonując pracę w magazynie tej właśnie spółki, nie robił tego na rzecz swojego pracodawcy, szczególnie że prace w magazynie nigdy nie były przedmiotem umowy między spółkami. Spółka (...) nigdy nie płaciła za to spółce (...) i odwrotnie, co potwierdza brak podstaw do zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej także w odniesieniu do ubezpieczonego M. M. (1) . Co prawda czynności wykonywane na analogicznym stanowisku magazyniera były w przypadku tego ubezpieczonego tożsame, niezależnie od podmiotu, na rzecz którego je realizował, nie to jest jednak kluczowe. Istotne jest, że na podstawie umowy o pracę świadczył pracę na rzecz i z korzyścią dla odwołującej spółki (...) , natomiast jego prace realizowane w oparciu o umowę zlecenia przysparzały korzyści wyłącznie spółce (...) . Organ rentowy, wydając zaskarżoną decyzję, nie wskazał, jakie konkretne korzyści spółka (...) miałaby czerpać z pracy M. M. (1) w magazynie spółki (...) . Zdaniem Sądu, taka korzyść po stronie odwołującej się nie wystąpiła. W przypadku D. K. , który na podstawie umowy o pracę łączącej go z (...) sp. z o.o. i umowy zlecenia zawartej z (...) sp. z o.o. , realizował szeroko pojęte prace administracyjne, a czasami remontowe, trzeba zwrócić uwagę na ich szeroki wachlarz. Poza tym prace te nie były tożsame. Nawet, jeśli zdarzyło się, że niektóre z nich polegały na tym samym, to były realizowane na rzecz jednej bądź drugiej spółki. Dla przykładu, jeśli D. K. zajmował się sprawą remontów czy napraw, to czynił to albo dla (...) (...) i na jej rzecz, albo dla drugiej ze spółek. Tak samo było w przypadku kontroli kosztów czy firm współpracujących. Obie ww. spółki ponosiły własne koszty, niepokrywające się z kosztami drugiej ze spółek. Tak było też z firmami współpracującymi, choćby z uwagi na zasadniczo inny przedmiot działalności. Dodatkowo D. K. , realizując umowę zlecenia, co wyraźnie zeznał przed Sądem, uczestniczył w inwentaryzacjach sklepów stacjonarnych, które prowadziła spółka (...) , szukał potencjalnych lokali, tam gdzie spółka chciała otworzyć kolejne sklepy, przeprowadzał również remonty sklepów, jeśli była taka potrzeba, czy też kupował obrandowanie do sklepów stacjonarnych, a także odbierał z takich sklepów utargi. Sklepy te niewątpliwie prowadziła spółka (...) , a spółka (...) , choć sprzedawała spółce (...) wydawaną przez siebie prasę, celem oferowania w sklepach (...) , to jednak nie czerpała korzyści z działalności tych sklepów, w których oprócz prasy sprzedawany był znacznie szerszy asortyment. W ocenie Sądu, spółką czerpiącą korzyści z pracy D. K. , realizowanej w oparciu o umowę zlecenia, była spółka (...) , dlatego i w tym przypadku nie ma podstaw do zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. Podobnie było również w przypadku M. U. (1) , który zajmował się biurem reklamy. W jego przypadku z efektów pracy realizowanej na rzecz (...) sp. z o.o. korzyści czerpała tylko ta spółka, ubezpieczony bowiem poszukiwał firm, które mają atrakcyjny towar, który można wprowadzić do sklepów. Przy okazji firmy te mogły wykupić powierzchnię reklamową w czasopismach (...) sp. z o.o. , ale korzyść z pracy na podstawie umowy o pracę odnosiła (...) sp. z o.o. , zaś w przypadku umowy zlecenia (...) sp. z o.o. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że choć niektórzy ubezpieczeni zeznali, że realizowali czynności na podstawie obu umów w czasie pracy, który był ich czasem pracy dla spółki (...) , to odróżniali to, co robili na rzecz jednego i drugiego podmiotu. Nie było sytuacji, w której te zadania przenikały się, czy też granice pomiędzy nimi zacierały się. Wszyscy ubezpieczeni doskonale wiedzieli, na rzecz której spółki realizowali poszczególne czynności. Uwzględniając omówione okoliczności, sąd nie podzielił stanowiska organu rentowego, że z samego tylko faktu zawierania pomiędzy spółkami umów, współpracy i powiązania osobowego, płynie wniosek, że zachodzą podstawy do zastosowania art. 8 ust. 2a. Współpraca, o której wcześniej była już mowa, dotyczyła: - najmu powierzchni biurowej i magazynowej, - dzierżawy kilku tytułów prasowych, - niewyłącznej licencji na kopiowanie i rozpowszechnianie określonych filmów na nośnikach DVD, w serwisach VOD i pay-per-view na terytorium określonych w umowach krajów i w ustalonym okresie, - sprzedaży przez (...) sp. z o.o. prawa do dysponowania domeną (...) , - sprzedaży powierzchni reklamowej, której (...) sp. z o.o. dokonywała w swoich czasopismach na rzecz (...) sp. z o.o. , - druku czasopisma (...) i wykonania usługi konfekcjonowania tego tytułu, - reklamy (...) sp. z o.o. na stronie (...) spółki (...) , - zakupu od (...) sp. z o.o. płyt do określonych tytułów wydawanych przez (...) sp. z o.o. , - nabywania w celu sprzedaży przez (...) sp. z o.o. w jej sklepach gazet wydawanych przez (...) sp. z o.o. Wskazana współpraca nie była jednostronna, ale odbywała się na zasadzie wzajemności, gdyż niektóre usługi w zakresie przedmiotu swojej działalności spółka (...) realizowała na rzecz (...) (...) , a spółka (...) na rzecz spółki (...) . Poza tym praca żadnego z ubezpieczonych, których dotyczą zaskarżone decyzje, wykonywana na podstawie umowy zlecenia, nie mieściła się w zakresie, który byłby objęty zakresem wskazanej współpracy, tak by można było przyjąć, że jej beneficjentem była (...) sp. z o.o. Organ rentowy, przyjmując inaczej, nie tylko nie zgromadził materiału, który pozwoliłby na wyciągnięcie wniosków zaprezentowanych w decyzji, ale także w sposób bardzo uproszczony i ogólny dokonał analizy dowodów, jakie pozyskał podczas prowadzonej kontroli. Zasada swobody umów ( art. 353 ( 1) k.c. ) umożliwia stronom umowy ukształtowanie stosunku prawnego według ich uznania byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie, ani zasadom współżycia społecznego. Natomiast o czynności prawnej, która ma na celu obejście ustawy można mówić, gdy pozwala na uniknięcie zakazów, nakazów lub obciążeń wynikających z przepisu ustawy i tylko z takim zamiarem została dokonana (por. wyrok Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2006r., II UK 51/05). W przedmiotowej sprawie nie doszło jednak do sztucznego podziału stosunku pracy, który miałby na celu obejście ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Organ rentowy nie wykazał, że doszło jedynie do formalnego podpisania umowy zlecenia ze spółką (...) , podczas gdy czynności z tych umów świadczone były dla pracodawcy (...) sp. z o.o. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, nie było podstaw do uwzględnienia w wymiarze składek przychodu z tytułu umów zlecenia zawartych ze spółką (...) , zatem w niniejszej sprawie podstawę wymiaru składek stanowi jedynie przychód uzyskany przez ubezpieczonych z umów o pracę łączących ich ze spółką (...) . Należy podkreślić, że złożona struktura zatrudnienia oraz korzystanie ze swobody kreowania osób prawnych nie może stanowić samo w sobie – bez żadnego innego dowodu – podstawy do przyjęcia, że czynności wykonywane przez ubezpieczonych dla innego podmiotu były w rzeczywistości wykonywane na rzecz odwołującej się spółki. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżone decyzje w ten sposób, że do podstawy wymiaru składek M. U. (2) , M. M. (1) , M. U. (1) i D. K. w związku z wykonywaniem pracy na rzecz pracodawcy (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. w okresach objętych zaskarżonymi decyzjami nie uwzględnił wynagrodzenia uzyskiwanego z tytułu umów zlecenia zawartych z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. . O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. , zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W rozpatrywanej sprawie organ rentowy wygrał w sprawie odwołania od decyzji dotyczącej ubezpieczonego J. S. (1) i w tym zakresie organowi rentowemu byłaby należna kwota 3.600 zł kosztów zastępstwa procesowego. Natomiast w pozostałym zakresie Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. był stroną przegrywającą, którą Sąd obciążył z racji tego obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego na rzecz płatnika składek (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. . Sąd ustalając wysokość kosztów zastępstwa procesowego miał na uwadze przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2023r., poz. 1935). Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia wyniosły one: - w sprawie M. U. (1) – 3.600 zł - w sprawie M. M. (1) – 900 zł - w sprawie D. K. – 1.800 zł - w sprawie M. U. (2) – 3.600 zł a więc łącznie 9.900 zł. Po rozliczeniu, kwota należna (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. od organu rentowego, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, wyniosła 6.300 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI