VII U 628/25

Sygn. akt VII U 628/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 grudnia 2025 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Katarzyna Błażejowska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Karina Napolska po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2025 r. w Bydgoszczy na rozprawie odwołania M. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 1 lipca 2025 nr (...) o zasiłek opiekuńczy zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu prawo do zasiłku opiekuńczego za okres od 16 czerwca 2025r. do 18 czerwca 2025r. SSR Katarzyna Błażejowska Sygn. akt: VII U 628/25 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 01 lipca 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił ubezpieczonemu M. K. prawa do zasiłku opiekuńczego za okres od 16 czerwca 2025 r. do 18 czerwca 2025 r. W uzasadnieniu wskazano, że z posiadanej dokumentacji wynika, że zaświadczenie lekarskie z powodu niezdolności do pracy w związku z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad chorym dzieckiem od 16 czerwca 2025 r. do 18 czerwca 2025 r. seria (...) wystawione zostało w dniu 13 czerwca 2025 r., zatem nie spełnia ono warunków określonych powołanymi przepisami i w związku z tym nie może stanowić podstawy przyznania zasiłku opiekuńczego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony, kwestionując jej treść w całości. Wskazał, że w spornym okresie jego dziecko nadal wymagało opieki, co zostało potwierdzone kolejnym zwolnieniem lekarskim od dnia 16 czerwca 2025 r. Brak zwolnienia lekarskiego na okres 14 – 15 czerwca 2025 r. wynikał z faktu, że ubezpieczony był wówczas wolny od pracy, a więc nie było potrzeby wystawiania zaświadczenia (...) . Mimo tego, ubezpieczony nadal sprawował osobistą opiekę nad dzieckiem w ramach trwającej choroby (zapalenie płuc dziecka). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, a nadto o zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd ustalił, co następuje: M. K. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą pod firmą (...) (NIP: (...) ) i z tego tytułu podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Dowód: Wniosek o zasiłek opiekuńczy z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem – akta rentowe, k. 1 -11. Ubezpieczony posiada małoletnie (cztery lata) dziecko – T. K. . Dnia 09 czerwca 2025 r. w związku z chorobą syna, udał się z nim na wizytę lekarską. Wówczas stwierdzono u dziecka zapalenie płuc. Ponieważ chłopiec wymagał opieki, lekarz leczący wystawił zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem na okres od 09 czerwca 2025 r. do 13 czerwca 2025 r. Dnia 13 czerwca 2025 r. ubezpieczony udał się z dzieckiem na kontrolę lekarską i wówczas okazało się, że dziecko nadal wymaga opieki, w związku z czym lekarz wystawił ubezpieczonemu kolejne zwolnienie lekarskie na okres od 16 czerwca 2025 r. do 18 czerwca 2025 r., jako że dni 14 i 15 czerwca 2025 r. były wolne od pracy (tzw. weekend). Dowód: Zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA seria (...) , k. 17, zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA Seria (...) , k. 18, przesłuchanie ubezpieczonego (e- protokół), k. 36 – 37. Decyzją z dnia 01 lipca 2025 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do zasiłku opiekuńczego za okres od 16 czerwca 2025 r. do 18 czerwca 2025 r. Dowód: Decyzja ZUS z dn. 01 lipca 2025 r., znak: (...) , k. 19 – 20. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie było zasadne i zasługiwało na uwzględnienie. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy w postaci dokumentów zawartych w aktach organu rentowego jak i aktach niniejszego postępowania, które zasadniczo nie były przez strony kwestionowane. Ponadto Sąd przeprowadził dowód z przesłuchania odwołującego, któremu nie odmówił wiarygodności. Składane przez odwołującego depozycje były spójne i logiczne, a nadto korelowały ze sobą oraz z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie. Przechodząc do rozważań merytorycznych wskazać w pierwszej kolejności należy, iż stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 501; dalej jako: ustawa zasiłkowa) zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad 1. dzieckiem w wieku do ukończenia 8 lat w przypadku: a. nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęszcza, a także w przypadku choroby niani, z którą rodzice mają zawartą umowę uaktywniającą, o której mowa w art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. z 2023 r. poz. 204 i 1429), lub dziennego opiekuna sprawujących opiekę nad dzieckiem, b. porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki, c. pobytu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne; 2. chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14 lat; 2a.chorym dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia 18 lat; 2b.dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia 18 lat w przypadku: a. porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki, b. pobytu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne; 2. innym chorym członkiem rodziny. Zgodnie natomiast z art. 53 ust. 1 ustawy zasiłkowej przy ustalaniu prawa do zasiłków i ich wysokości dowodami stwierdzającymi czasową niezdolność do pracy z powodu choroby, pobytu w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne albo konieczność osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny są zaświadczenia lekarskie, o których mowa w art. 55 ust. 1 i art. 55a ust. 7, albo wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6. Art. 55 ust. 1 ustawy zasiłkowej z kolei stanowi, że zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby lub pobytu w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej, konieczności osobistego sprawowania przez ubezpieczonego opieki nad chorym członkiem rodziny, zwane dalej "zaświadczeniem lekarskim", jest wystawiane na odpowiednim druku, według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 59 ust. 14 powoływanej ustawy. Przepisy wykonawcze wydane na ww. podstawie zawarto w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 listopada 2015r. w sprawie w sprawie trybu i sposobu orzekania o czasowej niezdolności do pracy, wystawiania zaświadczenia lekarskiego oraz trybu i sposobu sprostowania błędu w zaświadczeniu lekarskim (Dz.U. z 2015r. poz. 2013). W § 2 rozporządzenia wskazano, że orzekanie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby, pobytu w szpitalu albo innym przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne albo konieczności osobistego sprawowania przez ubezpieczonego opieki nad chorym członkiem rodziny, zwane dalej „orzekaniem”, następuje po przeprowadzeniu postępowania diagnostyczno-leczniczego. Przy orzekaniu należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności istotne dla oceny stanu zdrowia i upośledzenia funkcji organizmu powodujące czasową niezdolność do pracy ubezpieczonego, ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju i warunków pracy (§ 3 rozporządzenia). Z kolei § 7 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia stanowi, że zaświadczenie lekarskie wystawia się na okres od dnia, w którym przeprowadzono badanie, lub od dnia bezpośrednio następującego po dniu badania. Zaświadczenie lekarskie może być wystawione na okres rozpoczynający się po dniu badania, nie później jednak niż 4. dnia po dniu badania, jeżeli: 1) bezpośrednio po dniu badania przypadają dni wolne od pracy; 2) badanie jest przeprowadzane w okresie wcześniej orzeczonej czasowej niezdolności do pracy (§ 7 ust. 2 cyt. Rozporządzenia). Okres orzeczonej czasowej niezdolności do pracy może obejmować okres nie dłuższy niż 3 dni poprzedzające dzień, w którym przeprowadzono badanie, jeżeli jego wyniki wykazują, że ubezpieczony w tym okresie niewątpliwie był niezdolny do pracy (§ 7 ust. 3 rozporządzenia). W rozpatrywanej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych tylko i wyłącznie z powodu wystawienia zaświadczenia lekarskiego niespełniającego wskazanych kryteriów uznał, że odwołującemu nie przysługuje prawo do zasiłku. Zasiłek opiekuńczy, obok zasiłku macierzyńskiego i zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, jest świadczeniem z tytułu macierzyństwa (rodzicielstwa). Chroni sytuację polegającą na niemożności świadczenia pracy z uwagi na konieczność sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem (zdrowym lub chorym) lub innym chorym członkiem rodziny. Zasiłek opiekuńczy jest indywidualnym świadczeniem ubezpieczonego uwarunkowanym jednak potrzebami dziecka lub innych członków rodziny, które są następstwem zaistnienia określonych zdarzeń losowych. Sytuacje rodzące konieczność sprawowania osobistej opieki wskazują, że zasiłek opiekuńczy, choć przysługuje ubezpieczonemu, nie służy zaspokojeniu jego indywidualnych potrzeb wywołanych przez zdarzenia losowe, tak jak np. zasiłek chorobowy, lecz potrzeb jego dziecka (zdrowego, chorego) lub innego chorego członka rodziny i z uwagi na obowiązki względem nich ubezpieczony został do niego uprawniony. Potrzeby te mają źródło w zdarzeniach losowych, niedeterminowanych jednak tylko biologią i fizjologią ludzkiego organizmu. Nie są zatem warunkowane tylko zdarzeniami losowymi natury biologicznej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym dokumentacja medyczna oraz depozycje ubezpieczonego, jednoznacznie wskazuje, że zasiłek opiekuńczy był niezbędny dla zapewnienia osobistej, stałej i adekwatnej opieki nad małoletnim dzieckiem, które w okresie objętym sporem chorowało na zapalenie płuc – schorzenie wymagające wzmożonego nadzoru, podawania leków, monitorowania stanu oddechowego oraz zapewnienia warunków domowych sprzyjających rekonwalescencji. W świetle tak poważnej diagnozy nie ulega wątpliwości, że dziecko wymagało obecności i bieżącej opieki rodzica, której nie byłoby możliwe zapewnić bez zwolnienia ubezpieczonego z obowiązku świadczenia pracy. Zdaniem Sądu, kwestia daty wystawienia zaświadczenia lekarskiego, przy tak jednoznacznych okolicznościach faktycznych, nie ma decydującego znaczenia dla oceny prawa ubezpieczonego do zasiłku opiekuńczego. Celem przepisów ustawy zasiłkowej jest realne zabezpieczenie sytuacji, w której ubezpieczony – w związku z nagłą i wymagającą osobistego zaangażowania chorobą dziecka – musi czasowo zrezygnować z pracy, aby zapewnić mu właściwą opiekę. W tym ujęciu formalny moment wystawienia zaświadczenia nie może przeważać nad faktyczną koniecznością sprawowania opieki, potwierdzoną zarówno dokumentacją medyczną, jak i spójnymi, wiarygodnymi zeznaniami ubezpieczonego. Z tych względów na zasadzie art. 477 14 § 2 k.p.c. odwołanie podlegało uwzględnieniu, co skutkowało zmianą zaskarżonej decyzji, jak orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku. SSR Katarzyna Błażejowska