III AUa 103/18

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2018-05-08
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyŚredniaapelacyjny
emerytura pomostowawarunki szczególnestaż pracydziałalność gospodarczaubezpieczenia społeczneprawo pracyZUSsąd apelacyjny

Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy, potwierdzając, że prowadzenie działalności gospodarczej nie jest równoznaczne z pracą w szczególnych warunkach wymaganą do uzyskania emerytury pomostowej.

Wnioskodawca R. T. odwołał się od decyzji odmawiającej mu emerytury pomostowej, argumentując, że pracował w warunkach szczególnych przez wymagany okres. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, wskazując na brak 15 lat pracy w szczególnych warunkach, w tym okres prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok, podkreślając, że prawo do emerytury pomostowej przysługuje wyłącznie pracownikom, a prowadzenie własnej działalności gospodarczej, nawet w zbliżonym charakterze, nie spełnia tego warunku. Dodatkowo, twierdzenia o prowadzeniu nauki zawodu nie zostały poparte dowodami.

Sprawa dotyczyła prawa R. T. do emerytury pomostowej. Sąd Okręgowy w Legnicy oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który odmówił przyznania świadczenia z powodu niewykazania 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Wnioskodawca pracował w różnych okresach jako stażysta, elektromonter, a następnie prowadził własną działalność gospodarczą w zakresie usług elektromonterskich. Sąd Okręgowy uznał, że okres prowadzenia działalności gospodarczej (od 1983 do 2007 roku) nie może być zaliczony do stażu pracy w szczególnych warunkach, ponieważ ustawa o emeryturach pomostowych wymaga zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, rozpoznając apelację wnioskodawcy, podzielił ustalenia i argumentację Sądu I instancji. Podkreślono, że zgodnie z art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych, prawo do tego świadczenia przysługuje pracownikowi spełniającemu szereg warunków, w tym posiadającemu co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wykonywanej przed 1 stycznia 1999 r. oraz po 31 grudnia 2008 r. Sąd Apelacyjny zaznaczył, że prowadzenie działalności gospodarczej, nawet jeśli obejmowała prace podobne do tych w warunkach szczególnych, nie jest równoznaczne z zatrudnieniem w rozumieniu przepisów, a tym samym nie spełnia wymogu posiadania statusu pracownika. Dodatkowo, sąd odrzucił twierdzenia wnioskodawcy o prowadzeniu praktycznej nauki zawodu, ponieważ nie zostały one poparte żadnymi dowodami, a ciężar dowodu spoczywał na odwołującym się. W konsekwencji, apelacja została oddalona na mocy art. 385 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, okres prowadzenia działalności gospodarczej nie może być zaliczony do stażu pracy w szczególnych warunkach wymaganego do przyznania emerytury pomostowej, ponieważ ustawa wymaga zatrudnienia na podstawie umowy o pracę.

Uzasadnienie

Ustawa o emeryturach pomostowych jasno stanowi, że prawo do świadczenia przysługuje pracownikowi. Prowadzenie własnej działalności gospodarczej, nawet jeśli prace są podobne do tych w warunkach szczególnych, nie spełnia wymogu posiadania statusu pracownika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
R. T.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (16)

Główne

u.o.e.p. art. 1

Ustawa o emeryturach pomostowych

u.o.e.p. art. 2 § pkt 3

Ustawa o emeryturach pomostowych

u.o.e.p. art. 6 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o emeryturach pomostowych

u.o.e.p. art. 4

Ustawa o emeryturach pomostowych

u.o.e.p. art. 8 § ust. 1

Ustawa o emeryturach pomostowych

u.o.e.p. art. 49

Ustawa o emeryturach pomostowych

k.p.c. art. 477 14 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

u.o.e.i.r. z FUS art. 5

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.o.e.i.r. z FUS art. 9

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.o.e.i.r. z FUS art. 11

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.o.e.p. art. 3 § ust. 1 i 3

Ustawa o emeryturach pomostowych

u.o.e.i.r. z FUS art. 32

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.o.e.i.r. z FUS art. 33

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

k.p.c. art. 477 10 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prowadzenie działalności gospodarczej nie jest równoznaczne z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę, co jest warunkiem do przyznania emerytury pomostowej. Ustawa o emeryturach pomostowych wymaga wykonywania pracy w szczególnych warunkach zarówno przed 1 stycznia 1999 r., jak i po 31 grudnia 2008 r., przy czym po tej dacie muszą to być prace wymienione w nowych wykazach. Brak przedstawienia dowodów na poparcie twierdzeń o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach lub prowadzeniu nauki zawodu.

Odrzucone argumenty

Okres prowadzenia działalności gospodarczej powinien być zaliczony do stażu pracy w szczególnych warunkach. Okres pracy jako stażysta i elektromonter w Zakładach (...) od 18 lutego 1977 r. do 28 lutego 1983 r. powinien zostać uwzględniony jako praca w szczególnych warunkach.

Godne uwagi sformułowania

prawo do emerytury pomostowej przysługuje wyłącznie osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę. Normatywny warunek posiadania statusu pracownika przez osoby, które wykonywały pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynika jednoznacznie z brzmienia art. 3 ww. ustawy. Wnioskodawca jest bowiem stroną postępowania (...), która, jak każda strona procesu, jest zobligowana do wykazania twierdzeń, z których wywodzi skutki prawne (...). Powinien więc przejawiać odpowiednią aktywność dowodową, w przeciwnym razie ponosi negatywne skutki prawne swej bierności.

Skład orzekający

Irena Różańska-Dorosz

przewodniczący

Monika Kiwiorska-Pająk

sędzia

Ireneusz Lejczak

sędzia (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że okres prowadzenia działalności gospodarczej nie jest równoznaczny z pracą w szczególnych warunkach wymaganą do emerytury pomostowej oraz znaczenie ciężaru dowodu dla wnioskodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych warunków ustawy o emeryturach pomostowych i interpretacji pojęcia 'pracownik'.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i pracy, ponieważ precyzuje warunki przyznawania emerytury pomostowej i rozróżnia pracę w szczególnych warunkach od prowadzenia działalności gospodarczej.

Działalność gospodarcza a emerytura pomostowa: czy własna firma to praca w szczególnych warunkach?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III AUa 103/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 maja 2018 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Irena Różańska-Dorosz Sędziowie: SSA Monika Kiwiorska-Pająk SSA Ireneusz Lejczak (spr.) Protokolant: Karolina Sycz po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2018 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z wniosku R. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o emeryturę pomostową na skutek apelacji R. T. od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt V U 664/17 oddala apelację. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 22 listopada 2017 r. Sąd Okręgowy w Legnicy V Wydział Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie R. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 10 lipca 2017 r, odmawiającej mu prawa do emerytury pomostowej ze względu na brak wykazania 15 lat pracy w warunkach szczególnych. W uzasadnieniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia Sąd ten wskazał m.in. co następuje. R. T. urodził się (...) W okresie aktywności zawodowej był zatrudniony: - od 18 lutego 1977 r. do 28 lutego 1983 r. (6 lat i 11 dni) na stanowisku stażysty, elektromontera w Zakładach (...) (obecnie (...) ), w tym w okresie od 26 października 1978 r. do 18 października 1980 r. odbywał służbę wojskową, pracę po wojsku podjął od 18 listopada 1980 r. - od 1 lipca 1982 r. do 2 września 1983 r. (1 rok, 2 miesiące i 2 dni) na stanowisku elektromontera zakładu zryczałtowanego w Spółdzielni Pracy Produkcyjno-Usługowej (...) w J. ; - od 5 września 1983r. do 1 marca 2007r. prowadził własną działalność gospodarczą w postaci usług elektromonterskich. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy, powołując się na przepisy art. 1, 2 pkt 3, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 4, 8 ust. 1, 49 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych , uznał, że odwołanie wnioskodawcy nie zasługiwało na uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego wnioskodawca nie wykazał 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych ponad okres uznany przez organ rentowy. Zgodnie z ustaleniami tego Sądu, wnioskodawca od 5 września 1983r. do 1 marca 2007r. prowadził działalność gospodarczą, zatem nie był pracownikiem w rozumieniu wyżej wskazanych przepisów, co zdaniem tego Sądu uniemożliwia zaliczenie mu tego okresu do stażu pracy w szczególnych warunkach. W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał, że R. T. nie spełnia warunków do przyznania mu prawa do emerytury pomostowej, co skutkowało oddaleniem jego odwołania od decyzji na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku wywiódł wnioskodawca , zaskarżając go w całości i zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych oraz odstąpienie od oceny pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w Zakładach (...) od 18 lutego 1977 r. do 28 lutego 1983 r., na stanowisku elektromontera. W uzasadnieniu apelacji wnioskodawca podniósł, że w okresie 20 lat prowadził zajęcia z praktycznej nauki zawodu w (...) Szkole Zawodowej w J. . W oparciu o powyższe zarzuty wnioskodawca domagał się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie odwołania w całości, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi i instancji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne ustalenia Sądu Okręgowego co do stanu faktycznego sprawy, który w istocie nie był między stronami sporny. Sąd I instancji dokonał również trafnej interpretacji przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Powyższe czyni zbytecznym ponowne przytaczanie ustaleń oraz szczegółowych rozważań zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 listopada 1998 r., I PKN 339/98, OSNAPiUS 1999, nr 24, poz. 776, postanowienie SN z dnia 22 kwietnia 1997 r., II UKN 61/97, OSNAPiUS 1998, nr 3, poz. 104). Przedmiotem niniejszego postępowania było prawo ubezpieczonego do emerytury pomostowej. W przypadku wnioskodawcy rozważenia wymagało to, czy spełnia on warunki do przyznania tego świadczenia na podstawie ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych , które zawarte są w art. 4 i 49 . Z treści art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych wynika, iż prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12 , przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.; 2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat; 3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn; 4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn; 5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS; 6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy. Zgodnie z treścią art. 4 pkt 5 i 6 warunkiem przyznania emerytury pomostowej jest wykonywanie pracy w szczególnych warunkach zarówno przed 1 stycznia 1999 r. jak i po 31 grudnia 2008 r. Przed 1 stycznia 1999 r. mogły to być zarówno prace wymienione w „nowych” jak i „starych” wykazach, natomiast po 31 grudnia 2008 r. muszą to być wyłącznie prace wymienione w „nowych” wykazach. Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, iż ubezpieczony w okresie prowadzenia działalności gospodarczej zajmował się pracami elektromontażowymi, a zatem nie wykonywał takich prac, które zostały wymienione w nowych wykazach czyli załącznikach 1 i 2 do ustawy o emeryturach pomostowych . Stąd, fakt prowadzenia w tym okresie działalności gospodarczej przez skarżącego ma drugorzędne znaczenie, choć rację ma Sąd Okręgowy, iż z woli ustawodawcy prawo do emerytury pomostowej przysługuje wyłącznie osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę. Normatywny warunek posiadania statusu pracownika przez osoby, które wykonywały pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynika jednoznacznie z brzmienia art. 3 ww. ustawy. Także twierdzenia wnioskodawcy, jakoby w okresie 20 lat prowadził praktyczną naukę zawodu w (...) Szkole Zawodowej w J. , jako niepoparty jakimikolwiek dokumentami, nie mógł zostać uwzględniony. Wnioskodawca jest bowiem stroną postępowania ( art. 477 10 § 1 k.p.c. ), która, jak każda strona procesu, jest zobligowana do wykazania twierdzeń, z których wywodzi skutki prawne ( art. 232 k.p.c. ). Powinien więc przejawiać odpowiednią aktywność dowodową, w przeciwnym razie ponosi negatywne skutki prawne swej bierności, polegające zwłaszcza na zmianie wydanej decyzji, czy oddaleniu wniesionego środka zaskarżenia. Wnioskodawca nie udowodnił, aby w spornym okresie był zatrudniony w ramach stosunku pracy na stanowisku nauczyciela, nie przedstawił też żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Mając na uwadze poczynione wyżej wywody, dotyczące warunków nabycia prawa do emerytury pomostowej na zasadach wynikających z dyspozycji art. 4 ww. ustawy, uznać należało, iż żądanie ubezpieczonego nie mogło zostać uwzględnione. W tym stanie rzeczy apelację należało oddalić na mocy art. 385 k.p.c. SSA Monika Kiwiorska-Pająk SSA Irena Różańska-Dorosz SSA Ireneusz Lejczak R.S.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI