VII U 605/14

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2014-10-14
SAOSubezpieczenia społeczneobowiązek ubezpieczeń społecznychŚredniaokręgowy
ubezpieczenia społeczneumowa o dziełoumowa zleceniaświadczenie usługZUSskładkiorzecznictwo

Sąd Okręgowy oddalił odwołania od decyzji ZUS, uznając umowy o remont silników za umowy o świadczenie usług, a nie umowy o dzieło, co skutkowało obowiązkiem ubezpieczeń społecznych.

Wnioskodawcy odwołali się od decyzji ZUS, która stwierdzała obowiązek ubezpieczeń społecznych M. R. (1) z tytułu umów o remont silników z J. Z. Początkowo ZUS wydał decyzję, którą następnie zmienił, precyzując okresy podlegania ubezpieczeniom. Strony twierdziły, że łączyły je umowy o dzieło. Sąd Okręgowy, analizując charakter umów, uznał je za umowy o świadczenie usług (do których stosuje się przepisy o umowie zlecenia), a nie umowy o dzieło, ponieważ nie prowadziły do wytworzenia nowego, indywidualnie określonego rezultatu, a jedynie do powtarzalnych czynności. W konsekwencji odwołania oddalono.

Sprawa dotyczyła odwołań od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w przedmiocie ustalenia obowiązku ubezpieczenia społecznego M. R. (1) jako osoby wykonującej pracę na podstawie umów z J. Z. prowadzącym działalność gospodarczą. ZUS pierwotnie stwierdził obowiązek ubezpieczeń za okres od 01.01.2009 r. do 29.02.2012 r., a następnie, po ponownym rozpatrzeniu, zmienił decyzję, precyzując okresy obowiązkowego ubezpieczenia społecznego (emerytalnego, rentowego, wypadkowego) oraz ustalając podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Strony odwołań, M. R. (1) i J. Z., twierdziły, że łączyły ich umowy o dzieło. Sąd Okręgowy w Świdnicy, po analizie stanu faktycznego, uznał odwołania za niezasadne. Sąd umorzył postępowanie w zakresie objętym pierwszą decyzją ZUS (z dnia 14.03.2014 r.) z uwagi na zmianę tej decyzji przez ZUS (decyzją z dnia 07.05.2014 r.) w sposób uwzględniający częściowo żądania stron, zgodnie z art. 477¹³ k.p.c. Następnie, Sąd oddalił odwołania od drugiej decyzji ZUS. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było rozróżnienie między umową o dzieło a umową zlecenia (lub umową o świadczenie usług). Sąd podkreślił, że umowa o dzieło (art. 627 k.c.) wymaga wykonania określonego dzieła, czyli osiągnięcia uzgodnionego rezultatu, który może mieć charakter materialny lub niematerialny, ale musi być dający się wyodrębnić. Umowa zlecenia (art. 734 k.c.) lub umowa o świadczenie usług (art. 750 k.c.) polega na dokonaniu określonej czynności lub świadczeniu usług, gdzie istotne jest podjęcie starań, a niekoniecznie osiągnięcie konkretnego rezultatu. W analizowanej sprawie, remonty silników polegały na powtarzalnych czynnościach zmiany parametrów istniejących silników, a nie na stworzeniu nowego, indywidualnie określonego dzieła. Wynagrodzenie było wypłacane za wykonane czynności, a nie za osiągnięcie konkretnego rezultatu. Sąd uznał, że nazwa umowy nie decyduje o jej charakterze, a rzeczywista treść i przedmiot umowy. W związku z tym, umowy te zostały zakwalifikowane jako umowy o świadczenie usług, co skutkowało obowiązkiem objęcia M. R. (1) obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi. Sąd zasądził od wnioskodawców koszty zastępstwa procesowego na rzecz ZUS w kwocie po 60 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Umowa o remont silników, polegająca na powtarzalnych czynnościach zmiany parametrów istniejących silników, nie stanowi umowy o dzieło, lecz umowę o świadczenie usług.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe dla umowy o dzieło jest osiągnięcie konkretnego, uzgodnionego rezultatu, podczas gdy w analizowanej sprawie wykonywano powtarzalne czynności techniczne, a nie tworzono nowe, indywidualnie określone dzieło. Wynagrodzenie było za czynności, a nie za rezultat.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie odwołań i umorzenie postępowania w części.

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.

Strony

NazwaTypRola
M. R. (1)osoba_fizycznawnioskodawca/zainteresowany
J. Z. prowadzący działalność gospodarczą Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe (...) w W.spółkawnioskodawca/płatnik składek
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.organ_państwowystrona pozwana

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 477¹³

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący umorzenie postępowania w przypadku zmiany decyzji przez organ rentowy.

k.p.c. art. 477¹⁴ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia odwołania od decyzji ZUS.

Pomocnicze

k.c. art. 627

Kodeks cywilny

Definicja umowy o dzieło jako zobowiązania do wykonania określonego dzieła, czyli osiągnięcia uzgodnionego rezultatu.

k.c. art. 734

Kodeks cywilny

Definicja umowy zlecenia jako zobowiązania do dokonania określonej czynności prawnej.

k.c. art. 750

Kodeks cywilny

Przepisy o zleceniu stosuje się do umów obejmujących zobowiązanie do świadczenia usług.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawach opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

k.c. art. 58 § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący nieważności czynności prawnej (obejście prawa).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Charakter umów o remont silników jako umów o świadczenie usług, a nie umów o dzieło, ze względu na brak indywidualnie określonego rezultatu i powtarzalność czynności.

Odrzucone argumenty

Argumenty stron, że łączyły ich umowy o dzieło.

Godne uwagi sformułowania

nie chodzi bowiem o oceną czynności składających się na pracę do wykonania określonego w przedmiocie dzieła, ale o dający się wyodrębnić efekt, czyli rezultat Zadaniem wykonawcy zlecenia jest nie tyle uzyskanie efektu stanowiącego odrębne dobro prawne czy materialne, ile podjęcie wszelkich starań aby powierzona do wykonania praca została wykonana jak najsumienniej. to nie nazwa umowy, ale jej przedmiot określa rodzaj i charakter umowy, a tym samym wolę stron.

Skład orzekający

Iwona Iwanek

przewodniczący-sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Kwalifikacja umów o świadczenie usług jako umów o dzieło w kontekście obowiązku ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w przypadku prac o charakterze technicznym i powtarzalnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego remontu silników; ogólne zasady dotyczące rozróżnienia umów są jednak szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia umów o dzieło i umów zlecenia, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców i pracowników.

Umowa o dzieło czy zlecenie? Sąd wyjaśnia, kiedy remont silników podlega ubezpieczeniom społecznym.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VII U 605/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14.10.2014 r. Sąd Okręgowy / Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Świdnicy Wydział VII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący-Sędzia : SSO Iwona Iwanek Protokolant :st. sekretarz sądowy Kamila Rakowska przy udziale - po rozpoznaniu w dniu 14.10.2014 r. w Świdnicy sprawy M. R. (1) i J. Z. prowadzącego działalność gospodarczą Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe (...) w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o ustalenie obowiązku ubezpieczenia społecznego i składki na skutek odwołania M. R. (1) i J. Z. prowadzącego działalność gospodarczą Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe (...) w W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia 14.03.2014 r. Nr (...) oraz z dnia 7.05.2014r., Nr (...) I. umarza postępowanie w zakresie objętym decyzją strony pozwanej z dnia 7 maja 2014 roku, nr (...) ; II. dalej idące odwołania oddala; III. zasądza od wnioskodawców M. R. (1) i J. Z. prowadzącego działalność gospodarczą Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe (...) w W. na rzecz strony pozwanej kwoty po 60 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt VII U 605/14 UZASADNIENIE Wnioskodawca J. Z. prowadzący działalność gospodarczą Przedsiębiorstwo Usługowo- Handlowe (...) w W. J. Z. oraz zainteresowany M. R. (1) wnieśli odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia 14.03.2014r znak (...) , którą stwierdzono, że M. R. (1) jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek J. Z. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu w okresie od 01.01.2009r. do 29.02.2012r. oraz ustalił podstawę wymiaru składek na te ubezpieczenia oraz na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wobec wniesionych odwołań od tej decyzji strona pozwana, po ponownym przeanalizowaniu sprawy, decyzją z dnia 07.05.2014r. zmieniła wymienioną wyżej decyzję w ten sposób, że stwierdziła, że M. R. (1) , jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące umowy zlecenia, zawieranych z J. Z. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym emerytalnym, rentowym, wypadkowemu w okresach od 01.01.2009r. do 31.03.2009r. , od 01.10.2009r. do 31.10.2009r. , od 02.11.2009r. do 09.08.2010r., od 01.08.2013r. do 30.11.2013r., oraz ustaliła z powyższego tytułu podstawy wymiaru składek a nadto na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Od powyższej decyzji płatnik składek i zainteresowany wnieśli odwołania wskazując, że strony niniejszego postępowania łączyły umowy o dzieło. W odpowiedzi na odwołanie strona pozwana wniosła o oddalenie odwołań, oraz o zasądzenie od skarżących kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 1 200zł. W uzasadnieniu wskazała, że przedmiotem zawieranych między stronami umów były czynności polegające na remoncie określonej ilości sztuk silników, a ściślej przewinięciu zwojów silników. Powyższe umowy nie precyzowały w sposób zindywidualizowały konkretnego działa a jedynie czynnościowo określały pracę, którą miał wykonać wnioskodawca. M. R. (1) nie wykonywał żadnego dzieła, a jedynie powtarzalne czynności starannego działania. Wobec czego powyższe umowy należy zakwalifikować jako umowy o świadczenie usług. Sąd ustalił następujący stan faktyczny : Wnioskodawca J. Z. od 17.06.2005r. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Usługowo- Handlowe (...) w W. . Przedmiotem działalności gospodarczej jest naprawa i konserwacja urządzeń elektrycznych. W okresie od 01.01.2009r. do 01.03.2009r. J. Z. zawierał co miesiąc z zainteresowanym M. R. (1) umowy o dzieło, których przedmiotem był remont silników, w jednym przypadku dodatkowo remont transformatora. W umowach wskazano ilość silników podlegających remontowi oraz wynagrodzenie łączne w kwocie 820zł. W okresie od 01.04.2009r. do 23.06.2009r. strony łączyła umowa o pracę na czas określony w wymiarze ½ etatu, na podstawie której M. R. (1) był zatrudniony na stanowisku elektromechanika, wykonując podobne czynności jak dotychczas. Począwszy od 01.10.2009r. do 01.02.2012r., a następnie od 01.05.2012r., do 01.11.2013r., strony zawierały ponownie co miesiąc umowy nazwane jako umowy o dzieło, których przedmiotem był remont silników, ze wskazaniem każdorazowo w umowie ilości sztuk silników podlegających remontowi, oraz łącznej kwoty wynagrodzenia. Remont silników polegał na zmianie parametrów silnika. M. R. (1) otrzymywał część silnika, czyli stojan, po czym zmieniał jego biegunowość. Silniki o tak zmienionych parametrach były odbierane przez J. Z. , a następnie zwracane zakładom zlecającym, celem ich montażu w różnych urządzeniach. Zainteresowany wykonywał pracę we własnym domu. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w parametrach silnika, M. R. (1) dokonywał poprawek. W okresie od 10.08.2010r. do 31.07.2013r. M. R. (1) zawarł umowę o pracę z (...) S.C. w W. w wymiarze 1/16 etatu na stanowisku parkingowego. Począwszy od 23.08.1991r. wymieniony jest uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy. d owód: akta zus zeznania M. R. (2) k. 77, e- protokół k- 79 00:05:40 zeznania wnioskodawcy J. Z. k. 63, e-protokół k.65 00:03:54 zeznania zainteresowanego M. R. (1) k. 63, e –protokół k. 65 00:26:42 Zaskarżoną decyzją z dnia 07.05.2014 r. strona pozwana zmieniła decyzję z dnia 14.03. 14.03.2014 r. znak (...) w ten sposób, iż stwierdziła , że M. R. (1) , jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące umowy zlecenia, zawieranych z J. Z. (...) w W. polega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym : emerytalnym, rentowym, wypadkowemu w okresach od 01.01.2009 r. do 31.03.2009 r. , od 01.10.2009 r. do 31.10.2009 r. , od 02.11.2009 r. do 09.08.2010 r., od 01.08.2013 r. do 30.11.2013 r., ustaliła M. R. (1) z powyższego tytułu podstawy wymiaru składek za okresy 01.- 03.2009 r. , 10/2009 r. - 08/2010 r., 08-11/2013 na ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe, ubezpieczenia zdrowotne oraz na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W odwołaniu wskazując, że strony niniejszego postępowania łączyły umowy o dzieło. dowód: akta ZUS W oparciu o powyższe ustalenia Sąd zważył : Odwołania są niezasadne. W zakresie decyzji z dnia 14.03.2014r. wobec uwzględnienia w części żądań stron i wyłączeniu z objęcia ubezpieczeniem niektórych okresów, w których istniał inny tytuł ubezpieczenia postępowanie podlegało umorzeniu w oparciu o przepis art. art. 477 13 k.p.c. , z którego wynika, że zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Decyzja powyższa została zmieniona kolejną decyzją z dnia 07.05.2014r., w której ustalono ponownie okresy podlegania ubezpieczeniom przez M. R. (1) oraz podstawę wymiaru składek. Odwołania od kolejnej decyzji nie podlegały uwzględnieniu. Zgodnie z obowiązującymi przepisami umowa o dzieło według definicji określonej w art. 627 k.c. ma za przedmiot zobowiązanie przyjmującego zamówienie do wykonania za zapłatą określonego w umowie dzieła tj. osiągnięcia uzgodnionego przez strony rezultatu. Umowa ta ma przynieść określony trwały efekt gospodarczy o charakterze materialnym powstały zarówno w wyniku stworzenia nowego jak i przetworzenia istniejącego przedmiotu. W umowach rezultatu nie chodzi bowiem o oceną czynności składających się na pracę do wykonania określonego w przedmiocie dzieła, ale o dający się wyodrębnić efekt, czyli rezultat, niezależnie od tego czy ma on mieć charakter materialny, czy też niematerialny. W literaturze przedmiotu podaje się jako przykładowe rodzaje umów o dzieło wytworzenie nowego przedmiotu lub naprawę, czy przerobienie. Za każdym razem istotne jest wytworzenie nowego produktu, nowego rezultatu, nowej jakości. W świetle art. 734 k.c. umowa zlecenia ma natomiast za przedmiot zobowiązanie zleceniobiorcy do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Jeżeli umowa obejmuje zobowiązanie do świadczenia usług czyli do dokonania pewnych czynności faktycznych, zgodnie z art. 750 k.c. stosuje się do niej także przepisy o zleceniu. Zadaniem wykonawcy zlecenia jest nie tyle uzyskanie efektu stanowiącego odrębne dobro prawne czy materialne, ile podjęcie wszelkich starań aby powierzona do wykonania praca została wykonana jak najsumienniej. Praca taka ma charakter powtarzalnych, realizowanych w określonym przez strony czasie czynności, w sposób typowy i przewidywalny. Odnosząc powyższe do stanu niniejszej sprawy wskazać należy, że remonty silników będące przedmiotem umów między stronami nie mogły stanowić umowy o dzieło. Zainteresowanemu nie powierzono indywidualnie określonego przedmiotu (silnika), nie określono też początkowego i końcowego momentu, który pozwoliłby na ustalenie ostatecznego weryfikowalnego rezultatu, zdefiniowanego w momencie zawarcia umowy. Do zainteresowanego należały powtarzalne czynności w zakresie zmiany parametrów pracy istniejących silników, przy czym płatnik składek prowadził działalność usługową właśnie w takim zakresie. Zmiana zakresu działania silników nie tworzyła nowego, indywidualnie określonego rezultatu a tylko polegała na przystosowaniu parametrów dotychczasowego silnika do działania, po zamontowaniu go w określonym urządzeniu, zależnie od potrzeb klienta. Zainteresowany otrzymywał wynagrodzenie za wykonywane czynności, wykonywane cyklicznie, co miesiąc, powtarzalne, a nie za osiągnięcie rezultatu, bowiem wolą stron w niniejszej sprawie było świadczenie usług polegających na – jak wskazano – zmianie parametrów powierzonych zainteresowanemu przez J. Z. silników. Wskazać należy, że to nie nazwa umowy, ale jej przedmiot określa rodzaj i charakter umowy, a tym samym wolę stron. Natomiast samo nazwanie jej, niezgodnie z jej treścią i charakterem, nie oznacza, że nabywa ona cech umowy o dzieło, a jedynie potwierdza, że takie określenie w tytule stwarza zarzut obejścia prawa w tym zakresie w myśl art. 58 § 1 k.c. odnośnie przepisów regulujących zasady opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. odwołania od zaskarżonej decyzji oddalił. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na postawie art. 98 k.p.c. w zw. z 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawach opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. 2013r. poz. 490) – uznając, że przedmiotem niniejszego postępowania było podleganie ubezpieczeniom społecznym, co w konsekwencji powodowało zastosowanie stawki minimalnej w wysokości 60zł. .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI