VII U 554/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił odwołanie od decyzji ZUS, uznając, że powódka nie prowadziła faktycznie działalności gospodarczej po wznowieniu jej rejestracji, a jedynie próbowała uzyskać świadczenia ubezpieczeniowe.
Powódka odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej jej podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu wznowienia działalności gospodarczej. Twierdziła, że współpracowała z mężem w ramach jego działalności agencyjnej, a następnie wznowiła własną działalność, zawierając z nim umowę o dzieło. Sąd uznał, że powódka nie wykazała faktycznego prowadzenia zorganizowanej i ciągłej działalności gospodarczej po dacie wznowienia rejestracji, a jej działania miały na celu jedynie uzyskanie świadczeń ubezpieczeniowych, co było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Sprawa dotyczyła odwołania P. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) Oddział w W., która stwierdziła, że wnioskodawczyni jako osoba prowadząca działalność gospodarczą nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym od dnia 23.07.2014 r. Powódka argumentowała, że wznowiła działalność gospodarczą, współpracując z mężem, który prowadził działalność agencyjną na podstawie umowy z (...) SA. Twierdziła, że zawarła z mężem umowę o dzieło, aby wykonywać na jego rzecz prace agencyjne. Sąd Okręgowy w Świdnicy oddalił odwołanie, uznając, że powódka nie wykazała faktycznego prowadzenia zorganizowanej i ciągłej działalności gospodarczej po dacie wznowienia rejestracji. Sąd podkreślił, że podleganie ubezpieczeniom społecznym wynika z faktycznego wykonywania działalności, a nie tylko z wpisu do ewidencji. W ocenie sądu, działania powódki miały na celu jedynie uzyskanie świadczeń ubezpieczeniowych, w tym wysokiego zasiłku chorobowego, co było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i elementarnym poczuciem sprawiedliwości społecznej. Sąd wskazał, że to mąż powódki faktycznie prowadził działalność agencyjną, a powódka jedynie okazjonalnie mu pomagała, nie posiadając stosownych uprawnień ani nie osiągając własnych dochodów z tej działalności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, podleganie ubezpieczeniom społecznym wynika z faktycznego wykonywania działalności gospodarczej, a nie tylko z jej rejestracji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka nie wykazała faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej po wznowieniu jej rejestracji. Jej działania miały na celu jedynie uzyskanie świadczeń ubezpieczeniowych, co było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. Z. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § ust.1 pkt 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 12 § ust.1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 13 § pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 8 § ust.6 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.
u.s.d.g. art. 2
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
Definicja działalności gospodarczej: zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.
u.s.d.g. art. 14
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej
Obowiązek wpisu do ewidencji działalności gospodarczej stanowi podstawę rozpoczęcia działalności, ale nie jest tożsame z podjęciem takiej działalności.
k.p.c. art. 234
Kodeks postępowania cywilnego
Domniemanie prawne wynikające z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej jest wzruszalne.
k.p.c. art. 477 § 14 §1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 88
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak faktycznego prowadzenia zorganizowanej i ciągłej działalności gospodarczej przez powódkę po wznowieniu rejestracji. Działania powódki miały na celu jedynie uzyskanie świadczeń ubezpieczeniowych, a nie prowadzenie działalności zarobkowej. Umowa o dzieło między małżonkami nie stanowiła podstawy do podlegania ubezpieczeniom społecznym bez zgody ubezpieczyciela. Powódka nie posiadała uprawnień do wykonywania czynności agencyjnych. Przelewy wynagrodzenia dotyczyły umów zawartych przed rozwiązaniem umowy agencyjnej powódki.
Odrzucone argumenty
Powódka wznowiła działalność gospodarczą i podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Umowa o dzieło z mężem była podstawą do wykonywania czynności agencyjnych. Powódka faktycznie współpracowała z mężem w ramach jego działalności agencyjnej.
Godne uwagi sformułowania
prowadzenie działalności jest kategorią obiektywną, występującą niezależnie od tego, jak ocenia ją sam przedsiębiorca dla uznania określonej przedmiotowo działalności za działalność gospodarczą konieczne jest łączne zaistnienie trzech jej cech funkcjonalnych: zarobkowości, zorganizowania i ciągłości podleganie ubezpieczeniom społecznym wynika nie ze zgłoszenia prowadzenia działalności gospodarczej, ale z faktu jej rzeczywistego wykonywania jedynym celem , dla którego wnioskodawczyni dokonała zmiany wpisu w zakresie wznowienia działalności gospodarczej z dniem 23.07.2014r., było uzyskanie maksymalnie najwyższych świadczeń z ubezpieczenia społecznego swoim zachowaniem próbowała jedynie uprawdopodobnić realizację takiej działalności w celu uzyskania wysokich świadczeń z ubezpieczenia społecznego działanie naganne z punktu widzenia elementarnego poczucia sprawiedliwości społecznej
Skład orzekający
Joanna Sawicz
przewodniczący-sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że samo wznowienie rejestracji działalności gospodarczej nie jest wystarczające do podlegania ubezpieczeniom społecznym, jeśli działalność nie jest faktycznie prowadzona w sposób zorganizowany i ciągły."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia działalności gospodarczej w celu uzyskania świadczeń ubezpieczeniowych, z uwzględnieniem relacji rodzinnych i umów cywilnoprawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ZUS weryfikuje faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej, a nie tylko jej formalne zarejestrowanie, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i osób planujących wznowienie działalności.
“Czy samo wznowienie rejestracji firmy wystarczy, by płacić niższe składki ZUS? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VII U 554/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18.11.2015 r. Sąd Okręgowy / Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Świdnicy Wydział VII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący-Sędzia : SSO Joanna Sawicz Protokolant :st. sekretarz sądowy Gabriela Zaborowska przy udziale - - - po rozpoznaniu w dniu 18.11.2015 r. w Świdnicy sprawy P. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o ustalenie obowiązku ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzenia poza rolniczej działalności gospodarczej na skutek odwołania P. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia 02.02.2015 r. Nr (...) I. oddala odwołanie; II. zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt VII U 554/15 UZASADNIENIE P. Z. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia 2.03.2015r. stwierdzającej, że wnioskodawczyni jako osoba prowadząca działalność gospodarczą nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom :emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 23.07.2014r. Odwołująca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art.77 i 88 k.p.a. w zw. z art. 123 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz.U. z 2015r., poz. 121) oraz przepisów prawa materialnego art. 6ust.1 pkt 5 , art.12 ust.1, art.1111 ust.2 , art.13 pkt 4 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz.U. z 2015r., poz. 121). W uzasadnieniu odwołania powódka wskazała, że w dniu 31.05.2011r. zawarła z (...) SA w W. umowę agencyjną nr (...) , na podstawie której jako agent zobowiązana była w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do stałego wykonywania czynności agencyjnych zarówno w imieniu i na rzecz (...) SA ( czynności prawnych) i wyłącznie na rzecz (...) SA ( czynności faktycznych). Od dnia 1.06.2011r. do dnia 31.05.2013r. powódka prowadziła działalność gospodarczą pod nazwą (...) . Natomiast mąż powódki prowadził działalność gospodarczą od 2.10.2009r. początkowo pod nazwą (...) , a następnie także działalność ubezpieczeniową. W dniu 8.10.2013r. mąż powódki zawarł z (...) SA w W. umowę agencyjną nr (...) , na podstawie której jako agent zobowiązany był w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do stałego wykonywania czynność agencyjnych zarówno w imieniu i na rzecz (...) SA ( czynności prawnych) jak i wyłącznie na rzecz (...) SA ( czynności faktycznych). Powódka współpracowała z mężem przed zawieszeniem działalności, jednakże każde działało na własny rachunek w ramach prowadzonej samodzielnie pozarolniczej działalności gospodarczej. Ze względu na przejściowe kłopoty zdrowotne powódka zawiesiła działalność od dnia 1.02.2014r. Z chwilą podjęcia przez męża powódki w dniu 1.07.2014r. zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, nie był on już w stanie samodzielnie wykonywać wszystkich czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego zgodnie z zawartą umową agencyjną w ramach prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej. W związku z tym powódka wznowiła w dniu 23.07.2014r. zawieszoną działalność gospodarczą. Nie mogła jednakże już tym razem sama zawrzeć umowy agencyjnej z (...) SA w W. , bowiem w czasie gdy miała zawieszoną działalność gospodarczą zmianie uległy procedury, nie posiadała zatem aktualnych, niezbędnych dla agenta uprawnień i certyfikatów. W związku z tym w dniu 23.07.2014r. zawarła z mężem umowę o dzieło, w ramach której miała wykonywać na jego rzecz prace zlecone za wynagrodzeniem. Powódka faktycznie była jednak aktywna w swej działalności do końca sierpnia, gdyż ze względu na stan ciąży od września 2014 roku przebywała na zwolnieniu lekarskim. Powódka za wykonana pracę w dniu 3.12.2014r. wystawiła rachunek na kwotę 2 000 zł, który został zapłacony przelewem bankowym przez męża powódki w dniu 8.12.2014r. Z tych też przyczyn , w ocenie wnioskodawczyni udokumentowała , że w istocie prowadziła działalność gospodarczą, stąd brak było podstaw prawnych i faktycznych do wydania zaskarżonej decyzji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przypinanych. Strona pozwana wskazała, że zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz.U. z 2015r., poz. 121) za osobę prowadzącą działalność gospodarczą uważa się osobę prowadzącą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej. Zaś działalnością gospodarczą w myśl ustawy z dnia 2.07.2004r. o swobodzie dziełalności gospodarczej jest zarobkowa działalność wytwórcza , budowlana , handlowa, usługowa oraz poszukiwanie , rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Zatem konstytutywnymi cechami działalności gospodarczej są zawodowy (a więc stały ) charakter, związana z nią powtarzalność podejmowanych działań, uczestnictwo w obrocie prawnym. Dla uznania określonej przedmiotowo działalności za działalność gospodarczą konieczne jest łączne zaistnienie trzech jej cech a brak którejkolwiek z nich oznacza że dana działalność nie może być wykonywaną w sposób zorganizowany i nastawiony na nieokreślony z góry okres czasu, a ponadto związana jest z nią konieczność ponoszenia przed przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego. W ocenie organu rentowego wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnego dowodu na potwierdzenie, że prowadziła faktycznie działalność gospodarczą. Sąd ustalił , co następuje : P. Z. w dniu 1.06.2011r. rozpoczęła działalność gospodarczą pod nazwą (...) . Przy czym w celu wykonywania w/w działalności w dniu 31.05.2011r. wnioskodawczyni zawarła umowę agencyjną z (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. ( umowa obowiązywała do dnia 27.01.2014r.). Na podstawie tej umowy zobowiązała się m.in. do zawierania umów ubezpieczenia, odbierania od klientów pisemnych oświadczeń o wypowiedzeniu umów OC, pozyskiwania klientów, wykonywania czynności przygotowawczych zmierzających do zawarcia umowy ubezpieczenia, informowania klientów o rodzajach i warunkach ubezpieczeń oraz wynikających z nich prawach i obowiązkach stron umowy ubezpieczenia, wystawiania dokumentów potwierdzających zawarcie umowy ubezpieczenia , inkasowania składek, doręczenia ubezpieczającym ogólnych warunków ubezpieczenia wraz z ewentualnymi postanowieniami dodatkowymi lub odmiennymi przed zawarciem umowy ubezpieczenia, udzielenia pomocy klientem przy likwidacji szkody, uczestniczenia w administrowaniu umowami ubezpieczenia oraz do wykonywania innych powierzonych przez (...) S.A czynności agencyjnych niezbędnej do prawidłowej obsługi klienta lub wynikających z istotnych potrzeb (...) S.A. W okresie od 1.06.2011r. do 31.05.2013r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wnioskodawczyni deklarowała podstawę wymiaru składek w wysokości 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Natomiast od dnia 23.05.2013r. ubezpieczona sześciokrotnie składała zwolnienia lekarskie z roszczeniem wypłaty zasiłku chorobowego. Z dniem 27.01.2014r. na zasadzie porozumienia stron P. Z. rozwiązała umowę agencyjną zawartą w dniu 31.05.2011r. z (...) S.A. z/s w W. . Natomiast z dniem 1.02.2014r. zawiesiła prowadzenie działalność gospodarczej. W związku z zawarciem przez powódkę umów ubezpieczeniowych w okresie od 18.03.2013r. do 22.01.2014r. (...) S.A. Oddział w W. w dniach: 8.08.2014r., 9.09.2014r., 9.10.2014r. i 7.11.2014r. dokonał przelewów na konto bankowe wnioskodawczyni, tytułem wynagrodzenia prowizyjnego . (dowód: akta ZUS, zeznania powódki, zeznania świadka A. B. , umowa agencyjna, wyciąg z (...) ) P. Z. - mąż powódki od dnia 2.10.2009r. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą (...) , a następnie rozszerzył zakres działania o usługi w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego. W związku z tym w dniu 8.10.2013r. zawarł umowę agencyjną z (...) S.A. z/s w W. , na podstawie której miał m.in. zawierać umowy ubezpieczenia, odbierać od klientów pisemnych oświadczeń o wypowiedzeniu umów OC, pozyskiwać klientów, wykonywać czynności przygotowawcze zmierzające do zawarcia umowy ubezpieczenia, informować klientów o rodzajach i warunkach ubezpieczeń oraz wynikających z nich prawach i obowiązkach stron umowy ubezpieczenia, wystawiać dokumenty potwierdzające zawarcie umowy ubezpieczenia , inkasować składki, itp. W/w umowie zawarto klauzulę, w myśl której agent wykonuje czynności określone w umowie na własny koszt i ryzyko, nie może przenosić praw i obowiązków na osoby trzecie, natomiast czynności określone w umowie może wykonywać przy pomocy osób fizycznych, jednakże po uzyskaniu zgody (...) S.A. W dniu 1.07.2014r. (...) z/s w W. udzielił P. Z. pełnomocnictwo do zawierania umów w zakresie ubezpieczeń majątkowych. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej dotyczącej (...) przejął od swojej żony - P. Z. wszystkich klientów , z którymi ona wcześniej współpracowała; miesięcznie ubezpiecza ok. 50-100 osób , osiągając z tego tytułu dochód w granicach 1500 zł - 3000 zł. W dniu 1.07.2014r. P. Z. zawarł umowę o pracę na czas nieokreślony z Ł. M. prowadzącym Pizzerię (...) w K. , którą kontynuuje do chwili obecnej. P. Z. przez cały okres prowadzenia działalności gospodarczej nie korzystał z pomocy osób trzecich . W dniu 23.07.2013r. P. Z. , będąc w zaawansowanej ciąży, zgłosiła do ewidencji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą wznowienie tej działalności. Jednocześnie z tego tytułu zgłosiła się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i zadeklarowała podstawę wymiaru składki za lipiec 2014 roku w wysokości - 2718,87 zł, zaś za sierpień 2014 roku 9.365 zł. W czerwcu ,lipcu i sierpniu 2014 roku powódka kontaktowała się z M. P. , A. G. i J. M. odnośnie umów zawieranych przez jej męża w celu kontynuowania dotychczasowego ubezpieczenia; przy czym byli to klienci , z którymi powódka współpracowała poprzednio i zostali przejęci przez P. Z. w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w zakresie pośredniczenia odnośnie ubezpieczeń. A. G. , J. M. to agenci ubezpieczeniowi, którzy od lat współpracowali z najpierw z powódką, a obecnie jej mężem. Nadto wnioskodawczyni sporządziła w imieniu męża kilka maili z jego skrzynki mailowej w sprawie wznowienia ubezpieczenia oraz kontaktowała się ze szkołami w celu kontynuacji dotychczasowych umów ubezpieczenia. ( dowód: akta ZUS, wyciąg z (...) , zeznania świadków , zeznania powódki, umowa o pracę P. Z. , oświadczenia, kopie maili, kopie przelewów, umowa agencyjna zawarta przez P. Z. , pełnomocnictwo ) Od dnia 1.09.2014r. powódka przebywała na zwolnieniu lekarskim. Od dnia 1.09.2014r. P. Z. samodzielnie prowadził działalność gospodarczą i kontynuował zatrudnienie. W dniu 13.12.2014r. powódka urodziła dziecko. Za okres 1.09.2014r.-30.09.2014r. P. Z. zgłosiła wniosek o wypłatę zasiłku chorobowego, jednak organ rentowy odmówił jej prawa do tego świadczenia z uwagi na brak okresu wyczekiwania. W związku z tym powódka opłaciła składki za wrzesień i październik 2014 roku ( do dnia 22.10.2014r. tj. za okres 90 dni) także od podstawy wymiaru w wysokości 9.365 zł. W związku ze złożeniem wniosku o wypłatę zasiłku chorobowego, organ rentowy wszczął postępowanie , o czym powiadomił wnioskodawczynię pismem z dnia 27.11.2014r. W rozmowie telefonicznej odbytej z pracownikiem ZUS w dniu 1.12.2014r. powódka podała, że nie posiada żadnych dokumentów księgowych świadczących o jej przychodach , kosztach z działalności, gdyż musiała się doszkolić, a od września przebywała na zwolnieniu lekarskim . W piśmie z dnia 2.12.2014r. powódka natomiast poinformowała, że dokumenty rozliczeniowe jakie dostała za pracę to noty prowizyjne za lipiec, sierpień , wrzesień i październik . Nadto złożyła do akt ZUS umowę o dzieło datowaną na dzień 23.07.2014r. , której stronami są ona i jej mąż . W umowie tej określono, że będzie ona trwać do dnia 31.12.2014r., zaś jej przedmiotem ma być pośrednictwo pomiędzy klientem a (...) prowadzące do zawarcia umów ubezpieczeniowych. Z datą 23.07.2014r. powódka i jej mąż sporządzili także pełnomocnictwo do działania w imieniu i na rzecz agenta ubezpieczeniowego. W dniu 3.12.2014r. powódka wystawiła rachunek nr (...) na kwotę 2.000 zł, zaś w dniu 8.12.2014r. mąż powódki dokonał przelewu tej kwoty na jej konto. Pismem z dnia 16.02.2015r. (...) Oddział w W. poinformował organ rentowy, iż P. Z. wykonywała na rzecz (...) czynności agencyjne na podstawie umowy agencyjnej zawartej w dniu 31.05.2011r., która uległa rozwiązaniu z dniem 27.01.2014r. Po tej dacie nie uczestniczyła także w żadnych szkoleniach organizowanych przez (...) S.A. , ani nie była kierowana na takie szkolenia. Natomiast przelewy wynagrodzenia dokonane w sierpniu, wrześniu, październiku i listopadzie 2014 roku dotyczyły umów zawieranych do dnia 22.01.2014r. Zaskarżoną decyzją z dnia 2.02.2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. stwierdził, że wnioskodawczyni jako osoba prowadząca działalność gospodarczą nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom :emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu od dnia 23.07.2014r. oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 23.07.2014r. W pismach z dnia 15.07.2015r., 8.08.2015r., 26.08.2015r. (...) S.A. z/s w W. potwierdziła, że powódka współpracowała z Zakładem tylko do dnia 27.01.2014r. w oparciu o umowę agencyjną zawartą w 2011roku. ( dowód: akta ZUS, zeznania powódki, umowa o dzieło, umowa o dzieło, pisma (...) , pełnomocnictwo ) Sąd zważył, co następuje : Odwołanie wniesione przez P. Z. nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie niniejszych rozważań, należy stwierdzić, że postępowanie sądowe w sprawach dotyczących ubezpieczenia społecznego wszczynane jest w rezultacie odwołania wniesionego przez ubezpieczonego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jego przedmiotem jest zatem ocena rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Stąd też niniejsze postępowanie dotyczyło ustalenia istnienia tytułu ubezpieczenia społecznego w związku ze zgłoszeniem przez wnioskodawczynię wznowienia działalności gospodarczej od dnia 23.07.2014r. Zgodnie z art. 6 ust.1 pkt 5 w zw. z art. 12 ust.1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2015r. poz. 121.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Jednocześnie osoby te mogą podlegać dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, o ile w myśl art. 11 ust. 2 w/w ustawy systemowej złożą w tym zakresie wniosek. Stosownie do przepisu art. 13 pkt 4 w/w ustawy osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają ubezpieczeniom społecznym w okresie : od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. W przepisie art. 8 ust.6 pkt 1 ustawy systemowej , ustawodawca wskazał, że za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. A zatem należy odnieść się do definicji działalności gospodarczej zawartej w ustawie z dnia 2.07.2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj.: Dz. U. z 2015r. poz. 584). Zgodnie z art. 2 tejże ustawy działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Przy czym prowadzenie działalności jest kategorią obiektywną, występującą niezależnie od tego, jak ocenia ją sam przedsiębiorca. W orzecznictwie przyjmuje się natomiast, że cechami działalności gospodarczej są: zawodowy (a więc stały) charakter, związana z nią powtarzalność podejmowanych działań, podporządkowanie zasadzie racjonalnego gospodarowania i uczestnictwo w obrocie gospodarczym ( por. uchw. składu siedmiu sędziów SN z 6.12.1991r.,III CZP 117/91, OSNCP 1992 nr 5, poz. 65 ). Podkreśla się także, iż dla uznania określonej przedmiotowo działalności za działalność gospodarczą konieczne jest łączne zaistnienie trzech jej cech funkcjonalnych: zarobkowości, zorganizowania i ciągłości. Brak którejkolwiek z nich oznacza, że dana działalność nie może być zakwalifikowana do kategorii działalności gospodarczej. Natomiast nie uznaje się za działalność gospodarczą działalności okresowej czy okazjonalnej (por. wyrok SN z 30.11.2005r., I UK 95/05, OSNIAPiUS , nr 19-20, poz. 311, post. SN z dnia 17.07.2003r., II UK 111/03, OSNIAPiUS nr 17, poz.1). Z rozpoczęciem działalności gospodarczej łączy się ściśle obowiązek wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, co wynika z art. 14 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej . Jednak zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi jedynie podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest czynnością tożsamą z podjęciem takiej działalności. Przechodząc do regulacji zawartej w art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015r. poz. 121.) należy jednoznacznie stwierdzić, że podleganie ubezpieczeniom społecznym wynika nie ze zgłoszenia prowadzenia działalności gospodarczej, ale z faktu jej rzeczywistego wykonywania. W wyroku z dnia 13.11.2008r. (II UK 94/08, Lex nr 960472) Sąd Najwyższy podniósł, iż obowiązkowi ubezpieczeń społecznych podlega osoba faktycznie prowadząca działalność gospodarczą (a więc wykonująca tę działalność), a nie osoba jedynie figurująca w ewidencji działalności gospodarczej na podstawie uzyskanego wpisu, która działalności tej nie prowadzi (nie wykonuje). Inne rozumienie art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych mogłoby prowadzić do przypadków legalizacji fikcyjnego rejestrowania działalności gospodarczej wyłącznie w celu uzyskania ochrony ubezpieczeniowej. Ocena prowadzenia działalności gospodarczej należy do sfery postępowania dowodowego i ustaleń faktycznych . W tym miejscu podkreślenia wymaga, że jakkolwiek wpis do ewidencji podmiotów prowadzących działalności gospodarczą nie przesądza o faktycznym prowadzeniu tej działalności , to jednak skutkuje domniemaniem prawnym, zgodnie z którym osoba wpisana do ewidencji jest traktowana jako prowadząca działalność gospodarczą. Domniemanie to, z mocy art. 234 k.p.c. , wiąże Sąd , jednak jest domniemaniem wzruszalnym . Przepisy ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych przewidują możliwość dokonywania kontroli przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w zakresie zarówno zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego, tytułu skutkującego powstaniem obowiązku opłaty składek, wysokości i terminowości zapłaty składek, a także wyboru tytułu ubezpieczenia. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 04.08.2005 r. (II UK16/05, OSNAP 2006/11-12/1991), wyraził pogląd, że kontrola ta zarówno w zakresie zgodności z prawem, jak i zasadami współżycia społecznego – może być prowadzona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który stosownie do art. 86 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , upoważniony jest do kontroli wykonywania zadań i obowiązków w zakresie ubezpieczeń przez płatników składek. Oznacza to przyznanie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych kompetencji do badania w szczególności istnienia tytułu ubezpieczenia. Przechodząc na grunt niniejszego postępowania , wskazać należy, że strona pozwana, w związku ze złożonym przez powódkę wniosku o wypłatę z dniem 1.09.2014r. zasiłku chorobowego, wszczęła postępowanie wyjaśniające – dowodowe, które miało na celu ustalenie czy faktycznie zaistniał tytuł dla powstania obowiązku ubezpieczenia społecznego. W tym celu organ rentowy nie tylko zwrócił się do powódki , ale również do (...) S.A. z/s w W. o potwierdzenie spornych okoliczności. W ocenie Sądu przeprowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. postępowanie wyjaśniające dało wystarczające podstawy faktyczne do wydania zaskarżonej decyzji. Także dowody przedstawione przez powódkę w postępowaniu sądowym nie podważyły ustaleń poczynionych przez organ rentowy, a wręcz odwrotnie dały podstawę do przyjęcia twierdzenia, iż P. Z. nie prowadziła od dnia 23.07.2014r. działalności gospodarczej, i w istocie nie miała takiego zamiaru. Natomiast jedynym celem , dla którego wnioskodawczyni dokonała zmiany wpisu w zakresie wznowienia działalności gospodarczej z dniem 23.07.2014r., było uzyskanie maksymalnie najwyższych świadczeń z ubezpieczenia społecznego . Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego z dniem 1.02.2014r. powódka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego. Całość tej działalności przejął jej mąż, który zawarł umowę agencyjną z (...) S.A. z/s w W. . W umowie tej zastrzeżono, że P. Z. będzie wykonywał czynności określone w umowie na własny koszt i ryzyko, nie może przenosić praw i obowiązków na osoby trzecie, natomiast czynności określone w umowie może wykonywać przy pomocy osób fizycznych, jednakże po uzyskaniu zgody (...) S.A. A zatem mąż powódki nie mógł powierzyć swoich obowiązków w zakresie choćby pośredniczenia w zawieraniu umów osobom trzecim, w tym żonie bez zgody (...) S.A. Taka zgoda nie została uzyskana. Z dniem 23.07.2014r. powódka będąc już w zaawansowanej ciąży zgłasza do ewidencji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, wznowienie tej działaności. Nadto , co wydaje się znamienne, zgłasza się do ubezpieczeń społecznych, w tym dobrowolnego chorobowego , wykazując maksymalną podstawę wymiaru składki na to ubezpieczenie w kwocie - 9.365 zł. Natomiast już z dniem 1.09.2014r. zgłasza roszczenie o zasiłek chorobowy w związku z powyższym zgłoszeniem. Jednocześnie powódka w trakcie postępowania wyjasniającego prowadzonego przez organ rentowy nie wykazała, aby w sposób ciągły, zorganizowany prowadziła faktycznie działaność gospodarczą w celach zarobkowych. Wręcz odwrotnie poczatkowo w rozmowie telefonicznej z pracownikiem ZUS w dniu 1.12.2014r. oświadcza, że nie prowadzi żadnych dokumentów księgowych I nie ma dochodu, natomiast w dniu 2.12.2014r. jako dochód z tej działaności wskazuje wypłaty prowizji z tytułu umów zawartych , ale do dnia 27.01.2014r. A następnie , po otrzymaniu pisma z dnia 27.11.2014r. od strony pozwanej, składa do akt umowę o dzieło datowaną na dzień 23.07.2014r. sporządzoną pomiedzy nią a jej mężem, w myśl której zobowiązuje się do pośrednictwa pomiedzy klientami a (...) prowadzącego do zawarcia umowy, chociaż w tym zakresie brak jest dla niej umocowania prawnego i faktycznego od (...) S.A. z/s w W. , zaś jej mąż w dniu 8.12.2014r. dokonuje przelewu kwoty 2.000 zł na jej konto celem uwiarygodnienia uzyskanego dochodu. W ocenie Sądu brak jest w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego uznać powyższe dowody za wiarygodne w zakresie, iż powódka w istocie prowadziła własną działaność gospodarczą . Faktu prowadzenia działalności gospodarczej po dniu 23.07.2014r. nie można także wysnuć z zeznań świadków czy przedłożonych dokumentów prywatnych w postaci nielicznych mailów wysłanych ze skrzynki P. Z. czy oświadczeń dyrektorów szkół. Wręcz odwrotne dowody te potwierdzają jedynie okazjonalną pomoc powódki w działalności gospodarczej prowadzonej przez jej męża, a nie przez nią ( jeden ze świadków podał nawet , że czynności te powódka wykonywała w czerwcu 2014 roku). To bowiem mąż powódki w istocie prowadził działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego, to on miał zawartą umowę agencyjną, która umożliwiała prowadzenie tej działalności, to on podpisywał umowy i pośredniczył w ich zawieraniu pomiędzy (...) a poszczególnymi klientami , w tym przekazanych przez powódkę po zakończeniu przez nią tej działalności ( odnosi się to także do świadków). Powódka nie tylko nie była uprawniona do wykonywania takiej działalności, a nawet nie mogła uczestniczyć w szkoleniach organizowanych przez (...) S.A , co zostało jednoznacznie potwierdzone w piśmie z dnia 16.02.2015r. Powódka nie osiągała z tego tytułu żadnych dochodów . To w istocie bowiem mąż wnioskodawczyni prowadził tę działalność gospodarczą , a nie ona. Nie przekonujący jest nawet argument podjęcia zatrudnienia przez P. Z. , skoro zarówno przed dniem 23.07.2014r. , jak i po dniu 1.09.2014r. nie stanowiło to dla niego istotnej przeszkody w kontynuowaniu tej działalności gospodarczej. A zatem trudno uznać w tej sytuacji, że wnioskodawczyni w istocie od dnia 23.07.2014r. prowadziła własną działalność gospodarczą w sposób ciągły i zorganizowany, przynoszącą jej ( a nie mężowi) określony dochód, we własnym imieniu, na własny koszt i ryzyko, co jak wyżej wyjaśniono stanowi warunek sine qua non dla przyjęcia prowadzenia działalności gospodarczej, a co za tym idzie istnienie tytułu ubezpieczenia. Zważywszy zatem na powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, powódka nie wznowiła stałej , zarobkowej, ciągłej działalności gospodarczej, skutkującej istnieniem tytułu ubezpieczenia, ale swoim zachowaniem próbowała jedynie uprawdopodobnić realizację takiej działalności w celu uzyskania wysokich świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Zgłoszenie do ubezpieczenia wnioskodawczyni jako prowadzącej działalność gospodarczą , zważywszy na jej stan zdrowia ( zaawansowana ciąża), próba usankcjonowania okazjonalnej pomocy, jak również ustalenie stosunkowo wysokiej podstawy wymiaru składek, niczym nie uzasadnionej, należy uznać za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Jest to również jest to działanie naganne z punktu widzenia elementarnego poczucia sprawiedliwości społecznej. W ocenie Sądu za prawidłowe należy uznać stanowisko organu ubezpieczeniowego, iż nie mogą być akceptowane działania osób, które w zależności od sytuacji ubezpieczeniowej minimalizują swoje obowiązki w zakresie opłaty składek, natomiast w kwestii uzyskania jak najwyższych świadczeń z ubezpieczenia społecznego, niezasadnie zawyżają podstawę wymiaru składek. A zatem skoro nie istniał tytuł ubezpieczenia w postaci faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej , to brak jest również do zastosowania regulacji wynikającej z art. 6 ust.1 pkt 5 w zw. z art. 12 ust.1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2015r. poz. 121.) Z tych też względów odwołanie wnioskodawczyni podlegało oddaleniu w oparciu o art. 477 14 §1 k.p.c. jako niezasadne. Orzeczenie o kosztach sądowych oparto o przepis art. 98 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI