VII U 526/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuUbezpieczona N. U. (1) złożyła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w L. z dnia 27 stycznia 2025 roku, domagając się zmiany decyzji poprzez przeliczenie emerytury na podstawie art. 109 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zarzuciła ZUS naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym niezastosowanie art. 109 ustawy oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Ubezpieczona argumentowała, że w sytuacji, gdy osoba pobierająca emeryturę w powszechnym wieku emerytalnym była uprawniona do emerytury wcześniejszej, ale z niej nie skorzystała, emerytura w powszechnym wieku powinna być wyliczana w systemie zdefiniowanego świadczenia, a w razie dalszego zarobkowania podwyższana według art. 110-113 ustawy. Sąd Okręgowy ustalił, że N. U. (1) urodziła się w 1957 roku i przyznano jej emeryturę decyzją z 4 września 2018r. według zasad zreformowanych, w systemie zdefiniowanej składki (art. 26 ustawy emerytalnej). Po przyznaniu świadczenia ubezpieczona kontynuowała zatrudnienie i kilkukrotnie występowała o przeliczenie świadczenia, m.in. z uwzględnieniem kapitału początkowego i rekompensaty. Wniosek z 30 stycznia 2025r. dotyczył przeliczenia emerytury przez doliczenie składek zaewidencjonowanych po przyznaniu świadczenia. Zaskarżoną decyzją z 27 stycznia 2025r. ZUS dokonał przeliczenia zgodnie z art. 108 ustawy, zwiększając emeryturę o kwotę wynikającą z podzielenia składek zewidencjonowanych po ponownym ustaleniu wysokości emerytury przez średnie dalsze trwanie życia. Sąd uznał, że art. 109 ustawy, na który powoływała się ubezpieczona, dotyczy emerytur obliczonych według zasad zdefiniowanego świadczenia (art. 53), co ma zastosowanie do osób urodzonych do 31 grudnia 1948r. Ponieważ N. U. (1) urodziła się w 1957 roku, jej świadczenie zostało obliczone w oparciu o art. 26 ustawy, a zatem art. 109 nie miał zastosowania. Sąd podkreślił, że w przypadku emerytury w systemie zdefiniowanej składki, świadczenie ustala się raz i może być powiększane jedynie na podstawie art. 108 ustawy. ZUS prawidłowo zastosował art. 108 ustawy, przeliczając emeryturę na wniosek ubezpieczonej. Sąd oddalił odwołanie na podstawie art. 477^14 § 1 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przeliczenia emerytury w systemie zdefiniowanej składki (art. 108) w porównaniu do zasad dotyczących emerytur zdefiniowanego świadczenia (art. 109), zwłaszcza w kontekście osób urodzonych po 1948 roku.
Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonej urodzonej po 1948 roku, której emerytura została obliczona według zasad zdefiniowanej składki.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 109 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, dotyczący ponownego ustalenia wysokości emerytury na zasadach określonych w art. 111-113, ma zastosowanie do emerytury obliczonej w systemie zdefiniowanej składki (art. 26 ustawy) dla osoby urodzonej po 31 grudnia 1948r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 109 ustawy ma zastosowanie do emerytur obliczonych według zasad zdefiniowanego świadczenia (art. 53), co dotyczy osób urodzonych do 31 grudnia 1948r. W przypadku emerytury obliczonej w systemie zdefiniowanej składki, zastosowanie ma art. 108 ustawy.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że ustawa emerytalna zróżnicowała zasady nabywania prawa i ustalania wysokości emerytury w zależności od daty urodzenia. Osoby urodzone po 31 grudnia 1948r., w tym ubezpieczona urodzona w 1957r., mają emeryturę obliczaną w systemie zdefiniowanej składki (art. 26). Artykuł 109 ustawy odnosi się do emerytur obliczonych według zasad zdefiniowanego świadczenia (art. 53), które przysługują osobom urodzonym do 31 grudnia 1948r. W przypadku emerytury zdefiniowanej składki, przeliczenie wysokości świadczenia w związku z dalszym podleganiem ubezpieczeniom reguluje art. 108 ustawy. ZUS prawidłowo zastosował art. 108 ustawy, przeliczając emeryturę ubezpieczonej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. U. (1) | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (5)
Główne
ustawa emerytalna art. 109
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy ponownego ustalenia wysokości emerytury określonej w art. 53, na zasadach określonych w art. 111-113. Ma zastosowanie do emerytur obliczonych według zasad zdefiniowanego świadczenia, co dotyczy osób urodzonych do 31 grudnia 1948r.
ustawa emerytalna art. 108
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Reguluje ponowne ustalenie wysokości emerytury przyznanej na podstawie art. 24 lub 24a, w przypadku dalszego podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Polega na powiększeniu świadczenia o kwotę wynikającą z podzielenia składek zewidencjonowanych po dniu przyznania emerytury przez średnie dalsze trwanie życia.
k.p.c. art. 477^14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia odwołania od decyzji organu rentowego.
Pomocnicze
ustawa emerytalna art. 26
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa zasady ustalania wysokości emerytury w systemie zdefiniowanej składki, stosowane wobec osób urodzonych po 31 grudnia 1948r.
k.p.c. art. 148^1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, gdy nie jest konieczne przeprowadzenie rozprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 109 ustawy emerytalnej ma zastosowanie wyłącznie do emerytur obliczonych według zasad zdefiniowanego świadczenia (art. 53), a nie do emerytur obliczonych w systemie zdefiniowanej składki (art. 26). • Przeliczenie emerytury w systemie zdefiniowanej składki w przypadku dalszego podlegania ubezpieczeniom reguluje art. 108 ustawy, który został prawidłowo zastosowany przez ZUS.
Odrzucone argumenty
Emerytura ubezpieczonej powinna zostać przeliczona na podstawie art. 109 ustawy emerytalnej, zgodnie z zasadami wyliczenia emerytury w systemie zdefiniowanego świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
W przypadku emerytury w systemie zdefiniowanej składki, a więc takiej, jaką przyznano N. U. (1) , świadczenie ustala się tylko raz - albo w dniu nabycia prawa do niego, albo w dniu realizacji ryzyka. • Zatem w świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego i faktycznego wniosek N. U. (1) o ponowne ustalenie wysokości przysługującej jej emerytury według zasad określonych art. 109 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie mógł być uwzględniony.
Skład orzekający
Agnieszka Stachurska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przeliczenia emerytury w systemie zdefiniowanej składki (art. 108) w porównaniu do zasad dotyczących emerytur zdefiniowanego świadczenia (art. 109), zwłaszcza w kontekście osób urodzonych po 1948 roku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonej urodzonej po 1948 roku, której emerytura została obliczona według zasad zdefiniowanej składki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób tematu przeliczenia emerytury i interpretacji przepisów, choć nie zawiera nietypowych faktów. Jest interesująca dla osób zainteresowanych prawem ubezpieczeń społecznych.
“Czy Twoja emerytura została przeliczona prawidłowo? Kluczowa różnica między art. 108 a art. 109 ustawy emerytalnej.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.