III U 226/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej zadłużenia składkowego ZUS po tym, jak ZUS uchylił swoją własną decyzję, zasądzając jednocześnie od ZUS na rzecz ubezpieczonego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Okręgowy w Suwałkach umorzył postępowanie w sprawie, w której P. S. odwołał się od decyzji ZUS ustalającej jego zadłużenie składkowe. Powodem umorzenia było uchylenie przez ZUS własnej decyzji i umorzenie postępowania przed sądem. Mimo wniosku ZUS o odstąpienie od obciążania go kosztami zastępstwa procesowego, sąd zasądził od ZUS na rzecz P. S. 1800 zł tytułem zwrotu kosztów, uznając, że uchylenie decyzji stanowiło formę uznania powództwa i nie zachodził szczególnie uzasadniony wypadek do odstąpienia od obciążenia kosztami.
Sąd Okręgowy w Suwałkach, rozpoznając sprawę z odwołania P. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o ustalenie, wydał postanowienie o umorzeniu postępowania. Powodem umorzenia było uchylenie przez ZUS zaskarżonej decyzji z dnia 24 lutego 2023 r. i umorzenie postępowania przez sam organ rentowy, co nastąpiło jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd. Organ rentowy wniósł o odstąpienie od obciążania go kosztami zastępstwa procesowego, argumentując, że w całości uwzględnił żądanie odwołującego się i że uchylenie decyzji stanowi szczególnie uzasadniony wypadek. Odwołujący się domagał się jednak zasądzenia pełnych kosztów. Sąd, powołując się na art. 98 § 1 k.p.c. i art. 477¹³ § 1 k.p.c., uznał, że uchylenie decyzji przez organ rentowy przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd stanowi szczególną postać uznania powództwa, co rodzi obowiązek zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sąd podkreślił, że organ rentowy stał się stroną przegrywającą sprawę, a jego zachowanie doprowadziło do powstania tych kosztów. Ponadto, sąd odrzucił argument o szczególnie uzasadnionym wypadku, wskazując, że nie zaistniały żadne nowe okoliczności, a organ rentowy mógł działać wcześniej, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego wyroku III U 227/23, który ustalił, że P. S. nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom od 02.05.2018 r. Sąd zasądził od ZUS na rzecz P. S. 1800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, opierając się na przepisach dotyczących opłat za czynności radców prawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie decyzji przez organ rentowy przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd stanowi szczególną postać uznania powództwa, co rodzi obowiązek zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, chyba że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchylenie decyzji przez ZUS stanowi uznanie powództwa, co skutkuje przegraniem sprawy przez ZUS i obowiązkiem zwrotu kosztów. Brak było szczególnie uzasadnionego wypadku do odstąpienia od tej zasady, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego wyroku dotyczącego tych samych faktów i opóźnienia organu w wydaniu decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów
Strona wygrywająca
P. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 477¹³ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd przez wydanie decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony powoduje umorzenie postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Dz. U. z 2018r. poz. 265 ze zm. § § 2 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa do ustalenia wysokości zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylenie decyzji przez organ rentowy stanowi uznanie powództwa. Zachowanie organu rentowego doprowadziło do powstania kosztów zastępstwa procesowego. Nie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek do odstąpienia od obciążania organu rentowego kosztami. Organ rentowy działał z opóźnieniem i mógł wydać decyzję wcześniej.
Odrzucone argumenty
Organ rentowy argumentował, że uchylenie decyzji stanowi szczególnie uzasadniony wypadek i należy odstąpić od obciążania go kosztami.
Godne uwagi sformułowania
uchylenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. w całości skarżonej przez odwołującego się P. S. decyzji uchylenie decyzji i umorzenie postępowania przez organ rentowy jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd uzasadnia przyjęcie szczególnie uzasadnionego wypadku i nie obciążania go kosztami zastępstwa procesowego uchylenie decyzji i umorzenie postępowania przez organ rentowy jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd uzasadnia przyjęcie szczególnie uzasadnionego wypadku i nie obciążania go kosztami zastępstwa procesowego zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji [...] przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji [...] uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania Wydanie jednak przez organ rentowy, przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd, decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony stanowi szczególną postać uznania powództwa. organ rentowy stał się stroną przegrywająca sprawę a to rodzi obowiązek zwrotu odwołującemu się poniesionych przez niego kosztów zastępstwa procesowego. trudno uznać, że mamy w sprawie szczególnie uzasadniony wypadek. Organ rentowy mógł bowiem nie wydawać zaskarżonej decyzji [...] do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia o podleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom
Skład orzekający
Piotr Witkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad obciążania organów rentowych kosztami postępowania w przypadku uchylenia decyzji i umorzenia postępowania przez sąd."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji przez ZUS przed rozstrzygnięciem sądu i braku szczególnie uzasadnionego wypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się sprawami ubezpieczeniowymi, ponieważ precyzuje zasady dotyczące kosztów procesu w sytuacji, gdy ZUS sam uchyla swoją decyzję. Pokazuje, że uchylenie decyzji przez ZUS nie zawsze zwalnia go z kosztów.
“ZUS uchylił decyzję, ale i tak zapłacił koszty procesu. Kiedy sądowe umorzenie oznacza przegraną dla organu?”
Dane finansowe
WPS: 5286 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1800 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt. III U 226/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2023r. Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Piotr Witkowski Protokolant: Marta Majewska-Wronowska po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2023 r. na rozprawie sprawy z wniosku P. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o ustalenie na skutek odwołania P. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 24 lutego 2023 r. znak (...) p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie; zasądzić od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. na rzecz P. S. 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE punktu 2 postanowienia Postanowieniem z dnia 22 listopada 2023r. Sąd w niniejszej sprawie, po rozprawie wyznaczonej w celu jej rozpoznania, umorzył postępowanie w sprawie na skutek wniosku organu rentowego o umorzenie postępowania wobec uchylenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. w całości skarżonej przez odwołującego się P. S. decyzji z dnia 24 lutego 2023r. i umorzenia postępowanie w sprawie (decyzja k.35-36). Wniósł też organ rentowy ze względu na uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w spawie jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd o odstąpienie od obciążania organu rentowego kosztami zastępstwa procesowego na rzecz odwołującego się wskazując , że w całości uwzględnił żądanie odwołującego się. Wskazał, że uchylenie decyzji i umorzenie postępowania przez organ rentowy jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd uzasadnia przyjęcie szczególnie uzasadnionego wypadku i nie obciążanie go kosztami zastępstwa procesowego na rzecz odwołującego się. Podniósł też, że względnie uzasadniać to może obciążaniem go tylko częścią kosztów zastępstwa procesowego na rzecz odwołującego się. Odwołujący się wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych nie uznając, że jest to szczególnie uzasadniony wypadek. Sąd zważył, co następuje: W myśl art. 98 § 1 k.p.c. , strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Cytowany przepis statuuje podstawową regułę orzekania w przedmiocie kosztów procesu, przyjmując, iż powinna być nimi obciążona strona przegrywająca sprawę, która obowiązana jest zwrócić swemu przeciwnikowi koszty niezbędne i celowe dla dochodzenia roszczenia lub obrony przed sądem. Oznacza to, że o obowiązku zwrotu kosztów procesu decyduje ostateczny wynik sprawy. Zgodnie też z treścią art. 477 13 § 1 k.p.c. , zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności zaskarżonego orzeczenia przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji lub orzeczenia uwzględniającego w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Poza tym zmiana lub wykonanie decyzji lub orzeczenia nie ma wpływu na bieg sprawy. Wydanie jednak przez organ rentowy, przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd, decyzji uwzględniającej w całości lub w części żądanie strony stanowi szczególną postać uznania powództwa. Powoduje to z kolei , że organ rentowy stał się stroną przegrywająca sprawę a to rodzi obowiązek zwrotu odwołującemu się poniesionych przez niego kosztów zastępstwa procesowego. Zachowanie bowiem organu rentowego doprowadziło do powstania tych kosztów. Z uwagi na powyższy stan rzeczy już z tego względu można było uznać, że w sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek. Tym bardziej natomiast nie można było w sprawie uznać, że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, że w postepowaniu sądowym dotyczącym całości postępowania co do okoliczności determinujących zaskarżoną decyzję nie zaistniały żadne nowe okoliczności. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. decyzją z dnia 10.03.2023r. stwierdził, że P. S. , jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od dnia 02.05.2018r. Zaskarżoną natomiast decyzją z dnia 24.02.2023r. stwierdził, że P. S. jest dłużnikiem Zakładu z tytułu niepłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne , FP i FS raz FGŚP, a jego zadłużenie wynosi kwotę (...) zł , a wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie (...) . Sąd Okręgowy w Suwałkach prawomocnym wyrokiem z dnia 04.08.2023r. sygn. akt III U 227/23 zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 10.03.2023r. i ustalił, że P. S. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym oraz wypadkowemu od dnia 02.05.2018r. Sąd w sprawie III U 227/23 oparł orzeczenie na tych samych faktach, które znane były organowi rentowemu. W obliczu więc takiego stanu rzeczy trudno uznać, że mamy w sprawie szczególnie uzasadniony wypadek. Organ rentowy mógł bowiem nie wydawać zaskarżonej decyzji z dnia 24.02.2023r. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia o podleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom odwołującego się od dnia 02.05.2018r. Poza tym przeciwko przyjęciu w sprawie szczególnie uzasadnionego wypadku przemawia i okoliczność, że organ rentowy dopiero po wielu latach wydał decyzję (przy tym niezasadną) o podleganiu przez odwołującego się obowiązkowym ubezpieczeniom od 02.05.2018r. Jako profesjonalista winien wydać taką decyzję znacznie wcześniej, gdyż znanym mu winna być okoliczność tego dotycząca. Nieusprawiedliwia więc taki stan rzeczy organu rentowego i tym samym nie uzasadnia odstąpienia od obciążania go kosztami zastępstwa procesowego odwołującego się. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 98 §1, §1 1 k.p.c , art. 99 k.p.c. w zw. z §2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 265 ze zm.) zasądzono od organu rentowego na rzecz odwołującego się 1.800zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Przedmiotem sporu był decyzja stwierdzająca, że odwołujący jest dłużnikiem organu rentowego z tytułu nieopłaconych składek i wskazującą wysokość zadłużenia na kwotę 5.286zł. Zgodnie z treścią uchwały Sądu Najwyższego z dnia 03.10.2019r. III UZP 9/19 w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych o należności z tytułu składek i wysokość zadłużenia stawkę wynagrodzenia radcy prawnego ustala się na podstawie § 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych, stąd wysokość zasądzonych kosztów na rzecz odwołującego się. Mt/PW
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI